Sukta 41
Sukta 4.41
Vāmadeva Gautama (Maṇḍala 4 context)
Indra-Varuṇa (paired powers: forceful victory + vast law/purity)
Triṣṭubh (probable)
এই সূক্তত যুগল শক্তি ইন্দ্ৰ আৰু বৰুণক কবিৰ শ্ৰদ্ধাভৰা অৰ্পণ গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে আৰু ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ পথনির্দেশত বিজয়ী শক্তি স্থাপন কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। দুয়োয়ে অন্তৰ আৰু বাহিৰৰ অনিষ্ট—দুৰ্ভাৱনা, শিকারী বৈৰিতা, আৰু প্ৰতাৰক ভয়—চূর্ণ কৰক, আৰু অশ্ব-শক্তি, ৰথ-শক্তি আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী বৃদ্ধি ৰূপে প্ৰকাশ পোৱা স্থিৰ সমৃদ্ধি দান কৰক।
Mantras
Mantra 1
इन्द्रा को वां वरुणा सुम्नमाप स्तोमो हविष्माँ अमृतो न होता । यो वां हृदि क्रतुमाँ अस्मदुक्तः पस्पर्शदिन्द्रावरुणा नमस्वान् ॥
হে ইন্দ্ৰ আৰু বৰুণ, কোন স্তোত্ৰ-হৱিষ্য-অৰ্পণ তোমালোকৰ সুম্ন—অনুগ্ৰহ—লৈ উপনীত হ’ল, যেন হৱিষ্যসহ অমৃত-হোতা? আমাৰ উক্তি—হৃদয়ত ক্রতু (দৃঢ় সংকল্প)যুক্ত—নমস্কাৰ-সহ তোমালোকক স্পৰ্শ কৰিলে, হে ইন্দ্ৰ-বৰুণ।
Mantra 2
इन्द्रा ह यो वरुणा चक्र आपी देवौ मर्तः सख्याय प्रयस्वान् । स हन्ति वृत्रा समिथेषु शत्रूनवोभिर्वा महद्भिः स प्र शृण्वे ॥
যি মৰ্ত্য হৱিষ্য-শক্তিত ধনী হৈ অন্তৰঙ্গ সখ্যৰ বাবে ইন্দ্ৰ আৰু বৰুণক আপোন ঘনিষ্ঠ সখা কৰি লয়, সি সমৰত বাধাদায়ক বৃত্ৰসমূহক আৰু শত্রুবলক নিধন কৰে; তেওঁলোকৰ সহায়ে বা তেওঁলোকৰ মহৎ বলত সি বিজয়ী ৰূপে প্ৰখ্যাত হয়।
Mantra 3
इन्द्रा ह रत्नं वरुणा धेष्ठेत्था नृभ्यः शशमानेभ्यस्ता । यदी सखाया सख्याय सोमैः सुतेभिः सुप्रयसा मादयैते ॥
ইন্দ্ৰ আৰু বৰুণ এইদৰে ৰত্ন-ধন স্থাপন কৰে—শ্ৰম-সাধনাত ৰত থকা মানুহৰ বাবে। যেতিয়া সেই দুই সখা সখ্যৰ নিমিত্তে সুতে সোম-ধাৰাসমূহৰ সৈতে—সুপ্ৰয়স (সুন্দৰ অৰ্পণ-শক্তি)যুক্ত—আনন্দে মত্ত হয়।
Mantra 4
इन्द्रा युवं वरुणा दिद्युमस्मिन्नोजिष्ठमुग्रा नि वधिष्टं वज्रम् । यो नो दुरेवो वृकतिर्दभीतिस्तस्मिन्मिमाथामभिभूत्योजः ॥
হে ইন্দ্ৰ-বৰুণ, তোমালোক দুয়ো মহাবলী উগ্ৰজন—এই সত্তাত দীপ্তিময়, অতি-শক্তিশালী বজ্ৰখনি স্থাপন কৰা। যি আমাৰ দুৰ্ভাৱনা, নেক-চিৰা নেকুৰা-দাঁতৰ দৰে ছিঙি খোৱা ক্ষতি, আৰু প্ৰবঞ্চনাময় ভয়—সেইটাত বিজয়ী বলৰে পিষি দিয়া, অভিভূতি-ওজে দমন কৰা।
Mantra 5
इन्द्रा युवं वरुणा भूतमस्या धियः प्रेतारा वृषभेव धेनोः । सा नो दुहीयद्यवसेव गत्वी सहस्रधारा पयसा मही गौः ॥
হে ইন্দ্ৰ-বৰুণ, এই ধীৰ-প্ৰেৰিত ধিয়াৰ তোমালোক দুয়ো নেতা হওক—যেন দুটা বৃষ গাভীক আগবঢ়াই নিয়ে। সি গাভী আমাৰ বাবে দুধ দুহি দিওক, চৰণলৈ যোৱা জনৰ দৰে গতি কৰি—সহস্ৰ ধাৰাৰে পয়স বহন কৰা সেই মহা গাভী।
Mantra 8
ता वां धियोऽवसे वाजयन्तीराजिं न जग्मुर्युवयूः सुदानू । श्रिये न गाव उप सोममस्थुरिन्द्रं गिरो वरुणं मे मनीषाः ॥
বল-সমৃদ্ধি দান কৰা এই ধিয়াবোৰ সহায়ৰ বাবে তোমালোক দুয়োৰ ওচৰলৈ দৌৰ-যুদ্ধলৈ যোৱাৰ দৰে গৈছে, হে সুদানূ যুবযূ। শ্ৰীৰ বাবে গাভীবোৰ যেন সোমৰ ওচৰত থিয় হয়, তেনেকৈ সিহঁতে সোমৰ কাষত স্থিত হৈছে। মোৰ গিৰা ইন্দ্ৰলৈ যায়; মোৰ মনীষা-ধিয়া বৰুণলৈ।
Mantra 10
अश्व्यस्य त्मना रथ्यस्य पुष्टेर्नित्यस्य रायः पतयः स्याम । ता चक्राणा ऊतिभिर्नव्यसीभिरस्मत्रा रायो नियुतः सचन्ताम् ॥
অশ্বশক্তিৰ নিজ বল, ৰথশক্তি, আৰু পুষ্টিদায়িনী নিত্য বৃদ্ধি—এই চিৰন্তন ধনৰ আমি অধিপতি হওঁ। আৰু সেই দুয়ো (ইন্দ্ৰ-বৰুণ), সদা নৱ নৱ উতি গঢ়ি, ইয়াত আমাৰ ওচৰত ধনৰ নিয়ুত—সুশৃঙ্খল যোজনাসমূহ—সংযুক্ত হওক।
Frequently Asked Questions
They represent complementary powers: Indra gives decisive victory and protection, while Varuṇa upholds ṛta (truth and moral order). Together, strength becomes lawful and steady rather than chaotic.
It asks them to crush harmful forces like ill-will, predatory aggression, and deceiving fear—both from outside opponents and from inner anxiety or confusion.
It seeks enduring, well-ordered prosperity: strength like horses, effective movement like chariots, steady nourishment, and “ever-new helps” that keep wealth and success aligned with ṛta.
Ask anything about Sukta 41 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.