Adhyaya 34

Verse 1

स्कंद उवाच । पुनर्ददर्श तन्वंगी चित्रपट्यां घटोद्भव । स्वर्गद्वारात्पुरोभागे श्रीमतीं मणिकर्णिकाम्

Skanda nói: Rồi thánh địa thân mảnh mai ấy lại thấy Agastya, bậc “sinh từ chiếc bình”, tại Citrāpaṭī; và trước Svargadvāra, ngài trông thấy Śrīmatī Maṇikarṇikā rạng ngời vinh quang.

Verse 2

संसारसर्पदष्टानां जंतूनां यत्र शंकरः । अपसव्येन हस्तेन ब्रूते ब्रह्मस्पृशञ्छ्रुतिम्

Tại đó, vì các hữu tình bị rắn độc của luân hồi cắn xé, Śaṅkara—dùng bàn tay hướng trái chạm đến Brahman—cất lời śruti giải thoát.

Verse 3

न कापिलेन योगेन न सांख्येन न च व्रतैः । या गतिः प्राप्यते पुंभिस्तां दद्यान्मोक्षभूरियम्

Không bởi yoga của Kapila, không bởi Sāṅkhya, cũng chẳng bởi các giới nguyện; chính thánh địa giải thoát này ban cho con người cảnh giới tối thượng vốn dĩ chỉ đạt được với muôn phần khó nhọc.

Verse 4

वैकुंठे विष्णुभवने विष्णुभक्तिपरायणाः । जपेयुः सततं मुक्त्यै श्रीमतीं मणिकर्णिकाम्

Tại Vaikuṇṭha, ngay trong thánh cư của Viṣṇu, những ai một lòng nương tựa Viṣṇu-bhakti vẫn luôn trì tụng danh hiệu Śrīmatī Maṇikarṇikā để cầu giải thoát.

Verse 5

हुत्वाग्निहोत्रमपि च यावज्जीवं द्विजोत्तमाः । अंते श्रयंते मुक्त्यै यां सेयं श्रीमणिकर्णिका

Ngay cả các bậc dvija ưu tú, sau khi cử hành Agnihotra suốt một đời, đến phút cuối cũng nương tựa nơi nàng để cầu giải thoát—chính nàng là Śrī Maṇikarṇikā này.

Verse 6

वेदान्पठित्वा विधिवद्ब्रह्मयज्ञरता भुवि । यां श्रयंति द्विजा मुक्त्यै सेयं श्रीमणिकर्णिका

Sau khi học tụng Veda đúng pháp và chuyên tâm nơi cõi đất vào Brahma-yajña (việc học và tụng niệm thiêng liêng), các bậc dvija nương tựa nơi nàng để cầu giải thoát—đó chính là Śrī Maṇikarṇikā rạng ngời.

Verse 7

इष्ट्वा क्रतूनपि नृपा बहून्पर्याप्तदक्षिणान् । श्रयंते श्रेयसे धन्याः प्रांतेऽधिमणिकर्णिकम्

Ngay cả các bậc quân vương—dẫu đã cử hành nhiều kratu với dakṣiṇā đầy đủ—đến cuối đời, những người phúc lành vẫn tìm về Maṇikarṇikā để cầu lợi ích tối thượng.

Verse 8

सीमंतिन्योपि सततं पतिव्रतपरायणाः । मुक्त्यै पतिमनुव्रज्य श्रयंति मणिकर्णिकाम्

Ngay cả những người vợ tiết hạnh, luôn nương theo hạnh pativratā, cũng theo chồng mà đến nương tựa Maṇikarṇikā để cầu giải thoát.

Verse 9

वैश्या अपि च सेवंते न्यायोपार्जितसंपदः । धनानि साधुसात्कृत्वा प्रांते श्रीमणिकर्णिकाम्

Các vaiśya cũng vậy—của cải do họ kiếm được bằng đường ngay chính—sau khi đem tài sản bố thí vào tay người hiền thiện, đến cuối đời liền tìm về Śrī Maṇikarṇikā rực sáng.

Verse 10

त्यक्त्वा पुत्रकलत्रादि सच्छूद्रा न्यायमार्गगाः । निर्वाणप्राप्तये चैनां भजेयुर्मणिकर्णिकाम्

Những Śūdra hiền thiện—đi theo con đường chính pháp—buông bỏ luyến ái với con cái, vợ và mọi sự, nên phụng thờ Maṇikarṇikā để đạt đến nirvāṇa.

Verse 11

यावज्जीवं चरंतोपि ब्रह्मचर्य जितेंद्रियाः । निःश्रेयसे श्रयंत्येनां श्रीमतीं मणिकार्णकाम्

Ngay cả những người suốt đời giữ hạnh brahmacarya và chế ngự các căn, cũng nương tựa nơi Maṇikarṇikā rực rỡ này để đạt niḥśreyasa, sự giải thoát tối thượng.

Verse 12

अतिथीनपि संतर्प्य पंचयज्ञरता अपि । गृहस्थाश्रमिणो नेमां त्यजेयुर्मणिकर्णिकाम्

Ngay cả người sống đời gia chủ—biết đãi khách và chuyên tâm năm lễ tế hằng ngày—cũng không nên rời bỏ Maṇikarṇikā.

