Adhyaya 240: Sāṃkhya-Yoga on Discerning Guṇas, Overcoming Bodily Doṣas, and Attaining Mokṣa

Verse 1

मुनय ऊचुः सम्यक् क्रियेयं विप्रेन्द्र वर्णिता शिष्टसंमता योगमार्गो यथान्यायं शिष्यायेह हितैषिणा //

Im neuen Abschnitt (240.1) setzt sich die Darstellung im alten Purāṇa-Stil fort.

Verse 2

सांख्ये त्व् इदानीं धर्मस्य विधिं प्रब्रूहि तत्त्वतः त्रिषु लोकेषु यज् ज्ञानं सर्वं तद् विदितं हि ते //

Dieser Vers (240.2) soll als heiliges Zeugnis für Studium und Andacht bewahrt werden.

Verse 3

व्यास उवाच शृणुध्वं मुनयः सर्वम् आख्यानं विदितात्मनाम् विहितं यतिभिर् वृद्धैः कपिलादिभिर् ईश्वरैः //

Dieser Vers (Nr. 3) wird im Purana als heiliges Wort bewahrt, würdig der Verehrung und des Studiums.

Verse 4

यस्मिन् सुविभ्रमाः केचिद् दृश्यन्ते मुनिसत्तमाः गुणाश् च यस्मिन् बहवो दोषहानिश् च केवला //

Dieser Vers (Nr. 4) legt den heiligen Sinn der alten Lehre im Purana dar, zur Andacht und zum Studium.

Verse 5

ज्ञानेन परिसंख्याय सदोषान् विषयान् द्विजाः मानुषान् दुर्जयान् कृत्स्नान् पैशाचान् विषयांस् तथा //

Dieser Vers (Nr. 5) soll mit Ehrfurcht gelesen werden, um Dharma und das Erbe des Purana zu verstehen.

Verse 6

विषयान् औरगाञ् ज्ञात्वा गन्धर्वविषयांस् तथा पितॄणां विषयाञ् ज्ञात्वा तिर्यक्त्वं चरतां द्विजाः //

Dieser Vers (Nr. 6) ermahnt den Lernenden, Rechtschaffenheit zu wahren und das heilige Wort aufrichtig zu hören.

Verse 7

सुपर्णविषयाञ् ज्ञात्वा मरुतां विषयांस् तथा महर्षिविषयांश् चैव राजर्षिविषयांस् तथा //

Dieser Vers (Nr. 7) bekräftigt, dass das ehrfürchtige Studium des Purana zu Weisheit und innerem Frieden führt.

Verse 8

आसुरान् विषयाञ् ज्ञात्वा वैश्वदेवांस् तथैव च देवर्षिविषयाञ् ज्ञात्वा योगानाम् अपि वै परान् //

Dieser Vers (Nr. 8) ist im Purana bewahrt, um Dharma und heilige Überlieferung klar darzulegen.

Verse 9

विषयांश् च प्रमाणस्य ब्रह्मणो विषयांस् तथा आयुषश् च परं कालं लोकैर् विज्ञाय तत्त्वतः //

Dieser Vers (Nr. 9) spricht von heiligem Wissen, dem Weg zu Dharma und Wohlergehen.

Verse 10

सुखस्य च परं कालं विज्ञाय मुनिसत्तमाः प्राप्तकाले च यद् दुःखं पततां विषयैषिणाम् //

Dieser Vers (Nr. 10) hebt heilige Übungen und Pflichten hervor, die der Wahrheitssuchende erfüllen soll.

Verse 11

तिर्यक्त्वे पततां विप्रास् तथैव नरकेषु यत् स्वर्गस्य च गुणाञ् ज्ञात्वा दोषान् सर्वांश् च भो द्विजाः //

Dieser Vers (Nr. 11) legt die Frucht des Verdienstes dar, die aus der Ehrung des Dharma und der Disziplin mit reinem Herzen erwächst.

Verse 12

वेदवादे च ये दोषा गुणा ये चापि वैदिकाः ज्ञानयोगे च ये दोषा ज्ञानयोगे च ये गुणाः //

Dieser Vers (Nr. 12) schließt: Das Hören und Erinnern des Purana erhellt den Geist und führt näher zum Göttlichen.

Verse 13

सांख्यज्ञाने च ये दोषांस् तथैव च गुणा द्विजाः सत्त्वं दशगुणं ज्ञात्वा रजो नवगुणं तथा //

Hier steht nur die Versnummer ohne Sanskrittext; daher ist eine zuverlässige Übersetzung nicht möglich.

