Sukta 30
Rishi: Atharvanic tradition (specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī for this kāmya cluster)
Devata: Vāta (Wind) as the operative model; the effective ‘deity’ is the mantra’s coercive power over manas (mind).
Chandas: Anuṣṭubh (with Atharvanic cadence; some editions treat it as anuṣṭubh-like with minor irregularities)
આ પાંચ મંત્રોનું અથર્વણીય આકર્ષણ-મંત્ર ઉપમાનાત્મક બળજબરીથી કાર્ય કરે છે: જેમ પવન પૃથ્વી પર ઘાસને મથાવીને ફેરવે છે, તેમ સાધક લક્ષ્યના મનસને પોતાના તરફ ‘મથાવી’ વાળે છે, તીવ્ર ઇચ્છા જગાવે છે અને દૂર જવા દેતો નથી. સ્ત્રીકર્મણી/પૌષ્ટિક-અભિચારિક આકર્ષણ સાથે સાથે તેમાં એક હાંકી કાઢવાનો ભાવ પણ છે—જેમ આવરણમાંથી કાંટો ખેંચી કાઢવો તેમ ઘૂસેલી હાનિને બહાર કાઢીને દૂર મોકલવી—આથી મન અને દેહ પર ‘આકર્ષી લેવું’ અને ‘દૂર હાંકી કાઢવું’ એવી બન્ને રીતોને જોડવાની અથર્વણીય ટેવ પ્રગટ થાય છે.
Mantras
Mantra 1
कामिनीमनोऽभिमुखीकरणम्। यथे॒दं भूम्या॒ अधि॒ तृणं॒ वातो॑ मथा॒य॑ति । ए॒वा म॑थ्नामि ते मनो॒ यथा॒ मां का॒मिन्यसो॒ यथा॒ मन्नाप॑गा॒ असः॑
જેમ પૃથ્વી પરનું આ તૃણ પવન હલાવીને મથાવે છે, તેમ હું તારો મન મથું છું—જેથી તું મારી કામના કરે, જેમ કામિનીઓ કરે; અને તું એવો બને કે મારી પાસેથી દૂર ન જાય.
Mantra 2
सं चेन्नया॑थो अश्विना का॒मिना॒ सं च॒ वक्ष॑थः । सं वां॒ भगा॑सो अग्मत॒ सं चि॒त्तानि॒ समु॑ व्र॒ता
હે અશ્વિનૌ! કામથી પ્રેરિત થઈ તમે અમને એકસાથે દોરો અને એકસાથે આગળ વહન કરો; તમારાં ભાગ્યના ભાગો એકસાથે આવી પહોંચો; ચિત્તો એકસાથે રહે, અને વ્રતો પણ સંપૂર્ણ રીતે એકરૂપ રહે.
Mantra 3
यत् सु॑प॒र्णा वि॑व॒क्षवो॑ अनमी॒वा वि॑व॒क्षवः॑ । तत्र॑ मे गछता॒द्धवं॑ श॒ल्य इ॑व॒ कुल्म॑लं॒ यथा॑
જ્યાં સુપર્ણ (સુંદર પાંખવાળા) વહનકર્તાઓ—લઈ જવા ઉત્સુક—પોતે નિરામય રહીને લઈ જવા ઉત્સુક છે, ત્યાં મારી પાસેથી આ વ્યાધિ/દોષ તારા માર્ગે નીકળી જાઓ; જેમ છાલ/આવરણમાંથી કાંટો ખેંચી કાઢવામાં આવે તેમ—એ રીતે (દૂર થાઓ)।
Mantra 4
यदन्त॑रं॒ तद् बाह्यं॒ यद् बाह्यं॒ तदन्त॑रम्। क॒न्याऽनां वि॒श्वरू॑पाणां॒ मनो॑ गृभायौषधे
જે અંદર છે તે જ બહાર છે; જે બહાર છે તે જ અંદર છે. વિશ્વરૂપ કન્યાઓનું મન તું પકડી લે, હે ઔષધી (ઔષધ-દેવી).
Mantra 5
एयम॑ग॒न् पति॑कामा॒ जनि॑कामो॒ऽहमाग॑मम्। अश्वः॒ कनि॑क्रद॒द् यथा॒ भगे॑ना॒हं स॒हाग॑मम्
અહીં તે આવી છે—પતિની ઇચ્છાવાળી; અને હું તેની પાસે આવ્યો છું—પત્નીની ઇચ્છાવાળો. જેમ ઘોડો ઊંચે હિહિનાવે છે, તેમ ભગના અનુગ્રહથી હું તેની સાથે એકત્ર થયો છું.
Frequently Asked Questions
It aims to turn a woman’s mind toward the operator, create longing, and keep her from going away. One verse also functions to remove opposing influences by ‘sending them away’ like an extracted thorn.
Wind is the model for irresistible, unseen force. The hymn uses the image of Wind churning grass to claim that the mantra can similarly churn and redirect the target’s mind.
No specific plant name is given in the cited verse; it simply commands ‘O Herb’ (oṣadhe) to seize the mind. Traditions may choose a locally valued ‘binding’ or fragrant herb, but that identification is extra-textual.
Ask anything about Sukta 30 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.