Anuvaka 11
ইন্দ্ৰ-কেন্দ্ৰিক বিজয়-লিতুৰ্জি: সোম আৰু স্তৱ-স্তোত্ৰৰ জৰিয়তে সার্বভৌম বল (ইন্দ্ৰিয়, শুষ্ম, ক্ৰতু, মন্যু) আহ্বান কৰি বাধা ভাঙি জয় নিশ্চিত কৰা হয়। উপ-বিষয়সমূহ: (১) অগ্নি—ৰক্ষাকাৰী, সমৃদ্ধিদায়ক, যজ্ঞৰ দ্বাৰ-মুকলি কৰোঁতা; (২) মন্যু (ক্ৰোধ)—বিৰোধ জয়ৰ বাবে দীক্ষিত শক্তি; (৩) বৃত্ৰ-বধ আৰু অৱৰোধ (বৃত্ৰ/ৰোধস) অপসাৰণ; (৪) ওজস, নৃম্ণ, সুৱীৰ্য পৃষ্ঠপোষকলৈ স্থানান্তৰ; (৫) সোম-উল্লাস আৰু ত্ৰিকদ্ৰুক/বিষূৱত পেষণ-প্ৰতিমা।
Suktas in Anuvaka 11
Sukta 101
এই সৰু অগ্নি-সূক্ত, ঋগ্বেদীয় যজ্ঞীয় পাঠ্যৰ পৰা গৃহীত হৈ অথৰ্ববেদ ২০ত পুনৰ-পাঠ কৰা হয়, যজ্ঞৰ নিৰ্বাচিত দূত (বাৰ্তাবাহক) আৰু হোতৃ (আহ্বানকাৰী পুৰোহিত) হিচাপে অগ্নিক স্থাপন কৰে। ইয়াত আহুতি সহ অবিৰত আহ্বানৰ ওপৰত জোৰ দিয়া হৈছে, আৰু অগ্নিক প্ৰস্তুত যজ্ঞস্থানলৈ দেৱতাসকলক আনিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়, যাতে আহুতিসমূহৰ সঠিক প্ৰেৰণ আৰু দিৱ্য শক্তিসমূহৰ সফল আগমন নিশ্চিত হয়।
Sukta 102
এই সংক্ষিপ্ত অগ্নি-সূক্তটি ঋগ্বেদীয় স্তোত্ৰৰ পৰা শ্ৰৌত-ধাৰাৰ পুনৰ-পাঠ; সঠিকভাৱে প্ৰজ্বলিত অগ্নিৰ দৃশ্য জ্যোতি কেন্দ্ৰ কৰি ই অন্ধকাৰ আৰু বাধা দূৰ কৰে। অগ্নিক “বৃষভ-সদৃশ” শক্তি আৰু দেৱতাসকলৰ বাহন হিচাপে স্তৱ কৰা হৈছে, যাতে আহুতি দেৱতাসকললৈ পৌঁছে আৰু যজ্ঞ ফলপ্ৰসূ হয়। সূক্তটোৰ অপোত্ৰোপায়িক বল জ্যোতিৰ দ্বাৰাই—প্ৰজ্বলন, দীপ্তি, আৰু হৱিষৰ সফল প্ৰেৰণ।
Sukta 103
এই সংক্ষিপ্ত অগ্নি-স্তোত্ৰ (ঋগ্বেদীয় যাগ-লিতুৰ্জিক সামগ্ৰীৰ পৰা গৃহীত) তীক্ষ্ণ-শিখাযুক্ত সহায়ক অগ্নিক প্ৰশংসা কৰি আহ্বান কৰে—যি সুৰক্ষা (চৰ্দ্ধিঃ, “আশ্ৰয়দায়ক আৱৰণ”) আৰু সমৃদ্ধি দুয়োটাই আনে। শ্লোকসমূহে অগ্নিক হোতৃ ৰূপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে, যজ্ঞ-উপকৰণ আৰু ঘৃতক তেওঁৰ সান্নিধ্যৰ সৈতে সমন্বয় কৰে, আৰু তেনেদৰে নিৰাপদ, সুপ্ৰজ্বলিত যজ্ঞশক্তি নিশ্চিত কৰে—যি অনিষ্টক দূৰ কৰি ধন-সম্পদ আকর্ষণ কৰে।
Sukta 104
