Sukta 23

Mantra 1

कथा महामवृधत्कस्य होतुर्यज्ञं जुषाणो अभि सोममूधः । पिबन्नुशानो जुषमाणो अन्धो ववक्ष ऋष्वः शुचते धनाय ॥

কথা স মহিমালৈ বৃদ্ধি পালে? কোন হোতাৰ (আহ্বানকাৰ) বাবে—যজ্ঞ গ্ৰহণ কৰি—স সোমৰ ফালে স্তনৰ দৰে মুখ কৰিলে? পীয়মান, কামনাৰে উদ্দীপ্ত, পেষিত আনন্দ-ৰস (অন্ধঃ) উপভোগ কৰি, সেই ঋষ্ব (উচ্চ) জন ধন-সমৃদ্ধিৰ বাবে দীপ্তিমান ঐশ্বৰ্য বৃদ্ধি কৰিলে।

Mantra 2

को अस्य वीरः सधमादमाप समानंश सुमतिभिः को अस्य । कदस्य चित्रं चिकिते कदूती वृधे भुवच्छशमानस्य यज्योः ॥

কোনে তেওঁৰ বীৰ—যি একে সাধমাদ (সাধাৰণ আনন্দ-সভা) লাভ কৰিলে, আৰু সুমতি (সু-বোধ) দ্বাৰা একে ভাগ-বতৰা কৰিলে—কোনে তেওঁৰ? তেওঁৰ চিত্ৰ (অদ্ভুত) কীৰ্তিৰ কোনটো দিশ বুজা যায়, কোনটো তেওঁৰ ঊতি (সহায়), যাতে বলৱান প্ৰচেষ্টাশীল, যজ্ঞ্য (অৰ্পণযোগ্য) জনৰ বাবে তেওঁ বৃদ্ধি পায়?

Mantra 3

कथा शृणोति हूयमानमिन्द्रः कथा शृण्वन्नवसामस्य वेद । का अस्य पूर्वीरुपमातयो ह कथैनमाहुः पपुरिं जरित्रे ॥

কথা আহ্বান কৰা সময়ত ইন্দ্ৰে শুনে? কথা শুনি তেওঁ অৱস (সহায়-কর্ম) সম্বন্ধে জানে? তেওঁৰ পূৰ্বতন উপমা-মাপ (প্ৰাচীন মানদণ্ড) কিহে? আৰু জৰিতৃ (স্তোত্ৰকাৰ)ৰ বাবে—তেওঁক ‘পপুৰি’ (পানকাৰী) বুলি—কথা কৈ তেওঁলোক কেনেকৈ বৰ্ণনা কৰে?

Mantra 4

कथा सबाधः शशमानो अस्य नशदभि द्रविणं दीध्यानः । देवो भुवन्नवेदा म ऋतानां नमो जगृभ्वाँ अभि यज्जुजोषत् ॥

কথা সৰ্ব-বাধা ভেদি সাধকজনে দীপ্ত চিন্তাৰে তাৰ দ্ৰৱিণ (ধন) লাভ কৰিব? দেৱ-ভাৱ লাভ কৰি সি ঋতসমূহ (সত্য-নিয়ম) জানক; নমস্কাৰ গ্ৰহণ কৰি, যি অৰ্ঘ্য/হোম-অৰ্পণ সি কৰে তাত দেৱে তাক অনুগ্ৰহেৰে গ্ৰহণ কৰক।

Mantra 5

कथा कदस्या उषसो व्युष्टौ देवो मर्तस्य सख्यं जुजोष । कथा कदस्य सख्यं सखिभ्यो ये अस्मिन्कामं सुयुजं ततस्रे ॥

এই উষাৰ ব্যুষ্টিত, কোন গোপন মোড়ে আৰু কেনেকৈ দেৱে মৰ্ত্যৰ সখ্য গ্ৰহণ কৰে? আৰু কোন উপায়ে দেৱে সেই সখ্যক সখিসকলৰ মাজত সত্য কৰি তোলে—যিসকলে ইয়াত দেৱ-উদ্দেশ্যলৈ সু-যুজিত কামনা প্ৰসাৰিত কৰিছে?

