Adhyaya 47

Verse 1

नारद उवाच । ततो मयास्य तीर्थस्य रक्षणाय पुनर्जय । समाराध्य यथा देव्यः स्थापितास्तच्छृणुष्व भोः

Nārada thưa: Rồi để hộ trì thánh địa (tīrtha) này, hỡi bậc chiến thắng, ta đã chí thành phụng thờ Thánh Mẫu. Xin hãy lắng nghe, thưa ngài, về cách các Nữ Thần thiêng liêng được an vị tại đây.

Verse 2

यथात्मा सर्वभूतेषु व्यापकः परमेश्वरः । तथैव प्रकृतिर्नित्या व्यापका परमेश्वरी

Cũng như Đấng Tối Thượng, là Tự Ngã, thấm nhuần khắp mọi loài hữu tình, thì Prakṛti vĩnh cửu—Đại Nữ Thần Tối Thượng—cũng bao trùm khắp tất cả.

Verse 3

शक्ति प्रसादादाप्नोति वीर्यं सर्वाश्च संपदः । ईश्वरी सर्वभूतेषु सा चैवं पार्थ संस्थिता

Nhờ ân phúc của Śakti, người ta đạt được dũng lực và mọi phú quý. Nữ Chúa Tể ngự trong mọi loài hữu tình—vì thế, hỡi Pārtha, Người được an lập khắp nơi.

Verse 4

बुद्धिह्रीपुष्टिलज्जेति तुष्टिः शांतिः क्षमा स्पृहा । श्रद्धा च चेतना शक्तिर्मंत्रोत्साहप्रभूद्भवा

Người hiện thân thành trí tuệ, đức khiêm nhu, sự bồi dưỡng và nết thẹn; thành sự mãn nguyện, an hòa, nhẫn nhục và khát vọng; thành niềm tin và ý thức—Śakti hiển lộ, bừng dậy mạnh mẽ nhờ thần chú và nhiệt tâm tu tập.

Verse 5

इयमेव च बंधाय मोक्षायेयं च सर्वदा । एनामाराध्य चैश्वर्यमिन्द्राद्याः समवाप्नुयुः

Chính Người là nguyên nhân của ràng buộc, và cũng chính Người—muôn đời—là nguyên nhân của giải thoát. Nhờ phụng thờ Người, ngay cả Indra và chư thiên khác cũng đạt được quyền năng tối thượng.

Verse 6

ये च शक्तिं न मन्यंते तिरस्कुर्वंति चाधमाः । योगीन्द्रा अपि ते व्यक्तं भ्रश्यंते काशिजा यथा

Những kẻ hạ liệt không thừa nhận Śakti, lại khinh miệt Ngài—dẫu được gọi là “chúa tể các yogin”—cũng chắc chắn sa đọa, như có kẻ ở Kāśī xưa kia đã ngã đổ.

Verse 7

वाराणस्यां किल पुरा सिद्धयोगीश्वराः पुनः । अवमन्य च ते शक्तिं पुनर्भ्रंशमुपागताः

Quả thật, thuở xưa tại Vārāṇasī, có những bậc yogeśvara đã thành tựu; nhưng vì khinh suất, coi thường Śakti, họ lại rơi vào suy sụp.

Verse 8

तस्मात्सदा देहिनेयं शक्तिः पूज्यैव नित्यदा । तुष्टा ददाति सा कामान्रुष्टा संहरते क्षणात्

Vì thế, người mang thân này phải luôn thờ phụng Śakti. Khi Ngài hoan hỷ, Ngài ban mọi ước nguyện; khi Ngài phẫn nộ, Ngài thu hồi tất cả trong khoảnh khắc.

Verse 9

परमा प्रकृतिः सा च बहुभेदैर्व्यवस्थिता । तासां मध्ये महादेव्यो ह्यत्र संस्थापिताः शृणु

Ngài là Prakṛti Tối Thượng, được an lập trong vô số sai biệt. Trong các hình thái ấy, những Đại Nữ Thần đã được thiết lập tại đây—hãy lắng nghe ta nói rõ.

Verse 10

चतस्रस्तु महाशक्त्यश्चतुर्दिक्षु व्यवस्थिताः । सिद्धांबिका तु पूर्वस्यां स्थापिता सा गुहेन च

Bốn Đại Thần Lực được an trí ở bốn phương. Trong đó, Siddhāmbikā được thiết lập tại phương Đông, do chính Guha (Skanda) an lập.

Verse 11

जगदादौ मूलूप्रकृतेरुत्पन्ना सा प्रकीर्त्यते । आराधिता यतः सिद्धैस्तस्मात्सिद्धांबिका च सा

Nàng được tuyên xưng là đã phát sinh ngay từ buổi đầu vũ trụ, từ Bản Tính Cội Nguồn (Mūlaprakṛti). Và vì được các bậc Siddha tôn thờ, nên nàng được gọi là Siddhāmbikā.

Verse 12

दक्षिणस्यां तथा तारा संस्थिता स्थापिता मया । तारणार्थाय देवानां यस्मात्कूर्मं समाश्रिता

Cũng vậy, ở phương Nam, Tārā đã được an vị—chính ta đặt nàng tại đó—vì để cứu độ chư thiên, nàng đã nương tựa (và gia trì) Kūrma.

