Sukta 2

Mantra 1

पितृमेधः। य॒माय॒ सोमः॑ पवते य॒माय॑ क्रियते ह॒विः । य॒मं ह॑ य॒ज्ञो ग॑च्छत्य॒ग्निदू॑तो॒ अरं॑कृतः

『ピトリメーダ（祖霊供養）』。ヤマのためにソーマは清められ、ヤマのために供物は調えられる。祭儀はまことにヤマへと赴く――アグニを使者として、しかるべく整えられて。

Mantra 2

य॒माय॒ मधु॑मत्तमं जु॒होता॒ प्र च॑ तिष्ठत । इ॒दं नम॒ ऋषि॑भ्यः पूर्व॒जेभ्यः॒ पूर्वे॑भ्यः पथि॒कृद्भ्यः॑

ヤマ（Yama）に最も蜜のごとく甘き供物を献じ、備えて立て。ここにこの敬礼を、リシ（ṛṣi）たちに、先に生まれし者に、先人に、道を開きし者に捧ぐ。

Mantra 3

य॒माय॑ घृ॒तव॒त् पयो॒ राज्ञे॑ ह॒विर्जु॑होतन । स नो॑ जी॒वेष्वा य॑मेद् दी॒र्घमायुः॒ प्र जी॒वसे॑

ヤマ、王なる者に、ギー（ghṛta）に富む乳（payaḥ）を供物として献じよ。願わくは彼が、生けるわれらの中にあって、ここに長き寿命を分け与え、われらがなお生き続けんことを。

Mantra 4

मैन॑मग्ने॒ वि द॑हो॒ माभि शू॑शुचो॒ मास्य॒ त्वचं॑ चिक्षिपो॒ मा शरी॑रम्। शृ॒तं य॒दा कर॑सि जातवे॒दोऽथे॑मेनं॒ प्र हि॑णुतात् पि॒तॄँरुप॑

アグニよ、彼をことごとく焼き尽くすな。あまりに激しく焦がすな。彼の皮を剥ぎ取るな、身を裂くな。万物を生来知る者（Jātavedas）よ、しかるべく焼き上げたなら、そのとき彼を祖霊（pitṛ）たちのもとへ送り出し、父祖に近づかせよ。

Mantra 5

य॒दा शृ॒तं कृ॒णवो॑ जातवे॒दोऽथे॒ममे॑नं॒ परि॑ दत्तात् पि॒तृभ्यः॑ । य॒दो गच्छा॒त्यसु॑नीतिमे॒तामथ॑ दे॒वानां॑ वश॒नीर्भ॑वाति

汝が彼を法にかなって焼き上げたなら、ジャータヴェーダス（Jātavedas、火神）よ、その者を余すところなく祖霊（Pitṛ）に引き渡せ。彼が息（asu）を導き出すこの道（asu-nīti）へと赴くとき、彼は諸神（Deva）の統御のもとに入る。

Mantra 6

त्रिक॑द्रुकेभिः पवते॒ षडु॒र्वीरेक॒मिद् बृ॒हत्। त्रि॒ष्टुब् गा॑य॒त्री छन्दां॑सि॒ सर्वा॒ ता य॒म आर्पि॑ता

三つのカドルー（Kadru）の流れによって、それは清められて流れる。六つの広き領域を貫き——一つでありながら、なお大いなるもの。トリシュトゥブ（Triṣṭubh）とガーヤトリー（Gāyatrī）をはじめ、すべての韻律（chandas）は、ヤマ（Yama）に委ねられる。

Mantra 7

सूर्यं॒ चक्षु॑षा गच्छ॒ वात॑मा॒त्मना॒ दिवं॑ च॒ गच्छ॑ पृथि॒वीं च॒ धर्म॑भिः । अ॒पो वा॑ गच्छ॒ यदि॒ तत्र॑ ते हि॒तमोष॑धीषु॒ प्रति॑ तिष्ठा॒ शरी॑रैः

汝の眼をもって太陽へ行け。汝の息なる自己をもって風へ行け。正しき法（dharma）の定めによって、天へも、大地へも行け。あるいは水々へ行け—もしそこに汝の定められた善があるなら。薬草・植物（oṣadhi）のうちに、汝の身体の諸部分とともに、再び立ち住まえ。