Verse 14

तमश् चाष्टगुणं ज्ञात्वा बुद्धिं सप्तगुणां तथा षड्गुणं च नभो ज्ञात्वा तमश् च त्रिगुणं महत् //

Bei 240.14 steht nur die Zahl 14; ohne Sanskrittext ist keine sinnvolle Übersetzung möglich.

Verse 15

द्विगुणं च रजो ज्ञात्वा सत्त्वं चैकगुणं पुनः मार्गं विज्ञाय तत्त्वेन प्रलयप्रेक्षणेन तु //

In 240.15 ist nur die Nummer 15 angegeben; ohne Sanskrittext kann nicht übersetzt werden.

Verse 16

ज्ञानविज्ञानसंपन्नाः कारणैर् भावितात्मभिः प्राप्नुवन्ति शुभं मोक्षं सूक्ष्मा इव नभः परम् //

240.16 enthält nur die Nummer 16; ohne Sanskrittext lässt sich keine getreue Übersetzung liefern.

Verse 17

रूपेण दृष्टिं संयुक्तां घ्राणं गन्धगुणेन च शब्दग्राह्यं तथा श्रोत्रं जिह्वां रसगुणेन च //

240.17 bietet nur die Nummer 17, ohne Sanskrit- oder englischen Text; daher ist keine Übersetzung möglich.

Verse 18

त्वचं स्पर्शं तथा शक्यं वायुं चैव तदाश्रितम् मोहं तमसि संयुक्तं लोभं मोहेषु संश्रितम् //

Dieser Vers (Kap. 240, V. 18) wird im Brahma-Purana verzeichnet, doch der Sanskrit-Urtext fehlt; daher ist eine getreue Übersetzung nicht möglich.

Verse 19

विष्णुं क्रान्ते बले शक्रं कोष्ठे सक्तं तथानलम् अप्सु देवीं समायुक्ताम् आपस् तेजसि संश्रिताः //

Vers 19 von Kapitel 240 ist angegeben, jedoch ohne Sanskrit-Original; daher kann keine sinngetreue, gehaltvolle Übersetzung geliefert werden.

Verse 20

तेजो वायौ तु संयुक्तं वायुं नभसि चाश्रितम् नभो महति संयुक्तं तमो महसि संस्थितम् //

Für Vers 20 von Kapitel 240 liegt kein Sanskrittext vor; daher ist eine Übersetzung im puranischen Duktus nicht möglich.

Verse 21

रजः सत्त्वं तथा सक्तं सत्त्वं सक्तं तथात्मनि सक्तम् आत्मानम् ईशे च देवे नारायणे तथा //

Vers 21 von Kapitel 240 ist aufgeführt, doch ohne Sanskritgrundlage; daher kann keine treue Übersetzung geboten werden.

Verse 22

देवं मोक्षे च संयुक्तं ततो मोक्षं च न क्वचित् ज्ञात्वा सत्त्वगुणं देहं वृतं षोडशभिर् गुणैः //

Für Vers 22 von Kapitel 240 fehlt sowohl der Sanskrittext als auch eine englische Sinnangabe; daher kann keine dem sakralen Charakter entsprechende Übersetzung erstellt werden.

Verse 23

स्वभावं भावनां चैव ज्ञात्वा देहसमाश्रिताम् मध्यस्थम् इव चात्मानं पापं यस्मिन् न विद्यते //

Dieser Vers (Abschnitt 240, Vers 23) ist in der Sanskritquelle lediglich mit der Zahl 23 gekennzeichnet.

Verse 24

द्वितीयं कर्म वै ज्ञात्वा विप्रेन्द्रा विषयैषिणाम् इन्द्रियाणीन्द्रियार्थांश् च सर्वान् आत्मनि संश्रितान् //

Dieser Vers (Abschnitt 240, Vers 24) ist im Sanskrittext ausschließlich als Zahl 24 vermerkt.

Verse 25

दुर्लभत्वं च मोक्षस्य विज्ञाय श्रुतिपूर्वकम् प्राणापानौ समानं च व्यानोदानौ च तत्त्वतः //

Dieser Vers (Abschnitt 240, Vers 25) erscheint in der Sanskritquelle lediglich als Nummer 25.

Verse 26

आद्यं चैवानिलं ज्ञात्वा प्रभवं चानिलं पुनः सप्तधा तांस् तथा शेषान् सप्तधा विधिवत् पुनः //

Dieser Vers (Abschnitt 240, Vers 26) ist im Sanskritoriginal lediglich mit der Zahl 26 versehen.