Verse 13

ययाविष्टः समुज्जह्रे वेदान्कूर्मो जगद्गुरुः । अनयाविष्टदेहश्च बुधो बौद्धान्हनिष्यति

Được Thần lực ấy nhập trì, Kūrma—bậc thầy của thế gian—đã nâng lên và phục hồi các Veda. Và cũng với thân mình được Thần lực ấy nhập vào, Đức Phật sẽ (về sau) chế phục các Bauddha.

Verse 14

कोटिशो वेदमार्गस्य ध्वंसकान्पापकर्मिणः । इयं मया समाराध्य समानीता गिरेः सुता

Vô số kẻ tội lỗi, những kẻ phá hoại con đường Veda, nổi lên thành từng đoàn. Vì thế, sau khi chí thành phụng thờ, ta đã thỉnh về đây Nữ Nhi của Núi (Girisutā) để hộ trì.

Verse 15

कोटिसंख्याभिरत्युग्रदेवीभिः संवृता च सा । दक्षिणां दिशमाश्रित्य संस्थिता मम गौरवात्

Được vây quanh bởi vô số ức nữ thần cực kỳ mãnh liệt, nàng vẫn an trụ, nương nơi phương Nam—nhờ uy nghiêm quyền lực của ta.

Verse 16

पश्चिमायां तथा देवी संस्थिता भास्करा शुभा । ययाविष्टानि भासंते भास्करप्रमुखानि च

Cũng vậy, ở phương Tây, Nữ Thần Bhāskarā cát tường an trụ. Nhờ uy lực của Ngài thấm nhập, các quang thể—đứng đầu là Mặt Trời—rực sáng tỏa chiếu.

Verse 17

बिंबानि सर्वताराणां गच्छन्त्यायांति च द्रुतम् । सैषा महाबला शक्तिर्भास्वरा कुरुनन्दन

Các đĩa (hình ảnh) của muôn vì sao mau lẹ chuyển động—đi rồi lại đến. Ấy chính là Śakti rực sáng, đại lực vô song, hỡi niềm vui của dòng Kuru.

Verse 18

मयाराध्य समानीता कटाहादत्र संस्थिता । कोटिकोटिवृता नित्यं त्रायते पश्चिमां दिशम्

Sau khi phụng thờ, ta đã thỉnh Ngài từ Kaṭāha về và an lập tại đây. Được vây quanh bởi vô lượng ức ức, Ngài hằng che chở phương Tây.

Verse 19

उत्तरस्यां तथा देवी संस्थिता योगनंदिनी । परमप्रकृतेर्देहात्पूर्वं निःसृतया यया

Cũng vậy, ở phương Bắc, Nữ Thần Yoganandinī được an lập—nhờ Quyền Năng đã từng xuất hiện trước kia từ chính thân thể của Tối Thượng Prakṛti.

Verse 20

दृष्ट्या दृष्टा निर्मलया योगमापुश्चतुःसनाः । योगीश्वरी च सा देवी सनकाद्यैः सुतोषिता

Chiêm ngưỡng Ngài bằng ánh nhìn thanh tịnh, không vết nhơ, bốn vị Kumāra liền chứng nhập định yoga. Nữ Thần ấy—bậc Chúa tể của các yogin—vô cùng hoan hỷ với Sanaka và các vị khác.

Verse 21

सैव चांडकटाहान्मे समाराध्यात्र प्रापिता । योगिनीभिः परिवृता संस्थिता चोत्तरां दिशम्

Chính Nữ Thần ấy, sau khi được ta phụng thờ đúng pháp, đã được ta thỉnh từ Cāṇḍakaṭāha về đây. Được các yoginī vây quanh, Ngài an trụ, hướng về phương Bắc.

Verse 22

एवमेता महाशक्त्यश्चतस्रः संस्थिताः सदा । पूजिताः कामदा नित्यं रुष्टाः संहरणक्षमाः

Như vậy, bốn Đại Năng Lực ấy luôn an lập. Khi được thờ phụng, các Ngài thường ban điều sở nguyện; khi nổi giận, các Ngài có thể gây nên sự hủy diệt.

Verse 23

ततश्च नव मे दुर्गाः समानीताः शृणुध्व ताः

Sau đó, chín vị Durgā của ta đã được thỉnh đến (nơi này); hãy lắng nghe các Ngài, như ta sẽ thuật lại.

Verse 24

त्रिपुरानाम परमा देवी स्थाणुर्यया पुरा । आविष्टस्त्रिपुरं निन्ये भस्मत्वं जगदीश्वरः

Có vị Nữ Thần tối thượng tên Tripurā; thuở xưa, nhờ Ngài mà Sthāṇu (Śiva) được nhập lực, và Đấng Chúa Tể thế gian đã thiêu Tripura thành tro bụi.

Verse 25

त्रिपुरेति ततस्तां तु प्रोक्तवान्भगवान्हरः । तुष्टाव च स्वयं तस्मात्पूज्या सा जगतामपि

Vì thế, Bhagavān Hara đã gọi Ngài là “Tripurā”, và chính Ngài cũng tán dương Nữ Thần ấy. Do vậy, Ngài đáng được thờ phụng bởi cả muôn thế giới.

