Sukta 5
Sukta 6.5
Agni
এই সংক্ষিপ্ত অগ্নি-সূক্তত “শক্তিৰ পুত্ৰ”ক যুৱ, সত্যবাদী পুৰোহিত ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে, যিয়ে সকলো কাম্য ধন-সম্পদ জাগ্ৰত কৰি আগবঢ়াই নিয়ে। উপাসকসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ অগ্নিক দূৰৱৰ্তী আৰু অন্তৰ্নিহিত আক্রমণকাৰীসকলক দগ্ধ কৰি নাশ কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে; আৰু শেষত পুনঃপুনঃ কামনা-সিদ্ধি, বীৰ পুত্ৰসহ ধন, বিজয়ী শক্তি (ৱাজ), আৰু অগ্নিৰ অবিনাশী গৌৰৱ লাভৰ আকাঙ্ক্ষা প্ৰকাশ পায়।
Mantras
Mantra 1
हुवे वः सूनुं सहसो युवानमद्रोघवाचं मतिभिर्यविष्ठम् । य इन्वति द्रविणानि प्रचेता विश्ववाराणि पुरुवारो अध्रुक् ॥
মই তোমালোকক আহ্বান কৰোঁ—সহসৰ সূনু, যুবা, অদ্ৰোহবাচ (অবিশ্বাসঘাতী নহয়) বাক্যধাৰী, মতি-দ্বাৰা উপনীত, যৱিষ্ঠ। সি প্ৰচেতা—সদা জাগ্ৰত জ্ঞানী—ধনসমূহ প্ৰবৃত্ত কৰে; বিশ্ববাৰ (সৰ্ব-আনন্দদায়ক) নিধিসমূহ, বহু-দাতা, কৰ্মত অদ্ৰুক (অচ্যুত/অভ্ৰান্ত)।
Mantra 2
त्वे वसूनि पुर्वणीक होतर्दोषा वस्तोरेरिरे यज्ञियासः । क्षामेव विश्वा भुवनानि यस्मिन्त्सं सौभगानि दधिरे पावके ॥
হে বহু-রূপ হোতৃ, তোমাতেই বসুসকল প্ৰবৃত্ত হয়; দোষা আৰু বস্তোৰে যজ্ঞীয় শক্তিসকল তোমাৰ দিশে উঠি আহে। যেন গৃহত, তেনেকৈ তোমাতেই সকলো ভুবন সংহত; পাৱক (শুদ্ধিকৰ) তোমাত সৌভাগ্যসমূহ একত্ৰ হৈ স্থাপিত।
Mantra 3
त्वं विक्षु प्रदिवः सीद आसु क्रत्वा रथीरभवो वार्याणाम् । अत इनोषि विधते चिकित्वो व्यानुषग्जातवेदो वसूनि ॥
হে জাতৱেদস্, প্ৰদীপ্ত উচ্চলোকৰ পৰা আগত তুমি জনসমূহৰ মাজত আসন গ্ৰহণ কৰা। নিজৰ ক্রতু-বলে তুমি কাম্য বৰসমূহৰ ৰথী (সাৰথি) হৈ উঠা। সেয়েহে, হে চিকিত্ব (সচেতন জ্ঞানী), বিধাতা/উপাসকজনৰ বাবে তুমি ধন-সম্পদ আগবঢ়াই দিয়া, অনুক্ৰমে সিহঁত বিস্তাৰ কৰি বিতৰণ কৰা।
Mantra 4
यो नः सनुत्यो अभिदासदग्ने यो अन्तरो मित्रमहो वनुष्यात् । तमजरेभिर्वृषभिस्तव स्वैस्तपा तपिष्ठ तपसा तपस्वान् ॥
হে অগ্নি, যি দূৰৰ পৰা আমাক আক্রমণ কৰিবলৈ আহে, বা যি ভিতৰত থাকি মহৎ-মিত্রক (মিত্রমহঃ) ক্ষুণ্ণ কৰিব খোজে—তাক তোমাৰ নিজৰ অজৰ, বৃষভসম শক্তিসমূহেৰে দগ্ধ কৰা। হে অতি-দাহক, তপস্-সম্পন্ন, তোমাৰ তপসাৰ দাহে তাক দগ্ধ কৰা।
Mantra 5
यस्ते यज्ञेन समिधा य उक्थैरर्केभिः सूनो सहसो ददाशत् । स मर्त्येष्वमृत प्रचेता राया द्युम्नेन श्रवसा वि भाति ॥
হে সহসঃ সুনো (বলৰ পুত্ৰ), যি যজ্ঞেৰে, সমিধাৰে তোমাক অৰ্পণ কৰে, আৰু উক্থ-অৰ্কসম স্তোত্ৰেৰে দান কৰে—সেইজন মৰ্ত্যলোকত থাকিও, হে অমৃত, প্ৰচেতা (জাগ্ৰত জ্ঞানী) ৰূপে দীপ্ত হয়; ৰায়া (ঐশ্বৰ্য), দ্যুম্ন (দীপ্ত শক্তি) আৰু শ্রৱসা (বিস্তৃত খ্যাতি/শ্ৰবণ) দ্বাৰা উজ্জ্বল হৈ প্ৰকাশ পায়।
Mantra 6
स तत्कृधीषितस्तूयमग्ने स्पृधो बाधस्व सहसा सहस्वान् । यच्छस्यसे द्युभिरक्तो वचोभिस्तज्जुषस्व जरितुर्घोषि मन्म ॥
হে অগ্নি, উদ্দীপিত হ’লে তুমি সেই কৰ্ম তৎক্ষণাৎ সম্পন্ন কৰা; বলবান তুমি তোমাৰ সহসাৰে প্ৰতিদ্বন্দ্বী শক্তিসমূহক বাধা দিয়া। আৰু যি-কিছু তোমাৰ বাবে ঘোষণা কৰা হয়—দিনৰ দীপ্তিত উজ্জ্বল, বাক্যৰে অভিষিক্ত—সেয়া গ্ৰহণ কৰা; গায়কৰ মননক ধ্বনিত কৰি তোলা।
Mantra 7
अश्याम तं काममग्ने तवोती अश्याम रयिं रयिवः सुवीरम् । अश्याम वाजमभि वाजयन्तोऽश्याम द्युम्नमजराजरं ते ॥
হে অগ্নি, তোমাৰ সহায়ত আমি সেই কামনা লাভ কৰোঁ; হে ৰয়িব, বীৰসমৃদ্ধ ধন-সম্পদ আমি লাভ কৰোঁ। বল-জয়ৰ বাবে আগবাঢ়ি আমি ‘বাজ’ লাভ কৰোঁ; তোমাৰ অজৰা, সদা-অজৰা দ্যুম্ন আমি লাভ কৰোঁ।
Inside Sukta 5
