Anuvaka 3
ప్రధాన భావం: విజయము, సంపద, యజ్ఞసిద్ధి కోసం సోమయాగానికి ఇంద్రుని ఆహ్వానించే (ఋగ్వేదాధారిత) ఇంద్రస్తుతులు. ఉపభావాలు: (1) ఆవాహన—ఇంద్రుని యజ్ఞానికి, సోమాసనానికి తిప్పి/తెచ్చి కూర్చోబెట్టడం. (2) సోమమత్తతే ఇంద్రుని వరప్రదానానికి ప్రేరకశక్తి. (3) రాజ/క్షత్రియ విజయము—శత్రువులను, ప్రత్యర్థులను జయించడం. (4) పౌష్టిక సమృద్ధి—గోవులు, అశ్వాలు, ధనం, అనుచరులు. (5) హరివాహనాల (బయ్ గుర్రాల) వేగంతో, వజ్రబలంతో శీఘ్రాగమనం. (6) సరైన లితుర్జిక క్రమంతో ప్రాతః సోమసేవను స్థిరపరచడం.
Kinds of charm
Suktas in Anuvaka 3
Sukta 21
AV 20.21 ఋగ్వేద యుద్ధ-కథన పదార్థం నుండి గ్రహించిన ఇంద్ర-స్తుతి. ఇందులో ఇంద్రుడు పేరుపేరున శత్రువులను, కోటలతో బలపరచబడిన దుర్గాలను జయించిన నిర్ధారిత విజయాలను ప్రశంసిస్తుంది. అపార జయం మరియు ధనప్రదానం వంటి పూర్వప్రసిద్ధ ఉదాహరణలను స్మరింపజేసి, అదే విజయవేగం ప్రస్తుత యజమాని/పోషకునికి సంక్రమించునట్లు ఈ స్తోత్రం ఆశిస్తుంది—రాజకీయ విజయాన్ని స్థిరపరచి, శత్రువులను పరాజితులుగా చేసి, మిత్రసేనకు ఏకీకృత సమృద్ధిని కలిగించుటకు.
Sukta 22
ఈ ఆరు మంత్రాల స్తోత్రం సోమపానాన్ని కేంద్రంగా చేసుకున్న ఇంద్రస్తుతి. పిండిన సోమరసం వృషభుడైన ఇంద్రునికి “పంపబడుతుంది”; అతడు సంపూర్ణంగా మదంతో ఉల్లసించి, ఆ శక్తిని యజమాని/పోషకునికి విజయంగా, రక్షణగా మలుస్తాడు. ఇక్కడ ఇంద్రుడు గోపతి (పశువుల అధిపతి)గా, సత్పతి (సత్య/శ్రేష్ఠ అధిపతి)గా కూడా చిత్రితుడై, దైవోల్లాసాన్ని సంపదతో—ప్రత్యేకించి గోవైభవంతో—మరియు స్థిరమైన అధిపత్యంతో అనుసంధానిస్తుంది. వజ్రధారికి బలపరిచే మధుర మిశ్రమం (ఆశిర, మధు)ను ఆవులు “పాలు దోసి” అందిస్తున్నట్లు చెప్పే పురాణాత్మక దృశ్యం, అర్పణ యొక్క యోగ్యతను, ఫలప్రదతను ధృవీకరిస్తుంది.
Sukta 23
AV 20.23 శ్రౌత-లితుర్జిక ఇండ్ర–సోమ స్తోత్రం (ఋగ్వేద మూలం) — ఉదయ సోమయాగాన్ని సరైన క్రమంలో ఆరంభించి స్థిరపరచుటకు ఉద్దేశించబడింది: ఆహ్వానం, ఆసనం మరియు బర్హిస్ సిద్ధం చేయడం, అలాగే పేషణశిలలను క్రియాశీలం చేయడం. దీని శక్తి వాక్కు (స్తోత్రం), కర్మ (పేషణం/ఆహుతులు), దేవగ్రహణం—ఈ మూడింటిని సమన్వయం చేయడంలో ఉంది: ఇండ్రుని సోమపానార్థం ఆహ్వానించి, రాధస్ (దానం/సంపద) ప్రసాదించమని, విఫల కర్మానంతరం కలిగే నింద (నిందా) నుండి స్తుతిచేసే ఋత్విజుని రక్షించమని కోరుతుంది.
