HomeBrahma PuranaAdhy. 240Shloka 83
Previous Verse
Next Verse

Brahma Purana — Sāṃkhya-Yoga on Discerning Guṇas, Overcoming Bodily Doṣas, and Attaining Mokṣa, Shloka 83

इन्द्रियाण्य् अपि बुध्यन्ते स्वदेहं देहिनां द्विजाः करणान्य् आत्मनस् तानि सूक्ष्मं पश्यन्ति तैस् तु सः //

Vers 83: Dieses heilige Wort legt Dharma und ehrwürdige Überlieferung dar, wie sie im Purāṇa bewahrt sind.

indriyāṇithe senses
indriyāṇi:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootindriya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (plural)
apialso / even
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), समुच्चय/अपि = ‘also/even’
budhyanteperceive / become aware
budhyante:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbudh (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद (Ātmanepada), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)
sva-dehamone’s own body
sva-deham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + deha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
dehināmof embodied beings
dehinām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootdehin (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (plural)
dvijāḥO twice-born (brahmins)
dvijāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (plural), संबोधनार्थे (addressing)
karaṇānithe instruments (organs)
karaṇāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkaraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (plural)
ātmanasof the self
ātmanas:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (singular)
tānithose (things)
tāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), बहुवचन (plural)
sūkṣmamthe subtle (one)
sūkṣmam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsūkṣma (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular); विशेषणरूपेण (as adjective)
paśyantisee
paśyanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद (Parasmaipada), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)
taiḥby/with those
taiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (plural)
tubut / indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) = ‘but/indeed’
saḥhe (the self)
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular)
Vyāsa instructing sages/dvijas