Prakarana 14

Verse 278 (दोहा/सोरठा)

एहि अवसर चाहिअ परम सोभा रूप बिसाल। जो बिलोकि रीझै कुअँरि तब मेलै जयमाल।।131।।

ehi avasara cāhi'a parama sobhā rūpa bisāla | jo biloki rījhai kuaṁri taba melai jayāmāla ||131||

Bei einer solchen Gelegenheit muss es höchsten Glanz und eine Gestalt erhabener Würde geben – damit die Prinzessin beim Anblick davon hingerissen werde und dann den Brautkranz niederlege.

Verse 279 (चौपाई)

हरि सन मागौं सुंदरताई। होइहि जात गहरु अति भाई।। मोरें हित हरि सम नहिं कोऊ। एहि अवसर सहाय सोइ होऊ।। बहुबिधि बिनय कीन्हि तेहि काला। प्रगटेउ प्रभु कौतुकी कृपाला।। प्रभु बिलोकि मुनि नयन जुड़ाने। होइहि काजु हिएँ हरषाने।। अति आरति कहि कथा सुनाई। करहु कृपा करि होहु सहाई।। आपन रूप देहु प्रभु मोही। आन भाँति नहिं पावौं ओही।। जेहि बिधि नाथ होइ हित मोरा। करहु सो बेगि दास मैं तोरा।। निज माया बल देखि बिसाला। हियँ हँसि बोले दीनदयाला।।

hari sana māgaũ̃ sundaratāī. hoihi jāta gaharu ati bhāī.. moreṁ hita hari sama nahiṁ koū. ehi avasara sahāya soi hoū.. bahubidhi binaya kīnhi tehi kālā. pragaṭeu prabhu kautūkī kṛpālā.. prabhu biloki muni nayana juṛāne. hoihi kāju hiē̃ haraṣāne.. ati ārati kahi kathā sunāī. karahu kṛpā kari hohu sahāī.. āpana rūpa dehu prabhu mohī. āna bhā̃ti nahiṁ pāvaũ̃ ohī.. jehi bidhi nātha hoi hita morā. karahu so begi dāsa maiṁ torā.. nija māyā bala dekhi bisālā. hiē̃ hãsi बोले dīnadayālā..

„Von Hari erflehe ich Schönheit; denn, lieber Bruder, das Vorhaben ist überaus schwierig. Für mein wahres Wohl ist niemand wie Hari; in dieser Stunde möge Er allein meine Hilfe sein. Auf vielerlei Weise brachte er demütige Bitten vor; dann offenbarte sich der gnädige Herr, verspielt in seinem Spiel. Als der Weise den Herrn erblickte, wurden seine Augen gekühlt, und in seinem Herzen frohlockte er, gewiss, dass das Vorhaben erfüllt würde. Er erzählte seine Geschichte in großer Not: ‚Sei gnädig und sei meine Hilfe. Gewähre mir, o Herr, Deine eigene Gestalt; auf keine andere Weise kann ich jene erlangen. Auf welche Weise auch immer, o Meister, mein Wohl gesichert werde, das tue schnell, denn ich bin Dein Diener.‘ Als Er die gewaltige Macht Seiner eigenen Maya sah, lächelte der Barmherzige in Seinem Herzen und sprach.“

Verse 280 (दोहा/सोरठा)

जेहि बिधि होइहि परम हित नारद सुनहु तुम्हार। सोइ हम करब न आन कछु बचन न मृषा हमार।।132।।

jehi bidhi hoihi param hita nārada sunahu tumhāra | soi hama karaba na āna kachu bacana na mṛṣā hamāra ||132||

„Auf welche Weise auch dein höchstes Wohl vollendet werde – o Nārada, höre: Genau diesen Weg werde ich einschlagen und keinen anderen; mein Wort soll nicht unwahr werden.“

Verse 281 (चौपाई)

