Anuvaka 11
ಇಂದ್ರಕೇಂದ್ರಿತ ವಿಜಯಾನುಷ್ಠಾನ: ಸೋಮಪಾನ ಮತ್ತು ಸ್ತುತಿಯ ಮೂಲಕ ಅಧಿಪತ್ಯಶಕ್ತಿ (ಇಂದ್ರಿಯ, ಶುಷ್ಮ, ಕ್ರತು, ಮನ್ಯು) ಯನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, ಅಡ್ಡಿ/ಬಂಧನ (ವೃತ್ರ, ರೋಧಸ್)ಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಜಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು. ಉಪವಿಷಯಗಳು: ಅಗ್ನಿ—ರೀತಿಯನ್ನು ತೆರೆಯುವ, ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ತರುವ ಶಕ್ತಿ; ಮನ್ಯು (ಕ್ರೋಧ)—ವಿರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸಲು ದೀಕ್ಷಿತ/ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿದ ಬಲ; ವೃತ್ರಹನನ ಮತ್ತು ಅಡ್ಡಿಯ ನಿವಾರಣೆ; ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಓಜಸ್, ನೃಮ್ಣ, ಸುವೀರ್ಯಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ; ಸೋಮೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ತ್ರಿಕದ್ರುಕ/ವಿಷೂವತ್ ಪೀಡನ (ಪ್ರೆಸ್ಸಿಂಗ್) ರೂಪಕಗಳು.
Suktas in Anuvaka 11
Sukta 101
ಋಗ್ವೇದೀಯ ಯಜ್ಞಪಾಠದಿಂದ ಅಥರ್ವವೇದ 20ರಲ್ಲಿ ಪುನಃಪಠಿಸಲ್ಪಡುವ ಈ ಚಿಕ್ಕ ಅಗ್ನಿ-ಸೂಕ್ತವು, ಯಜ್ಞದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ದೂತ (ಸಂದೇಶವಾಹಕ) ಮತ್ತು ಹೋತೃ (ಆಹ್ವಾನಕ ಯಾಜಕ)ನಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹವಿಸ್ಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಆವಾಹನವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿ, ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಯಜ್ಞಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕರೆತರುವಂತೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ; ಅರ್ಪಣೆಗಳ ಯಥಾವಿಧಿ ಸಂಚಾರವೂ ದೈವಶಕ್ತಿಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ಆಗಮನವೂ ಸಂಭವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 102
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅಗ್ನಿ-ಸೂಕ್ತವು ಋಗ್ವೇದೀಯ ಸ್ತುತಿಯ ಶ್ರೌತಶೈಲಿಯ ಪುನರುಚ್ಚಾರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ಅಗ್ನಿಯ ದೃಶ್ಯ ಪ್ರಕಾಶವು ಅಂಧಕಾರವನ್ನೂ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನೂ ದೂರಮಾಡುವುದನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟಿದೆ. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು “ವೃಷಭಸಮಾನ” ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ದೇವತೆಗಳ ವಾಹನವನ್ನಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ಹವಿಸ್ಸು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿ ಯಜ್ಞಕರ್ಮ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಅಪೋತ್ರೋಪೈಕ ಬಲವು ಪ್ರಕಾಶದ ಮೂಲಕವೇ—ಪ್ರಜ್ವಲನ, ಕಿರಣೋತ್ಪತ್ತಿ, ಮತ್ತು ಹವಿಸ್ಸಿನ ಯಶಸ್ವಿ ಸಂಪ್ರೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ—ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ.