Mantra 8

अ॒जो भा॒गस्तप॑स॒स्तं त॑पस्व॒ तं ते॑ शो॒चिस्त॑पतु॒ तं ते॑ अ॒र्चिः । यास्ते॑ शि॒वास्त॒न्वोऽ जातवेद॒स्ताभि॑र्वहैनं सु॒कृता॑मु लो॒कम्

「未生なるもの」は苦行の熱（tapas）の分け前である。それを汝は熱せよ。汝の光輝がそれを熱し、汝の炎の舌がそれを熱せよ。汝の吉祥なる諸の姿をもって、ジャータヴェーダス（Jātavedas、生を知る火神）よ、この人を—まことに—善行の者の世界へと運びたまえ。

Mantra 9

यास्ते॑ शो॒चयो॒ रंह॑यो जातवेदो॒ याभि॑रापृ॒णासि॒ दिव॑म॒न्तरि॑क्षम्। अ॒जं यन्त॒मनु॒ ताः समृ॑ण्वता॒मथेत॑राभिः शि॒वत॑माभिः शृ॒तं कृ॑धि

汝の炎は何であり、汝の迅き駆り立ては何であるか、ジャータヴェーダス（Jātavedas、アグニ）よ――それらによって汝は天と中空を満たす。これらが「未生なる者」（aja）の行くに随い、道をよく整えよ；そして汝のほかの力、最も吉祥なるものによって、願いの賜物をよく勝ち得られ、法にかなって聞き届けられたものとなせ。

Mantra 10

अव॑ सृज॒ पुन॑रग्ने पि॒तृभ्यो॒ यस्त॒ आहु॑त॒श्चर॑ति स्व॒धावा॑न्। आयु॒र्वसा॑न॒ उप॑ यातु॒ शेषः॒ सं ग॑च्छतां त॒न्वा सु॒वर्चाः॑

ふたたび彼を送り出せ、アグニ（Agni）よ、祖霊（Pitṛ）たちのもとへ——汝に供えられ、スヴァダー（svadhā）を具して進みゆく者を。残れるものは、寿命（āyus）を衣として近づけ；その身と全きに合し、よき光輝を帯びて集まれ。

Mantra 11

अति॑ द्रव॒ श्वानौ॑ सारमे॒यौ च॑तुर॒क्षौ श॒बलौ॑ सा॒धुना॑ प॒था। अधा॑ पि॒तॄन्त्सु॑वि॒दत्रां॒ अपी॑हि य॒मेन॒ ये स॑ध॒मादं॒ मद॑न्ति

急ぎ越えよ、サラマー（Saramā）の裔なる二匹の犬、四つ目の、斑の——よき道をもって。しかるのちヤマ（Yama）とともに、見いだしやすき祖霊たちのもとへ進め——共なる饗宴に歓ぶ者たちのもとへ。

Mantra 12

यौ ते॒ श्वानौ॑ यम रक्षि॒तारौ॑ चतुर॒क्षौ प॑थि॒षदी॑ नृ॒चक्ष॑सा । ताभ्यां॑ राज॒न् परि॑ धेह्येनं स्व॒स्त्यऽस्मा अनमी॒वं च॑ धेहि

ヤマ（Yama）よ、汝の二匹の犬——守護者、四つ目、道に坐し、人を見守る者——その二匹をもって、王よ、この人を囲み護れ。彼にスヴァスティ（svasti）を置き、また病いなき者として置け。

Mantra 13

उ॒रू॒ण॒साव॑सु॒तृपा॑वुदुम्ब॒लौ य॒मस्य॑ दू॒तौ च॑रतो॒ जनां॒ अनु॑ । ताव॒स्मभ्यं॑ दृ॒शये॒ सूर्या॑य॒ पुन॑र्दाता॒मसु॑म॒द्येह भ॒द्रम्

広き鼻をもち、善き蓄えに満ちて足る者、ウドゥンバラ（udumbara）の徴ある者——ヤマ（Yama）の二人の使者——人々に随って巡り歩く。その二者よ、われらのために返し与えよ。見る力を、太陽（Sūrya）のために、そして息（asu）を再び——今日ここに、吉祥なる善を。