AV 20.104 ঋগ্বেদ-উৎপন্ন ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰ, যি পৰিশীলিত প্ৰশংসাৰ দ্বাৰা ইন্দ্ৰক শক্তিশালী কৰে, যাতে তেওঁ আহুতি-অৰ্পণত উপস্থিত হয় আৰু প্ৰতিযোগিতা/সংগ্ৰামত যজমান-পৃষ্ঠপোষকৰ ফালে মুখ ঘূৰায়। ইয়াৰ শক্তি হ’ল শুদ্ধ লিটাৰ্জিক বাক্য (স্তোম, ব্ৰহ্মন) ক ইন্দ্ৰৰ যুদ্ধ-জয়ী বল আৰু ধন-প্ৰদানকাৰী অধিপত্যৰ সৈতে একত্ৰ কৰা, যাতে সমৃদ্ধি আৰু বিজয় একেলগে উদ্ভৱ হয়।
Sukta 105
অথৰ্ববেদ ২০.১০৫ ঋগ্বেদ-উৎপন্ন ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰ, য’ত ইন্দ্ৰৰ “আগলৈ ঠেলি নিয়া” যুদ্ধ-শক্তি (শুষ্ম, মন্যু) জাগ্ৰত কৰি প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা, শত্রুভাৱাপন্ন বাক্য/নিন্দা আৰু বৃত্ৰ নামৰ আদৰ্শ বাধাক চূৰ্ণ কৰা হয়। অথৰ্বণীয় গ্ৰহণত ই একে সময়তে সমৃদ্ধি-আৰু-বিজয়ৰ প্ৰাৰ্থনা (পৌষ্টিক/জয়কাম) আৰু অপদেৱতা-নিবারক ৰক্ষাকবচ (ৰক্ষোঘ্ন) হিচাপে কাৰ্য কৰে—প্ৰতিযোগিতা আৰু যুদ্ধত ইন্দ্ৰৰ অপ্রতিহত জয়ৰ সৈতে যজমানৰ উদ্দেশ্য মিলাই দি সেয়া সিদ্ধ কৰে।
Sukta 106
এই সংক্ষিপ্ত ইন্দ্ৰ-স্তুতি, যদিও অথৰ্ববেদীয় সংকলনত সংৰক্ষিত, ঋগ্বেদীয় উৎসৰ; ই ইন্দ্ৰৰ ইন্দ্ৰিয় (সাৰ্বভৌম ক্ষমতা), শুষ্ম (উদ্দাম বল) আৰু ক্রতু (দৃঢ় সংকল্প) বৃদ্ধি কৰি তেওঁৰ বজ্ৰক নিৰ্ণায়ক কৰ্মৰ বাবে সম্পূৰ্ণ “ধাৰ দিয়া/তীক্ষ্ণ” কৰি তোলে। ইয়াত দ্যৌ, পৃথিৱী, জল আৰু পৰ্বত—এই বিশ্ব-উপাদানসমূহ আৰু দেৱ-সহযোগী মণ্ডলী (বিষ্ণু, মিত্ৰ, বৰুণ আৰু মৰুতসকল) একেলগে ইন্দ্ৰক প্ৰেৰণা দিয়া আৰু প্ৰশংসা কৰা ৰূপে বৰ্ণিত। স্তোত্ৰৰ কাৰ্যশক্তি হ’ল প্ৰশংসাক গতি-শক্তিত ৰূপান্তৰ কৰা—যজমানৰ শ্রৱস (খ্যাতি) বৃদ্ধি কৰা আৰু ইন্দ্ৰ-প্ৰেৰিত বিজয়, স্থিতি আৰু সমৃদ্ধি নিশ্চিত কৰা।
Sukta 107
অথৰ্ববেদ ২০.১০৭ ঋগ্বেদ-উৎপন্ন এক সংমিশ্ৰ সূক্ত, য’ত মান্যু (সাৰ্বভৌম শক্তিৰূপ ক্ৰোধ) ক আহ্বান কৰি প্ৰতিপক্ষক নত কৰোৱা হয়, আৰু তাৰ পাছত সূৰ্যৰ পবিত্ৰতাৰে অন্ধকাৰ আৰু দুৰিত (অমঙ্গল/পাপ) দূৰ কৰি কাৰ্য সম্পূৰ্ণ কৰা হয়। ইয়াৰ শক্তি দমনমূলক অধীনতাৰ চিত্ৰণৰ পৰা—জনসমূহ আৰু আনকি ‘শিখৰ’ পৰ্যন্ত সাগৰলৈ নদীৰ দৰে নত হোৱা—ধীৰে ধীৰে সূৰ্য আৰু উষাই স্থাপন কৰা স্থিৰ, মঙ্গলময় ঋত-ব্যৱস্থালৈ গতি কৰে, যাতে যজমানৰ অধিকার একেদৰে ভয়জাগানিয়া আৰু যাগীয়ভাৱে শুদ্ধ থাকে।