कुपथ माग रुज ब्याकुल रोगी। बैद न देइ सुनहु मुनि जोगी।। एहि बिधि हित तुम्हार मैं ठयऊ। कहि अस अंतरहित प्रभु भयऊ।। माया बिबस भए मुनि मूढ़ा। समुझी नहिं हरि गिरा निगूढ़ा।। गवने तुरत तहाँ रिषिराई। जहाँ स्वयंबर भूमि बनाई।। निज निज आसन बैठे राजा। बहु बनाव करि सहित समाजा।। मुनि मन हरष रूप अति मोरें। मोहि तजि आनहि बारिहि न भोरें।। मुनि हित कारन कृपानिधाना। दीन्ह कुरूप न जाइ बखाना।। सो चरित्र लखि काहुँ न पावा। नारद जानि सबहिं सिर नावा।।

kupatha māga ruja byākula rogī | baida na dei sunahu muni jogī || ehi bidhi hita tumhār maiṁ ṭhayaū̃ | kahi asa antara-hita prabhu bhayaū || māyā bibasa bhae muni mūṛhā | samujhī nahiṁ hari girā nigūṛhā || gavane turata tahāँ ṛṣi-rāī | jahāँ svayaṁbara bhūmi banāī || nija nija āsana baiṭhe rājā | bahu banāva kari sahita samājā || muni mana haraṣa rūpa ati moreṁ | mohi taji ānahi bārihi na bhoreṁ || muni hita kārana kṛpā-nidhānā | dīnh kurūpa na jāi bakhānā || so caritra lakhi kāhuँ na pāvā | nārada jāni sabahiṁ sira nāvā ||

„Ein Kranker, gequält von seiner Krankheit, geht den falschen Weg; wenn der Arzt ihn nicht zurückhält, höre, o yogischer Weiser, auf eben diese Weise habe ich angeordnet, was wahrlich zu deinem Besten ist.“ So sprechend, zog sich der Herr zurück, auf sein inneres Wohl bedacht. Aber der Weise, von Maya beherrscht, wurde stumpf im Verständnis; er erfasste nicht die tiefe Bedeutung von Haris Worten. Sogleich machte sich der fürstliche Seher auf den Weg zu dem Ort, wo der Platz für die Selbstwahl vorbereitet war. Die Könige saßen jeder auf seinem Sitz, mit ihrem Gefolge, in mannigfaltiger Pracht. Das Herz des Weisen überströmte vor Freude: „Mich verlassend, würde er niemals eine andere Braut bringen“, dachte er. Zum Wohle des Weisen verlieh der Schatz des Erbarmens eine Gestalt von solcher Hässlichkeit, dass sie nicht beschrieben werden kann. Niemand konnte jenes Tun durchschauen; aber Narada verstand, und alle neigten ihre Häupter.“

Verse 282 (दोहा/सोरठा)

रहे तहाँ दुइ रुद्र गन ते जानहिं सब भेउ। बिप्रबेष देखत फिरहिं परम कौतुकी तेउ।।133।।

rahe tahā̃ dui rudra gana te jānahĩ saba bheu | biprabēṣa dēkhata firahĩ parama kautukī teu ||133||

Dort blieben zwei von Rudras Gefährten zurück; sie kannten das ganze Geheimnis. Doch als sie die Verkleidung des Brahmanen sahen, streiften auch sie umher – voll Staunen, Neugier und stiller Freude.

Verse 283 (चौपाई)

जेंहि समाज बैंठे मुनि जाई। हृदयँ रूप अहमिति अधिकाई।। तहँ बैठ महेस गन दोऊ। बिप्रबेष गति लखइ न कोऊ।। करहिं कूटि नारदहि सुनाई। नीकि दीन्हि हरि सुंदरताई।। रीझहि राजकुअँरि छबि देखी। इन्हहि बरिहि हरि जानि बिसेषी।। मुनिहि मोह मन हाथ पराएँ। हँसहिं संभु गन अति सचु पाएँ।। जदपि सुनहिं मुनि अटपटि बानी। समुझि न परइ बुद्धि भ्रम सानी।। काहुँ न लखा सो चरित बिसेषा। सो सरूप नृपकन्याँ देखा।। मर्कट बदन भयंकर देही। देखत हृदयँ क्रोध भा तेही।।