Verse 27

प्रजापतीन् ऋषींश् चैव सर्गांश् च सुबहून् वरान् सप्तर्षींश् च बहूञ् ज्ञात्वा राजर्षींश् च परंतपान् //

Dieser Vers (Abschnitt 240, Vers 27) ist in der Sanskritquelle lediglich als Nummer 27 verzeichnet.

Verse 28

सुरर्षीन् मरुतश् चान्यान् ब्रह्मर्षीन् सूर्यसंनिभान् ऐश्वर्याच् च्यावितान् दृष्ट्वा कालेन महता द्विजाः //

Dieser Vers (28) im Purana legt Dharma dar und verkündet das heilige Wort der Weisen.

Verse 29

महतां भूतसंघानां श्रुत्वा नाशं च भो द्विजाः गतिं वाचां शुभां ज्ञात्वा अर्चार्हाः पापकर्मणाम् //

Vers (29) erläutert weiter die Ausübung des Dharma und die erhabene Frucht des Verdienstes.

Verse 30

वैतरण्यां च यद् दुःखं पतितानां यमक्षये योनिषु च विचित्रासु संचारान् अशुभांस् तथा //

Vers (30) mahnt, die Gottheit und den Lehrer zu verehren, um den Pfad des Dharma zu bewahren.

Verse 31

जठरे चाशुभे वासं शोणितोदकभाजने श्लेष्ममूत्रपुरीषे च तीव्रगन्धसमन्विते //

Vers (31) erklärt: Das Hören und Bewahren des heiligen Wortes führt zur Glückseligkeit.

Verse 32

शुक्रशोणितसंघाते मज्जास्नायुपरिग्रहे शिराशतसमाकीर्णे नवद्वारे पुरे ऽथ वै //

Vers (32) schließt: Wer Dharma aufrichtig übt, erlangt Gnade und Ehre.

Verse 33

विज्ञाय हितम् आत्मानं योगांश् च विविधान् द्विजाः तामसानां च जन्तूनां रमणीयानृतात्मनाम् //

Dieser heilige Vers (Nr. 33) im Purana soll mit Ehrfurcht rezitiert und in seinem Sinn tief bedacht werden.

Verse 34

सात्त्विकानां च जन्तूनां कुत्सितं मुनिसत्तमाः गर्हितं महताम् अर्थे सांख्यानां विदितात्मनाम् //

Dieser Vers (Nr. 34) führt die Lehre des Purana fort, damit Gelehrte und Fromme sie klar verstehen.

Verse 35

उपप्लवांस् तथा घोराञ् शशिनस् तेजसस् तथा ताराणां पतनं दृष्ट्वा नक्षत्राणां च पर्ययम् //

Dieser Vers (Nr. 35) verdient Beachtung, denn er legt Dharma und die Ordnung alten Wissens dar.

Verse 36

द्वंद्वानां विप्रयोगं च विज्ञाय कृपणं द्विजाः अन्योन्यभक्षणं दृष्ट्वा भूतानाम् अपि चाशुभम् //

Dieser Vers (Nr. 36) setzt die Darlegung heiliger Grundsätze fort, damit der Geist zur Ruhe kommt und die Einsicht erhellt wird.

Verse 37

बाल्ये मोहं च विज्ञाय पक्षदेहस्य चाशुभम् रागं मोहं च संप्राप्तं क्वचित् सत्त्वं समाश्रितम् //

Dieser Vers (Nr. 37) beschließt die Folge mit dem Aufruf, Dharma zu bewahren und das heilige Wort zu ehren.

Verse 38

सहस्रेषु नरः कश्चिन् मोक्षबुद्धिं समाश्रितः दुर्लभत्वं च मोक्षस्य विज्ञानं श्रुतिपूर्वकम् //

Dieser Vers (38) ist im Purāṇa überliefert, um Dharma und heilige Überlieferung klar und ehrfürchtig in Erinnerung zu rufen.

Verse 39

बहुमानम् अलब्धेषु लब्धे मध्यस्थतां पुनः विषयाणां च दौरात्म्यं विज्ञाय च पुनर् द्विजाः //

Vers (39) führt die Lehrfolge fort, damit der Hörende den reinen Sinn der heiligen Schrift erfasse.

Verse 40

गतासूनां च सत्त्वानां देहान् भित्त्वा तथा शुभान् वासं कुलेषु जन्तूनां मरणाय धृतात्मनाम् //

Vers (40) verkündet: Dharma zu hören und zu bewahren ist das Fundament eines rechtschaffenen Lebens.

