Sukta 6
Sukta 6.6
Agni
এই সূক্তত অগ্নিক “শক্তিৰ পুত্ৰ” বুলি আহ্বান কৰা হৈছে—দিব্য হোতাৰ ৰূপে তেওঁ উপাসনাৰ পথ মুকলি কৰে আৰু যজমানক অন্ধকাৰৰ পৰা দীপ্তিময় ঋত-শৃঙ্খলালৈ লৈ যায়। অগ্নিক দীপ্ত, শুদ্ধিকাৰী শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁৰ শক্তিসমূহে পৃথিৱীৰ ক্ষেত্ৰখন “হাল বোৱাই” সাজু কৰে, যজ্ঞক আগবঢ়াই নিয়ে আৰু তাৰ পোহৰ বিস্তাৰ কৰে। সূক্তৰ অন্তত অন্তৰ্জাগৰণ (চিত্ৰ-চিতয়ন্তম) আৰু গায়ক তথা সমাজৰ বাবে দীপ্তিময়, বীৰোচিত ধন-সম্পদ আৰু সুৰক্ষাৰ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Mantras
Mantra 1
प्र नव्यसा सहसः सूनुमच्छा यज्ञेन गातुमव इच्छमानः । वृश्चद्वनं कृष्णयामं रुशन्तं वीती होतारं दिव्यं जिगाति ॥
নতুনতৰ আহুতি লৈ তেওঁ সহসৰ পুত্ৰৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়ে, যজ্ঞৰ দ্বাৰা পথ আৰু আশ্ৰয় বিচাৰি। ক’লা ৰাত্ৰিৰ অন্ধকাৰ ভেদি, ঝোপ-জংঘল কাটি উজ্জ্বল হৈ চলা—আতিথ্য-গ্ৰহণকাৰী সেই দিব্য হোতাক তেওঁ লাভ কৰে।
Mantra 2
स श्वितानस्तन्यतू रोचनस्था अजरेभिर्नानदद्भिर्यविष्ठः । यः पावकः पुरुतमः पुरूणि पृथून्यग्निरनुयाति भर्वन् ॥
সেই অগ্নি—গর্জনময়, দীপ্তিময় লোকসমূহত প্রতিষ্ঠিত—সৰ্বতকৈ কনিষ্ঠ; অজৰ, অনন্তকালীন, ধ্বনিত শক্তিসমূহেৰে নিনাদ কৰে। পাৱক, বহুধন, বহুবিস্তৃত—এই অগ্নিয়ে বহু বিস্তীর্ণ ৰাজ্য-লোকৰ পিছে পিছে অনুগমন কৰে, ভৰ্ৱন (ধাৰক-সমৰ্থক) হৈ অগ্ৰগতি বহন কৰি।
Mantra 3
वि ते विष्वग्वातजूतासो अग्ने भामासः शुचे शुचयश्चरन्ति । तुविम्रक्षासो दिव्या नवग्वा वना वनन्ति धृषता रुजन्तः ॥
হে অগ্নি, শুচি-দীপ্তিমান, বায়ুজূত (বাতাসে চালিত) তোমাৰ ভামাস—জ্যোতি-শক্তিসমূহ—সৰ্বদিশে বিচৰণ কৰে। তুৱিম্রক্ষ (অতিশয় দীপ্ত) সেই দিৱ্য শক্তিসমূহ নৱগ্বসদৃশ; ধৃষ্টতাৰে ৰুজন্ত (ভাঙি উন্মোচন কৰি) গোপন বনসমূহ জয় কৰে।
Mantra 4
ये ते शुक्रासः शुचयः शुचिष्मः क्षां वपन्ति विषितासो अश्वाः । अध भ्रमस्त उर्विया वि भाति यातयमानो अधि सानु पृश्नेः ॥
হে শুচিষ্মান অগ্নি, তোমাৰ শুক্ৰ, শুচি শক্তিসমূহ—সুশাসিত অশ্বৰ দৰে—আমাৰ স্বভাৱৰ ক্ষা (পৃথিৱী) চাষ কৰে। তেতিয়া তোমাৰ উৰ্বিয়া (বিস্তৃত) ভ্ৰমস্ত—ঘূৰ্ণায়মান দীপ্তি—উজ্জ্বল হৈ প্ৰকাশ পায়; পৃশ্নি (চিত্রবর্ণা)ৰ সানু (শৃঙ্গ/ৰিজ) ওপৰত যাতয়মান হৈ যাত্ৰাক আগুৱাই নিয়া, চালনা কৰে।
Mantra 5
अध जिह्वा पापतीति प्र वृष्णो गोषुयुधो नाशनिः सृजाना । शूरस्येव प्रसितिः क्षातिरग्नेर्दुर्वर्तुर्भीमो दयते वनानि ॥
তেতিয়া অগ্নিৰ জিহ্বা আগবাঢ়ি লাফ মাৰে—বলৱান বীৰে গোষুযুধ (ৰশ্মিৰ যুদ্ধ)ত যেন বজ্ৰ নিক্ষেপ কৰে। বীৰৰ আক্ৰমণৰ দৰে অগ্নিৰ প্ৰসাৰিত আধিপত্য; ভয়ংকৰ, ঘূৰাই দিয়া কঠিন, ই বাধাৰ বনসমূহ চিৰি ফালে।
Mantra 6
आ भानुना पार्थिवानि ज्रयांसि महस्तोदस्य धृषता ततन्थ । स बाधस्वाप भया सहोभिः स्पृधो वनुष्यन्वनुषो नि जूर्व ॥
তোমাৰ ভানু (কিৰণ)ৰে তুমি মহা-তোদ (মহা-অঙ্কুশ)ৰ বলত সাহসেৰে পাৰ্থিৱ জ্ৰয়াংসি—পৃথিৱীৰ বৃদ্ধি-প্ৰসাৰ—বিস্তাৰ কৰিলা। সেয়ে, তোমাৰ শক্তিসমূহেৰে ভয়সমূহ দূৰ কৰা; জয় বিচাৰি, বৈৰী স্পৃধাসকলক ক্ষয় কৰি ক্লান্তিত নি পেলোৱা।
Mantra 7
स चित्र चित्रं चितयन्तमस्मे चित्रक्षत्र चित्रतमं वयोधाम् । चन्द्रं रयिं पुरुवीरं बृहन्तं चन्द्र चन्द्राभिर्गृणते युवस्व ॥
হে চিত্ৰ (অদ্ভুত) জনা, আমাৰ ভিতৰত চিত্ৰ দৰ্শন জাগ্ৰত কৰা; হে চিত্ৰক্ষত্র, অতি-চিত্ৰ, বহুবিধ সমৃদ্ধিৰ আধাৰ। গৃণতে—স্তোতাক—চন্দ্ৰ ৰয়ি, বৃহৎ, পুৰুবীৰ (বহু বীৰ্যসমৃদ্ধ) ধন দান কৰা; হে চন্দ্ৰ অগ্নি, তোমাৰ চন্দ্ৰাভি (উজ্জ্বল জ্যোতি)ৰে আমাক পোষণ কৰা।
Frequently Asked Questions
It praises Agni as the priestly fire who opens the right path for worship, removes darkness and obstacles, and brings both inner clarity and outward prosperity.
Because Agni functions as the priest who receives offerings and conveys them to the gods; the hymn emphasizes him as the guide and effective doer of the sacrifice.
It is a prayer for awakened perception and inspired intelligence—an inner illumination that matches Agni’s outer flame, leading to strength, protection, and success.
Ask anything about Sukta 6 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.