Mantra 14

सोम॒ एके॑भ्यः पवते घृ॒तमेक॒ उपा॑सते । येभ्यो॒ मधु॑ प्र॒धाव॑ति॒ तां॑श्चिदे॒वापि॑ गच्छतात्

ソーマ（Soma）はある者たちのために自ら澄み清まり、ある者たちはギー（ghṛta）を礼拝する。甘き蜜酒（madhu）が誰のために奔り出るのか——その者たちのもとへ、まさにその者たちのもとへも、彼が赴かんことを。

Mantra 15

ये चि॒त् पूर्व॑ ऋ॒तसा॑ता ऋ॒तजा॑ता ऋता॒वृधः॑ । ऋषी॒न् तप॑स्वतो यम तपो॒जां अपि॑ गच्छतात्

また古の者たち、ṛta（宇宙の正序）によって得られ、ṛtaより生まれ、ṛtaによって増し育てられた者たち——ヤマ（Yama）よ、苦行する聖仙（ṛṣi）たち、tapas（苦行の熱力）より生まれし者たちのもとへも、彼が赴かんことを。

Mantra 16

तप॑सा॒ ये अ॑नाधृ॒ष्यास्तप॑सा॒ ये स्वऽर्य॒युः । तपो॒ ये च॑क्रि॒रे मह॒स्तांश्चि॑दे॒वापि॑ गच्छतात्

tapas（苦行の熱力）によって侵しがたき者たち、tapasによって天の界へと赴いた者たち、tapasによって大いなる業を成した者たち——その者たちのもとへ、まさにその者たちのもとへも、彼が赴かんことを。

Mantra 17

ये युध्य॑न्ते प्र॒धने॑षु॒ शूरा॑सो॒ ये त॑नू॒त्यजः॑ । ये वा॑ स॒हस्र॑दक्षिणा॒स्तांश्चिदे॒वापि॑ गच्छतात्

戦いの陣において戦う勇士たち、身を離れた者たち、また千の祭礼の報酬（ダクシナー）を施す者たち——その者たちのもとへ、彼もまた赴かんことを。

Mantra 18

स॒हस्र॑णीथाः क॒वयो॒ ये गो॑पा॒यन्ति॒ सूर्य॑म्। ऋषी॒न् तप॑स्वतो यम तपो॒जां अपि॑ गच्छतात्

千の導きをもつ賢者（カヴィ）で、太陽を守護する者たち——ヤマよ、苦行する仙人たち、タパスより生まれし者たちのもとへ、彼もまた赴かんことを。

Mantra 19

स्यो॒नास्मै॑ भव पृथिव्यनृक्ष॒रा नि॒वेश॑नी । यच्छा॑स्मै॒ शर्म॑ स॒प्रथाः॑

大地よ、彼に恵みあれ。汝は崩れず砕けぬ、憩いの住まい。彼に広く行きわたる庇護と、確かな守りを授けよ。

Mantra 20

अ॒सं॒बा॒धे पृ॑थि॒व्या उ॒रौ लो॒के नि धी॑यस्व । स्व॒धा याश्च॑कृ॒षे जीव॒न् तास्ते॑ सन्तु मधु॒श्चुतः॑

大地の妨げなき広きところ、広大なる世界に、汝は安置されよ。生きている間に汝が作りなしたsvadhā（供養の力）——それらが汝のために蜜のごとく甘く滴れ。

Mantra 21

ह्वया॑मि ते॒ मन॑सा॒ मन॑ इ॒हेमान् गृ॒हाँ उप॑ जुजुषा॒ण एहि॑ । सं ग॑च्छस्व पि॒तृभिः॒ सं य॒मेन॑ स्यो॒नास्त्वा॒ वाता॒ उप॑ वान्तु श॒ग्माः

我は心をもって汝の心を呼ぶ。ここへ、これらの家々へ、承け入れて喜びつつ来たれ。しかるのち祖霊たちと共に、ヤマ（Yama）と共に進め。親しき風、助けに強き風が、汝の周りに吹きめぐらんことを。