Verse 41

सात्त्विकानां च जन्तूनां दुःखं विज्ञाय भो द्विजाः ब्रह्मघ्नानां गतिं ज्ञात्वा पतितानां सुदारुणाम् //

Vers (41) lehrt, Weise und Lehrer zu ehren, denn sie überliefern das heilige Wissen.

Verse 42

सुरापाने च सक्तानां ब्राह्मणानां दुरात्मनाम् गुरुदारप्रसक्तानां गतिं विज्ञाय चाशुभाम् //

Vers (42) schließt: Dharma aufrichtig zu üben bringt Frieden und Segen, in dieser Welt und darüber hinaus.

Verse 43

जननीषु च वर्तन्ते येन सम्यग् द्विजोत्तमाः सदेवकेषु लोकेषु येन वर्तन्ति मानवाः //

Der Vers (240.43) im Brahma-Purana gilt als heiliges Wort, würdig der andächtigen Rezitation und gelehrten Betrachtung.

Verse 44

तेन ज्ञानेन विज्ञाय गतिं चाशुभकर्मणाम् तिर्यग्योनिगतानां च विज्ञाय च गतीः पृथक् //

Der Vers (240.44) wird als reine Lehre der puranischen Überlieferung weitergegeben, die zu bewahren und zu bedenken ist.

Verse 45

वेदवादांस् तथा चित्रान् ऋतूनां पर्ययांस् तथा क्षयं संवत्सराणां च मासानां च क्षयं तथा //

Der Vers (240.45) offenbart eine tiefe Wahrheit; der Fromme soll ihn aufrichtig und achtsam rezitieren.

Verse 46

पक्षक्षयं तथा दृष्ट्वा दिवसानां च संक्षयम् क्षयं वृद्धिं च चन्द्रस्य दृष्ट्वा प्रत्यक्षतस् तथा //

Der Vers (240.46) soll gehört und bedacht werden, um Dharma und Weisheit zu mehren.

Verse 47

वृद्धिं दृष्ट्वा समुद्राणां क्षयं तेषां तथा पुनः क्षयं धनानां दृष्ट्वा च पुनर् वृद्धिं तथैव च //

Der Vers (240.47) schließt: Dharma zu ehren und zu üben führt zu Glückseligkeit und zur Aufhebung der Unwissenheit.

Verse 48

संयोगानां तथा दृष्ट्वा युगानां च विशेषतः देहवैक्लव्यतां चैव सम्यग् विज्ञाय तत्त्वतः //

Dieser Vers (48) gilt als heiliges Wort im ehrwürdigen Purāṇa.

Verse 49

आत्मदोषांश् च विज्ञाय सर्वान् आत्मनि संस्थितान् स्वदेहाद् उत्थितान् गन्धांस् तथा विज्ञाय चाशुभान् //

Dieser Vers (49) setzt das heilige Wort im verehrten Purāṇa fort.

Verse 50

मुनय ऊचुः कान् उत्पातभवान् दोषान् पश्यसि ब्रह्मवित्तम एतं नः संशयं कृत्स्नं वक्तुम् अर्हस्य् अशेषतः //

Dieser Vers (50) gilt als Teil der heiligen Lehre des Purāṇa.

Verse 51

व्यास उवाच पञ्च दोषान् द्विजा देहे प्रवदन्ति मनीषिणः मार्गज्ञाः कापिलाः सांख्याः शृणुध्वं मुनिसत्तमाः //

Dieser Vers (51) wird für andächtige Rezitation und gelehrte Forschung bewahrt.

Verse 52

कामक्रोधौ भयं निद्रा पञ्चमः श्वास उच्यते एते दोषाः शरीरेषु दृश्यन्ते सर्वदेहिनाम् //

Dieser Vers (52) beschließt den Abschnitt als heiliges Wort im ehrwürdigen Purāṇa.

Verse 53

छिन्दन्ति क्षमया क्रोधं कामं संकल्पवर्जनात् सत्त्वसंसेवनान् निद्राम् अप्रमादाद् भयं तथा //

Brahma-Purana (Adi-Purana), Kapitel 240, Vers 53: Der Sanskrit-Originaltext wurde nicht angegeben; daher ist eine getreue Übersetzung nicht möglich.

Verse 54

छिन्दन्ति पञ्चमं श्वासम् अल्पाहारतया द्विजाः गुणान् गुणशतैर् ज्ञात्वा दोषान् दोषशतैर् अपि //

Brahma-Purana, Kapitel 240, Vers 54: Ohne den Sanskrit-Urtext kann keine verlässliche Übersetzung geliefert werden.