Sukta 24
AV 20.24 ఋగ్వేదం నుండి గ్రహించిన ఇంద్ర-స్తుతి. యజ్ఞం వైపు ఇంద్రుని మళ్లించి, స్తోత్రబలంతో అతన్ని సోమపానాసనంలో కూర్చోబెట్టడం దీని ఉద్దేశ్యం. తొమ్మిది అనుష్టుభ్ ఛందస్సు మంత్రాలలో పిండిన సోమరసాన్ని—పాలు, యవం వంటి మిశ్రణాలతో వర్ణించబడినదాన్ని—పానంచేయమని ఇంద్రుని ఆహ్వానిస్తుంది; అలా ఆయన సన్నిధి యజమానులకు బలం, విజయం, సంపదలలో క్రియాశీల సహాయంగా (అవస్) మారుతుంది.
Sukta 25
ఋగ్వేదంలోని ఇంద్ర-సంపద సందర్భం నుండి స్వీకరించిన ఈ త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం, యజమానుని అశ్వాలు, పశువులు, అనుచరులు మరియు పునఃపునః నిండే ధననిధిలో శ్రేష్ఠుడిగా చేయమని ఇంద్రుని ప్రార్థిస్తుంది. సమృద్ధిని నిరంతర “నింపుదల”గా (నీళ్లు నదిని నింపినట్లు) చిత్రించి, విజయాన్ని ఆద్యప్రతిష్ఠిత ఉదాహరణలో స్థాపిస్తుంది: అంగిరసులు మరియు ప్రజ్వలిత అగ్నులు దాచిపెట్టే శక్తులైన పణుల నుండి సంపదను తిరిగి పొందుతారు. సోమోత్సాహం మరియు స్తుతి ద్వారా, ఇంద్రుడు విజయము, ప్రతిష్ఠ, మరియు భౌతిక సమృద్ధిని ప్రసాదించమని ప్రేరేపించబడుతున్నాడు.
Sukta 26
AV 20.26 సంక్షిప్తమైన ఇంద్ర-ఆహ్వానం. “ప్రతి యోగంలో, ప్రతి బహుమతిలో” ఇంద్రుని మళ్లీ మళ్లీ పిలిచి, యజమాని మాటను వినమని, వెయ్యిరెట్లు రక్షణలతో మరియు విజయాన్ని ప్రసాదించే బలంతో సమీపించమని ప్రార్థిస్తుంది. ఈ సూక్తి శక్తి పునరుక్తి-పల్లవి వంటి పిలుపులోనూ, వరప్రదమైన ఇంద్రుని హరివాహనాలు యోకబడుతున్న దృశ్యంలోనూ ఉంది—దైవ సహాయం త్వరగా కదిలి విజయము, భద్రత, లాభం అందిస్తుందనే నమ్మకాన్ని ఇస్తుంది.
Sukta 27
AV 20.27 ఋగ్వేద పద్యాల నుండి తీసుకున్న ఇంద్రస్తుతి. ఇంద్రుని స్తుతి ద్వారా ఆయన అపార దానశక్తిని “విప్పి” సంపద, విజయం కలిగించే పౌష్టిక మంత్రంగా ఇది వినియోగించబడుతుంది. ముఖ్యంగా పశుసంపదతో కూడిన ధనంపై ప్రత్యేక అధిపత్యం, నమ్మదగిన సహాయం (స్నేహపూర్వక స్తోత్రుడు/మిత్రుడు) మరియు సమస్త నిధులను గెలుచుకునేందుకు ఇంద్రుడు ఎన్నుకున్న రక్షణను ఈ సూక్తం కోరుతుంది.
Sukta 28
AV 20.28 ఋగ్వేదం నుండి సంకలితమైన ఇంద్ర–వల చక్రానికి చెందిన చిన్న ఇంద్ర స్తోత్రం. ఇది వల అనే బిగుసుకున్న అడ్డంకిని ఇంద్రుడు చీల్చి, వెలుగు, గోవులు, సంపదలను దాచిన బంధాన్ని విరిచిన కార్యాన్ని కర్మకాండలో పునఃనటనగా ప్రతిష్ఠిస్తుంది. సోమబలంతో ఉద్ధీపితమైన ఇంద్రుని శక్తిని స్తుతిస్తూ, ఆకాశంలోని “ప్రకాశమయ లోకాలను” స్థిరంగా, అచలంగా నిలిపిన అతని స్థాపనను కీర్తించడం ద్వారా, ఈ సూక్తం విఘ్ననివారణకు, భాగ్యస్థైర్యానికి, ఆపబడిన వనరుల విడుదలకు వినియోగించబడుతుంది. మధ్యాకాశ మార్గగమనం, తరంగాలవలె స్తుతి, కాంతిమయ ప్రకటన వంటి ప్రతిమలు దీనిని సీమాంతర మార్పుల సందర్భాలకు, అలాగే విజయం “ముద్రపడినట్లు” అనిపించినప్పుడు గమనాన్ని తిరిగి నెలకొల్పడానికి అనుకూలంగా చేస్తాయి.