Verse 13

वानप्रस्थाश्रमयुजो ज्ञात्वा निर्वाणसाधनम् । सन्नियम्येंद्रियग्रामं मणिकर्णीमुपासते

Những người ở giai đoạn vānaprastha, biết Ngài là phương tiện đưa đến nirvāṇa, bèn nghiêm nhiếp toàn bộ các căn và thờ phụng Maṇikarṇī.

Verse 14

अनन्यसाधनां मुक्तिं ज्ञात्वा शास्त्रैरनेकधा । मुमुक्षुभिस्त्वेकदंडैः सेव्यते मणिकर्णिका

Biết từ kinh điển nhiều bề rằng giải thoát đạt được nhờ Ngài như phương tiện vô song, các hành giả cầu mokṣa, mang một trượng (eka-daṇḍa), phụng sự Maṇikarṇikā.

Verse 15

दंडयित्वा मनोवाचं कायं नित्यं त्रिदंडिनः । नैःश्रेयसीं श्रियं प्राप्तुं श्रयंते मणिकर्णिकाम्

Các vị xuất gia tridaṇḍin, luôn nghiêm trì tâm, lời và thân, nương tựa Maṇikarṇikā để đạt phúc quang của niḥśreyasa, sự giải thoát tối thượng.

Verse 16

चांद्रायणव्रतैः कृच्छ्रैर्भर्तुः शुश्रूषणैरपि । निनाय क्षणवत्कालमायुःशेषस्य सानघा

Dẫu thực hành các giới nguyện Cāndrāyaṇa khổ hạnh và những phép tu nghiêm khắc, lại tận tụy phụng sự chồng, người phụ nữ vô tội ấy vẫn khiến phần thọ mạng còn lại trôi qua như chỉ trong một sát-na.

Verse 17

शिखी मुंडी जटी वापि कौपीनी वा दिगंबरः । मुमुक्षुः को न सेवेत मुक्तिदां मणिकर्णिकाम्

Dù để chỏm tóc, cạo trọc, để tóc bện jata, chỉ mặc khố kaupīna hay sống như digambara—người cầu giải thoát nào lại không nương tựa Maṇikarṇikā, nơi ban mokṣa?

Verse 18

उवाच च प्रसन्नास्य आशीर्भिरभिनद्य च । उत्तिष्ठतं प्रकुरुतं महानेपथ्यमद्य वै

Rồi với gương mặt an hòa, chúc phúc và đón mừng họ, ngài nói: “Hãy đứng dậy, và ngay hôm nay hãy sửa soạn những nghi lễ trọng đại.”

Verse 19

संत्युपायाः सहस्रं तु मुक्तये न तथा मुने । हेलयैषा यथा दद्यान्निर्वाणं मणिकर्णिका

Hỡi bậc hiền triết, tuy có đến ngàn phương tiện để đạt giải thoát, nhưng không gì sánh bằng điều này: Maṇikarṇikā ban nirvāṇa ngay cả một cách nhẹ nhàng, như không cần gắng sức.

Verse 20

अनशनव्रतभृते त्रिकालाभ्यवहारिणे । प्रांते दद्यात्समां मुक्तिमुभाभ्यां मणिकर्णिका

Với người giữ giới nguyện nhịn ăn và người thọ thực đúng ba thời, Maṇikarṇikā ban cho cả hai một sự giải thoát ngang nhau vào lúc lâm chung.

Verse 21

यथोक्तमाचरेदेको निष्ठा पाशुपतंव्रतम् । निरंतरं स्मरेदेको हृद्येनां मणिकर्णिकाम्

Như lời đã dạy, có người một lòng kiên định thực hành giới nguyện Pāśupata đúng pháp; lại có người chỉ cần hằng niệm Maṇikarṇikā không gián đoạn trong tim.

Verse 22

दृष्टात्र वपुषः पाते द्वयोश्च सदृशी गतिः । तस्मात्सर्वविहायाशु सेव्यैषा मणिकर्णिका

Tại đây thấy rõ: khi thân này rơi rụng, cảnh giới của cả hai đều tương đồng. Vì thế, hãy bỏ mọi điều khác và mau chóng nương tựa, phụng sự Maṇikarṇikā.

Verse 23

स्वर्गद्वारे विशेयुर्ये विगाह्य मणिकर्णिकाम् । तेषां विधूतपापानां कापि स्वर्गो न दूरतः

Những ai tắm gội tại Maṇikarṇikā, tẩy sạch tội lỗi rồi bước vào cửa trời—đối với họ, một cõi thiên giới nào đó chẳng hề xa.

Verse 24

स्वर्गद्वाः स्वर्गभूरेषा मोक्षभूर्मणिकर्णिका । स्वर्गापवर्गावत्रैव नोपरिष्टान्न चाप्यधः

Maṇikarṇikā là cửa trời, là nền đất của thiên giới, và cũng là địa phần của giải thoát (mokṣa). Thiên đường và giải thoát rốt ráo đều ngay tại đây—không ở đâu trên cao, cũng chẳng ở đâu dưới thấp.

Verse 25

दत्त्वा दानान्यनेकानि विगाह्य मणिकर्णिकाम् । स्वर्गद्वारं प्रविष्टा ये न ते निरयगामिनः

Những ai bố thí nhiều điều, rồi tắm tại Maṇikarṇikā và bước vào cửa trời—những người ấy không rơi vào địa ngục.

Verse 26

स्वर्गापवर्गयोरर्थः कोविदैश्च निरूपितः । स्वर्गः सुखं समुद्दिष्टमपवर्गो महासुखम्

Bậc hiền trí đã định nghĩa rõ nghĩa của thiên giới và apavarga (giải thoát): thiên giới chỉ là lạc thú, còn apavarga chính là đại lạc tối thượng.