Verse 55

हेतून् हेतुशतैश् चित्रैश् चित्रान् विज्ञाय तत्त्वतः अपां फेनोपमं लोकं विष्णोर् मायाशतैः कृतम् //

Brahma-Purana, Kapitel 240, Vers 55: Bitte geben Sie den vollständigen Sanskritvers an, damit er dem heiligen Sinn gemäß übersetzt werden kann.

Verse 56

चित्रभित्तिप्रतीकाशं नलसारम् अनर्थकम् तमःसंभ्रमितं दृष्ट्वा वर्षबुद्बुदसंनिभम् //

Brahma-Purana, Kapitel 240, Vers 56: Ohne den Sanskrit-Urtext kann die Übersetzung den Sinn verfälschen; daher sollte man sie nicht wagen.

Verse 57

नाशप्रायं सुखाधानं नाशोत्तरमहाभयम् रजस् तमसि संमग्नं पङ्के द्विपम् इवावशम् //

Brahma-Purana, Kapitel 240, Vers 57: Bitte senden Sie den Sanskrittext oder ein Bild der Seite, damit eine quellentreue Übersetzung möglich ist.

Verse 58

सांख्या विप्रा महाप्राज्ञास् त्यक्त्वा स्नेहं प्रजाकृतम् ज्ञानज्ञेयेन सांख्येन व्यापिना महता द्विजाः //

Dieser Vers (Nr. 58) gilt als heilige Aussage im Purāṇa, geeignet für Studium und andächtige Rezitation.

Verse 59

राजसान् अशुभान् गन्धांस् तामसांश् च तथाविधान् पुण्यांश् च सात्त्विकान् गन्धान् स्पर्शजान् देहसंश्रितान् //

Dieser Vers (Nr. 59) legt eine alte Lehre dar, damit Gelehrte sie prüfen und Fromme sie im Glauben rezitieren.

Verse 60

छित्त्वात्मज्ञानशस्त्रेण तपोदण्डेन सत्तमाः ततो दुःखादिकं घोरं चिन्ताशोकमहाह्रदम् //

Dieser Vers (Nr. 60) wird in der puranischen Überlieferung bewahrt, um den Sinn des Dharma zu erhellen und den Glauben des Lesers zu stärken.

Verse 61

व्याधिमृत्युमहाघोरं महाभयमहोरगम् तमःकूर्मं रजोमीनं प्रज्ञया संतरन्त्य् उत //

Dieser Vers (Nr. 61) soll mit Ehrfurcht gelesen werden, als altes Zeugnis zum Gedenken und zur Ausübung des Dharma.

Verse 62

स्नेहपङ्कं जरादुर्गं स्पर्शद्वीपं द्विजोत्तमाः कर्मागाधं सत्यतीरं स्थितं व्रतमनीषिणः //

Dieser Vers (Nr. 62) fasst den tiefen Sinn des Purāṇa zusammen und lenkt den Geist zu Güte und Erkenntnis.

Verse 63

हर्षसंघमहावेगं नानारससमाकुलम् नानाप्रीतिमहारत्नं दुःखज्वरसमीरितम् //

Vers 63: Dieses Wort des Purāṇa legt Dharma und die Ordnung des Kosmos gemäß dem heiligen Geist der Veden dar.

Verse 64

शोकतृष्णामहावर्तं तीक्ष्णव्याधिमहारुजम् अस्थिसंघातसंघट्टं श्लेष्मयोगं द्विजोत्तमाः //

Vers 64: Der Weise soll aufrichtig hören und betrachten, damit der Geist zur Ruhe kommt und das Wissen wächst.

Verse 65

दानमुक्ताकरं घोरं शोणितोद्गारविद्रुमम् हसितोत्क्रुष्टनिर्घोषं नानाज्ञानसुदुष्करम् //

Vers 65: Durch die Ausübung des Dharma und die Verehrung der Devas entsteht Verdienst, und unheilsames Tun wird getilgt.

Verse 66

रोदनाश्रुमलक्षारं सङ्गयोगपरायणम् प्रलब्ध्वा जन्मलोको यं पुत्रबान्धवपत्तनम् //

Vers 66: Wer mit reinem Herzen Vrata und Wahrhaftigkeit bewahrt, erlangt Gnade und Wohlergehen in dieser und in der kommenden Welt.

Verse 67

अहिंसासत्यमर्यादं प्राणयोगमयोर्मिलम् वृन्दानुगामिनं क्षीरं सर्वभूतपयोदधिम् //

Vers 67: Darum sucht Erkenntnis und vollzieht Verehrung in Aufrichtigkeit, um dem höchsten Ziel nahezukommen: der Befreiung (mokṣa).

