Sukta 70
Sukta 1.70
Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditionally for RV 1.70)
Agni
Triṣṭubh (verse-level confirmation recommended)
ઋગ્વેદ ૧.૭૦ અગ્નિ-સ્તુતિ છે, જેમાં આર્ય-મનીષા (ઉચ્ચ, સુવ્યવસ્થિત અંતર્દૃષ્ટિ) દ્વારા “પ્રાચીન સમૃદ્ધિઓ” જીતવાની અને અગ્નિ સર્વ સિદ્ધિઓને સુરક્ષિત કરે તેવી પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે. તેમાં અગ્નિને યજ્ઞ અને જીવનના વિશાળ આધારનો ચેતન જ્ઞાતા તથા રક્ષક તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યો છે—જે દેવો અને મર્ત્યોના જન્મોને સમજે છે અને સાધકને આંતરિક તથા બાહ્ય સંઘર્ષોમાંથી પસાર કરી યોગ્ય પ્રકટતા અને વિજય તરફ દોરી જાય છે.
Mantras
Mantra 1
वनेम पूर्वीरर्यो मनीषा अग्निः सुशोको विश्वान्यश्याः ॥
આર્ય મનીષા (ઉન્નત વિચાર) દ્વારા અમે પ્રાચીન સમૃદ્ધિઓ જીતીએ; સુશોક અગ્નિ સર્વ સિદ્ધિઓને પ્રાપ્ત કરી અમને અર્પે.
Mantra 2
आ दैव्यानि व्रता चिकित्वाना मानुषस्य जनस्य जन्म ॥
દૈવી વ્રતોને જાણનાર, તે માનવ જનના જન્મમાં પ્રવેશે છે—દેવોના નિયમ અનુસાર આપણા બનવાને ઘડે છે.
Mantra 3
गर्भो यो अपां गर्भो वनानां गर्भश्च स्थातां गर्भश्चरथाम् ॥
જે અપાંનો ગર્ભ છે, વનોનો ગર્ભ છે, સ્થાવરોનો ગર્ભ અને ચરનો ગર્ભ છે—અગ્નિ સર્વ અસ્તિત્વમાં છુપાયેલો રચનાત્મક બીજ છે.
Mantra 4
अद्रौ चिदस्मा अन्तर्दुरोणे विशां न विश्वो अमृतः स्वाधीः ॥
પથ્થરમાં પણ તે ગૃહની અંદર છે; પ્રજાઓમાં એક સર્વવ્યાપી સમાન, અમૃત, સુસ્વાધી—સુયોગ્ય ભાવવાળો—વસે છે અને કાર્ય કરે છે.
Mantra 5
स हि क्षपावाँ अग्नी रयीणां दाशद्यो अस्मा अरं सूक्तैः ॥
સ હિ ક્ષપાવાન્ અગ્નિ રયીણાં—રાત્રિઓના અધિપતિ અગ્નિ, જે સુસંસ્કૃત સૂક્તોથી યોગ્ય રીતે અર્પણ કરે છે, તેને રયિ-સમૃદ્ધિઓ (ધન-વૈભવ) દાન કરે છે.
Mantra 6
एता चिकित्वो भूमा नि पाहि देवानां जन्म मर्ताँश्च विद्वान् ॥
એતા ચિકિત્વો ભૂમા નિ પાહિ—હે ચેતન જ્ઞાતા, આ વિશાળ આધારને અમામાં સ્થિર રાખી રક્ષા કર; દેવો અને મર્ત્યોના જન્મ-ભવનને જાણતો તું, અમારા અસ્તિત્વમાં ઋતનું યોગ્ય પ્રાગટ્ય સુરક્ષિત કર.
Mantra 7
वर्धान्यं पूर्वीः क्षपो विरूपाः स्थातुश्च रथमृतप्रवीतम् ॥
વર્ધાન્યં પૂર્વીः ક્ષપો વિરૂપાઃ—અਨੇક પૂર્વ રાત્રિઓ, વિવિધ રૂપવાળી, તે વધતી શક્તિને વધારતી ગઈ; અને તેમણે ઋતપ્રવીત રથને દૃઢ સ્થાપિત કર્યો—ઋત સાથે જોડાયેલો અમારો ગતિપથ.
Mantra 8
अराधि होता स्वर्निषत्तः कृण्वन्विश्वान्यपांसि सत्या ॥
હવિષ્યનો હોતા સંપૂર્ણ રીતે પ્રાપ્ત થયો છે; આંતરિક તેજસ્વી સ્વર્ગમાં નિષણ્ન થઈ, તે સત્યની શક્તિથી સર્વ કર્મો સિદ્ધ કરે છે.
Mantra 9
गोषु प्रशस्तिं वनेषु धिषे भरन्त विश्वे बलिं स्वर्णः ॥
ગોશુ (કિરણોમાં) તેઓ યોગ્ય પ્રશસ્તિ લાવે છે; વનના ગહનમાં તેને ધીમાં ધારણ કરે છે—એવા તેઓ, જે અમારે માટે સ્વર્ણ (પ્રકાશમય લોક) તરફ લઈ જતું બલિ વહન કરે છે.
Mantra 10
वि त्वा नरः पुरुत्रा सपर्यन्पितुर्न जिव्रेर्वि वेदो भरन्त ॥
હે દેવ, નરો અનેક સ્થાનોમાં તારી સેવા કરે છે; અને સદા જીવંત પિતાના પુત્રો સમા, તેઓ પવિત્ર વેદ (જ્ઞાન)ને આગળ લાવે છે અને તેને વિશાળ રીતે પ્રસારે છે.
Mantra 11
साधुर्न गृध्नुरस्तेव शूरो यातेव भीमस्त्वेषः समत्सु ॥
તે સાધુ—સીધો અને નિશ્ચિત છે; લોભી બની પકડી લેતો નથી. કુશળ ધનુર્ધર સમો શૂરવીર છે; ઝડપી સવાર સમો ભયંકર—યુદ્ધોના સમરમાં તેજસ્વી રીતે પ્રજ્વલિત થાય છે.
Frequently Asked Questions
It asks Agni to help the seeker win enduring, time-tested blessings through clear and noble understanding, and to protect the foundations of the rite and life so progress is secure.
Because Agni is portrayed as cikitvaḥ—conscious and discerning—who understands the right arising (“birth”) of divine and human states and can guide the sacrifice and the person correctly.
It can be recited when lighting a lamp or performing a simple fire offering, as a prayer for clarity, protection, and steady strength to face conflicts without greed or confusion.
Ask anything about Sukta 70 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