Verse 27

मणिकर्ण्युपविष्टस्य यत्सुखं जायते सतः । सिंहासनोपविष्टस्य तत्सुखं क्व शतक्रतोः

Niềm hỷ lạc khởi lên nơi người hiền đức khi ngồi tại Maṇikarṇikā—niềm hỷ lạc ấy, Indra (Śatakratu) ngự trên ngai vàng lấy đâu mà có?

Verse 28

महासुखं यदुद्दिष्टं समाधौ विस्मृतात्मनाम् । श्रीमत्यां मणिकर्ण्यां तत्सहजेनैव जायते

‘Đại lạc’ được nói là thuộc về những ai trong định (samādhi) quên cả bản ngã—tại Maṇikarṇikā cát tường ấy, đại lạc ấy tự nhiên tự khởi, không cần gắng sức.

Verse 29

स्वर्गद्वारात्पुरोभागे देवनद्याश्च पश्चिमे । सौभाग्यभाग्यैकनिधिः काचिदेका महास्थली

Trước Svargadvāra và về phía tây của dòng sông thiêng, có một thánh địa vĩ đại duy nhất—kho tàng vô song của cát tường và phúc vận.

Verse 30

यावंतो भास्वतः स्पर्शाद्भासंते सैकताः कणाः । तावंतो द्रुहिणा जग्मुर्नैत्येषा मणिकर्णिका

Bao nhiêu hạt cát rực sáng nhờ chạm vào ánh dương chói lọi, bấy nhiêu lần Druhiṇa (Phạm Thiên, Brahmā) đã đến nơi này; vậy mà Maṇikarṇikā vẫn chẳng bao giờ trở thành ‘tầm thường’, cũng không hề cạn kiệt sự linh thiêng.

Verse 31

संति तीर्थानि तावंति परितो मणिकर्णिकाम् । यावद्भिस्तिलमात्रापि न भूमिर्विरलीकृता

Quanh Maṇikarṇikā có vô số thánh địa tīrtha, đến nỗi mặt đất không hề thưa vắng dù chỉ bằng một hạt mè mà thiếu vắng tīrtha.

Verse 32

यदन्वये कोपि मुक्तः संप्राप्य मणिकर्णिकाम् । तद्वंश्यास्तत्प्रभावेण मान्याः स्वर्गौकसामपि

Nếu trong một dòng tộc, chỉ một người đến Maṇikarṇikā mà chứng đắc giải thoát (mokṣa), thì nhờ chính uy lực ấy, con cháu người đó cũng được tôn kính, ngay cả giữa các cư dân cõi trời.

Verse 33

तर्पिताः पितरो येन संप्राप्य मणिकर्णिकाम् । सप्तसप्त तथा सप्त पूर्वजास्तेन तारिताः

Người nào đến Maṇikarṇikā và làm lễ tarpaṇa làm thỏa lòng các pitṛ (tổ tiên), thì các bậc tiền nhân của người ấy được độ thoát—bảy và bảy, rồi lại bảy đời nữa.

Verse 34

आमध्याद्देवसरित आ हरिश्चंद्रमडपात् । आ गंगा केशवादा च स्वर्द्वारान्मणिकर्णिका

Maṇikarṇikā trải dài từ đoạn giữa của dòng sông thiêng đến Hariścandra-maṇḍapa, và từ Gaṅgā-Keśava đến Svargadvāra (Cửa Trời).

Verse 35

एतद्रजःकणतुलां त्रिलोक्यपि न गच्छति । एतत्प्राप्त्यै प्रयतते त्रिलोकस्थोऽखिलो भवी

Ngay cả ba cõi cũng không thể sánh bằng giá trị của một hạt bụi nơi đây; vì thế mọi hữu tình khắp tam giới đều nỗ lực để được đạt đến chốn này.

Verse 36

कलावती चित्रपटीं पश्यंतीत्थं मुहुर्मुहुः । ज्ञानवापीं ददर्शाथ श्रीविश्वेश्वरदक्षिणे

Kalāvatī cứ mãi ngắm tấm vải họa kỳ diệu ấy hết lần này đến lần khác; rồi nàng được thấy Jñānavāpī—tīrtha linh thiêng ở phía nam của Śrī Viśveśvara—hiển lộ như thánh tích của Kāśī.

Verse 37

यदंबुसततं रक्षेद्दुर्वृत्ताद्दंडनायकः । संभ्रमो विभ्रमश्चासौ दत्त्वा भ्रातिं गरीयसीम्

Nước ấy luôn được vị thủ lĩnh các hộ vệ gìn giữ khỏi kẻ ác; và Saṃbhrama cùng Vibhrama đã ban cho nó hào quang và phẩm giá tối thượng.

Verse 38

योष्टमूर्तिर्महादेवः पुराणे परिपठ्यते । तस्यैषांबुमयी मूर्तिर्ज्ञानदा ज्ञानवापिका

Trong Purāṇa, Mahādeva được tán dương là mang hình tướng nữ; và Jñānavāpikā này chính là hình thể bằng nước của Ngài, ban bố tri kiến.