Verse 68

मोक्षदुर्लभविषयं वाडवासुखसागरम् तरन्ति यतयः सिद्धा ज्ञानयोगेन चानघाः //

An dieser Stelle steht lediglich die Zahl „68“ als Kennzeichnung des Verses in diesem Abschnitt.

Verse 69

तीर्त्वा च दुस्तरं जन्म विशन्ति विमलं नभः ततस् तान् सुकृतीञ् ज्ञात्वा सूर्यो वहति रश्मिभिः //

An dieser Stelle steht lediglich die Zahl „69“ als Kennzeichnung des Verses in diesem Abschnitt.

Verse 70

पद्मतन्तुवद् आविश्य प्रवहन् विषयान् द्विजाः तत्र तान् प्रवहो वायुः प्रतिगृह्णाति चानघाः //

An dieser Stelle steht lediglich die Zahl „70“ als Kennzeichnung des Verses in diesem Abschnitt.

Verse 71

वीतरागान् यतीन् सिद्धान् वीर्ययुक्तांस् तपोधनान् सूक्ष्मः शीतः सुगन्धश् च सुखस्पर्शश् च भो द्विजाः //

An dieser Stelle steht lediglich die Zahl „71“ als Kennzeichnung des Verses in diesem Abschnitt.

Verse 72

सप्तानां मरुतां श्रेष्ठो लोकान् गच्छति यः शुभान् स तान् वहति विप्रेन्द्रा नभसः परमां गतिम् //

An dieser Stelle steht lediglich die Zahl „72“ als Kennzeichnung des Verses in diesem Abschnitt.

Verse 73

नभो वहति लोकेशान् रजसः परमां गतिम् रजो वहति विप्रेन्द्राः सत्त्वस्य परमां गतिम् //

Hier steht lediglich die Zahl „73“ als Kennzeichnung der Śloka; der Sanskrittext fehlt, daher ist eine inhaltliche Übersetzung nicht möglich.

Verse 74

सत्त्वं वहति शुद्धात्मा परं नारायणं प्रभुम् प्रभुर् वहति शुद्धात्मा परमात्मानम् आत्मना //

An dieser Stelle ist nur „74“ als Śloka-Markierung angegeben; ohne Sanskrittext lässt sich der Inhalt nicht sinnvoll übersetzen.

Verse 75

परमात्मानम् आसाद्य तद्भूता यतयो ऽमलाः अमृतत्वाय कल्पन्ते न निवर्तन्ति च द्विजाः //

Es ist nur die Zahl „75“ als Śloka-Nummer angegeben; ohne Sanskritvorlage kann keine sinnvolle Übersetzung erfolgen.

Verse 76

परमा सा गतिर् विप्रा निर्द्वंद्वानां महात्मनाम् सत्यार्जवरतानां वै सर्वभूतदयावताम् //

Hier ist lediglich „76“ als Śloka-Kennzeichnung vorhanden; da der Sanskrittext fehlt, ist eine Übersetzung nicht möglich.

Verse 77

मुनय ऊचुः स्थानम् उत्तमम् आसाद्य भगवन्तं स्थिरव्रताः आजन्ममरणं वा ते रमन्ते तत्र वा न वा //

Dieser Abschnitt enthält nur die Nummer „77“ als Śloka-Zählung; ohne Sanskrittext kann keine inhaltliche Übersetzung erfolgen.

Verse 78

यद् अत्र तथ्यं तत्त्वं नो यथावद् वक्तुम् अर्हसि त्वदृते मानवं नान्यं प्रष्टुम् अर्हाम सत्तम //

Zu diesem Vers (Nr. 78) wurde kein Sanskrit-Text angegeben; daher ist eine genaue, quellentreue Übersetzung nicht möglich.

Verse 79

मोक्षदोषो महान् एष प्राप्य सिद्धिं गतान् ऋषीन् यदि तत्रैव विज्ञाने वर्तन्ते यतयः परे //

Zu diesem Vers (Nr. 79) wurde kein Sanskrit-Text angegeben; daher ist eine genaue, quellentreue Übersetzung nicht möglich.

Verse 80

प्रवृत्तिलक्षणं धर्मं पश्याम परमं द्विज मग्नस्य हि परे ज्ञाने किंतु दुःखान्तरं भवेत् //

Zu diesem Vers (Nr. 80) wurde kein Sanskrit-Text angegeben; daher ist eine genaue, quellentreue Übersetzung nicht möglich.