Verse 26

सा चाराध्य समानीता मयामरेश्वरपर्वतात् । भक्तानां कामदा सास्ति भट्टादित्यसमीपतः

Sau khi phụng thờ Ngài, ta đã rước Ngài từ núi Mareśvara. Ngài ngự gần Bhaṭṭāditya, ban cho người mộ đạo những phúc lành đúng như sở nguyện.

Verse 27

अपरा चापि कोलंबा महाशक्तिः सनातनी । कोलरूपी ययाविष्टः केशवश्चोज्जहार गाम्

Lại có Kolambā, Đại Năng Lực vĩnh cửu. Nhờ uy lực của Ngài, Keśava mang hình lợn rừng và nâng Trái Đất lên.

Verse 28

तस्मात्सा विष्णुना चोक्ता कोलंबेति स्तुतार्चिता । सा च देवी मया पार्थ भक्तियोगेन तोषिता

Vì thế, Viṣṇu gọi Ngài là “Kolambā”, rồi tán dương và phụng thờ. Và Nữ Thần ấy, hỡi Pārtha, đã hoan hỷ với ta nhờ yoga của lòng sùng kính.

Verse 29

वाराहगिरिसंस्था मां समानीता च साब्रवीत् । यत्राहं नारद सदा तिष्ठामि कृपयार्थिनाम्

An vị trên núi Varāha, Ngài được ta rước về, và Ngài nói: “Nơi nào Ta luôn ngự, hỡi Nārada, ấy là vì những ai cầu xin lòng từ mẫn.”

Verse 30

तत्र कूपेन संस्थेयं रुद्राणीसंस्थितेन वै । तं हि कूपं विना मह्यं न रतिर्जायते क्वचित्

“Tại đó, Ta nhất định phải ngự—bên giếng nơi Rudrāṇī an trụ. Vì nếu thiếu giếng ấy, Ta chẳng hề có niềm hoan hỷ ở bất cứ nơi nào.”

Verse 31

तस्माद्भवान्कूपवरं स्वयमत्र खन द्विज । एवमुक्ते पार्थ देव्या दर्भमूलेन मे तदा

“Vì vậy, hỡi Bà-la-môn, hãy tự tay đào tại đây chiếc giếng tối thắng này.” Khi Nữ Thần phán như thế, bấy giờ tôi liền bắt tay làm, dùng rễ cỏ kuśa.

Verse 32

कूपोऽखनि यत्र साक्षाद्रुद्राणी कूप आबभौ । ततो मया तत्र देवाः स्नात्वा जप्त्वा च तर्पिताः

Chiếc giếng được đào tại đó, và ngay trong giếng ấy, Rudrāṇī hiện thân trực tiếp. Rồi tại nơi ấy, tôi tắm gội, trì tụng japa, và làm lễ tarpana dâng nước khiến chư Thiên hoan hỷ.

Verse 33

पूजिता च ततो दैवी कोलंबा जगदीश्वरी । परितुष्टा तदा देवी प्रणतं मा ततोऽब्रवीत्

Bấy giờ Nữ Thần Kolaṃbā, Đấng Nữ Chúa của thế gian, được phụng thờ. Hài lòng, Nữ Thần liền phán với tôi khi tôi cúi mình đảnh lễ.

Verse 34

सदात्र चाहं स्थास्यामि प्रसादं प्रापिता त्वया । ये च कूपेत्र संस्नात्वा माघाष्टम्यां विशेषतः

“Ta sẽ ngự tại đây mãi mãi, vì ngươi đã khiến ân phúc (prasāda) của Ta hiển lộ. Và những ai tắm tại giếng này—đặc biệt vào ngày Aṣṭamī của tháng Māgha—”

Verse 35

पूजयिष्यंति मां मर्त्यास्तेषां छेत्स्यामि दुष्कृतम् । सर्वतीर्थमयी यश्च सर्वर्तुकवनेस्थितः

“Phàm nhân nào thờ phụng Ta, Ta sẽ chặt đứt mọi nghiệp ác của họ. Và nơi này, an trụ trong rừng Sarvartuka-vana, hàm chứa năng lực của mọi thánh địa tīrtha.”

Verse 36

मेरोः समीपे रुद्राण्याः कूप एष स एव च

Chính giếng thiêng của Rudrāṇī này quả thật ở gần núi Meru.

Verse 37

प्रयागादपि गंगाया गयायाश्च विशेषतः । कूपेस्मिन्नधिकं स्नानं मया नारद कीर्तितम्

“Dẫu vượt hơn cả Prayāga, sông Gaṅgā, và nhất là Gayā—tắm trong giếng này còn thù thắng hơn. Ta đã tuyên thuyết điều ấy cho ngươi, hỡi Nārada.”

Verse 38

तदहं तव वाक्येन संस्थितात्र तपोधन । गुहेनाथ सरः पुण्यं पालयिष्याम्यतंद्रिता

“Vì thế, theo lời ngài, hỡi bậc tích chứa khổ hạnh, ta sẽ an trú tại đây. Lấy Guha làm Chúa tể, ta sẽ chuyên cần gìn giữ hồ thiêng này.”

Verse 39

कुमारेशं पूजयित्वा पूजयिष्यंति ये च माम् । देवीभिः षष्टिकोटीभिर्युता तेषामभीष्टदा

“Những ai sau khi thờ phụng Kumāreśa lại thờ phụng cả ta—ta sẽ cùng sáu mươi ức Nữ thần mà ban cho họ những điều sở nguyện.”

