Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 94

Devanagari script

तवैतत्सर्वमस्तीह विश्वेशानुग्रहात्प्रिय । पूरणीयोऽभिलाषो मे यदि तद्वचम्यहं शृणु

Transliteration

tavaitatsarvamastīha viśveśānugrahātpriya | pūraṇīyo'bhilāṣo me yadi tadvacamyahaṃ śṛṇu

Translation

Hỡi người yêu dấu, nhờ ân điển của Viśveśa (Đấng Chúa Tể vũ trụ), tất cả điều ấy nơi đây đã thuộc về chàng. Nhưng một ước nguyện của thiếp vẫn còn cần được viên mãn; nếu chàng thuận, xin lắng nghe lời thiếp.

Word by Word

• तव: your/of you
• तव: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन — Genitive singular

• एतत्: this
• एतत्: Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — Neuter, Nom./Acc. singular; विशेषणम् (सर्वम्) — demonstrative “this”

• सर्वम्: all (this)
• सर्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन — Neuter, Nom./Acc. singular

• अस्ति: exists/is
• अस्ति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन — Present indicative, 3rd singular

• इह: here
• इह: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय — “here”

• विश्वेशानुग्रहात्: from/due to Viśveśa’s grace
• विश्वेशानुग्रहात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: विश्वेश (प्रातिपदिक) + अनुग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः “विश्वेशस्य अनुग्रहः” — Masculine, Ablative singular; “due to the grace of Viśveśa”

• प्रिय: dear one
• प्रिय: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन — Masculine, Vocative singular

• पूरणीयः: to be fulfilled
• पूरणीयः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूर् (धातु) + अनीय (कृत्-प्रत्यय)
• Form: अनीयर्-प्रत्ययान्त कृत्प्रत्यय (gerundive), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — Gerundive “to be fulfilled”, Masculine Nom. singular; विशेषणम् (अभिलाषः)

• अभिलाषः: desire/wish
• अभिलाषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अभिलाष (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — Masculine, Nominative singular

• मे: my/of me
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन — Genitive singular (enclitic)

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक-अव्यय — conditional “if”

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — Neuter, Accusative singular; (वाच्यम् इत्यर्थे) — “that (request/thing)”

• वचामि: I say
• वचामि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद — Present indicative, 1st singular, active

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), एकवचन — Nominative singular

• शृणु: listen
• शृणु: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद — Imperative, 2nd singular, active

Speaker

Kalāvatī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Viśveśvara (Kāśī)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Husband (immediate); sages (frame)

Visual Art Cues

Scene: A devotee-spouse speaks with folded hands or earnest gesture: ‘All is already yours by Viśveśvara’s grace—yet hear my one remaining wish.’ The atmosphere turns from domestic to sacred resolve.

Characters & Entities

• Kalāvatī
• Viśveśa (Viśvanātha/Śiva of Kāśī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly sufficiency is ultimately attributed to Śiva’s grace; the heart still seeks the higher fulfillment of sacred aspiration.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Viśveśa/Viśvanātha of Kāśī is invoked—pointing to Vārāṇasī (Kāśī) as the sacred center.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated here; it introduces a request framed by devotion to Viśveśvara.