Mantra 22

उत् त्वा॑ वहन्तु म॒रुत॑ उदवा॒हा उ॑द॒प्रुतः॑ । अ॒जेन॑ कृ॒ण्वन्तः॑ शी॒तं व॒र्षेणो॑क्षन्तु॒ बालिति॑

マルト（Marut）たちよ、汝を上へと運べ――上へ担い上げ、上へと跳ね上がらせよ。山羊（aja）によって涼しさを作り、雨によって汝に灌ぎかけよ――そのとおり成就せよ（bāl iti）。

Mantra 23

उद॑ह्व॒मायु॒रायु॑षे॒ क्रत्वे॒ दक्षा॑य जी॒वसे॑ । स्वान् ग॑च्छतु ते॒ मनो॒ अधा॑ पि॒तॄंरुप॑ द्रव

われらは生命を生命へと呼び戻す――寿命（āyus）のため、意志（kratu）のため、能力（dakṣa）のため、生きるために。汝の心（manas）は己がところへ帰れ；そののち汝は祖霊（Pitṛ）たちのもとへ急げ。

Mantra 24

मा ते॒ मनो॒ मासो॒र्माङ्गा॑नां॒ मा रस॑स्य ते । मा ते॑ हास्त त॒न्वः॑१ किं च॒नेह

汝の心が失われぬように。汝の息（生命気）、肢体、精髄が失われぬように。ここにおいて汝の身に欠けるものがあってはならぬ――最も小さきものすら。

Mantra 25

मा त्वा॑ वृ॒क्षः सं बा॑धिष्ट॒ मा दे॒वी पृ॑थि॒वी म॒ही। लो॒कं पि॒तृषु॑ वि॒त्त्वैध॑स्व य॒मरा॑जसु

木よ、汝を圧することなかれ。女神なる大地、偉大なるものよ、汝を押しつぶすことなかれ。知りて、祖霊（Pitṛ）たちのうちに一つの世界を得よ。閻魔王（Yama-rāja）の国土において増し栄えよ。

Mantra 26

यत् ते॒ अङ्ग॒मति॑हितं परा॒चैर॑पा॒नः प्रा॒णो य उ॑ वा ते॒ परे॑तः । तत् ते सं॒गत्य॑ पि॒तरः॒ सनी॑डा घा॒साद् घा॒सं पुन॒रा वे॑शयन्तु

汝のいずれの肢が遠くに迷い離れたか――汝のいずれのアパーナ（apāna）、いずれのプラーナ（prāṇa）か、逝ける者よ――同じ住処の祖霊（Pitṛ）たちがそれを汝のために集め合わせ、草から草へと分け与えるように、ひと分ひと分、再び汝の内へ入らしめよ。

Mantra 27

अपे॒मं जी॒वा अ॑रुधन् गृ॒हेभ्य॒स्तं निर्व॑हत॒ परि॒ ग्रामा॑दि॒तः । मृ॒त्युर्य॒मस्या॑सीद् दू॒तः प्रचे॑ता॒ असू॑न् पि॒तृभ्यो॑ गम॒यां च॑कार

生ける者たちはこの人を家々から隔て置き、彼をここより運び出し、村の外へと巡らせた。死は閻魔（Yama）の使者、賢明なる知者であり、生命の息（asu）を祖霊（Pitṛ）たちのもとへ導き行かしめた。

Mantra 28

ये दस्य॑वः पि॒तृषु॑ प्रवि॑ष्टा ज्ञातिमु॒खा अ॑हु॒ताद॒श्चर॑न्ति । प॒रा॒पुरो॑ नि॒पुरो॒ ये भर॑न्त्य॒ग्निष्टान॒स्मात् प्र ध॑माति य॒ज्ञात्

父祖（Pitṛ）たちの中へ入り込み、親族の顔を装いながら、未供献（ahuta）を食らう者としてさまよい歩くダシュユ（Dasyu）どもよ。砦を荒らし、砦を破り、奪い去る者どもよ——アグニ（Agni）はこの祭（yajña）から彼らを吹き放ち、遠くへ追い払う。