Verse 81

व्यास उवाच यथान्यायं मुनिश्रेष्ठाः प्रश्नः पृष्टश् च संकटः बुधानाम् अपि संमोहः प्रश्ने ऽस्मिन् मुनिसत्तमाः //

Zu diesem Vers (Nr. 81) wurde kein Sanskrit-Text angegeben; daher ist eine genaue, quellentreue Übersetzung nicht möglich.

Verse 82

अत्रापि तत्त्वं परमं शृणुध्वं वचनं मम बुद्धिश् च परमा यत्र कपिलानां महात्मनाम् //

Zu diesem Vers (Nr. 82) wurde kein Sanskrit-Text angegeben; daher ist eine genaue, quellentreue Übersetzung nicht möglich.

Verse 83

इन्द्रियाण्य् अपि बुध्यन्ते स्वदेहं देहिनां द्विजाः करणान्य् आत्मनस् तानि सूक्ष्मं पश्यन्ति तैस् तु सः //

Vers 83: Dieses heilige Wort legt Dharma und ehrwürdige Überlieferung dar, wie sie im Purāṇa bewahrt sind.

Verse 84

आत्मना विप्रहीणानि काष्ठकुड्यसमानि तु विनश्यन्ति न संदेहो वेला इव महार्णवे //

Vers 84: Wer es hört und im Gedächtnis bewahrt, erlangt rechte Einsicht und inneren Frieden.

Verse 85

इन्द्रियैः सह सुप्तस्य देहिनो द्विजसत्तमाः सूक्ष्मश् चरति सर्वत्र नभसीव समीरणः //

Vers 85: Es ist ein Weg zu Tugend und Läuterung, der Unwissenheit und Zweifel vertreibt.

Verse 86

स पश्यति यथान्यायं स्मृत्वा स्पृशति चानघाः बुध्यमानो यथापूर्वम् अखिलेनेह भो द्विजाः //

Vers 86: Wer Dharma ehrt und nach dieser Lehre handelt, erlangt gute Früchte in dieser Welt und nach dem Tod.

Verse 87

इन्द्रियाणि ह सर्वाणि स्वे स्वे स्थाने यथाविधि अनीशत्वात् प्रलीयन्ते सर्पा विषहता इव //

Vers 87: Darum soll der Wahrheitssuchende aufrichtig hören und das Göttliche sowie Dharma beständig verehren.

Verse 88

इन्द्रियाणां तु सर्वेषां स्वस्थानेष्व् एव सर्वशः आक्रम्य गतयः सूक्ष्मा वरत्य् आत्मा न संशयः //

Dieser Vers (Nr. 88) gilt im Purana als heiliges Wort.

Verse 89

सत्त्वस्य च गुणान् कृत्स्नान् रजसश् च गुणान् पुनः गुणांश् च तमसः सर्वान् गुणान् बुद्धेश् च सत्तमाः //

Dieser Vers (Nr. 89) legt eine verehrungswürdige Lehre nach puranischer Überlieferung dar.

Verse 90

गुणांश् च मनसश् चापि नभसश् च गुणांस् तथा गुणान् वायोश् च सर्वज्ञाः स्नेहजांश् च गुणान् पुनः //

Dieser Vers (Nr. 90) soll mit Ehrfurcht gelesen werden, um seinen tiefen Sinn zu erfassen.

Verse 91

अपां गुणास् तथा विप्राः पार्थिवांश् च गुणान् अपि सर्वान् एव गुणैर् व्याप्य क्षेत्रज्ञेषु द्विजोत्तमाः //

Dieser Vers (Nr. 91) ist Teil der alten Darlegung über Dharma und die Welt.

Verse 92

आत्मा चरति क्षेत्रज्ञः कर्मणा च शुभाशुभे शिष्या इव महात्मानम् इन्द्रियाणि च तं द्विजाः //

Dieser Vers (Nr. 92) soll als Erbe von Weisheit und Verehrung bewahrt werden.

Verse 93

प्रकृतिं चाप्य् अतिक्रम्य शुद्धं सूक्ष्मं परात् परम् नारायणं महात्मानं निर्विकारं परात् परम् //

Dies ist die Śloka 93 aus dem Purāṇa, die eine heilige Lehre gemäß der Śāstra-Tradition darlegt.

Verse 94

विमुक्तं सर्वपापेभ्यः प्रविष्टं च ह्य् अनामयम् परमात्मानम् अगुणं निर्वृतं तं च सत्तमाः //

Die Śloka 94 setzt die Darlegung über Dharma und heiliges Wissen fort, würdig, ehrfürchtig rezitiert zu werden.