How it unfolds
- Where it opens
A direct call to Agni as the youthful Son of Strength, approached by inspired thought, who reliably guides and grants treasures.
- Development
Agni is praised as the wakeful knower who impels riches of every delight and supports the worshipper’s aims.
- Climax
A sharp protective turn: Agni is urged to burn both external attackers and inner underminers with his unfailing, bull-like powers and tapas.
- Where it settles
The hymn resolves into a fourfold aspiration—desire fulfilled, heroic wealth, victorious vāja, and Agni’s imperishable glory.
The deity: Agni
- In the VedaAgni is the youthful yet ancient fire—“Son of Strength”—the unerring speaker, the knower (pracetā), and the priest who carries offerings and awakens abundance.
- Cosmic functionMediator between humans and gods; transformer of offerings into divine share; purifier and protector who burns obstacles and hostile forces.
- Inner significanceThe awakened will and discerning intelligence that consumes falsehood, energizes aspiration, and turns intention (mati) into luminous accomplishment.
The seer
- Bharadvāja Bārhaspatya (attributed)Bharadvāja-gotra (Bārhaspatya line) · Foremost seer of Maṇḍala 6, famed for Agni-centered hymns that blend ritual precision with protection and prosperity prayers.
Famous verses
sūnuṃ sahaso yuvānam
tapā tapiṣṭha tapasā tapasvān
aśyāma
Attributes of the deity
- youthful/ever-renewed (yaviṣṭha)
- truth-speaking and unbetraying (adroghavāc)
- wide-awake knower (pracetā)
- giver/impeller of riches (draviṇāni invati)
- protector who burns hostility
- radiant glory that is unaging (ajarājara)
Also by this seer
- Rig Veda Maṇḍala 6 (many sūktas attributed to the Bharadvāja family)
- Prominent Agni invocations emphasizing yajña, protection from hostility, and winning of vāja (victorious power)
The rite, step by step
- Prepare and kindle the sacred fire; establish Agni as hotṛ/priest.
- Recite the opening invocation praising Agni as youthful, truthful, and wakeful.
- Offer oblations with petitions for wealth, vāja (victory/force), and protection.
- Recite the protective verse asking Agni to burn distant and inner assailants.
- Conclude with repeated ‘aśyāma’ aspirations, sealing the rite with gratitude and resolve.
Offerings
- ghee (ājya)
- samidh/fuel sticks
- milk or curds (as customary)
- soma-offering contextually (where applicable in larger rites)
Frequently Asked Questions
Agni, the sacred fire, praised as youthful, truthful, and wide-awake—both the priest of the sacrifice and the protector of the worshippers.
To impel prosperity and desirable riches, and to burn away threats—whether they come from afar or arise from within the community.
It repeats a clear wish: with Agni’s help may we attain our desire, heroic wealth, victorious power (vāja), and Agni’s unaging, lasting glory.
Ask anything about Sukta 5 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
