Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

Devanagari script

एको मनोरथः प्रार्थ्यो ममास्त्यत्रार्यपुत्रक । विचारपथमापन्नस्तवापि स महाहितः

Transliteration

eko manorathaḥ prārthyo mamāstyatrāryaputraka | vicārapathamāpannastavāpi sa mahāhitaḥ

Translation

“Nhưng vẫn còn một ước nguyện cần được thỉnh cầu nơi đây, hỡi bậc công tử cao quý. Điều ấy cũng đã đi vào đường suy niệm của chàng, và vô cùng lợi ích.”

Word by Word

• एकः: one
• एकः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मनोरथः: wish
• मनोरथः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: मनोरथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रार्थ्यः: to be asked for
• प्रार्थ्यः: Visheshana (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: प्र + अर्थ् (धातु)
• Form: ण्यत्/यत्-प्रत्ययान्त (gerundive), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘to be requested’

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• अस्ति: is
• अस्ति: Kriya (Copula)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Locus)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देश-अव्यय (adverb: ‘here’)

• आर्यपुत्रक: O noble son (dear prince)
• आर्यपुत्रक: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: आर्य + पुत्रक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारयः (‘noble son’ as address)

• विचारपथम्: the path of reflection
• विचारपथम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: विचार + पथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘path of consideration’)

• आपन्नः: having entered
• आपन्नः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: आ + पद् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past active/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having entered/attained’

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-कार (particle: ‘also/even’)

• सः: that/he
• सः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• महाहितः: very beneficial
• महाहितः: Visheshana (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: महा + हित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (‘greatly beneficial’)

Speaker

Kalāvatī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages

Visual Art Cues

Scene: Kalāvatī, composed, indicates there is one remaining request; her gesture suggests ‘consideration’—a finger near chin or a gentle open palm—while the king’s face shows recognition.

Characters & Entities

• Kalāvatī
• King

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A righteous request should be framed as “mahāhita”—aimed at true welfare, not mere personal gain.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None is named in this verse; it belongs to the Kāśī Khaṇḍa narrative context of sacred Vārāṇasī.

What ritualistic prescription is mentioned?

None stated; the verse introduces an upcoming request.