Anuvaka 3
মুখ্য বিষয়: সোম-যজ্ঞত বিজয়, ধন-সম্পদ আৰু যজ্ঞ-সিদ্ধিৰ বাবে ইন্দ্ৰৰ আহ্বান (ঋগ্বেদ-উৎপন্ন ইন্দ্ৰ-স্তুতি)। উপবিষয়সমূহ: (১) আৱাহন—ইন্দ্ৰক যজ্ঞ আৰু সোমাসনত আনিব/মুখ ঘুৰাই আনিব, (২) সোম-উল্লাস ইন্দ্ৰৰ দানশক্তিৰ মূল চালিকা, (৩) ৰাজ/ক্ষত্ৰিয় বিজয় আৰু প্ৰতিদ্বন্দ্বী দমন, (৪) পুষ্টিক সমৃদ্ধি—গৰু, ঘোঁৰা, ধন-ৰত্ন, অনুচৰ/অনুগামী, (৫) হৰি (বয় ঘোঁৰা)ৰ দ্বাৰা দ্ৰুত আগমন আৰু বজ্ৰ-শক্তি, (৬) সঠিক লিতুৰ্জিক ক্ৰমে প্ৰভাত সোম-সেৱাক স্থিৰ কৰা।
Suktas in Anuvaka 3
Sukta 21
AV 20.21 ঋগ্বেদীয় যুদ্ধ-বৃত্তান্তমূলক পদাৰ্থৰ পৰা গৃহীত এক ইন্দ্ৰ-স্তুতি, য’ত নামোল্লেখিত শত্রু আৰু সুদৃঢ় দুৰ্গ-গড়ৰ ওপৰত ইন্দ্ৰৰ প্ৰমাণিত বিজয়সমূহৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে। অতুল জয় আৰু ধন-প্ৰদানৰ পূৰ্বদৃষ্টান্ত স্মৰণ কৰি, এই সূক্তৰ লক্ষ্য হ’ল সেই একে জয়-গতি বৰ্তমানৰ পৃষ্ঠপোষক/যজমানলৈ স্থানান্তৰ কৰা—ৰাজসাফল্য, শত্রুৰ পৰাভৱ, আৰু মিত্ৰ-সেনা/সহযোগী গোষ্ঠীৰ বাবে সংহত সমৃদ্ধি নিশ্চিত কৰা।
Sukta 22
এই ছয়-পদীয়া সূক্তটো সোম-পেষণক কেন্দ্ৰ কৰি ৰচিত এটা ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰ। পেষিত সোমৰস ‘প্ৰেৰণ/পঠোৱা’ হয় বৃষভ (vṛṣabha) ইন্দ্ৰলৈ, যাতে তেওঁ সম্পূৰ্ণ উল্লাস (মদ) লাভ কৰে আৰু সেই শক্তিক যজমান/পৃষ্ঠপোষকৰ বাবে বিজয় আৰু ৰক্ষালৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। ইয়াত ইন্দ্ৰক গোপতি (গোধনৰ অধিপতি) আৰু সত্পতি (সত্য/শুভ অধিপতি) ৰূপেও চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যাৰ জৰিয়তে দিৱ্য উল্লাসক সমৃদ্ধি—বিশেষকৈ গোধন-সম্পদ—আৰু স্থিৰ অধিপত্যৰ সৈতে সংযোগ কৰা হয়। পৌৰাণিক বৈধতা ‘গাইবোৰে’ বজ্ৰধাৰীৰ বাবে বলবর্ধক মিঠা মিশ্ৰণ (আশিৰা, মধু) ‘দোহি উলিয়াইছে’ বুলি কোৱা চিত্ৰত প্ৰকাশ পায়, যিয়ে অৰ্ঘ্যৰ উপযুক্ততা আৰু কাৰ্যকাৰিতাক জোৰ দিয়ে।
Sukta 23
AV 20.23 এটা শ্ৰৌত-লিটাৰ্জিক ইন্দ্ৰ–সোম সূক্ত (ঋগ্বেদীয় উৎস) যাৰ উদ্দেশ্য হৈছে সঠিক যজ্ঞ-অনুক্ৰমে প্ৰভাতৰ সোম-সেৱা আৰম্ভ কৰি স্থিৰ কৰা—আহ্বান, আসন আৰু বৰ্হিষ প্ৰস্তুতি, আৰু পেষণ-শিলাসমূহক সক্ৰিয় কৰা। ইয়াৰ শক্তি বাক্ (স্তোত্ৰ), কৰ্ম (পেষণ/আহুতি), আৰু দেৱ-গ্ৰহণক একসূত্ৰে বাঁধি ৰখাত—ইন্দ্ৰক সোম পান কৰিবলৈ আহ্বান কৰা, ৰাধস্ (দান/বৈভৱ) দান কৰিবলৈ, আৰু ব্যৰ্থ যজ্ঞৰ পিছত আহি পৰা নিন্দা (অপবাদ/দোষাৰোপ)ৰ পৰা স্তৱক পুৰোহিতক ৰক্ষা কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা।
