Sukta 52
Sukta 3.52
Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.52)
Indra
Anuṣṭubh (probable; short 8-syllable pādas typical of this verse)
ইন্দ্ৰলৈ নিবেদিত এই সূক্তত সোম-যজ্ঞক তাৰ বিভিন্ন পেষণ (pressings) পৰ্বজুৰি উপস্থাপন কৰা হৈছে; বিশেষকৈ প্ৰভাতত আৰু পুনৰ মধ্যাহ্নত তেওঁক আহ্বান কৰি প্ৰস্তুত আহাৰ আৰু কবিৰ প্ৰশংসা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। ইয়াত প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যে নিবেদনসমূহ (ধান্য, পিঠা আৰু স্তোত্ৰ) ‘ফলপ্ৰদ/সুন্দৰ’ হওক, আৰু সোমপান আৰু বিজয়ৰ বাবে ইন্দ্ৰৰ বীৰ্য দিনেদিনে বৃদ্ধি পাওক।
Mantras
Mantra 1
धानावन्तं करम्भिणमपूपवन्तमुक्थिनम् । इन्द्र प्रातर्जुषस्व नः ॥
ধান-সমৃদ্ধ, কৰম্ভ-সমিশ্ৰিত, অপূপ-সমৃদ্ধ, উক্থিন্—স্তোত্ৰবাহী এই নিবেদনসমূহ, হে ইন্দ্ৰ, প্ৰাতঃকালে আমাৰ পৰা অনুগ্ৰহে গ্ৰহণ কৰা।
Mantra 2
पुरोळाशं पचत्यं जुषस्वेन्द्रा गुरस्व च । तुभ्यं हव्यानि सिस्रते ॥
পচাই তোলা পুৰোळাশ—যি প্ৰস্তুত হৈছে—তাক গ্ৰহণ কৰা, হে ইন্দ্ৰ; ওচৰলৈ আহি তাক তোমাৰ আনন্দ কৰি লোৱা। কিয়নো তোমাৰেই বাবে হৱ্যসমূহ ধাৰাৰ দৰে বয়, তোমাৰ পূৰণ-শক্তি বিচাৰি।
Mantra 3
पुरोळाशं च नो घसो जोषयासे गिरश्च नः । वधूयुरिव योषणाम् ॥
আমাৰ পুৰোড়াশ আৰু পোষণদায়ক ঘসত তুমি আনন্দ পাওঁ; আমাৰ গিৰা—স্তোত্ৰবাণীতও তুমি আনন্দ পাওঁ। যেন দুলহা কইনাৰ ফালে আকৃষ্ট হয়, তেনেকৈ মিলনৰ আকাঙ্ক্ষী আত্মশক্তিসমূহৰ ফালে তুমি আকৃষ্ট হওঁ।
Mantra 4
पुरोळाशं सनश्रुत प्रातःसावे जुषस्व नः । इन्द्र क्रतुर्हि ते बृहन् ॥
হে ইন্দ্ৰ, প্ৰাচীনকালৰ পৰা খ্যাত, প্ৰাতঃসৱত আমাৰ পুৰোড়াশ গ্ৰহণ কৰা। কিয়নো মহান তোমাৰ ক্রতু—কাৰ্যসাধক ইচ্ছা আৰু দীপ্ত বুদ্ধি।
Mantra 5
माध्यंदिनस्य सवनस्य धानाः पुरोळाशमिन्द्र कृष्वेह चारुम् । प्र यत्स्तोता जरिता तूर्ण्यर्थो वृषायमाण उप गीर्भिरीट्टे ॥
মধ্যন্দিন সৱনৰ বাবে, হে ইন্দ্ৰ, ইয়াত ধানা আৰু পুৰোড়াশক মনোহৰ আৰু ফলদায়ক কৰি তোলা। কিয়নো যেতিয়া লক্ষ্যত তীক্ষ্ণ, ত্বৰিত স্তোতা-জৰিতা আগবাঢ়ে, বৃষবলৰ দৰে প্ৰচণ্ড হৈ, দৰ্শনবাহী বাক্য-গিৰাৰে তোমাৰ ওচৰলৈ আহি আৰাধনা কৰে।
Mantra 6
तृतीये धानाः सवने पुरुष्टुत पुरोळाशमाहुतं मामहस्व नः । ऋभुमन्तं वाजवन्तं त्वा कवे प्रयस्वन्त उप शिक्षेम धीतिभिः ॥
তৃতীয় সৱনত, হে বহুল-প্ৰশংসিত, ধানা আৰু আহুত পুৰোডাশ গ্ৰহণ কৰা, আৰু আমাক মহিমান্বিত কৰা। হে কবি-শক্তি, ঋভুমন্ত, বাজৱন্ত—কৌশল-নির্মাণ আৰু বল-সমৃদ্ধ—আমি প্রস্তুত ধীতি-শক্তি লৈ দীপ্ত বিবেচনাৰে তোমাৰ ওচৰলৈ আহিবলৈ শিকোঁ।
Mantra 7
पूषण्वते ते चकृमा करम्भं हरिवते हर्यश्वाय धानाः । अपूपमद्धि सगणो मरुद्भिः सोमं पिब वृत्रहा शूर विद्वान् ॥
পোষণ-শক্তিৰে পূৰ্ণ তোমাৰ বাবে আমি কৰম্ভ (মিশ্ৰ পুষ্টি) সাজিলোঁ; হৰিবতে, হৰ্যশ্ব—উজ্জ্বল অশ্বৰ অধিপতি—তোমাৰ বাবে ধানা প্রস্তুত কৰিলোঁ। মৰুদ্গণসহ অপূপ (কেক) ভক্ষণ কৰা; সোম পান কৰা, হে বৃত্ৰহা, হে শূৰ, বিজয়-পথ-বিদ্বান।
Mantra 8
प्रति धाना भरत तूयमस्मै पुरोळाशं वीरतमाय नृणाम् । दिवेदिवे सदृशीरिन्द्र तुभ्यं वर्धन्तु त्वा सोमपेयाय धृष्णो ॥
এইজনৰ বাবে তৎক্ষণাৎ ধানা বহন কৰা, আৰু নৰসকলৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক বীৰৰ বাবে গঢ়া পুৰোডাশ আগবঢ়োৱা। দিনেদিনে, হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ বাবে উপযুক্ত শক্তিসমূহ বৃদ্ধি পাওক; সোম-পেয়াৰ নিমিত্তে, হে ধৃষ্ণু, সিহঁতে তোমাক বঢ়াওক—যেন তোমাৰ বল সকলো প্ৰতিবন্ধৰ বিপক্ষে সম্পূৰ্ণ হৈ উঠে।
Frequently Asked Questions
It invites Indra to the Soma-sacrifice—especially at dawn and at the midday pressing—asking him to accept the prepared foods and the hymn, and to grant increased strength and victory.
They are standard sacrificial offerings. The hymn treats them as carriers of vitality and asks that they become ‘effective’ when presented with correct praise to Indra.
It is a ritual-spiritual idea: through daily, fitting offerings and true speech, Indra’s power is intensified in the rite—symbolically increasing protective force and overcoming obstacles for the community.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.