Sukta 23

Mantra 1

कथा महामवृधत्कस्य होतुर्यज्ञं जुषाणो अभि सोममूधः । पिबन्नुशानो जुषमाणो अन्धो ववक्ष ऋष्वः शुचते धनाय ॥

Woh kaise bada hua? Kiske liye bada hua? Yagya mein Soma piya, jaise koi doodh pita hai. Soma peeta raha, khush rehta tha. Isliye woh bada ho gaya aur chamakne laga.

Mantra 2

को अस्य वीरः सधमादमाप समानंश सुमतिभिः को अस्य । कदस्य चित्रं चिकिते कदूती वृधे भुवच्छशमानस्य यज्योः ॥

Yeh kaunsa veer hai jisne sabke saath khushi paayi? Acche logon ki samajh se baant di. Uski kya khaasiyat hai jo dikhti hai? Kya madad milti hai? Jo mehnat karta hai, jo yagya ke layak hai, uske liye yeh badhta hai.

Mantra 3

कथा शृणोति हूयमानमिन्द्रः कथा शृण्वन्नवसामस्य वेद । का अस्य पूर्वीरुपमातयो ह कथैनमाहुः पपुरिं जरित्रे ॥

Jab log Indra ko pukarte hain, woh kaise sunta hai? Sunke kaise jaanta hai ki madad karni hai? Uske purane tareeke kya hain? Log use kaise batate hain ki woh pyala bharta hai, jo stuti karte hain unke liye?

Mantra 4

कथा सबाधः शशमानो अस्य नशदभि द्रविणं दीध्यानः । देवो भुवन्नवेदा म ऋतानां नमो जगृभ्वाँ अभि यज्जुजोषत् ॥

Jo mehnat karta hai, saari rukawatein tod ke, kaise dhan tak pahunche? Chamakdar soch se. Devta ban ke sachchaiyon ko jaano. Pranam lekar jo chadhata hai, woh kabool ho.

Mantra 5

कथा कदस्या उषसो व्युष्टौ देवो मर्तस्य सख्यं जुजोष । कथा कदस्य सख्यं सखिभ्यो ये अस्मिन्कामं सुयुजं ततस्रे ॥

Subah hone par bhagwan insaan ki dosti kaise kabool karta hai? Kis tareeke se? Apne doston mein woh dosti kaise banata hai? Jo log theek se jud gaye hain, unki ichcha poori hoti hai.

Mantra 6

किमादमत्रं सख्यं सखिभ्यः कदा नु ते भ्रात्रं प्र ब्रवाम । श्रिये सुदृशो वपुरस्य सर्गाः स्वर्ण चित्रतममिष आ गोः ॥

Doston ke liye yeh anant dosti kya hai? Kab hum tumhare bhai-charhe ki baat karenge? Chamak ke liye uska roop nikalta hai. Aasman ke sona jaisa chamakta hai, Gau ki shakti aati hai.

Mantra 7

द्रुहं जिघांसन्ध्वरसमनिन्द्रां तेतिक्ते तिग्मा तुजसे अनीका । ऋणा चिद्यत्र ऋणया न उग्रो दूरे अज्ञाता उषसो बबाधे ॥

Yeh shakti apni tez chaal se dhoka aur hinsa ko maarne ke liye taiyaar hoti hai. Yeh woh shakti hai jo Indra ke bina ka andhera tod deti hai. Jab bhi humare upar bojh ya dushmani aati hai, yeh shakti usey door bhaga deti hai. Yeh subah ki roshni ko andhere se laati hai jo humein rasta nahi dikhata tha.

Mantra 8

ऋतस्य हि शुरुधः सन्ति पूर्वीॠतस्य धीतिर्वृजिनानि हन्ति । ऋतस्य श्लोको बधिरा ततर्द कर्णा बुधानः शुचमान आयोः ॥

Satya ki bahut purani aur mazboot neev hoti hai. Satya ki soch buri aur tedhi baaton ko tod deti hai. Satya ki awaaz un logon ke kaan bhi khol deti hai jo sunna nahi chahte. Yeh insaan ke andar ki shakti ko saaf aur mazboot banati hai.

Mantra 9

ऋतस्य दृळ्हा धरुणानि सन्ति पुरूणि चन्द्रा वपुषे वपूंषि । ऋतेन दीर्घमिषणन्त पृक्ष ऋतेन गाव ऋतमा विवेशुः ॥

Satya ki neev bahut mazboot hai aur iske bahut roop hain jo chamakte hain. Satya ki shakti se bade log apna kaam lambi doori tak failate hain. Satya se gyaan ki kiranain khud satya mein ghus jaati hain.

Mantra 10

ऋतं येमान ऋतमिद्वनोत्यृतस्य शुष्मस्तुरया उ गव्युः । ऋताय पृथ्वी बहुले गभीरे ऋताय धेनू परमे दुहाते ॥

Jo insaan satya ko pakad ke chalta hai, use satya milta hai. Satya ki shakti aage badhti hai aur roshni ki talash karti hai. Satya ke liye dharti badi aur gehri ban jaati hai. Satya ke liye upar se do gaiyan doodh deti hain jo sab kuchh deti hain.

Mantra 11

नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥

Ab Indra ki stuti karte hain aur gaate hain. Indra, tum gaane wale ke liye woh shakti badao jaise nadiyan apna paani badati hain. Indra, tumhare ghode suraj jaisi roshni mein daudte hain. Tumhare liye ek naya shabd banaya hai jo shakti deta hai. Humein bhi woh buddhi mile ki hum hamesha safar ke liye taiyaar rahein.