Sukta 24
AV 20.24 হৈছে ঋগ্বেদ-উৎপন্ন এক ইন্দ্ৰ-স্তুতি, যাৰ লক্ষ্য হৈছে স্তুতিৰ দ্বাৰা দেৱতাক যজ্ঞক্ৰিয়াৰ ফালে “ঘূৰাই” ইন্দ্ৰক পুনৰ যজ্ঞলৈ টানি আনি সোমপানৰ আসনত বহুৱোৱা। নটা অনুষ্টুভ ছন্দৰ মন্ত্ৰত ইন্দ্ৰক চেপা সোম পান কৰিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে—যি প্ৰায়ে দুধ আৰু যৱ আদি মিশ্ৰণসহ বৰ্ণিত—যাতে তেওঁৰ উপস্থিতি যজমানসকলৰ বাবে সক্ৰিয় সহায় (অৱস) হৈ শক্তি, জয়লাভ আৰু সমৃদ্ধি প্ৰদান কৰে।
Sukta 25
এই ত্ৰিষ্টুভ্ ছন্দৰ সূক্তটো ঋগ্বেদীয় ইন্দ্ৰ-সমৃদ্ধিৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতৰ পৰা গৃহীত; ইয়াত ইন্দ্ৰক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যাতে যজমান/পৃষ্ঠপোষকক অশ্ব, গোধন, অনুচৰ-জন আৰু পুনঃপুনঃ পূৰণ হোৱা ধনত সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কৰে। সমৃদ্ধিক এক অবিৰত ‘ভৰ্তি’ হিচাপে দেখুওৱা হৈছে—যেনেকৈ পানীয়ে নদী ভৰাই তোলে। সফলতাক আদিম দৃষ্টান্তত স্থাপন কৰা হৈছে: অঙ্গিৰসসকল আৰু প্ৰজ্বলিত অগ্নিসমূহে ধন ৰোধ কৰি ৰখা পণি শক্তিৰ পৰা ধন উদ্ধাৰ কৰে। সোম-উল্লাস আৰু স্তৱ-স্তোত্ৰৰ দ্বাৰা ইন্দ্ৰক বিজয়, মৰ্যাদা আৰু ভৌতিক প্ৰাচুৰ্য দান কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে।
Sukta 26
অথৰ্ববেদ ২০.২৬ এটা সংক্ষিপ্ত ইন্দ্ৰ-আহ্বান; ইয়াত দেৱতাক বাৰে বাৰে “প্ৰতি যোজন (জোঁতনি) আৰু প্ৰতি পুৰস্কাৰ/বিজয়” সময়ত মাতি অনা হৈছে। যজমানৰ কথা শুনিবলৈ আৰু হাজাৰগুণ ৰক্ষা তথা বিজয়-আনয়নকাৰী বল লৈ ওচৰলৈ আহিবলৈ ইন্দ্ৰক অনুৰোধ কৰা হৈছে। এই সূক্তৰ শক্তি তাৰ পুনৰাবৃত্ত, ধ্ৰুৱপদ-সদৃশ আহ্বানত আৰু ইন্দ্ৰৰ ইচ্ছা-পূৰণকাৰী হৰি (বগা-হালধীয়া) অশ্ব জোঁতা লগোৱা উজ্জ্বল চিত্ৰত নিহিত—যিয়ে সফলতা, সুৰক্ষা আৰু লাভৰ বাবে দিৱ্য সহায় তৎক্ষণাৎ সক্ৰিয় হোৱাৰ আশ্বাস দিয়ে।
Sukta 27
AV 20.27 ঋগ্বেদীয় উপাদানৰ পৰা গৃহীত এক ইন্দ্ৰ-স্তুতি; ইন্দ্ৰৰ সীমাহীন দানশক্তিক প্ৰশংসাৰে “মুকলি” কৰি সমৃদ্ধি আৰু বিজয় লাভৰ মঙ্গল-চৰ্ম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই সূক্তই ধন-সম্পদৰ ওপৰত—বিশেষকৈ গোধনৰ ওপৰত—একমাত্ৰ অধিপত্য, লগতে নিশ্চিত সহায় (মিত্ৰ প্ৰশংসক/সহযোগী) আৰু সকলো ধন-নিধি জয় কৰিবলৈ ইন্দ্ৰৰ নিৰ্বাচিত ৰক্ষা-অনুগ্ৰহ কামনা কৰে।