Verse 40

नारद उवाच । इत्युक्तोऽहं पार्थ देव्या तदानीं प्रीयमाणया । प्रत्यब्रवं प्रमुदितः कोलंबां विश्वमातरम्

Nārada thưa: Hỡi Pārtha, khi ấy được Nữ thần hoan hỷ phán bảo như vậy, ta liền hân hoan đáp lời Kolambā—Mẹ của muôn loài trong vũ trụ.

Verse 41

अत्रास्य माता त्वं देवि गुप्तक्षेत्रस्यकारणम् । तीर्थयात्रा वृथा तेषां नार्च्चयंतीह त्वां च ये

Tại đây, ô Nữ Thần, Ngài chính là Mẹ của chốn này và là nguyên nhân của thánh địa ẩn mật. Với những ai không thờ phụng Ngài tại đây, mọi cuộc hành hương đến các nơi linh thiêng đều trở nên vô ích.

Verse 42

इदं च यत्सरः पुण्यं त्वन्नाम्ना ख्यातिमेष्यति । ईश्वरी सरसोऽस्य त्वं तीर्थस्यास्य तथेश्वरी

Và hồ thiêng này sẽ được vang danh chính nhờ thánh danh của Ngài. Ngài là Nữ Chúa của hồ này, và cũng là Nữ Chúa của tīrtha này.

Verse 43

एवं दीर्घं तपस्तत्वा स्थापिता मयका शुभा । महादुर्गा नरैस्तस्मात्पूज्येयं सततं बुधैः

Như vậy, sau khi ta thực hành khổ hạnh lâu dài, ta đã thiết lập hình tướng cát tường này của Nữ Thần. Vì thế, với danh hiệu Mahādurgā, Ngài phải luôn được mọi người—nhất là bậc trí—tôn thờ.

Verse 44

तृतीया च दिशि तस्यां स्थिता संस्थापिता मया । गुहेन च कपालेश्याः प्रभावोस्याः पुरेरितः

Và một hình tướng thứ ba đã được đặt ở đó, theo phương ấy, do chính ta an vị. Rồi nhờ Guha (Skanda), vinh quang của Kapāleśī này đã được loan truyền trong thành.

Verse 45

धन्यास्ते ये प्रपश्यंति नित्यमेनां नरोत्तमाः । कपालेश्वरमभ्यर्च्य विश्वशक्तिरियं यतः

Phước thay những bậc nam tử ưu tú được chiêm bái Ngài mỗi ngày. Vì sau khi tôn thờ Kapāleśvara, chính Nữ Thần này hiện diện nơi đây như Śakti—Năng lực của toàn vũ trụ.

Verse 46

एवमेतास्तिस्रो दुर्गाः पूर्वस्यां दिशि संस्थिताः । पश्चिमायां प्रवक्ष्यामि तिस्रो दुर्गा महोत्तमा

Như vậy, ba Đức Durgā ấy an vị ở phương Đông. Nay ta sẽ thuật về ba Đức Durgā tối thượng, tuyệt diệu ở phương Tây.

Verse 47

सुवर्णाक्षी तु या देवी ब्रह्मांडपरिपालिनी । सा मयात्र समाराध्य तीर्थे देवी निवेशिता

Nữ Thần mang danh Suvarṇākṣī, Đấng hộ trì toàn thể vũ trụ, đã được ta phụng thờ tại đây và an vị làm Nữ Thần của thánh địa (tīrtha) này.

Verse 48

ये चैनां प्रणमिष्यंति पूजयिष्यंति भक्तितः । त्रयस्त्रिंशद्भिः कोटीभिर्देवीभिः पूजिता च तैः

Ai cúi đầu đảnh lễ và phụng thờ Ngài với lòng chí thành—đối với họ, Ngài như được thờ phụng bởi ba mươi ba ức (crore) Nữ Thần.

Verse 49

अपरा च महादुर्गा चर्चिता चेति संस्थिता । रसातलतलात्तत्र मयानीता सुभक्तितः

Lại có một Mahādurgā khác được an lập tại đó, nổi danh là ‘Carcitā’. Từ tầng Rasātala, ta đã thỉnh Ngài đến nơi ấy bằng lòng sùng kính sâu xa.

Verse 50

इयमर्च्या च चिंत्या च वीरत्वं समभीप्सुभिः । बहुभिर्देवदैतेयैर्ददौ तेभ्यश्च वीरताम्

Nữ Thần này nên được phụng thờ và quán niệm bởi những ai cầu mong dũng lực anh hùng. Nhiều Deva và Daitya, sau khi tôn kính Ngài, đã nhận từ Ngài chính sự can đảm và uy lực ấy.

Verse 51

इयमेव महादुर्गा शूद्रकं वीरसत्तमम् । चौरैर्बद्धं कलौ चाग्रे मोक्षयिष्यति विक्रमात्

Chính Mahādurgā này, nhờ oai lực dũng mãnh, trong thời mạt pháp Kali sắp đến sẽ giải thoát Śūdraka—bậc anh hùng tối thượng—khi bị bọn trộm trói buộc.

Verse 52

ततस्त्वेतां स चाराध्य वीरेंद्रत्वमवाप्स्यति । निहनिष्यति चाक्रम्य कालसेनमुखान्रिपून्

Sau đó, khi thành tâm phụng thờ Ngài, chàng sẽ đạt địa vị bậc chúa tể giữa các anh hùng; rồi tiến quân xông lên, chàng sẽ đánh diệt kẻ thù—các vua chúa do Kālasena cầm đầu.