Mantra 29

सं वि॑शन्त्वि॒ह पि॒तरः॒ स्वा नः॑ स्यो॒नं कृ॒ण्वन्तः॑ प्रति॒रन्त॒ आयुः॑ । तेभ्यः॑ शकेम ह॒विषा॒ नक्ष॑माणा॒ ज्योग् जीव॑न्तः श॒रदः॑ पुरू॒चीः

われら自身の祖霊、ピトリ（Pitṛ）たちよ、ここにともに入り来たれ。われらのために安らぎの座を整え、寿命を損なうものを退けよ。彼らに供物（havis）をもって到り得て、その恵みを得んことを――多くの秋を重ねて、久しく生きん。

Mantra 30

यां ते॑ धे॒नुं नि॑पृ॒णामि॒ यमु॑ ते क्षी॒र ओ॑द॒नम्। तेना॒ जन॑स्यासो भ॒र्ता योऽत्रास॒दजी॑वनः

われが汝に授ける乳牛、また汝のものなる乳の粥（乳粥）――それによって汝は人々の養い手となれ。ここに横たわり、命なき者であった汝よ。

Mantra 31

अश्वा॑वतीं॒ प्र त॑र॒ या सु॒शेवा॒र्क्षाकं॑ वा प्रत॒रं नवी॑यः । यस्त्वा॑ ज॒घान॒ वध्यः॒ सो अ॑स्तु॒ मा सो अ॒न्यद् वि॑दत भाग॒धेय॑म्

馬に富む渡しを越えよ――善き守りの道を。あるいは狼のごとく険しい渡し、その新しき浅瀬を越えよ。汝を打ち倒した者は、殺されるべき者となれ。彼がほかの分け前（bhāgadhéya）を得ることなかれ。

Mantra 32

य॒मः परोऽव॑रो॒ विव॑स्वा॒न् ततः॒ परं॒ नाति॑ पश्यामि॒ किं च॒न। य॒मे अ॑ध्व॒रो अधि॑ मे॒ निवि॑ष्टो॒ भुवो॒ विव॑स्वान॒न्वात॑तान

ヤマ（Yama）は遠くでもあり、近くでもある。ヴィヴァスヴァント（Vivasvant）——それより先は、わたしには何ひとつ見えない。ヤマのうちに、わたしのための祭儀（adhvara）は据え置かれた。ヴィヴァスヴァントはそれを諸世界にわたって延べ広げた。

Mantra 33

अपा॑गूहन्न॒मृतां॒ मर्त्ये॑भ्यः कृ॒त्वा सव॑र्णामदधु॒र्विव॑स्वते । उ॒ताश्विना॑वभर॒द् यत् तदासी॒दज॑हादु॒ द्वा मि॑थु॒ना स॑र॒ण्यूः

彼らは不死なるもの（amṛta）を死すべき人々から隠した。姿かたちの等しいものを作り、ヴィヴァスヴァント（Vivasvant）のために据えた。そして彼女が本来であったものを、アシュヴィン双神（Aśvins）が再び運び来た。サラニュ―（Saraṇyū）はまことに、その二つ、対なるものを捨て去った。

Mantra 34

ये निखा॑ता॒ ये परो॑प्ता॒ ये द॒ग्धा ये चोद्धि॑ताः । सर्वां॒स्तान॑ग्न॒ आ व॑ह पि॒तॄन् ह॒विषे॒ अत्त॑वे

埋められし者、遠くに安置されし者、焼かれし者、また掘り起こされし者——アグニ（Agni）よ、そのすべてをここへ運べ。父祖（Pitṛ）らを、供物（havis）を享け、これを食するために。

Mantra 35

ये अ॑ग्निद॒ग्धा ये अन॑ग्निदग्धा॒ मध्ये॑ दि॒वः स्व॒धया॑ मा॒दय॑न्ते । त्वं तान् वे॑त्थ॒ यदि॒ ते जा॑तवेदः स्व॒धया॑ य॒ज्ञं स्वधि॑तिं जुषन्ताम्

火に焼かれし者も、火に焼かれざりし者も——天の中ほどにて、スヴァダー（svadhā）によって歓喜する彼ら。もし汝がジャータヴェーダス（Jātavedas）ならば、汝は彼らを知る。スヴァダーによって祭祀を喜び、己がスヴァダーの分け前を受け入れよ。

Mantra 36

शं त॑प॒ माति॑ तपो॒ अग्ने॒ मा त॒न्वं॑१ तपः॑ । वणे॑षु॒ शुष्मो॑ अस्तु ते पृथि॒व्याम॑स्तु॒ यद्धरः॑

Burn thou for welfare; burn not overmuch, O Agni; scorch not the body. In the forests let thy fierce might be; upon the earth let be that which is thy containing support.