Sukta 28
AV 20.28 হৈছে RV-উৎপন্ন ইন্দ্ৰ–ৱল চক্রৰ পৰা আহা এটা সৰু ইন্দ্ৰ-সূক্ত; ইয়াত যজ্ঞীয়ভাৱে ইন্দ্ৰই ৱলক চিৰি পেলোৱা কীৰ্তি পুনৰ-অভিনয় কৰা হয়—আলো, গোধন আৰু সমৃদ্ধি লুকুৱাই ৰখা কঠিন বাধা ভাঙি পেলোৱা। সোম-উদ্দীপিত বল আৰু স্বৰ্গীয় ‘দীপ্ত লোক’সমূহক দৃঢ় আৰু অচলভাৱে স্থাপন কৰাৰ বাবে ইন্দ্ৰক প্ৰশংসা কৰি, এই সূক্ত বাধা আঁতৰোৱা, ভাগ্য স্থিৰ কৰা, আৰু ৰুদ্ধ সম্পদ মুকলি কৰাৰ উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। মধ্যাকাশীয় গমন-পথ, তৰংগ-সদৃশ স্তৱ, আৰু দীপ্ত প্ৰকাশৰ চিত্ৰকল্পই ইয়াক সীমান্তীয় পৰিৱর্তনৰ সময়ত আৰু সফলতা ‘মোহৰ মাৰি থোৱা’ যেন লাগিলে গতি পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে উপযুক্ত কৰে।
Sukta 29
AV 20.29 ঋগ্বেদ-উদ্ভৱ এক ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰ, যি স্তোম/উক্থ ৰূপে স্তুতিক যজ্ঞীয় শক্তি হিচাপে দৃঢ় কৰে, যাতে যজমানৰ বাক্য কল্যাণ আৰু বিজয়ৰ বাবে ফলপ্ৰসূ হয়। ইয়াত ইন্দ্ৰৰ আদৰ্শ কীৰ্তি—বিশেষকৈ নমুচি-প্ৰসংগ আৰু সোম-বিহীন দলসমূহক চূর্ণ কৰা—স্মৰণ কৰি, পৃষ্ঠপোষকৰ সমাজক ৰক্ষা কৰা, বৈৰী প্ৰতিবন্ধকতা ভাঙি পেলোৱা, আৰু ইন্দ্ৰৰ সোম-সমৰ্থিত সার্বভৌমত্বৰ অধীনত শ্ৰেষ্ঠতা নিশ্চিত কৰাৰ কথা কোৱা হৈছে।
Sukta 30
AV 20.30 এটা ঋগ্বেদীয় স্তোত্ৰ-ধাৰাৰ পৰা আহৰণ কৰা ইন্দ্ৰ-স্তুতি। হৰিৰ (তাম্ৰ/পিঙ্গল) শক্তি—তেওঁৰ পিঙ্গল অশ্ব, পিঙ্গল দীপ্তি, আৰু পিঙ্গল বজ্ৰ—ৰ উজ্জ্বল প্ৰশংসাৰ জৰিয়তে “ইন্দ্ৰক ওচৰলৈ আনিবলৈ” এই সূক্ত ৰচিত। সূক্তটোৱে কাৰ্যকৰী বাক্ (গিৰঃ/উক্থ) আৰু ঘৃত-সদৃশ আহুতিক সেই আকৰ্ষক উপায় হিচাপে দেখুৱায়, যিয়ে ইন্দ্ৰৰ মদ (উদ্দীপক বল) জাগ্ৰত কৰি তাক বিজয়, ৰক্ষা, আৰু কাম্য দান/সমৃদ্ধি (ৰাধস)লৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। ইয়াৰ শক্তি হৰি-ৰঙৰ চিত্ৰকল্পনাক অস্ত্ৰ-শক্তি (বজ্ৰ) আৰু পূৰ্বজ যজ্ঞীয় দৃষ্টান্ত (পূৰ্বে যজ্বানঃ)ৰ সৈতে একেলগে গাঁথি ধৰােত, আৰু ই দাবী কৰে যে পৈতৃক পদ্ধতিত স্তৱ কৰিলে ইন্দ্ৰ নিশ্চিতভাৱে সঁহাৰি দিয়ে।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.