Sukta 103
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅಗ್ನಿ-ಸ್ತೋತ್ರವು (ಋಗ್ವೇದೀಯ ಯಜ್ಞಪರ ಪಾಠಸಾಮಗ್ರಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡದ್ದು) ತೀಕ್ಷ್ಣ ಜ್ವಾಲೆಯ ಸಹಾಯಕನಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ (ಚರ್ಧಿಃ—“ಆಶ್ರಯದ ಆವರಣ”) ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ತರುತ್ತಾನೆ. ಮಂತ್ರಗಳು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹೋತೃನಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಯಜ್ಞೋಪಕರಣಗಳನ್ನೂ ಘೃತವನ್ನೂ ಅವನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಿ, ಹಾನಿಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವ ಹಾಗೆಯೇ ಧನ-ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ಯಜ್ಞಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
Sukta 104
AV 20.104 ಋಗ್ವೇದದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಇಂದ್ರಸ್ತೋತ್ರ; ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ, ಅವನು ಯಜ್ಞಾರ್ಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿ, ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಜಮಾನ/ಪೋಷಕನ ಕಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಶಕ್ತಿ ಸರಿಯಾದ ವಿಧಿವಚನ (ಸ್ತೋಮ, ಬ್ರಹ್ಮನ್)ವನ್ನು ಇಂದ್ರನ ಯುದ್ಧಜಯಕರ ಬಲ ಮತ್ತು ಧನಪ್ರದ ಅಧಿಪತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯೂ ವಿಜಯವೂ ಒಂದಾಗಿ ಉದಯಿಸುತ್ತವೆ.
Sukta 105
ಅಥರ್ವವೇದ 20.105 ಋಗ್ವೇದದಿಂದ ಪಡೆದ ಇಂದ್ರಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇಂದ್ರನ “ಮುಂದೆ ತಳ್ಳುವ” ಯುದ್ಧಶಕ್ತಿ (ಶುಷ್ಮ, ಮನ್ಯು)ಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ವೈರಿ ವಾಣಿ/ದುಷ್ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ವೃತ್ರನೆಂಬ ಆದರ್ಶ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಥರ್ವಣ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸಮೃದ್ಧಿ–ವಿಜಯದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ (ಪೌಷ್ಟಿಕ/ಜಯಕಾಮ)ಯಾಗಿಯೂ, ಅಪಾಯನಿವಾರಕ ರಕ್ಷಣಾಕವಚ (ರಕ್ಷೋಘ್ನ)ವಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನ ಅಪ್ರತಿಹತ ಜಯದೊಂದಿಗೆ ಯಜಮಾನನ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಅವನ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 106
ಅಥರ್ವವೇದೀಯ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರೇಷಿತವಾದರೂ ಋಗ್ವೇದೀಯ ಮೂಲವಿರುವ ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇಂದ್ರಸ್ತುತಿ, ಇಂದ್ರನ ಇಂದ್ರಿಯ (ಸಾರ್ವಭೌಮ ಶಕ್ತಿ), ಶುಷ್ಮ (ವೇಗೋತ್ಸಾಹ), ಮತ್ತು ಕ್ರತು (ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ)ಗಳನ್ನು ಮಹಿಮಾಪಡಿಸಿ, ಅವನ ವಜ್ರವು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ “ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳ್ಳುವಂತೆ” ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ದ್ಯೌಃ, ಪೃಥಿವೀ, ಆಪಃ, ಪರ್ವತಗಳು ಎಂಬ ವಿಶ್ವತತ್ತ್ವಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಷ್ಣು, ಮಿತ್ರ, ವರುಣ ಮತ್ತು ಮರುತ್ಗಣ ಎಂಬ ದೈವಿಕ ಸಹಕಾರವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ ಸ್ತುತಿಸುವುದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ತುತಿಯನ್ನೇ ಗತಿಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದೇ ಈ ಸೂಕ್ತದ ಕಾರ್ಯಶಕ್ತಿ: ಯಜಮಾನನ ಶ್ರವಸ್ (ಕೀರ್ತಿ)ವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಇಂದ್ರಪ್ರೇರಿತ ಜಯ, ಸ್ಥೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 107
ಅಥರ್ವವೇದ 20.107 ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತ, ಋಗ್ವೇದದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಸೂಕ್ತ; ಇದು ಮಾನ್ಯು (ರಾಜಾಧಿಕಾರದಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕ್ರೋಧಶಕ್ತಿ) ಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವಿರೋಧವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಅಂಧಕಾರ ಮತ್ತು ದುರಿತ (ಅಪಶಕುನ/ಪಾಪ)ವನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಸೌರಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಭಾವವು ಬಲಾತ್ಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಧೀನಗೊಳಿಸುವ ಚಿತ್ರಣದಿಂದ—ಜನರೂ, ‘ಶಿಖರಗಳೂ’ ಸಹ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ನದಿಗಳು ವಾಲುವಂತೆ ವಾಲುವಂತೆ—ಮುಂದೆ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಉಷಸ್ಸು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸ್ಥಿರ, ಮಂಗಳಕರ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ಯಜಮಾನನ ಅಧಿಕಾರವು ಭಯಂಕರವಾಗಿಯೂ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶುದ್ಧೀಕೃತವಾಗಿಯೂ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ.