jeṁhi samāja baiṁṭhe muni jāī | hṛdayaṁ rūpa ahamiti adhikāī || tahaṁ baiṭha mahesa gana doū | bipra-beṣa gati lakhai na koū || karahiṁ kūṭi nāradahi sunāī | nīkī dīnhi hari suṁdaratāī || rījhahi rājakuãri chabi dekhī | inhahi barihi hari jāni biseṣī || munihi moha mana hātha parāẽ | haṁsahiṁ saṁbhu gana ati sacu pāẽ || jadapi sunahiṁ muni aṭapaṭi bānī | samujhi na parai buddhi bhrama sānī || kāhuṁ na lakhā so carita biseṣā | so sarūpa nṛpakanyā̃ dekhā || markaṭa badana bhayaṁkara dehī | dekhata hṛdayaṁ krodha bhā tehī ||

In jener Versammlung, wo die Weisen saßen, schwoll der Stolz der Eigenheit in ihren Herzen. Dort saß Mahesha mit seinen zwei Begleitern; niemand konnte ihre Bewegung unter der Brahmanenverkleidung erkennen. Sie sprachen mit listiger Absicht und ließen Narada es hören, und die schöne Gestalt des Herrn wurde in vortrefflichem Maße verliehen. Die Prinzessin, jenen Glanz erblickend, wurde verliebt, ihn für Hari in besonderem Sinne haltend, beschloss sie, ihn zu heiraten. Verblendung ergriff den Weisen, und sein Geist geriet außer eigene Kontrolle; Shiva und seine Begleiter lachten, da sie die Sache allzu wahr fanden. Obwohl der Weise jene fremden Worte hörte, konnte sein Verstand, befleckt von Verwirrung, sie nicht erfassen. Niemand nahm jenes einzigartige göttliche Spiel wahr; nur die Tochter des Königs erblickte jene Gestalt. Affengesicht, von schrecklichem Körper, beim Anblick von ihm stieg Zorn in ihrem Herzen auf.

Verse 284 (दोहा/सोरठा)

सखीं संग लै कुअँरि तब चलि जनु राजमराल। देखत फिरइ महीप सब कर सरोज जयमाल।।134।।

sakhīṁ saṅga lai kuãri taba cali janu rāja-marāla | dekhata phirai mahīpa saba kara saroja jayamāla ||134||

Da trat die Königstochter, von ihren Dienerinnen begleitet, hervor – wie ein königlicher Schwan in würdevoller Anmut. Alle Könige wandten sich immer wieder um zu schauen, und in ihren lotosgleichen Händen bebten die Brautkränze, während sie sie betrachteten.

Verse 285 (चौपाई)

जेहि दिसि बैठे नारद फूली। सो दिसि देहि न बिलोकी भूली।। पुनि पुनि मुनि उकसहिं अकुलाहीं। देखि दसा हर गन मुसकाहीं।। धरि नृपतनु तहँ गयउ कृपाला। कुअँरि हरषि मेलेउ जयमाला।। दुलहिनि लै गे लच्छिनिवासा। नृपसमाज सब भयउ निरासा।। मुनि अति बिकल मोंहँ मति नाठी। मनि गिरि गई छूटि जनु गाँठी।। तब हर गन बोले मुसुकाई। निज मुख मुकुर बिलोकहु जाई।। अस कहि दोउ भागे भयँ भारी। बदन दीख मुनि बारि निहारी।। बेषु बिलोकि क्रोध अति बाढ़ा। तिन्हहि सराप दीन्ह अति गाढ़ा।।

jehi disi baiṭhe nārada phūlī. so disi dehi na bilokī bhūlī.. puni puni muni ukasahiṁ akulāhīṁ. dekhi dasā hara-gaṇa musakāhīṁ.. dhari nṛpa-tanu tahaṁ gayau kṛpālā. kuaṁri haraṣi meleu jaya-mālā.. dulahini lai ge lacchini-vāsa. nṛpa-samāja saba bhayau nirāsā.. muni ati bikala moṁhaṁ mati nāṭhī. mani giri gaī chūṭi janu gāṁṭhī.. taba hara-gaṇa बोले musukāī. nija mukha mukura bilokahu jāī.. asa kahi dou bhāge bhayaṁ bhārī. badana dīkha muni bāri nihārī.. beṣu biloki krodha ati bāṛhā. tinhahi sarāpa dīnha ati gāṛhā..