Mantra 37

ददा॑म्यस्मा अव॒सान॑मे॒तद् य ए॒ष आग॒न् मम॒ चेदभू॑दि॒ह। य॒मश्चि॑कि॒त्वान् प्रत्ये॒तदा॑ह॒ ममै॒ष रा॒य उप॑ तिष्ठतामि॒ह

I give to him this resting-place—if this one who hath come was indeed of mine, here. And Yama, the discerning, in answer hath said this: ‘This wealth of mine—let it abide here, let it stand fast here.’

Mantra 38

इ॒मां मात्रां॑ मिमीमहे॒ यथाप॑रं॒ न मासा॑तै । श॒ते श॒रत्सु॒ नो पु॒रा

This measure we do mete out, that it be not thereafter diminished: for us—unto a hundred autumns—aforetime in full.

Mantra 39

प्रेमां मात्रां॑ मिमीमहे॒ यथाप॑रं॒ न मासा॑तै । श॒ते श॒रत्सु॒ नो पु॒रा

この分量を我らは量り定める、のちに月々のうちに尽きぬように。百の秋を我らに——昔のごとく。

Mantra 40

अपे॒मां मात्रां॑ मिमीमहे॒ यथाप॑रं॒ न मासा॑तै । श॒ते श॒रत्सु॒ नो पु॒रा

この分量を我らは量り退ける、のちに月々のうちに尽きぬように。百の秋を我らに——昔のごとく。

Mantra 41

वी॒३मां मात्रां॑ मिमीमहे॒ यथाप॑रं॒ न मासा॑तै । श॒ते श॒रत्सु॒ नो पु॒रा

われらは正しい配分により、この「量」（mātrā）を量り定める。のちに月々のうちに尽き果てぬように。古のごとく、われらに百の秋（百年）あれ。

Mantra 42

निरि॒मां मात्रां॑ मिमीमहे॒ यथाप॑रं॒ न मासा॑तै । श॒ते श॒रत्सु॒ नो पु॒रा

われらはこの「量」（mātrā）を外へと量り定める。のちに月々のうちに尽き果てぬように。古のごとく、われらに百の秋（百年）あれ。

Mantra 43

उदि॒मां मात्रां॑ मिमीमहे॒ यथाप॑रं॒ न मासा॑तै । श॒ते श॒रत्सु॒ नो पु॒रा

われらはこの「量」（mātrā）を上へと量り定める。のちに月々のうちに尽き果てぬように。古のごとく、われらに百の秋（百年）あれ。

Mantra 44

समि॒मां मात्रां॑ मिमीमहे॒ यथाप॑रं॒ न मासा॑तै । श॒ते श॒रत्सु॒ नो पु॒रा

われらは共にこの量られた寿分を量り定める。後の分が月々によって減らぬように——古く定められしごとく、われらに百の秋の命あれ。

Mantra 45

अमा॑सि॒ मात्रां॒ स्वऽरगा॒मायु॑ष्मान् भूयासम्। यथाप॑रं॒ न मासा॑तै श॒ते श॒रत्सु॒ नो पु॒रा

月ごとに、天へと至る量度の分をわれは受け取る。願わくはわたしに寿命あれ。後の分が月々によって減らぬように——古く定められしごとく、われらに百の秋の命あれ。

Mantra 46

प्रा॒णो अ॑पा॒नो व्या॒न आयु॒श्चक्षु॑र्दृ॒शये॒ सूर्या॑य । अप॑रिपरेण प॒था य॒मरा॑ज्ञः पि॒तॄन् ग॑च्छ

息（prāṇa）、出息（apāna）、遍行の息（vyāna）；寿命と眼——見るために、太陽へ。さらに彼方の道、閻魔王（Yama-rājñ）の道によって、汝は祖霊（Pitṛ）たちのもとへ往け。