Verse 39

नेत्रयोरतिथीकृत्य ज्ञानवापी कलावती । कदंबकुसुमाकारां बभार क्षणतस्तनुम्

Như thể tiếp đãi đôi mắt nàng như thượng khách, Jñānavāpī khiến Kalāvatī trong khoảnh khắc mang thân hình tựa hoa kadamba—mềm mại và rạng ngời.

Verse 40

अंगानि वेपथुं प्रापुः स्विन्ना भालस्थली भृशम् । हर्षवाष्पांबुकलिले जाते तस्या विलोचने

Tứ chi nàng run rẩy, trán đẫm mồ hôi; và đôi mắt mờ đi bởi lệ hoan hỷ hòa lẫn những giọt tuôn trào—dấu hiệu của lòng sùng kính dâng trào nơi giếng thiêng.

Verse 41

तस्तंभ गात्रलतिका मुखवैवर्ण्यमाप च । स्वरोथ गद्गदो जातो व्यभ्रंशत्तत्करात्पटी

Thân thể mềm mại của nàng bỗng cứng đờ; sắc mặt nhợt nhạt. Giọng nói nghẹn lại, và tấm vải (paṭī) tuột khỏi tay nàng rồi rơi xuống.

Verse 42

साक्षणं स्वं विसस्मार काहं क्वाहं न वेत्ति च । सौषुप्तायां दशायां च परमात्मेव निश्चला

Ngay khoảnh khắc ấy nàng quên mất chính mình; không biết: “Ta là ai? Ta đang ở đâu?” Trong trạng thái như giấc ngủ sâu, nàng đứng bất động—tựa linh hồn hòa nhập vào Đấng Tối Thượng (Paramātman).

Verse 43

अथ तत्परिचारिण्यस्त्वरमाणा इतस्ततः । किं किं किमेतदेतत्किं पृच्छंति स्म परस्परम्

Rồi các thị nữ vội vã chạy ngược chạy xuôi, cứ hỏi nhau mãi: “Chuyện gì vậy? Đã xảy ra gì? Đây là gì thế?”

Verse 44

तदवस्थां समालोक्य तां ताश्चतुरचेतसः । विज्ञाय सात्त्विकैर्भावैरिदमूचूः परस्परम्

Thấy tình trạng ấy, những phụ nữ trí tuệ liền nhận ra đó là do các cảm xúc sāttvika (thanh tịnh) khởi lên, và họ nói với nhau như sau.

Verse 45

भवांतरे प्रेमपात्रमेतयैक्षितु किंचन । चिरात्तेन च संगत्य सुखमूर्च्छामवाप ह

Trong một đời khác, sự hiện diện thánh thiện này từng là đối tượng tình yêu để nàng chiêm ngưỡng. Nay sau bao lâu gặp lại, nàng liền rơi vào cơn ngất lịm của hỷ lạc.

Verse 46

अथनेत्थं कथमियमकांडात्पर्यमूमुहत् । प्रेक्षमाणा रहश्चित्रपटीमति पटीयसीम्

Bấy giờ họ kinh ngạc thốt lên: “Sao nàng bỗng chốc rơi vào cơn ngất mê mờ mịt như vậy?”—rồi kín đáo chăm chú quan sát vị phu nhân ấy, người tinh tường bậc nhất, tâm ý vi tế như tấm lụa được vẽ trang nhã.

Verse 47

तन्मोहस्य निदानं ताःसम्यगेव विचार्य च । उपचेरुर्महाशांतैरुपचारैरनाकुलम्

Sau khi suy xét đúng đắn nguyên do của cơn mê muội ấy, họ chăm sóc nàng một cách điềm tĩnh, không rối loạn, dùng những phương thuốc và sự hầu hạ êm dịu ban đại an tịnh.

Verse 48

काचित्तां वीजयांचक्रे कदलीतालवृंतकैः । बिसिनीवलयैरन्या धन्यां तां पर्यभूषयत्

Một người quạt cho nàng bằng cuống chuối và cuống cọ; người khác trang sức cho bậc phu nhân phúc lành ấy bằng những vòng tay kết từ sợi ngó sen.

Verse 49

अमंदैश्चंदनरसैरभ्यषिंचदमुं परा । अशोकपल्लवैरस्याः काचिच्छोकमनीनशत्

Người khác rưới lên nàng thật nhiều nhựa đàn hương; và có người dùng những cành lá aśoka để mong xua tan nỗi sầu của nàng.

Verse 50

धारामंडपधारांबुसीकरैस्तत्तनूलताम् । इष्टार्थविरहग्लानां सिंचयामास काचन

Một người khác dịu dàng rưới lên thân thể mềm mại như dây leo của nàng những hạt sương nước mịn từ dòng nước chảy trong dhārā-maṇḍapa, để làm dịu kẻ đã hao mòn vì xa cách điều mình tha thiết ước mong.

Verse 51

जलार्द्रवाससा काचिदेतस्यास्तनुमावृणोत् । कर्पूरक्षोदजालेपैरन्यास्तामन्वलेपयन्

Một người lấy y phục thấm nước che phủ thân nàng; những người khác lại xoa lên nàng các thứ cao bôi chế từ bột long não, với lòng cung kính.

Verse 52

पद्मिनीदलशय्या च काचित्यरचयन्मृदुम् । काचित्कुलिशनेपथ्यं दूरीकृत्य तदंगतः

Một người bày giường êm bằng lá sen; người khác gỡ khỏi thân nàng những món trang sức thô cứng, đặt sang một bên.