Verse 53

तस्मादियं समाराध्या वीर्यकामैर्नरैः सदा । चर्चिता या महादुर्गा पश्चिमायां दिशि स्थिता

Vì thế, những người cầu sức mạnh và dũng khí phải luôn chí thành phụng thờ Nữ Thần này—Đấng được tôn xưng là Mahādurgā, an vị ở phương Tây.

Verse 54

तथा त्रैलोक्यविजया तृतीयस्यां दिशि स्थिता । यामाराध्य जयं प्राप्तस्त्रिलोक्यां रोहिणीपतिः । सोमलोकान्मयानीता पूजिता जयदा सदा

Cũng vậy, Trailokyavijayā an vị ở phương thứ ba. Nhờ phụng thờ Ngài, Chúa của Rohiṇī—tức Soma (Thần Nguyệt)—đã đạt chiến thắng khắp ba cõi. Do ta đưa từ cõi Soma về, Ngài luôn được tôn thờ và hằng ban thắng lợi.

Verse 55

एवमेताः पश्चिमायामुत्तरस्यामतः शृणु । तिस्रो देव्यश्चोत्तरस्यामेकवीरामुखाः स्थिताः

Như vậy, các vị ấy ở phương Tây; nay hãy nghe về phương Bắc. Ở phương Bắc có ba Nữ Thần đứng ngự, do Ekavīrā làm bậc dẫn đầu.

Verse 56

एकवीरेति या देवी साक्षात्सा शिवपूजिता । ययाविष्टो जगत्सर्वं संहरत्येष भूतराट्

Nữ thần mang danh Ekavīrā được chính Śiva trực tiếp tôn thờ. Nhờ uy lực của Ngài nhập trì, bậc Chúa tể muôn loài này khiến toàn thể vũ trụ đi vào sự tiêu dung.

Verse 57

वीर्येणाद्येकवीरायाः कृत्वा लोकांश्च भस्मसात् । युगैकादशपूर्णत्वे विलक्षोऽभूत्स भस्मनि

Nhờ oai lực nguyên sơ của Ekavīrā, các thế giới bị thiêu thành tro. Khi mười một yuga đã viên mãn, Ngài trở nên khác biệt, mang dấu ấn—còn lại như tro tàn.

Verse 58

एवंविधा त्वेकवीरा शक्तिरेषा सनातनी । पूजिताराधिता चैव सर्वाभीप्सितदा नृणाम्

Ekavīrā quả đúng như thế—là Śakti vĩnh cửu. Khi được thờ phụng và chí thành cầu thỉnh, Ngài ban cho con người mọi điều mong ước.

Verse 59

ब्रह्मलोकात्समानीता मयाराध्यात्र भारत । नामकीर्तनमप्यस्या दुष्टानां घातनं विदुः

Hỡi Bhārata, Ngài đã được đưa từ Brahmaloka đến, và được ta thờ phụng tại đây. Người ta biết rằng ngay cả việc xưng tụng danh Ngài cũng là sự diệt trừ kẻ ác.

Verse 60

द्वितीया हरसिद्ध्याख्या देवी दुर्गा महाबला । शीकोत्तरात्समाराध्य मयानीतात्र पांडव

Vị nữ thần thứ hai là Devī Durgā đại lực, nổi danh với danh hiệu Harasiddhi. Sau khi ta thành kính thờ phụng Ngài tại Śīkottara, ta đã rước Ngài về đây, hỡi Pāṇḍava.

Verse 61

यदा शीकोत्तरस्थेन पार्वत्या प्रार्थितेन च । रुद्रेण डाकिनीमंत्रः प्रोक्तो देव्याः कृपालुना

Khi ở Śīkottara, Rudra—đầy lòng từ mẫn đối với Nữ Thần—được Pārvatī khẩn cầu, liền truyền dạy cho Devī thần chú Ḍākinī.

Verse 62

तदा मंत्रप्रभावेण मोहिता गिरिजा सती । तमेवाक्रम्य मांसं च शोणितं च भवं पपौ

Bấy giờ, do uy lực của thần chú khiến mê muội, Girijā hiền đức đã chế ngự chính Bhava và uống (của Ngài) thịt cùng huyết.

Verse 63

ततो रुद्रशरीरात्तु विनिष्क्रांतार्तिनाशिनी । हरसिद्धिर्महादुर्गा महामंत्रविशारदा

Kế đó, từ thân thể Rudra xuất hiện Harasiddhi—Mahādurgā, đấng diệt trừ khổ não, bậc tinh thông trọn vẹn các đại thần chú.

Verse 64

सा सहस्रभुजा देवी समाक्रम्याभिपीड्य च । मोक्षयामास गिरिशमशापयत तां तथा

Nữ Thần ngàn tay ấy nắm giữ và ép chặt (Ngài), rồi thả Giriśa; đồng thời cũng giải cho nàng kia thoát khỏi lời nguyền theo cách ấy.

Verse 65

ततः प्रभृति सा लोके हरसिद्धिः प्रकीर्त्यते । देवीनां षष्टिकोटीभिरावृता पूज्यते सुरैः

Từ đó về sau, trong thế gian nàng được tôn xưng là Harasiddhi. Được sáu mươi koṭi Nữ Thần vây quanh, nàng được chư thiên phụng thờ.