Sukta 108
AV 20.108 ಒಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇಂದ್ರಸ್ತೋತ್ರ; ಇದರಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ‘ತಂದುಕೊಡು’ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು—ಓಜಸ್ (ವೀರ್ಯ), ನೃಮ್ಣ (ಪುರುಷಬಲ), ಮತ್ತು ಸುವೀರ್ಯ (ಫಲಪ್ರದ ವೀರತ್ವ)—ಪೋಷಕನಿಗೆ ದಯಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯ ತರುವ ವೀರನೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಯಶಸ್ಸೂ ದೊರಕಲಿ ಎಂಬ ಆಶಯ. ಸ್ತೋತ್ರವು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಜಯ ಮತ್ತು ಲಾಭಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಯುದ್ಧದ ದಾತನಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವ ಪಿತೃತ್ವದ ರಕ್ಷಕರಾಗಿಯೂ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಶತಕ್ರತುಗೆ ಮರುಮರು ನೇರ ಸಂಬೋಧನೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಬಲ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಸ್ತುತಿಯ ಮೂಲಕ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ದೃಢಪಡಿಸಬಹುದಾದ ದಾನಗಳೆಂದು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 109
ಈ ಚಿಕ್ಕ ಇಂದ್ರ–ಸೋಮ ಸ್ತುತಿ ವಿಷೂವತ್ (ಮಧ್ಯ ತಿರುವು) ಸಮಯದ ಸೋಮಪೀಡನೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಉಲ್ಲಾಸಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿದಾಯಕ “ಮಧು” ಪಾನವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ. ಸೋಮಮಿಶ್ರಣವನ್ನು, ಸಹಾಯಕ “ಹಸುಗಳನ್ನು” (ಧೇನುಗಳು), ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠಾವಂತ ವ್ರತಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಯಜಮಾನನ ಕಡೆಗೆ ಇಂದ್ರನ ವಿಜಯಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದೇ ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಉದ್ದೇಶ. “ವಸ್ವೀರ್ ಅನು ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಂ” ಎಂಬ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಪಲ್ಲವಿ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಮಂತ್ರವಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ: ದೇವರು ಶಕ್ತಿಗೊಂಡಾಗ ಧನ, ಕಾಂತಿ, ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯಾಧಿಕಾರ ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ.
Sukta 110
ಋಗ್ವೇದದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಅಥರ್ವವೇದದ ೨೦ನೇ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿನ ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ತೋತ್ರವು, ತ್ರಿಕದ್ರುಕ ಸೋಮಪೀಡನಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸುವ “ಚೇತನಶಕ್ತಿ” (ಚೇತನಂ) ಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಸೋಮಯಾಗವನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಪೀಡಿಸಿದ ಸೋಮಪಾನಕ್ಕೆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳ (ಶ್ರಿಯಃ) ಆಸನವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿ (ಗಿರಃ/ಅರ್ಕ) ಯನ್ನೇ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಫಲಪ್ರದಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಯೆಂದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಋಚೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸರಿಯಾದ ಯಾಜ್ಞಿಕ ಧ್ವನಿ, ಸೋಮೋತ್ಸಾಹ, ಮತ್ತು ಯಜಮಾನನಿಗಾಗಿ ಭಾಗ್ಯೋದಯ ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯದ ಬೆಂಬಲ—ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಪರಸ್ಪರ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.