In die Richtung, wo Narada saß, geschwellt von Freude, in jene Richtung blickte er nicht mehr, so sehr vergaß er sich. Immer wieder neckten und reizten ihn die Weisen, immer unruhiger werdend; als sie seinen Zustand sahen, lächelten Shivas Begleiter. Dann nahm der Barmherzige eine königliche Gestalt an und ging dorthin; die Prinzessin, sich freuend, legte ihm den Siegeskranz um. Die Braut wurde zum Herrn Lakshmis geführt, und die ganze Versammlung der Könige sank in Enttäuschung. Der Weise wurde überaus aufgewühlt; meine Fassung floh, wie ein Juwel, das aus seiner Fassung gleitet und fortfällt. Dann sprachen Shivas Begleiter, lächelnd: „Geh, schau dein eigenes Gesicht in einem Spiegel.“ So sprechend, liefen die beiden in großer Furcht davon; der Weise blickte immer wieder auf sein Antlitz. Als er die Verkleidung erblickte, stieg sein Zorn überaus, und er sprach über sie einen sehr schweren Fluch aus.

Verse 286 (दोहा/सोरठा)

होहु निसाचर जाइ तुम्ह कपटी पापी दोउ। हँसेहु हमहि सो लेहु फल बहुरि हँसेहु मुनि कोउ।।135।।

hohu nisācara jāi tumha kapaṭī pāpī dou | hamahi haँsehu so lehu phala bahuri haँsehu muni kou ||135||

„Fort mit euch – werdet zu nachtstreifenden Dämonen, ihr zwei trügerischen Sünder! Weil ihr über mich gelacht habt, empfangt die Frucht dieser Tat; und künftig wage niemand mehr, einen Weisen (Rishi) zu verhöhnen.“

Verse 287 (चौपाई)

पुनि जल दीख रूप निज पावा। तदपि हृदयँ संतोष न आवा।। फरकत अधर कोप मन माहीं। सपदी चले कमलापति पाहीं।। देहउँ श्राप कि मरिहउँ जाई। जगत मोर उपहास कराई।। बीचहिं पंथ मिले दनुजारी। संग रमा सोइ राजकुमारी।। बोले मधुर बचन सुरसाईं। मुनि कहँ चले बिकल की नाईं।। सुनत बचन उपजा अति क्रोधा। माया बस न रहा मन बोधा।। पर संपदा सकहु नहिं देखी। तुम्हरें इरिषा कपट बिसेषी।। मथत सिंधु रुद्रहि बौरायहु। सुरन्ह प्रेरी बिष पान करायहु।।

puni jalu dīkha rūpa nija pāvā | tadapi hṛdayã santoṣa na āvā || pharakat adhara kopa mana māhī̃ | sapadī cale kamalāpati pāhī̃ || dehaũ śrāpa ki marihaũ jāī | jagata mora upahāsa karāī || bīcahĩ pantha mile danujārī | saṅga ramā soi rāja-kumārī || bole madhura bacana surasāī̃ | muni kahã cale bikala kī nāī̃ || sunata bacana upajā ati krodhā | māyā basa na rahā mana bodhā || para saṃpadā sakahu nahĩ dekhī | tumharẽ iriṣā kapaṭa biseṣī || mathata siṃdhu rudrahi baurāyahu | suranha prerī biṣa pāna karāyahu ||

Wieder blickte er ins Wasser und erhielt seine eigene Gestalt zurück; doch selbst dann kam keine Zufriedenheit in sein Herz. Seine Lippen zitterten; Zorn stieg in seinem Geist auf; sogleich machte er sich auf zum Herrn Lakshmis. „Soll ich einen Fluch aussprechen oder hingehen und sterben? Die ganze Welt wird mich zum Gespött machen.“ Auf halbem Weg begegnete er dem Feind der Dämonen; bei Ihm war Rama selbst, jene Königstochter. Der Herr der Götter sprach sanfte Worte; aber der Weise ging weiter, aufgewühlt wie einer, der sich selbst vergaß. Als er jene Worte hörte, entsprang heftiger Zorn; unter Mayas Einfluss blieb das klare Urteil des Geistes nicht. „Du kannst den Wohlstand eines anderen nicht ertragen; Neid und Täuschung sind deine besondere Untugend. Als der Ozean gerührt wurde, triebst du Rudra in Raserei, und indem du die Götter antriebst, ließest du ihn das Gift trinken.“