Verse 66

एतामाराध्य सुग्रीवप्रमुखा दोषनाशिनीम् । अभूवन्त्सुमहावीर्या डाकिनीसंघनाशनाः

Sau khi chí thành phụng thờ Ngài—Đấng diệt trừ mọi lỗi lầm—Sugrīva và các vị khác trở nên dũng mãnh phi thường, thành những bậc phá tan các đoàn ḍākinī.

Verse 67

तस्मादेतां पूजयेत्तु मनोवाक्कायकर्मभिः । डाकिन्याद्या न सर्पंति हरसिद्धेरनंतरम्

Vì thế, hãy thờ phụng Ngài bằng tâm, lời, thân và mọi hành nghiệp; khi Harasiddhi hiện tiền, ḍākinī và các loài tương tự chẳng dám đến gần.

Verse 68

तृतीयेशानकोणस्था चंडिका नवमी स्थिता । वागीशोऽपि लभेत्पारं नैव यस्याः प्रवर्णने

Vị Nữ thần thứ ba, Caṇḍikā, ngự nơi góc Īśāna và được an lập là Navamī. Dẫu là Chúa tể của lời nói cũng không thể chạm đến tận cùng khi tán thán Ngài.

Verse 69

या पुरा पार्वतीदेहाद्विनिःसृत्य महासुरौ । चंडमुंडौ निहत्यैव भक्षयामास क्रोधतः

Ngài, thuở xưa từ thân thể Pārvatī hiển xuất, trong cơn phẫn nộ đã giết hai đại a-tu-la Caṇḍa và Muṇḍa, rồi liền nuốt chửng chúng.

Verse 70

अक्षौहिणीशतं त्वेकं चंडमुंडौ च तावुभौ । नापूर्यतैकग्रासोऽस्याः किंलक्ष्या यात्वियं हि सा

Dẫu một trăm akṣauhiṇī binh đoàn, cùng hai kẻ ấy—Caṇḍa và Muṇḍa—cũng chẳng đủ để lấp đầy chỉ một miếng ăn của Ngài. Lấy dấu hiệu hay thước đo phi thường nào mà định lượng Ngài? Quả thật Ngài vượt ngoài mọi tính đếm.

Verse 71

इयमेवांधकानां च तृषिता शोणितं पुनः । पपौ ततो निजग्राह चांधकं भगवान्भवः

Chính nàng, vì khát, lại uống máu của bọn Andhaka; rồi Bhagavān Bhava (Śiva) liền nắm bắt Andhaka.

Verse 72

इयं च रक्तबीजानां कृत्वा पानं च रक्तजम् । अर्पयामास तं देव्याश्चामुण्डापीतशोणितम्

Và nàng, sau khi uống dòng huyết sinh từ bọn Raktabīja, đã dâng lên Nữ Thần chính máu ấy—máu mà Cāmuṇḍā đã uống.

Verse 73

एषा तृप्यति भक्तानां प्रणामेनापि भारत । अर्बुदानां च कोटीभिर्दैत्यानां पापकर्मिणाम्

Hỡi Bhārata, nàng thỏa lòng chỉ bởi một lần đảnh lễ của người sùng tín; còn dù là vô số Daitya tội lỗi, đến muôn ức muôn ức, cũng chẳng làm nàng thỏa được.

Verse 74

कुण्डं चास्या मया देव्याः पुण्यं निष्पादितं शुभम् । यत्र वै स्पर्शमात्रेण सर्वतीर्थफलं लभेत्

Và vì Nữ Thần này, ta đã lập một hồ thiêng (kuṇḍa) lành thay, đầy công đức; nơi đó chỉ cần chạm nước thôi cũng được phước quả của mọi thánh địa.

Verse 75

हरसिद्धिर्देवसिद्धिर्धर्मसिद्धिश्च भारत । विविधा प्राप्यते सिद्धिस्तीर्थेऽस्मिंश्चंडिकारतैः

Hỡi Bhārata, tại thánh địa này, những ai chí thành với Caṇḍikā đạt nhiều loại thành tựu—thành tựu nhờ ân điển của Hara (Śiva), thành tựu nơi cõi chư thiên, và thành tựu trong chánh pháp (dharma).

Verse 76

यश्च पूजयते देवीं स्वल्पेन बहुनापि वा । कात्यायनी कोटिशतैर्वृता तस्य विभूतिदा

Ai tôn thờ Nữ Thần—dù lễ vật ít hay nhiều—thì Kātyāyanī, được trăm ức quyến thuộc vây quanh, sẽ ban cho người ấy phú quý và vinh quang thiêng liêng.

Verse 77

एवमेता महादुर्गा नवतीर्थेऽत्र संस्थिताः । चतस्रश्चापि दिग्देव्यो नित्यमर्च्याः शुभेप्सुभिः

Như vậy, các hình tướng của Mahādurgā được an lập tại chín thánh địa (navatīrtha) nơi đây; và bốn Nữ Thần hộ phương cũng nên được lễ bái hằng ngày bởi những ai cầu điều cát tường.