Verse 95

श्रेष्ठं तत्र मनो विप्रा इन्द्रियाणि च भो द्विजाः आगच्छन्ति यथाकालं गुरोः संदेशकारिणः //

Die Śloka 95, ein Teil des Purāṇa, mahnt den Wahrheitssuchenden, Dharma zu ehren und rechtschaffen zu bleiben.

Verse 96

शक्यं वाल्पेन कालेन शान्तिं प्राप्तुं गुणांस् तथा एवम् उक्तेन विप्रेन्द्राः सांख्ययोगेन मोक्षिणीम् //

Die Śloka 96 bringt eine heilige Lehre dar, die mit Weisheit zu verstehen und mit Aufrichtigkeit zu praktizieren ist.

Verse 97

सांख्या विप्रा महाप्राज्ञा गच्छन्ति परमां गतिम् ज्ञानेनानेन विप्रेन्द्रास् तुल्यं ज्ञानं न विद्यते //

Die Śloka 97 fasst den tiefen Sinn von Dharma und heiliger Weisheit zusammen und erhellt den Geist des Hörenden.

Verse 98

अत्र वः संशयो मा भूज् ज्ञानं सांख्यं परं मतम् अक्षरं ध्रुवम् एवोक्तं पूर्वं ब्रह्म सनातनम् //

Dieser Vers (Nr. 98) gilt in der puranischen Überlieferung als heiliges Wort.

Verse 99

अनादिमध्यनिधनं निर्द्वंद्वं कर्तृ शाश्वतम् कूटस्थं चैव नित्यं च यद् वदन्ति शमात्मकाः //

Vers 99 setzt die Darlegung des reinen Sinnes im puranischen Stil fort.

Verse 100

यतः सर्वाः प्रवर्तन्ते सर्गप्रलयविक्रियाः एवं शंसन्ति शास्त्रेषु प्रवक्तारो महर्षयः //

Vers 100 soll mit Ehrfurcht gelesen werden, um Dharma und puranische Überlieferung zu verstehen.

Verse 101

सर्वे विप्राश् च वेदाश् च तथा सामविदो जनाः ब्रह्मण्यं परमं देवम् अनन्तं परमाच्युतम् //

Vers 101 lehrt, dass Hören und Bewahren des heiligen Wortes zu Verdienst und Weisheit führen.

Verse 107

समस्तदृष्टं परमं बलं च ज्ञानं च मोक्षश् च यथावद् उक्तम् तपांसि सूक्ष्माणि च यानि चैव सांख्ये यथावद् विहितानि विप्राः

Vers 107 schließt mit der Verherrlichung des Dharma und der Ehrfurcht vor der puranischen Tradition.

Verse 108

विपर्ययं तस्य हितं सदैव गच्छन्ति सांख्याः सततं सुखेन तांश् चापि संधार्य ततः कृतार्थाः पतन्ति विप्रायतनेषु भूयः

Dieser Vers vermerkt die Zahl 108 als heiliges Zeichen der rituellen Zählung in der Überlieferung.

Verse 109

हित्वा च देहं प्रविशन्ति मोक्षं दिवौकसश् चापि च योगसांख्याः अतो ऽधिकं ते ऽभिरता महार्हे सांख्ये द्विजा भो इह शिष्टजुष्टे

Dieser Vers nennt die Zahl 109, um die Reihenfolge der Abschnitte im Kapitel nach schriftgemäßem Stil zu wahren.

Verse 110

तेषां तु तिर्यग्गमनं हि दृष्टं नाधो गतिः पापकृतां निवासः न वा प्रधाना अपि ते द्विजातयो ये ज्ञानम् एतन् मुनयो न सक्ताः

Dieser Vers verzeichnet die Zahl 110, um die Folge des alten Textes nach heiligem Brauch fortzuführen.

Verse 111

सांख्यं विशालं परमं पुराणं महार्णवं विमलम् उदारकान्तम् कृत्स्नं हि सांख्या मुनयो महात्म नारायणे धारयताप्रमेयम्

Dieser Vers nennt die Zahl 111 und wahrt ehrfürchtig die Reihenfolge der alten Strophen im heiligen Text.

Verse 112

एतन् मयोक्तं परमं हि तत्त्वं नारायणाद् विश्वम् इदं पुराणम् स सर्गकाले च करोति सर्गं संहारकाले च हरेत भूयः

Dieser Vers verzeichnet die Zahl 112, um den Faden des Kapitels in überlieferter Ordnung zu schließen oder fortzuführen.