Verse 53

मुक्ताकलापं रचयांचक्रे वक्षोजमंडले । काचिच्छशिमुखी तां तु चंद्रकांतशिलातले

Một người sắp đặt chuỗi ngọc trai trên vùng ngực nàng; và một người khác, dung nhan như trăng, đặt nàng nằm trên phiến đá candrakānta.

Verse 54

स्वापयामास तन्वंगीं स्रवच्छीतांबुशीतले । दृष्ट्वोपचार्यमाणां तामित्थं बुद्धिशरीरिणी

Nàng cho người thiếu nữ thân hình mảnh mai ngủ trên mặt đá mát lạnh ấy, càng lạnh hơn bởi dòng nước lạnh rỉ chảy. Thấy nàng được chăm sóc như vậy, bậc trí giả liền nói lời thích đáng.

Verse 55

अतितापपरीतांगी ताः सखीः प्रत्यभाषत । एतस्यास्तापशांत्यर्थं जानेहं परमौषधम्

Bị cơn nóng dữ dội bao phủ, nàng nói với các bạn: “Để dập tắt nỗi khổ cháy bỏng này, tại đây ta biết phương dược tối thượng.”

Verse 56

उपचारानिमान्सवार्न्दूरी कुरुत मा चिरम् । अपतापां करोम्येनां सद्यः पश्यत कौतुकम्

Hãy lập tức dẹp hết các thị tùng và mọi nghi lễ phụng sự này—chớ chần chừ. Ta sẽ khiến nàng thoát khỏi nỗi khổ nóng cháy ngay tức khắc; hãy xem kỳ diệu này.

Verse 57

दृष्ट्वा चित्रपटीमेषा सद्यो विह्वलतामगात् । अत्रैव काचिदेतस्याः प्रेमभूरस्ति निश्चितम्

Vừa thấy tấm vải vẽ ấy, nàng lập tức bàng hoàng rối bời. Hẳn ngay tại nơi này có một nền duyên ái—một mối ràng buộc do định mệnh—dành cho nàng.

Verse 58

अतश्चित्रपटीस्पर्शात्परितापं विहास्यति । वाक्याद्बुद्धिशरीरिण्यास्ततस्तत्परिचारिकाः

Vì thế, chỉ cần chạm vào tấm vải vẽ ấy, nàng sẽ gạt bỏ nỗi khổ nóng cháy. Rồi theo lời của vị phu nhân thân trí, các thị nữ của nàng liền làm đúng như vậy.

Verse 59

निधाय तत्पुरः प्रोचुः पटीं पश्य कलावति । तवानंदकरी यत्र काचिदस्तीष्टदेवता

Đặt tấm ấy trước mặt nàng, họ thưa: “Kalāvatī, hãy nhìn tấm vải vẽ này. Nơi đây có hình bóng vị Iṣṭa-devatā (Thần hộ niệm) mà nàng yêu kính, là nguồn hoan hỷ của nàng.”

Verse 60

सापीष्टदेवतानाम्ना तत्पटीदर्शनेन च । सुधासेकमिव प्राप्य मूर्छां हित्वोत्थिता द्रुतम्

Và nàng—vừa nghe danh hiệu vị Iṣṭa-devatā của mình, lại vừa thấy tấm vải vẽ ấy—như được rưới cam lộ; nàng dứt cơn ngất và mau chóng đứng dậy.

Verse 61

अवग्रहपरिम्लाना वर्षासारैरिवौषधीः । पुनरालोकयांचक्रे ज्ञानदां ज्ञानवापिकाम्

Như những cây thuốc được hồi sinh nhờ cơn mưa đầu mùa sau hạn hán, nàng lại hướng mắt về Jñānavāpī—giếng thiêng ban tặng tri thức tâm linh.

Verse 62

स्पृष्ट्वा कलावती तां तु वापीं चित्रगतामपि । लेभे भवांतरज्ञानं यथासीत्पूर्वर्जन्मनि

Khi Kalāvatī chạm vào giếng ấy—dẫu nó chỉ hiện hữu trong bức họa—nàng liền đạt được tri kiến về một đời sống khác, y như trong tiền kiếp.

Verse 63

पुनर्विचारयांचक्रे वापी माहात्म्यमुत्तमम् । अहो चित्रगतापीयं संस्पृष्टा ज्ञानवापिका

Nàng lại suy niệm về đại oai đức tối thượng của giếng ấy: “Ôi! Dẫu chỉ ở trong tranh, Jñānavāpī này—hễ chạm vào—vẫn ban năng lực của mình.”

Verse 64

ज्ञानं मे जनयामास भवांतर समुद्भवम् । अथ तासां पुरो हृष्टा कथयामास सुंदरी

“Giếng ấy đã khơi dậy trong ta tri thức phát sinh từ một đời khác.” Rồi hoan hỷ, người mỹ nữ bắt đầu thuật lại điều ấy trước mặt các thị nữ.

Verse 65

निजं प्राग्भव वृत्तांतं ज्ञानवापीप्रभावजम् । कलावत्युवाच । एतस्माज्जन्मनः पूर्वमहं ब्राह्मणकन्यका

Kalāvatī kể lại chuyện đời trước của chính mình, được hiển lộ nhờ oai lực Jñānavāpī: “Trước đời này, ta là một thiếu nữ Bà-la-môn.”