Verse 78

आश्विनस्य च मासस्य नवरात्रे विशेषतः । उपोष्य चैकभक्तैर्वा देवीस्त्वेताः प्रपूजयेत्

Đặc biệt trong kỳ Navarātra của tháng Āśvina, hãy thờ phụng các Nữ Thần này với lòng sùng kính sâu dày—hoặc giữ chay (upavāsa), hoặc hành trì eka-bhakta (mỗi ngày một bữa).

Verse 79

बलिपूपकनैवेद्यैस्तर्पणैर्धूपगंधिभिः । तस्य रक्षां चरंत्येता रथ्यासु त्रिकचत्वरे

Với lễ vật bali, bánh trái và naivedya, với nghi thức tarpaṇa, cùng hương trầm và mùi thơm, các Nữ Thần ấy sẽ đi khắp để hộ trì người ấy—trên đường phố, nơi ngã rẽ, tại ngã ba và ngã tư.

Verse 80

भूतप्रेतपिशाचाद्या नोपकुर्युः प्रपीडनम् । आपदो विद्रवंत्याशु योगिन्यो नंदयंति तम्

Bhūta, preta, piśāca và các loài tương tự không thể quấy nhiễu hay áp bức người ấy. Tai ương mau chóng tan chạy, và các Yoginī hoan hỷ với người ấy.

Verse 81

पुत्रार्थी लभते पुत्रान्धनार्थी धनमाप्नुयात् । रोगार्तो मुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात्

Người cầu con sẽ được con; người cầu tài sẽ được của cải. Người bệnh được giải khỏi bệnh tật, kẻ bị trói buộc được thoát khỏi xiềng xích.

Verse 82

आसां यः कुरुते भक्तिं नरो नारी च श्रद्धया । सर्वान्कामानवाप्नोति यांश्चिंतयति चेतसि

Bất cứ nam hay nữ nào, với lòng tin, dâng hiến sự sùng kính đến các Nữ Thần ấy, đều đạt được mọi điều ước mà người ấy hằng tưởng niệm trong tâm.

Verse 83

कामगव्य इमा देव्यश्चिन्तामणिनिभास्तथा । कल्पवल्ल्योऽथ भक्तानां प्रतिच्छन्दोऽत्र नव हि

Các Nữ Thần này như bò ban điều ước, lại như ngọc Chintāmaṇi ban phúc. Với người sùng tín, các Ngài như dây leo Kalpavallī cho mọi điều mong cầu; quả thật nơi đây có chín sự hiển lộ như thế.

Verse 84

तथात्र भूतमातास्ति हरसिद्धेस्तु दक्षिणे । तस्या माहात्म्यमतुलं संक्षेपात्प्रब्रवीमि ते

Cũng tại đây có Nữ Thần Bhūtamātā, ở phía nam của Harasiddhi. Sự vĩ đại vô song của Ngài, nay ta sẽ nói với ngươi một cách vắn tắt.

Verse 85

पूर्वं किल गुहो विद्वान्पुण्ये सारस्वते तटे । भूतप्रेतपिशाचानामाधिराज्येऽभ्यषिच्यत

Thuở xưa, bậc trí Guha, trên bờ thiêng của sông Sarasvatī, đã được cử hành lễ quán đảnh để làm bậc tối thượng thống lãnh các bhūta, preta và piśāca.

Verse 86

स च सर्वाणि भूतानि मर्यादायामधारयत् । एतदन्नं प्रदायैव कृपया भगवान्गुहः

Rồi Ngài chế ngự mọi loài hữu tình trong khuôn phép đúng đắn. Vì lòng từ bi, Đức Thánh Guha đã ban cho họ thức ăn này.

Verse 88

ततस्त्वनेन भोगेन तानि नंदंति कृत्स्नशः । ततः केनापि कालेन श्रद्धयाऽश्रद्धया कृतम्

Rồi nhờ thọ hưởng lễ vật ấy, tất thảy đều được thỏa mãn trọn vẹn. Về sau, vào một thời điểm nào đó, việc ấy được thực hiện—dù với lòng tin hay không có lòng tin.

Verse 89

पुण्यं तान्येव भूतानि ग्रसंत्याक्रम्य देवताः । ततो देवाः क्षुधार्त्तास्ते गुहायैतन्न्यवेदयन्

Chính những loài ấy, lấn át các thiên thần, bắt đầu nuốt lấy công đức của chư thiên. Bấy giờ các vị trời, bị cơn đói hành hạ, liền bạch trình việc ấy lên Đức Guha.

Verse 90

स वै तदाकर्ण्य क्रुद्धो गुहः काल इवाभवत् । तस्य क्रुद्धस्य भ्रूपद्ममध्यात्काचिद्विनिर्गता

Nghe vậy, Guha nổi giận, tựa như Thời Gian (Tử Thần). Khi cơn giận bừng cháy, từ giữa đóa sen nơi chân mày Ngài, một năng lực nào đó hiện ra.

Verse 91

ज्वालामाला सुदुर्दर्शा नारी द्वादशलोचना । सा च प्रणम्य तं प्राह तव शक्तिरहं प्रभो । शीघ्रमादिश मां कृत्ये किं करोमि तवेप्सितम्

Một nữ thần đáng sợ, quấn vòng lửa rực, khó bề nhìn thẳng, có mười hai con mắt. Nàng cúi lạy Ngài và thưa: “Bạch Chúa tể, con chính là Śakti—năng lực của Ngài. Xin mau truyền lệnh cho con trong việc này; con phải làm gì theo ý Ngài?”