Verse 288 (दोहा/सोरठा)

असुर सुरा बिष संकरहि आपु रमा मनि चारु। स्वारथ साधक कुटिल तुम्ह सदा कपट ब्यवहारु।।136।।

asura surā biṣa saṅkarahi āpu ramā mani cāru | swāratha sādhaka kuṭila tumha sadā kapaṭa byavahāru ||136||

Dämonengleich, berauschend – ein Gift, mit dem selbst Shankara ringen muss; und doch dünkt ihr euch selbst ein liebliches Juwel Lakshmīs. Krumm in der Verfolgung des Eigennutzes: Täuschung ist stets die Art eures Handelns.

Verse 289 (चौपाई)

परम स्वतंत्र न सिर पर कोई। भावइ मनहि करहु तुम्ह सोई।। भलेहि मंद मंदेहि भल करहू। बिसमय हरष न हियँ कछु धरहू।। डहकि डहकि परिचेहु सब काहू। अति असंक मन सदा उछाहू।। करम सुभासुभ तुम्हहि न बाधा। अब लगि तुम्हहि न काहूँ साधा।। भले भवन अब बायन दीन्हा। पावहुगे फल आपन कीन्हा।। बंचेहु मोहि जवनि धरि देहा। सोइ तनु धरहु श्राप मम एहा।। कपि आकृति तुम्ह कीन्हि हमारी। करिहहिं कीस सहाय तुम्हारी।। मम अपकार कीन्ही तुम्ह भारी। नारी बिरहँ तुम्ह होब दुखारी।।

parama svatantra na sira para koī | bhāvai manahi karahu tumha soī || bhalehi manda mandehi bhala karahū | bisamaya haraṣa na hiyã kacha chu dharahū || dahaki-dahaki paricehu saba kāhū | ati asaṅka mana sadā uchāhū || karama subhāsubha tumhahi na bādhā | aba lagi tumhahi na kāhū̃ sādhā || bhale bhavana aba bāyana dīnhā | pāvahuge phala āpana kīnhā || bãcehu mohi javani dhari dehā | soī tanu dharahu śrāpa mama ehā || kapi ākṛti tumha kīnhi hamārī | karihahĩ kīsa sahāya tumhārī || mama apakāra kīnhī tumha bhārī | nārī birahã tumha hoba dukhārī ||

Höchst unabhängig, niemand steht über dir. Tue genau das, was deinem Herzen gefällt. Ob du den Guten Gutes tust oder auch den Bösen, lass kein Staunen und keine Freude in deinem Herzen verweilen. Bewege dich unter allen kühn und frei, halte deinen Geist stets furchtlos und hochgemut. Die Folgen heilsamer oder unheilsamer Taten binden dich nicht; bis heute hat dich niemand je bezwungen. Wahrlich gut: Nun habe ich dir Almosen gegeben, doch du wirst die Frucht ernten, die du selbst geschaffen hast. Du entkamst mir, indem du einen bestimmten Körper annahmst; daher nimm eben jene Gestalt an, dies ist mein Fluch. Du nahmst meine Affengestalt an; Affen werden deine Helfer werden. Du hast mir großen Schaden zugefügt; in der Trennung von einer Frau wirst du in Kummer versinken.

Verse 290 (दोहा/सोरठा)

श्राप सीस धरी हरषि हियँ प्रभु बहु बिनती कीन्हि। निज माया कै प्रबलता करषि कृपानिधि लीन्हि।।137।।

śrāpa sīsa dharī haraṣi hiyã prabhu bahu binatī kīnhi. nija māyā kai prabalatā karaṣi kṛpānidhi līnhi..137..

Das Haupt vor dem Fluch geneigt, brachte der Herr – im Herzen froh – viele demütige Bitten dar. Dann nahm der Schatz der Barmherzigkeit, die überwältigende Macht seiner eigenen Māyā erkennend, ihn an.