Verse 66

उपविश्वेश्वरं काश्यां ज्ञानवाप्यां रमे मुदा । जनको मे हरिस्वामी जनयित्री प्रियंवदा

Tại Kāśī, nơi Upaviśveśvara và giếng thiêng Jñānavāpī, ta hoan hỷ trong niềm vui thanh tịnh. Phụ thân ta là Harisvāmin, mẫu thân là Priyaṃvadā.

Verse 67

आख्या मम सुशीलेति मां च विद्याधरोऽहरत् । मध्येमार्गं निशीथेथ तदोप मलयाचलम्

Tên ta là ‘Suśīlā’; và một vị Vidyādhara đã bắt mang ta đi. Rồi giữa đường, vào lúc nửa đêm, hắn đến núi Malaya (Malayācala).

Verse 68

रक्षसा सहतो वीरो राक्षसं स जघानह । रक्षोपि मुक्तं शापात्तु दिव्यवपुरवाप ह

Một dũng sĩ bị rākṣasa tấn công đã đánh hạ rākṣasa ấy. Và chính ác quỷ đó, khi được giải khỏi lời nguyền, liền đạt được thân tướng thần diệu.

Verse 69

अवाप जन्मगंधर्वस्त्वसौ मलयकेतुतः । कर्णाटनृपतेः कन्या बभूवाहं कलावती

Người ấy tái sinh làm một Gandharva tên Malayaketu. Còn ta trở thành Kalāvatī, ái nữ của vua xứ Karṇāṭa.

Verse 70

इति ज्ञानं ममोद्भूतं ज्ञानवापीक्षणात्क्षणात् । इति तस्या वचः श्रुत्वा सापि बुद्धिशरीरिणी

“Thế nên, chỉ vừa chiêm ngưỡng Jñānavāpī, tri kiến đã bừng dậy trong ta ngay tức khắc.” Nghe lời nàng, người kia nữa—tựa như hiện thân của trí tuệ thanh tịnh—cũng xúc động mà đáp lời.

Verse 71

ताश्च तत्परिचारिण्यः प्रहृष्टास्यास्तदाऽभवन् । प्रोचुस्तां प्रणिपत्याथ पुण्यशीलां कलावतीम्

Bấy giờ các thị nữ hầu cận của nàng đều hoan hỷ. Họ cúi lạy rồi kính cẩn thưa cùng Kalāvatī, bậc đức hạnh, có hạnh kiểm đầy công đức.

Verse 72

अहो कथं हि सा लभ्या यत्प्रभावोयमीदृशः । धिग्जन्म तेषां मर्त्येऽस्मिन्यैर्नैक्षि ज्ञानवापिका

Ôi than! Làm sao đạt đến (giếng thiêng) ấy, khi uy lực của nó phi thường đến vậy? Thật đáng chê trách cho kiếp sinh làm người ở đời này mà còn chưa từng được thấy Jñānavāpī.

Verse 73

कलावति नमस्तुभ्यं कुरुनोपि समीहितम् । जनिं सफलयास्माकं नय नः प्रार्थ्य भूपतिम्

Ôi Kalāvatī, xin đảnh lễ Người; xin cũng ban cho chúng tôi điều mong cầu. Xin làm cho kiếp sinh này được viên mãn: hãy khẩn cầu nhà vua rồi dẫn chúng tôi (đến đó).

Verse 74

अयं च नियमोस्माकमद्यारभ्य कलावति । निर्वेक्ष्यामो महाभोगान्दृष्ट्वा तां ज्ञानवापिकाम्

Và từ hôm nay, ôi Kalāvatī, đây sẽ là lời nguyện của chúng tôi: sau khi được thấy Jñānavāpī ấy, chúng tôi sẽ xem mọi lạc thú lớn lao là hư ảo mà dứt bỏ.

Verse 75

अवश्यं ज्ञानवापी सा नाम्ना भवितुमर्हति । चित्रं चित्रगतापीह या तव ज्ञानदायिनी

Quả thật, nàng xứng đáng mang danh ‘Jñānavāpī’. Thật kỳ diệu thay—dẫu ở đây chỉ là một giếng, nàng vẫn ban cho người tri kiến.

Verse 76

ओंकृत्य तासां वाक्यं सा स्वाकारं परिगोप्य च । प्रियाणि कृत्वा भूभर्तुः प्रस्तावज्ञा व्यजिज्ञपत्

Nàng cất tiếng “Oṁ” cát tường để thuận theo lời họ, lại che giấu ý riêng; khéo biết thời cơ, trước hết làm những điều khiến đức vua hoan hỷ, rồi mới kính cẩn dâng lời thỉnh cầu lên bậc chúa tể cõi đất.

Verse 77

कलावत्युवाच । जीवितेश न मे त्वत्तः किंचित्प्रियतरं क्वचित् । त्वामासाद्य पतिं राजन्प्राप्ताः सर्वे मनोरथाः

Kalāvatī thưa: “Ôi đấng chủ của sinh mệnh thiếp, chẳng nơi nào có điều gì yêu quý hơn chàng. Tâu bệ hạ, được chàng làm phu quân, mọi ước nguyện trong lòng thiếp đều đã viên mãn.”

Verse 78

एको मनोरथः प्रार्थ्यो ममास्त्यत्रार्यपुत्रक । विचारपथमापन्नस्तवापि स महाहितः

“Nhưng vẫn còn một ước nguyện cần được thỉnh cầu nơi đây, hỡi bậc công tử cao quý. Điều ấy cũng đã đi vào đường suy niệm của chàng, và vô cùng lợi ích.”