Verse 92

स्कन्द उवाच । एतैर्भूतगणैः पापैरुल्लंघ्य मम शासनम्

Skanda nói: "Những đoàn quỷ thần tội lỗi này đã vi phạm mệnh lệnh của ta."

Verse 93

मनुष्यदत्तं सकलं भुज्यते स्वेच्छयाधमैः । शीघ्रमेतानि त्वं तस्मान्मर्यादायामुपानय

"Tất cả những gì con người dâng cúng đều bị những kẻ đê hèn này tùy ý hưởng thụ. Vì vậy, hãy mau chóng đưa chúng trở về khuôn phép."

Verse 94

एतास्त्वानुव्रजिष्यंति देव्यः कोटिशतं शुभे । ततस्तथेति सा चोक्ता देवीभिः संवृता तदा

"Hàng trăm triệu nữ thần sẽ theo ngươi, hỡi đấng kiết tường." Nghe vậy, bà đáp: "Sẽ là như thế", và lập tức được các nữ thần vây quanh.

Verse 95

मयूरं समुपास्थाय गुहशक्तिः समागता । सरोजवनमासाद्य भूतसंघानपश्यत

Cưỡi lên con công, Guhashakti lên đường; khi đến một rừng sen, bà nhìn thấy các đoàn quỷ thần đang tụ tập.

Verse 96

जघान च समासाद्य देवी नानाविधायुधैः । ततः प्रेतपिशाचाद्या हन्यमाना महारणे

Áp sát lại gần, Nữ thần đánh hạ chúng bằng nhiều loại vũ khí. Trong trận chiến lớn đó, các loài Ngạ quỷ, Tà ma và những loài khác đều bị tiêu diệt.

Verse 97

प्रसादयंति तां देवीं नानावेषैः सुदीनवत् । केचिद्ब्राह्मणवेषैश्च तापसानां तथो क्तिभिः

Trong cơn khốn cùng, họ tìm cách làm nguôi lòng Nữ Thần bằng nhiều lốt cải trang—kẻ mang dáng dấp Bà-la-môn, kẻ lại dùng lời nói và phong thái của các đạo sĩ khổ hạnh.

Verse 98

नृत्यंति देवि पद्माक्षि प्रसीदेति पुनःपुनः । ततः प्रसन्ना सा देवी व्रियतां स्वेच्छयाऽह तान्

Họ múa đi múa lại, kêu lên: “Ôi Nữ Thần, đấng mắt như hoa sen, xin đoái thương!” Rồi Nữ Thần hoan hỷ phán: “Hãy tùy ý mà chọn lấy ân phúc.”

Verse 99

तां ते प्रोचुस्त्राहि नस्त्वं भूतमाता भवेश्वरि । मर्यादां नैव त्यक्ष्यामो वयं स्कन्दविनिर्मिताम्

Họ thưa với Ngài: “Xin cứu chúng con, ô Mẹ của các bhūta, ô Nữ Chúa Tối Thượng! Chúng con quyết không bỏ giới hạn và quy tắc do Skanda thiết lập.”

Verse 100

ये चैवं त्वां तोषयन्ति तेषां देहि वरान्सदा

“Và với những ai làm Ngài hoan hỷ như thế, xin Ngài luôn ban cho họ các ân phúc.”

Verse 101

श्रीदेव्युवाच । वैशाखे दर्शदिवसे ये चैवं तोषयंति माम् । अरिष्टाभरणैः पुष्पैर्दधिभक्तैश्च पूजनैः । तेषां सर्वोपसर्गा वै यास्यंति विलयं स्फुटम्

Đức Nữ Thần cát tường phán: “Vào ngày sóc (trăng non) của tháng Vaiśākha, ai làm Ta hoan hỷ như vậy bằng sự thờ cúng—dâng bùa hộ mệnh/đồ trang sức cát tường, hoa, cùng lễ vật cơm và sữa chua—thì mọi tai ương, chướng nạn của họ sẽ rõ ràng tiêu tan hoàn toàn.”

Verse 102

एवं दत्त्वा वरं देवी मुमुदे भूतसंवृता । एवंप्रभावा सा देवी मयानीतात्र भारत

Ban phúc xong, Nữ Thần hoan hỷ, được các chúng tùy tùng vây quanh. Quy lực của Nữ Thần là như thế—ta đã thuật lại nơi đây cho ngươi, hỡi Bhārata.

Verse 103

य एनां प्रणमेन्मर्त्यः सर्वारिष्टैर्विमुच्यते

Phàm người phàm nào cúi đầu đảnh lễ Nàng, liền được giải thoát khỏi mọi tai ương và điềm dữ.

Verse 104

एवं प्रभावाः परिकीर्तिता मया समासतस्तीर्थवरेऽत्र देव्यः । चतुर्दशैवार्जुन पूजिता याश्चतुर्दशस्थानवरैर्नृमुख्यैः

Như vậy, ta đã tóm lược mà tuyên dương các uy lực của chư Nữ Thần tại thánh độ tối thắng này. Hỡi Arjuna, các Nữ Thần ấy được thờ phụng—tổng cộng mười bốn vị—và gắn với mười bốn thánh xứ thù thắng được bậc hiền nhân tôn kính.