Verse 291 (चौपाई)

जब हरि माया दूरि निवारी। नहिं तहँ रमा न राजकुमारी।। तब मुनि अति सभीत हरि चरना। गहे पाहि प्रनतारति हरना।। मृषा होउ मम श्राप कृपाला। मम इच्छा कह दीनदयाला।। मैं दुर्बचन कहे बहुतेरे। कह मुनि पाप मिटिहिं किमि मेरे।। जपहु जाइ संकर सत नामा। होइहि हृदयँ तुरंत बिश्रामा।। कोउ नहिं सिव समान प्रिय मोरें। असि परतीति तजहु जनि भोरें।। जेहि पर कृपा न करहिं पुरारी। सो न पाव मुनि भगति हमारी।। अस उर धरि महि बिचरहु जाई। अब न तुम्हहि माया निअराई।।

jaba hari māyā dūri nivārī | nahiṁ tahaṁ ramā na rājakumārī || taba muni ati sabhīta hari caranā | gahe pāhi pranatārati haranā || mṛṣā hou mama śrāpa kṛpālā | mama icchā kaha dīnadayālā || maiṁ durbacana kahe bahutere | kaha muni pāpa miṭihiṁ kimi mere || japahu jāi śaṅkara sata nāmā | hoihi hṛdayaṁ turaṁta biśrāmā || kou nahiṁ siva samāna priya moreṁ | asi paratīti tajahu jani bhoreṁ || jehi para kṛpā na karahiṁ purārī | so na pāva muni bhagati hamārī || asa ura dhari mahi bicarahu jāī | aba na tumhahi māyā niarāī ||

Als der Herr den Schleier der Maya vertrieb, war dort weder Lakshmi noch irgendeine Prinzessin mehr zu sehen. Da ergriff der Weise, von großer Furcht erfüllt, die Füße des Herrn: Beschütze mich, o Befreier von der Not derer, die sich verneigen. Lass meinen Fluch ungültig werden, o Barmherziger; gewähre mir meinen Wunsch, o Gnädiger den Niedrigen. Ich habe viele harte Worte gesprochen, sprach der Weise; wie sollen meine Sünden getilgt werden? Gehe, sprach der Herr, und wiederhole Shankaras wahren Namen; sogleich wird Ruhe in dein Herz einkehren. Niemand ist mir so lieb wie Shiva, gib diese Überzeugung niemals auf, auch nicht aus Versehen. Wen der Feind von Pura nicht mit Gnade bedenkt, o Weise, der kann niemals Hingabe zu mir erlangen. Bewahre dies in deinem Herzen, gehe und durchwandere die Erde; nun wird Maya dir nicht mehr nahe kommen.

Verse 292 (दोहा/सोरठा)

बहुबिधि मुनिहि प्रबोधि प्रभु तब भए अंतरधान।। सत्यलोक नारद चले करत राम गुन गान।।138।।

bahubidhi munihi prabodhi prabhu taba bhae antardhāna. satyaloka nārada cale karata rāma guna gāna. ||138||

Nachdem der Herr den Weisen auf vielerlei Weise unterwiesen und wachgerüttelt hatte, entzog Er sich dem Blick. Daraufhin brach Nārada nach Satyaloka auf, unablässig die Tugenden Rāmas besingend. (138)

Verse 293 (चौपाई)

हर गन मुनिहि जात पथ देखी। बिगतमोह मन हरष बिसेषी।। अति सभीत नारद पहिं आए। गहि पद आरत बचन सुनाए।। हर गन हम न बिप्र मुनिराया। बड़ अपराध कीन्ह फल पाया।। श्राप अनुग्रह करहु कृपाला। बोले नारद दीनदयाला।। निसिचर जाइ होहु तुम्ह दोऊ। बैभव बिपुल तेज बल होऊ। भुजबल बिस्व जितब तुम्ह जहिआ। धरिहहिं बिष्नु मनुज तनु तहिआ। समर मरन हरि हाथ तुम्हारा। होइहहु मुकुत न पुनि संसारा।। चले जुगल मुनि पद सिर नाई। भए निसाचर कालहि पाई।।

hara gana munihi jāta patha dekhī | bigata-moha mana haraṣa biseṣī || ati sabhīta nārada pahiṃ āe | gahi pada ārata bacana sunāe || hara gana hama na bipra munirāyā | baṛa aparādha kīnha phala pāyā || śrāpa anugraha karahu kṛpālā | बोले nārada dīna-dayālā || nisicara jāi hohu tumha doū | baibhava bipula teja bala hoū || bhuja-bala bisva jitaba tumha jahiā | dharihahiṃ biṣṇu manuja tanu tahiā || samara marana hari hātha tumhārā | hoiha hu mukuta na puni saṃsārā || cale jugala muni pada sira nāī | bhae nisācara kālahi pāī ||