Verse 79

मम तु त्वदधीनायाः सुदुष्प्रापतरो महान् । तव स्वाधीनवृत्तेस्तु सिद्धप्रायो मनोरथः

“Với thiếp—kẻ nương tựa nơi chàng—mục đích lớn lao này thật khó đạt. Nhưng với chàng, người tự chủ trong hành động và tự do theo ý mình, ước nguyện ấy gần như đã thành tựu.”

Verse 80

प्राणेश किं बहूक्तेन यदि प्राणैः प्रयोजनम् । तदाभिलषितं देहि प्राणा यास्यंत्यथान्यथा

“Ôi đấng chủ của hơi thở thiếp, cần chi nhiều lời? Nếu chàng thật thương sinh mệnh thiếp, xin ban điều thiếp ước; bằng không, hơi thở này rồi cũng sẽ lìa xa.”

Verse 81

प्राणेभ्योपि गरीयस्यास्तस्या वाक्यं निशम्य सः । उवाच वचनं राजा तस्याः स्वस्यापि च प्रियम्

Nghe lời nàng—người được vua yêu quý hơn cả sinh mệnh—nhà vua liền đáp lại bằng lời khiến nàng cũng vui lòng và chính vua cũng mãn nguyện.

Verse 82

राजोवाच । नाहं प्रिये तवादेयमिह पश्यामि भामिनि । प्राणा अपि मम क्रीतास्त्वया शीलकलागुणैः

Vua nói: “Ái khanh, hỡi giai nhân, nơi đây trẫm chẳng thấy điều gì phải giữ lại với nàng. Ngay cả sinh mệnh của trẫm cũng như đã được nàng ‘mua’ bằng hạnh đức, tài nghệ và công hạnh của nàng.”

Verse 83

अविलंबितमाचक्ष्व कृतं विद्धि कलावति । भवद्विधानां साध्वीनामन्येऽप्राप्यं न किंचन

“Hỡi Kalāvatī, hãy nói ngay, chớ chần chừ; hãy biết như việc ấy đã thành. Với bậc hiền phụ đức hạnh như nàng, điều người khác cho là không thể đạt, cũng chẳng còn là không thể.”

Verse 84

कः प्रार्थ्यः प्रार्थनीयं किं को वा प्रार्थयिता प्रिये । न पृथग्जनवत्किंचिद्वर्तनं नौ कलावति

“Ái khanh, phải cầu xin ai, xin điều gì, và ai là kẻ cầu xin? Hỡi Kalāvatī, giữa đôi ta chẳng có sự đối đãi như những người thường vốn tách biệt nhau.”

Verse 85

देशः कोशो बलं दुर्गं यदन्यदपि भामिनि । तत्त्वदीयं न मे किंचित्स्वाम्यमात्रमिहास्ति मे

“Cõi nước, kho tàng, binh lực, thành lũy—và mọi điều khác nữa, hỡi người rạng ngời—đều thuộc về nàng. Ở đây thật ra trẫm chẳng có gì là của mình; chỉ còn lại danh xưng ‘chủ quyền’ mà thôi.”

Verse 86

तच्च स्वाम्यं ममान्यत्र त्वदृते जीवितेश्वरि । राज्यं त्यजेयं त्वद्वाक्यात्तृणीकृत्यापि मानिनि

Hỡi nữ chúa của sinh mệnh ta, ngoài nàng ra ta chẳng có quyền chủ hay sở hữu ở nơi nào. Hỡi người kiêu quý, theo một lời nàng, ta sẽ bỏ cả vương quốc, coi như cọng rơm mà thôi.

Verse 87

माल्पकेतोर्महीजानेरिति वाक्यं निशम्य सा । प्राह गंभीरया वाचा वचश्चारु कलावती

Nghe những lời ấy của Mālpaketu, vị vua của xứ sở, nàng Kalāvatī—người có lời nói duyên dáng—đáp lại bằng giọng trầm sâu và vững chãi.

Verse 88

कलावत्युवाच । नाथ प्रजासृजापूर्वं सृष्टा नानाविधाः प्रजाः । प्रजाहिताय संसृष्टं पुरुषार्थचतुष्टयम्

Kalāvatī thưa: “Bạch Nātha, thuở ban sơ của tạo hóa, để sinh thành muôn dân, các loài hữu tình được tạo ra muôn dạng. Và vì lợi ích của chúng sinh, bốn mục đích của đời người cũng được thiết lập: dharma, artha, kāma và mokṣa.”

Verse 89

तद्विहीनाजनिरपि जल बुद्बुदवन्मुधा । तस्मादेकोपि संसाध्यः परत्रेह च शर्मणे

Ngay cả sự sinh ra mà thiếu điều ấy cũng là hư uổng, như bọt nước trên mặt hồ. Vì thế, để được an lạc ở đời này và đời sau, hãy chí thành thành tựu dù chỉ một mục tiêu chân thật.

Verse 90

यत्रानुकूल्यं दंपत्योस्त्रिवर्गस्तत्र वर्धते । यदुच्यते पुराविद्भिरिति तत्तथ्यमीक्षितम्

Nơi nào vợ chồng hòa hợp tương thuận, nơi ấy ‘tam mục’—dharma, artha, kāma—được tăng trưởng. Điều các bậc hiền triết thời xưa đã nói, nay thấy quả thật đúng như vậy.