Sukta 108
AV 20.108 এটা সংক্ষিপ্ত ইন্দ্ৰ-সূক্ত, য’ত দেৱতাক ‘আনি দিয়া’ বুলি অনুৰোধ কৰা হৈছে—স্থানান্তৰযোগ্য শক্তি: ওজস্ (বীৰ্য/তেজ), নৃম্ণ (পুৰুষোচিত বল), আৰু সুবীৰ্য (কাৰ্যকৰী বীৰত্ব)—যাৰ ফলত যজমান যুদ্ধ-জয়ী চেম্পিয়ন আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী সফলতা লাভ কৰে। ইয়াত ইন্দ্ৰক কেৱল বিজয় আৰু পুৰস্কাৰ দাতা যোদ্ধা-দেৱতা হিচাপে নহয়, সমাজক স্থিৰ কৰি ৰখা পিতৃসদৃশ অভিভাৱক-ৰক্ষক হিচাপেও চিত্ৰিত কৰা হৈছে। সূক্তটোৰ শক্তি শতিক্ৰতুক পুনঃপুনঃ সোজাসুজি সম্বোধন কৰাত নিহিত—বল আৰু সুৰক্ষাক স্তোত্ৰৰ জৰিয়তে আহ্বান কৰি নিশ্চিত কৰিব পৰা দান হিচাপে ধৰা হৈছে।
Sukta 109
এই চুটি ইন্দ্ৰ–সোম স্তৱ viṣūvat (মধ্যবিন্দুৰ ঘূৰণ/পৰিবর্তন) সময়ত সোম-পেষণ আৰু সেই উদ্দীপক “মধু” পানক উদযাপন কৰে, যিয়ে ইন্দ্ৰক উল্লাসিত কৰে। সোম-মিশ্ৰণ, সহায়কাৰী “গাই” (ধেনু) আৰু বিশ্বস্ত ব্ৰত-পালন (vrata) ক প্ৰশংসা কৰি, স্তৱখনে যজমানৰ দিশে ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী শক্তি টানি আনিবলৈ লক্ষ্য কৰে। পুনৰাবৃত্ত ধ্বনি “vasvīr anu svārājyam” এই আচাৰক সমৃদ্ধি আৰু স্বাৰাজ্যৰ মন্ত্র-ৰূপে ফ্ৰেম কৰে: দেবতা সশক্ত হ’লে ধন, দীপ্তি আৰু স্বাধীন শাসন অনুগামী হয়।
Sukta 110
এই সংক্ষিপ্ত অথৰ্ববেদীয় সূক্ত (ঋগ্বেদ-উৎপন্ন ২০তম পুস্তকৰ পৰা গৃহীত) ত্ৰিকদ্ৰুক পেষণত দেৱতাসকলে দিয়া ‘চেতনাম’ (cetanam)—দ্ৰুত জাগৰণ-শক্তি—বঢ়াই সোম-যজ্ঞক অধিক তীব্ৰ কৰে। ই ইন্দ্ৰক সদ্য-পেষিত সোমপানলৈ আহ্বান কৰে, যাক সকলো সমৃদ্ধি (শ্ৰিয়ঃ)ৰ আসন বুলি ধৰা হৈছে; আৰু প্ৰেৰিত বাণী (গিৰঃ/অৰ্ক)ক যজ্ঞ সফল কৰা কাৰ্যকৰী শক্তি হিচাপে বিবেচনা কৰে। তিনিটা সংক্ষিপ্ত ঋচাত সূক্তটিয়ে শুদ্ধ লিতুৰ্জিক ধ্বনি, সোমৰ উল্লাস, আৰু যজমানৰ বাবে ভাগ্যৰ বিকাশ তথা সমাজৰ সমৰ্থনক একেলগে সংযোগ কৰে।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.