Als Shivas Diener sahen, dass die Weisen ihres Weges zogen, und ihre Verwirrung gewichen war, freuten sie sich überaus. In großer Furcht kamen sie zu Narada; sie ergriffen seine Füße und trugen ihre schmerzliche Bitte vor: Herr, wir sind nur Shivas Ganas, keine brahmanischen Weisen. Wir haben ein schweres Vergehen begangen und haben dessen Frucht empfangen. O Barmherziger, mildere den Fluch durch Gnade. So sprach Narada, der den Bedrängten gnädig ist: Gehet, werdet zu nachtwandelnden Dämonen, ihr beide; ihr werdet gewaltige Pracht, Glanz und Kraft besitzen. Durch die Macht eurer Arme werdet ihr die Welt erobern, bis an den Ort, wo Vishnu einen menschlichen Körper annimmt. Euer Tod im Kampf wird durch Haris eigene Hand kommen; ihr werdet Erlösung erlangen und nicht wieder zum Kreislauf der Geburten zurückkehren. Das Paar verneigte seine Häupter vor den Füßen des Weisen und ging fort; zur rechten Zeit wurden sie zu Rakshasas.

Verse 294 (दोहा/सोरठा)

एक कलप एहि हेतु प्रभु लीन्ह मनुज अवतार। सुर रंजन सज्जन सुखद हरि भंजन भुबि भार।।139।।

eku kalapa ehi hetu prabhu līnha manuja avatāra | sura rañjana sajjana sukhada hari bhañjana bhuvi bhāra ||139||

Zu eben diesem Zweck nimmt der Herr, einmal in einem Kalpa, eine menschliche Inkarnation an: um die Götter zu erfreuen, den Rechtschaffenen Freude zu schenken und—Hari gleich—die Last zu zerschmettern, die auf der Erde ruht.

Verse 295 (चौपाई)

एहि बिधि जनम करम हरि केरे। सुंदर सुखद बिचित्र घनेरे।। कलप कलप प्रति प्रभु अवतरहीं। चारु चरित नानाबिधि करहीं।। तब तब कथा मुनीसन्ह गाई। परम पुनीत प्रबंध बनाई।। बिबिध प्रसंग अनूप बखाने। करहिं न सुनि आचरजु सयाने।। हरि अनंत हरिकथा अनंता। कहहिं सुनहिं बहुबिधि सब संता।। रामचंद्र के चरित सुहाए। कलप कोटि लगि जाहिं न गाए।। यह प्रसंग मैं कहा भवानी। हरिमायाँ मोहहिं मुनि ग्यानी।। प्रभु कौतुकी प्रनत हितकारी।।सेवत सुलभ सकल दुख हारी।।

ehi bidhi janama karama hari kere | sundara sukhada bicitra ghanere || kalapa kalapa prati prabhu avatarahīṁ | cāru carita nānā-bidhi karahīṁ || taba taba kathā munīsanha gāī | parama punīta prabandha banāī || bibidha prasaṅga anūpa bakhāne | karahiṁ na suni ācaraju sayāne || hari anaṁta hari-kathā anaṁtā | kahahiṁ sunahiṁ bahu-bidhi saba saṁtā || rāmacandra ke carita suhāe | kalapa koṭi lagi jāhiṁ na gāe || yaha prasaṅga maiṁ kahā bhavānī | hari-māyāṁ mohahiṁ muni gyānī || prabhu kautukī pranata hitakārī | sevata sulabha sakala dukha hārī ||