Sukta 29
AV 20.29 ఋగ్వేదం నుండి గ్రహించబడిన ఇంద్ర-స్తోత్రము. ఇందులో స్తోమ/ఉక్థ రూపమైన స్తుతి యజ్ఞబలంగా బలపడుతూ, యజమాని పలుకులు క్షేమం మరియు విజయానికి ఫలప్రదమవుతాయని ప్రతిపాదిస్తుంది. నముచి వధ వంటి ఇంద్రుని ఆదర్శ పరాక్రమాలను, అలాగే సోమరహిత వర్గాలను ఛిన్నాభిన్నం చేసిన కార్యాన్ని స్మరింపజేసి, యజమాని సమాజాన్ని రక్షించుటకు, శత్రు ప్రతిఘటనను విరిచివేయుటకు, మరియు ఇంద్రుని సోమ-ఆధారిత అధిపత్యంలో శ్రేష్ఠతను స్థాపించుటకు ఈ స్తోత్రం ఉద్దేశించబడింది.
Sukta 30
AV 20.30 ఋగ్వేదీయ హిమ్న-ప్రవాహం నుండి వచ్చిన ఇంద్రస్తుతి. హరి (తామ్రవర్ణ/పసుపు-గోధుమ) శక్తిని—అతని హరి అశ్వాలు, హరి కాంతి, హరి వజ్రం—సజీవంగా వర్ణిస్తూ “ఇంద్రుణ్ని సమీపానికి తెచ్చే” ఉద్దేశంతో ఇది కూర్చబడింది. ప్రభావవంతమైన వాక్కు (గిరః/ఉక్త) మరియు నెయ్యి-సదృశ హవిస్సు ఇంద్రుని మదాన్ని (ఉత్సాహవర్ధక బలం) జాగృతం చేసి, దానిని విజయంగా, రక్షణగా, కోరిన బహుమతిగా (రాధస్) మార్చుతాయని సూక్తం సూచిస్తుంది. హరి-వర్ణ ప్రతీకలను ఆయుధబలమైన వజ్రంతో, అలాగే పూర్వ యజ్వుల (పూర్వే యజ్వానః) పరంపరతో కలిపి, పితృపారంపర్య విధంగా స్తుతించినప్పుడు ఇంద్రుడు నిశ్చయంగా స్పందిస్తాడని ఇది ప్రకటిస్తుంది.
Inside Anuvaka 3
The theme
Indra’s invocation to the Soma-rite for victory, wealth, and ritual success (Rigveda-derived Indra-stutis)
Threads through it
- Āvāhana: turning/bringing Indra to the sacrifice and Soma-seat
- Soma-exhilaration as the engine of Indra’s gifts
- Royal/warrior victory and overcoming rivals
- Paustika abundance: cattle, horses, treasure, followers
- Swift arrival through the Haris (bay steeds) and vajra power
- Stabilizing the morning Soma-service through correct liturgical sequence
Who it serves
Used when seeking success in major rites (especially Soma contexts), securing patronly prosperity (cattle/horse/wealth), and gaining competitive victory and protection through Indra’s favor.
The deities
- Indraprotector
- Somaempowerer
What it heals
- Loss of strength/low vitality and need for renewed vigor (ojas) through divine exhilarationSukta 20.23, 20.24, 20.30, 20.31, 20.32
- Fear, insecurity, and exposure to hostile forces (need for protection and victory)Sukta 20.24, 20.27, 20.30, 20.31, 20.32
- Poverty/financial blockage; need for cattle, horses, and replenishing wealthSukta 20.25, 20.27
Frequently Asked Questions
They are predominantly Rigveda-derived Indra-stutis that ritually “bring” Indra to the Soma-pressing, seat him at the drink, and obtain victory, protection, and wealth through praise.
It is chiefly ritual and paustika/shāntika in orientation: strengthening the Soma rite, inviting Indra, and securing prosperity and victory rather than treating specific diseases.
Suktas 20.25 and 20.27 most explicitly petition Indra for pre-eminence in cattle, horses, followers, and replenishing treasure, framing prosperity as Indra’s gift to the patron.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