Mantra 47

ये अग्र॑वः शशमा॒नाः प॑रे॒युर्हि॒त्वा द्वेषां॒स्यन॑पत्यवन्तः । ते द्यामु॒दित्या॑विदन्त लो॒कं नाक॑स्य पृ॒ष्ठे अधि॒ दीध्या॑नाः

先頭に立つ者たち、励み努めて彼方へ渡った者たち——子なき者であっても憎しみを捨て去り——彼らは昇りゆく光とともに天に世界を見いだし、最高の天蓋の背にあって輝きつづけた。

Mantra 48

उ॒द॒न्वती॒ द्यौर॑व॒मा पी॒लुम॒तीति॑ मध्य॒मा। तृ॒तीया॑ ह प्र॒द्यौरिति॒ य॑स्यां पि॒तर॒ आस॑ते

「水をたたえるもの」は最下の天である。「ピールマティー」（Pīlumatī）——そう人々は中天を呼ぶ。第三はまことに「プラデュアウḥ」（Pradyauḥ）——そこに祖霊（Pitṛ）たちは座して定まる。

Mantra 49

ये न॑ पि॒तुः पि॒तरो॑ ये पि॑ताम॒हा य आ॑विवि॒शुरु॒र्व॑१न्तरि॑क्षम्। य आ॑क्षि॒यन्ति॑ पृथि॒वीमु॒त द्यां तेभ्यः॑ पि॒तृभ्यो॒ नम॑सा विधेम

われらの父の父祖たち、また祖父祖たち――広き中空（antarikṣa）に入りし者、地にも天にも住まう者――その父祖（Pitṛ）らに、われは敬礼をもって供養の務めをなさん。

Mantra 50

इ॒दमिद् वा उ॒ नाप॑रं दि॒वि प॑श्यसि॒ सूर्य॑म्। मा॒ता पु॒त्रं यथा॑ सि॒चाभ्येऽनं भूम ऊर्णुहि

まことにこれのみ。天において汝が見るは、太陽のほかに何ものもなし。大地よ、母が衣の裾にて子を包むがごとく、この人を覆い包め。

Mantra 51

इ॒दमिद् वा उ॒ नाप॑रं ज॒रस्य॒न्यदि॒तोऽप॑रम्। जा॒या पति॑मिव॒ वास॑सा॒भ्येऽनं भूम ऊर्णुहि

まことにこれのみ。衰えゆく老いにおいて、これを越える他のものはなし。大地よ、妻が衣にて夫を覆うがごとく、この人を覆い包め。

Mantra 52

अ॒भि त्वो॑र्णोमि पृथि॒व्या मा॒तुर्वस्त्रे॑ण भ॒द्रया॑ । जी॒वेषु॑ भ॒द्रं तन्मयि॑ स्व॒धा पि॒तृषु॒ सा त्वयि॑

われは大地なる母の吉祥なる衣をもって、汝を包み覆う。生ける者の中に安寧あれ――その安寧は我に在れ。祖霊（Pitṛ）の中にsvadhāあれ――そのsvadhāは汝に在れ。

Mantra 53

अग्नी॑षोमा॒ पथि॑कृता स्यो॒नं दे॒वेभ्यो॒ रत्नं॑ दधथु॒र्वि लो॒कम्। उप॒ प्रेष्य॑न्तं पू॒षणं॒ यो वहा॑त्यञ्जो॒यानैः॑ प॒थिभि॒स्तत्र॑ गच्छतम्

アグニとソーマよ、道を作る者たちよ。汝らは神々のために安らぎの宝を据え、通行の世界を広く開き渡す。遣わされて進むプーシャン（Pūṣan）のもとへ行け。彼はよりまっすぐな道によって（死者を）運ぶ者。彼とともに、かしこへ赴け。

Mantra 54

पू॒षा त्वे॒तश्च्या॑वयतु॒ प्र वि॒द्वानन॑ष्टपशु॒र्भुव॑नस्य गो॒पाः । स त्वै॒तेभ्यः॒ परि॑ ददत् पि॒तृभ्यो॒ऽग्निर्दे॒वेभ्यः॑ सुविद॒त्रिये॑भ्यः