So sind Haris Geburten und Taten: schön, freudenspendend, mannigfaltig und überreich. In jedem Zeitalter steigt der Herr herab und vollbringt auf vielfältige Weise seine reizenden Taten. Dann und wieder singen die fürstlichen Weisen jene Erzählung und formen sie zu höchst reinigenden Kompositionen. Sie erzählen unvergleichliche Episoden vieler Art, sodass selbst die Weisen beim Hören nicht müde werden zu staunen. Hari ist unendlich, und unendlich ist Haris Geschichte; die Heiligen erzählen und hören sie auf zahllose Weisen. Die lieblichen Taten Ramachandras sind so beschaffen, dass sie selbst durch Millionen von Zeitaltern nicht vollständig besungen werden können. Diese Episode habe ich erzählt, o Bhavani: Haris Maya kann selbst Weisen verwirren, die Erkenntnis besitzen. Der Herr ist voller Spiel und Wohltäter der sich Verneigenden; wenn er verehrt wird, ist er leicht zugänglich, der Beseitiger allen Leids.

Verse 296 (दोहा/सोरठा)

सुर नर मुनि कोउ नाहिं जेहि न मोह माया प्रबल।। अस बिचारि मन माहिं भजिअ महामाया पतिहि।।140।।

sura nara muni kou nāhiṁ jehi na moha māyā prabala || aśa bicāri mana māhiṁ bhaji-a mahāmāyā pati-hi ||140||

Es gibt keinen—Gott, Mensch oder Weisen—für den Verblendung und Māyā nicht mächtig wären. Wer dies im Herzen erkennt, der verehre den Herrn der Mahā-Māyā selbst. (140)

Verse 297 (चौपाई)

अपर हेतु सुनु सैलकुमारी। कहउँ बिचित्र कथा बिस्तारी।। जेहि कारन अज अगुन अरूपा। ब्रह्म भयउ कोसलपुर भूपा।। जो प्रभु बिपिन फिरत तुम्ह देखा। बंधु समेत धरें मुनिबेषा।। जासु चरित अवलोकि भवानी। सती सरीर रहिहु बौरानी।। अजहुँ न छाया मिटति तुम्हारी। तासु चरित सुनु भ्रम रुज हारी।। लीला कीन्हि जो तेहिं अवतारा। सो सब कहिहउँ मति अनुसारा।। भरद्वाज सुनि संकर बानी। सकुचि सप्रेम उमा मुसकानी।। लगे बहुरि बरने बृषकेतू। सो अवतार भयउ जेहि हेतू।।

apara hetu sunu saila-kumārī | kahuṁ bicitra kathā bistārī || jehi kārana aja aguna arūpā | brahma bhayu kosalapura bhūpā || jo prabhu bipina firata tumha dekhā | bandhu sameta dhareṁ muni-beṣā || jāsu carita avaloki bhavānī | satī sarīra rahihu baurānī || ajahum̐ na chāyā miṭati tumhārī | tāsu carita sunu bhrama ruja hārī || līlā kīnhi jo tehiṁ avatārā | so saba kahihauṁ mati anusārā || bharadvāja suni saṅkara bānī | sakuci sa-prema umā musakānī || lage bahuri barane bṛṣaketū | so avatāra bhayu jehi hetū ||

Höre noch einen weiteren Grund, o Tochter des Berges; ich werde ausführlich eine wundersame Geschichte entfalten. Um dessentwillen wurde der Ungeborene, der eigenschafts- und formlose Brahman, zum Herrscher von Kosala. Jener Herr, den du im Walde umherwandeln sahst, in der Kleidung von Asketen, zusammen mit seinen Verwandten. Dessen Taten zu sehen, o Bhavani, würdest du wie eine, die den Verstand verloren hat, im Körper der Sati verharren. Noch immer ist dein Eindruck von ihm nicht getilgt; höre seine Geschichte, die den Schmerz der Verwirrung vertreibt. Alles göttliche Spiel, das er in jener Inkarnation wirkte, werde ich nach meinem Verständnis erzählen. Bharadvaja, Shankaras Worte hörend, lächelte Uma mit liebevoller Bescheidenheit; Dann begann der Stiergeflaggte Herr erneut zu beschreiben, aus welchem Grund jene Herabkunft geschah.