Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 89

Devanagari script

पुण्यं तान्येव भूतानि ग्रसंत्याक्रम्य देवताः । ततो देवाः क्षुधार्त्तास्ते गुहायैतन्न्यवेदयन्

Transliteration

puṇyaṃ tānyeva bhūtāni grasaṃtyākramya devatāḥ | tato devāḥ kṣudhārttāste guhāyaitannyavedayan

Translation

Chính những loài ấy, lấn át các thiên thần, bắt đầu nuốt lấy công đức của chư thiên. Bấy giờ các vị trời, bị cơn đói hành hạ, liền bạch trình việc ấy lên Đức Guha.

Word by Word

• पुण्यम्: merit, virtue
• पुण्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• तानि: those (beings)
• तानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन (or prathama depending on construal; here object of ‘grasant(i)’ = accusative)

• एव: indeed, just
• एव: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात) = emphasis/limitation

• भूतानि: beings/creatures
• भूतानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन

• ग्रसन्ति: devour, swallow
• ग्रसन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन

• आक्रम्य: having attacked/overrun
• आक्रम्य: Sambandha (पूर्वकालिक क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + क्रम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund) = having attacked/overpowered; अव्ययभाव

• देवताः: the deities
• देवताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Adverbial/क्रम)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण) = then/thereupon

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• क्षुधार्त्ताः: afflicted by hunger
• क्षुधार्त्ताः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्षुधा (प्रातिपदिक) + आर्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी/तृतीया-सम्भव: ‘क्षुधया आर्ताः’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

• ते: they
• ते: Karta (Subject apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सर्वनाम-रूप

• गुहाय: to Guha (Skanda)
• गुहाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: गुहा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (देव-नाम), चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन

• एतत्: this (matter)
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• न्यवेदयन्: reported, informed
• न्यवेदयन्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + विद् (धातु) (causative sense in usage: ‘to inform’)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन; धात्वर्थ: निवेदयति = informs (denominative/causative usage)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced for Māheśvarakhaṇḍa narration)

Visual Art Cues

Scene: Shadowy bhūta hosts overwhelm divine beings and ‘consume’ their merit; devas appear weakened and hungry, then approach Guha to report the crisis.

Characters & Entities

• Devatā (gods)
• Guha (Skanda/Kumāra)
• Bhūta
• Puṇya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Merit (puṇya) is portrayed as a real spiritual resource that must be protected through dharmic order under divine guardianship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named in this verse; it is part of the mythic account connected to the surrounding sthala narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse narrates a conflict and the gods’ appeal to Guha.