Rig Veda 3.2.5: Mandala 3, Sukta 2, Mantra 5

Sukta 3.2

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni (with Rudra-epithet)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अग्निं सुम्नाय दधिरे पुरो जना वाजश्रवसमिह वृक्तबर्हिषः । यतस्रुचः सुरुचं विश्वदेव्यं रुद्रं यज्ञानां साधदिष्टिमपसाम् ॥

Transliteration

agníṃ sumnā́ya dadhire puró jánā vā́ja-śravasam ihá vṛktá-barhiṣaḥ | yatá-srucaḥ su-rúcaṃ viśvá-devyaṃ rudráṃ yajñā́nāṃ sā́dhat-iṣṭim apásām ||

Translation

لأجلِ البِشرِ الإلهي أقامَ الناسُ أغني في المقدّمة—هنا، أهلُ البَرْهِسِ المبسوط. وبمغارفِ القُربان (sruc) في قبضةِ الضبط، يُقيمونَ ذا الإشراقِ الحَسَن، المتوجّهَ إلى جميعِ الآلهة، قوّةَ رودرا التي تُتمُّ القُربانَ المرغوبَ من أعمالِنا.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्निम्: Agni (as the object)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• सुम्नाय: for favor / for grace
• सुम्नाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: सुम्न- (प्रातिपदिक)

• दधिरे: they have placed / established
• दधिरे: —
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• पुरः: in front; as foremost
• पुरः: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस्/पुरः (अव्यय/निपात)

• जनाः: people; men
• जनाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: जन- (प्रातिपदिक)

• वाजश्रवसम्: famed for prize/strength (having fame of ‘vāja’)
• वाजश्रवसम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: वाजश्रवस्- (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)

• इह: here
• इह: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• वृक्तबर्हिषः: having strewn/spread the sacrificial grass
• वृक्तबर्हिषः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: वृक्त-बर्हिस्- (प्रातिपदिक; कर्मधारय-समास)

• यतस्रुचः: with directed/controlled ladles
• यतस्रुचः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: यत-स्रुच्- (प्रातिपदिक; कर्मधारय-समास)

• सुरुचम्: bright; of good radiance
• सुरुचम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: सु-रुच्/रुचि- (प्रातिपदिक; उपसर्गपूर्वक)

• विश्वदेव्यम्: belonging to/for all the gods; all-divine
• विश्वदेव्यम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: विश्व-देव्य- (प्रातिपदिक; कर्मधारय-समास)

• रुद्रम्: Rudra (the fierce one)
• रुद्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रुद्र- (प्रातिपदिक)

• यज्ञानाम्: of the sacrifices
• यज्ञानाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: यज्ञ- (प्रातिपदिक)

• साधदिष्टिम्: accomplishing the oblation/aim; bringing the offering to success
• साधदिष्टिम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: साध-दिष्टि- (प्रातिपदिक; कर्मधारय-समास)

• अपसाम्: of the works/deeds (ritual acts)
• अपसाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: अप्/अपस्- (प्रातिपदिक)