HomeRig VedaMandala 6Sukta 6Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 6.6.5: Mandala 6, Sukta 6, Mantra 5

Sukta 6.6

Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

अध जिह्वा पापतीति प्र वृष्णो गोषुयुधो नाशनिः सृजाना । शूरस्येव प्रसितिः क्षातिरग्नेर्दुर्वर्तुर्भीमो दयते वनानि ॥

ádha jihvā́ pāpatīti prá vṛ́ṣṇo goṣu-yúdho nā́śaniḥ sṛjānā́ | śū́rasyeva prásitiḥ kṣātír agnér durvártūr bhīmó dayate vánāni ||

তেতিয়া অগ্নিৰ জিহ্বা আগবাঢ়ি লাফ মাৰে—বলৱান বীৰে গোষুযুধ (ৰশ্মিৰ যুদ্ধ)ত যেন বজ্ৰ নিক্ষেপ কৰে। বীৰৰ আক্ৰমণৰ দৰে অগ্নিৰ প্ৰসাৰিত আধিপত্য; ভয়ংকৰ, ঘূৰাই দিয়া কঠিন, ই বাধাৰ বনসমূহ চিৰি ফালে।

अधthen, thereupon
अध:
Adhikaraṇa (सम्बन्ध/क्रमसूचक)
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय)
जिह्वाthe tongue (flame)
जिह्वा:
Kartā
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक)
पापतीतिflutters/leaps
पापतीति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
प्रforth, forward
प्र:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
वृष्णःof the bull/strong one (Agni)
वृष्णः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
गोषुamong the cows / in the cattle
गोषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
युधःof battle, of fighting
युधः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुध् (प्रातिपदिक)
like, as
:
(उपमान-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
अशनिḥa thunderbolt
अशनिḥ:
Kartā (उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootअशनि (प्रातिपदिक)
सृजानाreleasing, letting loose
सृजाना:
Kartā (जिह्वा-विशेषणम्)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
शूरस्यof a hero
शूरस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootशूर (प्रातिपदिक)
इवas if, like
इव:
(उपमान-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
प्रसितिःthe sending-forth, onset, impulse
प्रसितिः:
Kartā
TypeNoun
Rootप्रसिति (प्रातिपदिक) < प्र-√सि/√सद्? (वेद. ‘प्रसिति’ = प्रेषण/प्रसारण)
क्षातिःdestruction, wasting, injury
क्षातिः:
Kartā
TypeNoun
Rootक्षाति (प्रातिपदिक) < √क्षि/√क्षै (वेद. ‘क्षाति’ = क्षय/विनाश/क्षति)
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
दुर्वर्तुःof hard course / difficult to restrain
दुर्वर्तुः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootदुर्वर्तु (प्रातिपदिक) = दुर् + वर्तु (मार्ग/गति)
भीमःterrible, fearsome
भीमः:
Kartā
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक)
दयतेcuts/splits, rends
दयते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootदा/दय् (धातु) (वेद. ‘दयते’ = √दा/√दय् ‘to divide, to cut, to injure’)
वनानिthe woods, forests
वनानि:
Karma
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App