Sukta 30
Rishi: Atharvanic tradition (specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī for this kāmya cluster)
Devata: Vāta (Wind) as the operative model; the effective ‘deity’ is the mantra’s coercive power over manas (mind).
Chandas: Anuṣṭubh (with Atharvanic cadence; some editions treat it as anuṣṭubh-like with minor irregularities)
हा पाच ऋचांचा अथर्वणीय मंत्र उपमात्मक बळजबरीने कार्य करतो: जसा वारा पृथ्वीवर गवत ढवळून काढतो व फिरवतो, तसाच साधक लक्ष्याच्या मनास स्वतःकडे ‘ढवळून’ वळवतो, उत्कंठा निर्माण करतो आणि दूर जाणे थांबवतो. स्त्रीकर्मणी/पौष्टिक-अभिचारिक आकर्षणाबरोबरच यात एक हाकलण्याचा संकेतही आहे—जणू आवरणातून काटा उपटावा तसे घुसलेल्या अपायाला बाहेर काढून दूर पाठवणे—यातून मन व देहावर ‘ओढून घेणे’ आणि ‘हुसकावून लावणे’ या दोन्ही तंत्रज्ञानांची जोड देण्याची अथर्वणीय प्रवृत्ती दिसते.
Mantras
Mantra 1
कामिनीमनोऽभिमुखीकरणम्। यथे॒दं भूम्या॒ अधि॒ तृणं॒ वातो॑ मथा॒य॑ति । ए॒वा म॑थ्नामि ते मनो॒ यथा॒ मां का॒मिन्यसो॒ यथा॒ मन्नाप॑गा॒ असः॑
(कामिनी-मनाचे अभिमुखीकरण) जशी या भूमीवर तृणाला वारा हलवून मथतो, तसाच मी तुझे मन मथतो—तू कामिनी जशी आस धरते तशी माझी आस धरावी, आणि माझ्यापासून दूर न जाणारा व्हावा.
Mantra 2
सं चेन्नया॑थो अश्विना का॒मिना॒ सं च॒ वक्ष॑थः । सं वां॒ भगा॑सो अग्मत॒ सं चि॒त्तानि॒ समु॑ व्र॒ता
हे अश्विनौ! कामप्रेरित होऊन तुम्ही आम्हांला एकत्र नेवो आणि एकत्रच पुढे वाहून नेवो; तुमचे भाग्याचे भाग एकत्र येवोत; चित्ते एकत्र असोत, आणि व्रतेही पूर्णपणे एकरूप असोत.
Mantra 3
यत् सु॑प॒र्णा वि॑व॒क्षवो॑ अनमी॒वा वि॑व॒क्षवः॑ । तत्र॑ मे गछता॒द्धवं॑ श॒ल्य इ॑व॒ कुल्म॑लं॒ यथा॑
जिथे सु-पर्ण (सुंदर पंखांचे) वाहक, नेऊन जाण्याच्या उत्कंठेने, स्वतः निरामय होऊन, नेऊन जाण्यास उत्सुक आहेत—तिथेच माझ्यापासून आपल्या मार्गाने निघून जा; जसा आवरण/भुशीतून काटा ओढून काढतात, तसाच (हा दोष) निघून जावो.
Mantra 4
यदन्त॑रं॒ तद् बाह्यं॒ यद् बाह्यं॒ तदन्त॑रम्। क॒न्याऽनां वि॒श्वरू॑पाणां॒ मनो॑ गृभायौषधे
जे अंतरी आहे तेच बाहेरी आहे; जे बाहेरी आहे तेच अंतरी आहे. विश्वरूप कन्यांचे मन तू आवर, हे औषधी (औषधदेवते).
Mantra 5
एयम॑ग॒न् पति॑कामा॒ जनि॑कामो॒ऽहमाग॑मम्। अश्वः॒ कनि॑क्रद॒द् यथा॒ भगे॑ना॒हं स॒हाग॑मम्
ती इथे आली आहे—पतीची इच्छा धरून; आणि मीही तिच्याकडे आलो आहे—पत्नीची इच्छा धरून. जसा अश्व मोठ्याने हिणहिणतो, तसा भगाच्या अनुग्रहाने मी तिच्याशी संगमास आलो आहे.
Frequently Asked Questions
It aims to turn a woman’s mind toward the operator, create longing, and keep her from going away. One verse also functions to remove opposing influences by ‘sending them away’ like an extracted thorn.
Wind is the model for irresistible, unseen force. The hymn uses the image of Wind churning grass to claim that the mantra can similarly churn and redirect the target’s mind.
No specific plant name is given in the cited verse; it simply commands ‘O Herb’ (oṣadhe) to seize the mind. Traditions may choose a locally valued ‘binding’ or fragrant herb, but that identification is extra-textual.
Ask anything about Sukta 30 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.