Rig Veda 3.2.5: Mandala 3, Sukta 2, Mantra 5

Sukta 3.2

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni (with Rudra-epithet)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अग्निं सुम्नाय दधिरे पुरो जना वाजश्रवसमिह वृक्तबर्हिषः । यतस्रुचः सुरुचं विश्वदेव्यं रुद्रं यज्ञानां साधदिष्टिमपसाम् ॥

Recitation with translationRig Veda 3.2.5

Transliteration

agníṃ sumnā́ya dadhire puró jánā vā́ja-śravasam ihá vṛktá-barhiṣaḥ | yatá-srucaḥ su-rúcaṃ viśvá-devyaṃ rudráṃ yajñā́nāṃ sā́dhat-iṣṭim apásām ||

Translation

ദിവ്യ സുമ്നത്തിനായി മനുഷ്യർ അഗ്നിയെ മുൻപിൽ സ്ഥാപിച്ചു—ഇവിടെ, വൃക്ത-ബർഹിഷുള്ളവർ. നിയന്ത്രിത സ്രുചുകൾ കൈവശം വച്ച് അവർ സുറുചം (സുന്ദര ദീപ്തിയുള്ള), വിശ്വദേവ്യം (സർവ്വദേവമുഖി), യജ്ഞങ്ങളുടെ രുദ്ര-ശക്തിയെ സ്ഥാപിക്കുന്നു—അവൻ നമ്മുടെ അപസാം (കർമ്മങ്ങളുടെ) ഇഷ്ടി (ആഗ്രഹിത അർപ്പണം) സാധിപ്പിക്കുന്നവൻ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्निम्: Agni (as the object)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• सुम्नाय: for favor / for grace
• सुम्नाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: सुम्न- (प्रातिपदिक)

• दधिरे: they have placed / established
• दधिरे: —
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• पुरः: in front; as foremost
• पुरः: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस्/पुरः (अव्यय/निपात)

• जनाः: people; men
• जनाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: जन- (प्रातिपदिक)

• वाजश्रवसम्: famed for prize/strength (having fame of ‘vāja’)
• वाजश्रवसम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: वाजश्रवस्- (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)

• इह: here
• इह: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• वृक्तबर्हिषः: having strewn/spread the sacrificial grass
• वृक्तबर्हिषः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: वृक्त-बर्हिस्- (प्रातिपदिक; कर्मधारय-समास)

• यतस्रुचः: with directed/controlled ladles
• यतस्रुचः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: यत-स्रुच्- (प्रातिपदिक; कर्मधारय-समास)

• सुरुचम्: bright; of good radiance
• सुरुचम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: सु-रुच्/रुचि- (प्रातिपदिक; उपसर्गपूर्वक)

• विश्वदेव्यम्: belonging to/for all the gods; all-divine
• विश्वदेव्यम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: विश्व-देव्य- (प्रातिपदिक; कर्मधारय-समास)

• रुद्रम्: Rudra (the fierce one)
• रुद्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रुद्र- (प्रातिपदिक)

• यज्ञानाम्: of the sacrifices
• यज्ञानाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: यज्ञ- (प्रातिपदिक)

• साधदिष्टिम्: accomplishing the oblation/aim; bringing the offering to success
• साधदिष्टिम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: साध-दिष्टि- (प्रातिपदिक; कर्मधारय-समास)

• अपसाम्: of the works/deeds (ritual acts)
• अपसाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: अप्/अपस्- (प्रातिपदिक)