よく知るプーシャン（Pūṣan）、世の守護者にして、その家畜の失われぬ者よ、汝をこの道において前へ進ませよ。彼は汝をここより引き渡し、祖霊（Pitṛ）へと委ねる。アグニは（汝を）神々へ、恵み深き施与者たちへと委ねる。

Mantra 55

आयु॑र्वि॒श्वायुः॒ परि॑ पातु त्वा पू॒षा त्वा॑ पातु॒ प्रप॑थे पु॒रस्ता॑त्। यत्रास॑ते सु॒कृतो॒ यत्र॒ त ई॒युस्तत्र॑ त्वा दे॒वः स॑वि॒ता द॑धातु

寿命、まことに普遍の寿命が汝をめぐり護らんことを。プーシャン（Pūṣan）が前途の道にて、前に立ちて汝を守らんことを。善き行いの者らが坐すところ、彼らが赴きしところ――そこにて神サヴィトリ（Savitar）が汝を据え、堅く安んぜしめよ。

Mantra 56

इ॒मौ यु॑नज्मि ते॒ वह्नी॒ असु॑नीताय॒ वोढ॑वे । ताभ्यां॑ य॒मस्य॒ साद॑नं॒ समि॑ती॒श्चाव॑ गच्छतात्

われは汝のためにこの二つの担い手を轭す。魂息（asu）を導き出し、汝を運び進めるために。かの二者によって、彼はヤマ（Yama）の住まいへ、また諸々の集会へと降り行かんことを。

Mantra 57

ए॒तत् त्वा॒ वासः॑ प्रथ॒मं न्वाग॒न्नपै॒तदू॑ह यदि॒हाबि॑भः पु॒रा। इ॒ष्टा॒पू॒र्तम॑नु॒संक्रा॑म वि॒द्वान् यत्र॑ ते द॒त्तं ब॑हु॒धा विब॑न्धुषु

この衣は今、初めて汝のもとに来たりぬ。汝はこれを携えて去れ、また昔ここにて抱きし一切の恐れをも携え去れ。知れる者として、汝の iṣṭa と pūrta に従い進みゆけ。汝の施しが、さまざまに、諸々の親族の結びつきの中に配されしところへ。

Mantra 58

अ॒ग्नेर्वर्म॒ परि॒ गोभि॑र्व्ययस्व॒ सं प्रोर्णु॑ष्व॒ मेद॑सा॒ पीव॑सा च । नेत् त्वा॑ धृ॒ष्णुर्हर॑सा॒ जर्हृ॑षाणो द॒धृग् वि॑ध॒क्षन् प॑री॒ङ्खया॑तै

アグニ（Agni）の鎧をもって、牛の群れを帯として汝をめぐらせよ。これを広くひろげ、脂と豊かな膏油とで汝をすっかり包め。かくして、熱に猛り立つ大胆な襲撃者、害する者・焼き尽くす者は、汝を取り巻いて打つことができない。

Mantra 59

द॒ण्डं हस्ता॑दा॒ददा॑नो ग॒तासोः॑ स॒ह श्रोत्रे॑ण॒ वर्च॑सा॒ बले॑न । अत्रै॒व त्वमि॒ह व॒यं सु॒वीरा॒ विश्वा॒ मृधो॑ अ॒भिमा॑तीर्जयेम

息の絶えた者の手から杖を取り、聴聞と、光輝と、力とを伴って——ここに、まさにここに、汝はとどまれ。ここにわれらは、良き勇士に富み、あらゆる攻めと、あらゆる悪しき謀りとに勝たん。

Mantra 60

धनु॒र्हस्ता॑दा॒ददा॑नो मृ॒तस्य॑ स॒ह क्ष॒त्रेण॒ वर्च॑सा॒ बले॑न । स॒मागृ॑भाय॒ वसु॒ भूरि॑ पु॒ष्टम॒र्वाङ्त्वमेह्युप॑ जीवलो॒कम्

死者の手より弓を取り、王権の力と光輝と強さとをもって——豊かに栄える財と養いをひとまとめに掴み取れ。こちらへ向かって来たれ、生ける者の世に近づけ。