Brahma Purana — Sāṃkhya-Yoga on Discerning Guṇas, Overcoming Bodily Doṣas, and Attaining Mokṣa, Shloka 24
Devanagari script
द्वितीयं कर्म वै ज्ञात्वा विप्रेन्द्रा विषयैषिणाम् इन्द्रियाणीन्द्रियार्थांश् च सर्वान् आत्मनि संश्रितान् //
Translation
Dieser Vers (Abschnitt 240, Vers 24) ist im Sanskrittext ausschließlich als Zahl 24 vermerkt.
Word by Word
dvitīyamsecond
dvitīyam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvitīya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (कर्म इति विशेषयति)
karmaaction / rite
karma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (assertive particle)
jñātvāhaving known
jñātvā:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootjñā (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having known’
vipra-indrāḥO best Brahmins
vipra-indrāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvipra + indra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संबोधनार्थे (vocative sense) ‘O best of Brahmins’; समासः कर्मधारय (विप्राणाम् इन्द्राः)
viṣaya-eṣiṇāmof those seeking sense-objects
viṣaya-eṣiṇām:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootviṣaya + eṣin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुष (विषयान् एषन्ते ये)
indriyāṇithe senses
indriyāṇi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootindriya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
indriya-arthānobjects of the senses
indriya-arthān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootindriya + artha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुष (इन्द्रियाणाम् अर्थाः)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
sarvānall
sarvān:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; (इन्द्रियार्थान्/संश्रितान् इति विशेषयति)
ātmaniin the self
ātmani:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
saṃśritānresting/located (in)
saṃśritān:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-śrita (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘सम्+श्रि’ धातोः क्त-प्रत्ययान्त; (इन्द्रियाणि/इन्द्रियार्थान् इति विशेषयति)
Speaker
Not specified; vocative 'viprendrāḥ' indicates an instructor addressing brāhmaṇas.