Verse 91

मद्विधाना तु दासीनां शतं तेऽस्तीह मंदिरे । तथापि नितरां प्रेम स्वामिनो मयि दृश्यते

Hỡi người yêu dấu, trong cung điện của nàng có đến trăm tỳ nữ như ta; vậy mà tình thương sâu thẳm của chủ nhân lại hiển lộ đặc biệt hướng về ta.

Verse 92

तव दास्यपि भोगाढ्या किमुतांकस्थलीचरी । तत्राप्यनन्यसंपत्तिस्तत्र स्वाधीनभर्तृता

Ngay cả các tỳ nữ của nàng cũng sống giữa hưởng thụ; huống chi người được ở trên lòng nàng. Nhưng ngay nơi ấy, của báu độc nhất vẫn là: người chồng một lòng chung thủy và thuận theo ảnh hưởng của tình yêu.

Verse 93

विपश्चित्संचयेदर्थानिष्टापूर्ताय कर्मणे । तपोर्थमायुर्निर्विघ्नं दारांश्चापत्यलब्धये

Người trí nên tích lũy của cải để làm lễ tế (yajña) và các việc iṣṭa-pūrta (bố thí, lợi ích công cộng); nên cầu thọ mạng không chướng ngại vì mục đích khổ hạnh; và nên cưới vợ để được con nối dõi.

Verse 94

तवैतत्सर्वमस्तीह विश्वेशानुग्रहात्प्रिय । पूरणीयोऽभिलाषो मे यदि तद्वचम्यहं शृणु

Hỡi người yêu dấu, nhờ ân điển của Viśveśa (Đấng Chúa Tể vũ trụ), tất cả điều ấy nơi đây đã thuộc về chàng. Nhưng một ước nguyện của thiếp vẫn còn cần được viên mãn; nếu chàng thuận, xin lắng nghe lời thiếp.

Verse 95

तूर्णं प्रहिणु मां नाथ विश्वनाथपुरीं प्रति । प्राणाः प्रयाता प्रागेव वपुः शेषास्मि केवलम्

Ôi Nātha, xin mau sai thiếp đến Viśvanātha-purī (Kāśī). Tựa như sinh khí của thiếp đã rời đi từ trước; chỉ còn thân xác này mà thôi.

Verse 96

माल्यकेतुः कलावत्या इत्याकर्ण्य वचः स्फुटम् । क्षणं विचार्य स्वहृदि राजा प्रोवाच तां प्रियाम्

Nghe lời nói rõ ràng của nàng Kalāvatī, vua Mālyaketu lặng suy trong lòng giây lát rồi cất lời với người ái thê.

Verse 97

प्रिये कलावति यदि तव गंतव्यमेव हि । राज्यलक्ष्म्यानया किं मे चलया त्वद्विहीनया

“Ái khanh Kalāvatī—nếu nàng quả phải ra đi, thì vinh lộc đế vương vốn đổi thay này có ích gì cho ta, khi thiếu vắng nàng?”

Verse 98

न राज्यं राज्यमित्याहू राज्यश्रीः प्रेयसी ध्रुवम् । सप्तांगमपि तद्राज्यं तया हीनं तृणायते

“Người đời nói: chỉ có vương quốc chưa hẳn là ‘vương quốc’; vinh quang của vương quyền, quả thật, chính là người yêu dấu. Dẫu quốc độ đủ bảy phần cũng hóa rẻ như cỏ khi thiếu nàng.”

Verse 99

निःसपत्नं कृतं राज्यं भुक्त्वा भोगान्निरंतरम् । हृषीकार्थाः कृतार्थाश्च विधृता आधृतिः प्रिये

“Ái khanh, trẫm đã khiến quốc độ không còn đối thủ, lại hưởng thụ lạc thú không gián đoạn; các căn đã thỏa, và niềm an ổn vẫn được gìn giữ.”

Verse 100

अपत्यान्यपि जातानि किं कर्तव्यमिहास्ति मे । अवश्यमेव गंतव्याऽवाभ्यां वाराणसी पुरी

“Con cái cũng đã ra đời; ở đây ta còn bổn phận gì nữa? Ắt hẳn, cả hai chúng ta phải cùng đến thành Vārāṇasī.”

Verse 110

अथ प्रातः समुत्थाय कृत्वा शौचाचमक्रियाम् । राज्ञ्या विनिर्दिष्टपथा ज्ञानवापीं नृपो ययौ

Bấy giờ, lúc rạng sáng, nhà vua thức dậy, làm các nghi thức thanh tịnh và ācaman (nhấp nước tịnh), rồi theo con đường hoàng hậu chỉ dạy mà đi đến Jñānavāpī.

Verse 120

तावद्विमानमापन्नं सक्वणत्किंकिणीगणम् । पश्यतां सर्वलोकानां चन्द्रमौलिरथोरथात्

Ngay khi ấy, trước mắt mọi người, một cỗ vimāna cõi trời hạ đến, chuỗi chuông nhỏ reo vang; và Candramauli—Śiva, Đấng đội trăng—hiển lộ, bước ra từ cỗ xe.

Verse 127

पठित्वा पाठयित्वा वा श्रुत्वा वा श्रद्धयान्वितः । ज्ञानवाप्याः शुभाख्यानं शिवलोके महीयते

Ai với lòng tín thành mà đọc, khiến người khác đọc, hoặc chỉ lắng nghe thiên truyện cát tường về Jñānavāpī này, người ấy được tôn vinh nơi Śivaloka.