Mantra 6

किमादमत्रं सख्यं सखिभ्यः कदा नु ते भ्रात्रं प्र ब्रवाम । श्रिये सुदृशो वपुरस्य सर्गाः स्वर्ण चित्रतममिष आ गोः ॥

সখিসকলৰ বাবে এই অপৰিমেয় সখ্য-বন্ধন কি? আৰু কেতিয়া সত্যই আমি তোমাৰ ভ্ৰাতৃত্ব ঘোষণা কৰিম? শ্ৰীৰ বাবে, সুদৰ্শ (সু-দৃষ্টিসম্পন্ন) তেওঁৰ ৰূপৰ স্ৰোতসমূহ মুক্ত হয়; স্বৰ্ণসম, অতি চিত্ৰতম—গোৰ (গাভী/ৰশ্মিময় আলো)ৰ ইষা (প্ৰেৰণা) ৰূপে ই আহে।

Mantra 7

द्रुहं जिघांसन्ध्वरसमनिन्द्रां तेतिक्ते तिग्मा तुजसे अनीका । ऋणा चिद्यत्र ऋणया न उग्रो दूरे अज्ञाता उषसो बबाधे ॥

ইন্দ্ৰবিহীন সেই হিংস্ৰ বেগ আৰু দ্ৰোহক নিধন কৰিবলৈ তেওঁ তীক্ষ্ণ অণীকসমূহ শান দিয়ে। য’ত শত্রুভাৱৰ ঋণ-বোজা আমাক চেপি ধৰে, তাতো উগ্ৰ শক্তিয়ে বাধা দিয়া অজ্ঞাত উষাসসমূহক দূৰলৈ ঠেলি দিয়ে—সত্য উষা তেতিয়াই ভেদি উজলি উঠে।

Mantra 8

ऋतस्य हि शुरुधः सन्ति पूर्वीॠतस्य धीतिर्वृजिनानि हन्ति । ऋतस्य श्लोको बधिरा ततर्द कर्णा बुधानः शुचमान आयोः ॥

ঋত (সত্য-নিয়ম)ৰেই প্ৰাচীন দৃঢ় দুৰ্গসমূহ আছে; ঋতৰ ধী (সত্য-চিন্তা) কুটিলতা-অধৰ্মসমূহক নিধন কৰে। ঋতৰ শ্লোক বধিৰতা ভেদে; কাণ জাগ্ৰত কৰি, আয়ুৰ লৌহ-দৃঢ় সহিষ্ণুতাত শুচি কৰে।

Mantra 9

ऋतस्य दृळ्हा धरुणानि सन्ति पुरूणि चन्द्रा वपुषे वपूंषि । ऋतेन दीर्घमिषणन्त पृक्ष ऋतेन गाव ऋतमा विवेशुः ॥

ঋতৰ ভিত্তিসমূহ দৃঢ়; তাৰ প্ৰকাশৰ বাবে বহু আৰু দীপ্তিমান ৰূপ আছে। ঋতেৰে বলৱন্তসকলে প্ৰেৰণাৰ দীঘল বিস্তাৰ মেলায়; ঋতেৰে গাভীসমূহ (জ্ঞানৰ ৰশ্মি) ঋততেই প্ৰৱেশ কৰে।

Mantra 10

ऋतं येमान ऋतमिद्वनोत्यृतस्य शुष्मस्तुरया उ गव्युः । ऋताय पृथ्वी बहुले गभीरे ऋताय धेनू परमे दुहाते ॥

যি ঋতত স্থিৰ থাকে, সি ঋতকেই লাভ কৰে; ঋতৰ শুষ্ম (বল) তুৰন্ত আগবাঢ়ে, গব্যু—উজ্জ্বল গোধন (কিৰণ-গাভীসমূহ) বিচাৰি। ঋতৰ বাবে বিস্তৃত পৃথিৱী বহুল, গভীৰ আৰু সমৃদ্ধ হয়; ঋতৰ বাবেই পৰম ধামত থকা দুগ্ধদায়িনী ধেনু-দ্বয়ে দুহে—পূৰ্ণতাৰ ধাৰা বোৱায়।

Mantra 11

नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥

এতিয়া স্তুত, হে ইন্দ্ৰ, এতিয়া গীত; গায়কৰ বাবে ইষা (প্ৰেৰণা/উদ্যম) তুমি নদীৰ দৰে ফুলাই দিয়া। হে হৰিবো—হৰিত অশ্বৰ অধিপতি, তোমাৰ বাবে নৱ্য ব্ৰহ্ম (নতুন স্তোত্ৰ-বচন) ৰচিত হ’ল; ধীয়াৰে (দৰ্শন-চিন্তাৰে) আমি সদায় ৰথ্য—যাত্ৰা আৰু ৰণপথত সদা-সাজু হওঁ।