Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 27

Devanagari script

मणिकर्ण्युपविष्टस्य यत्सुखं जायते सतः । सिंहासनोपविष्टस्य तत्सुखं क्व शतक्रतोः

Transliteration

maṇikarṇyupaviṣṭasya yatsukhaṃ jāyate sataḥ | siṃhāsanopaviṣṭasya tatsukhaṃ kva śatakratoḥ

Translation

Niềm hỷ lạc khởi lên nơi người hiền đức khi ngồi tại Maṇikarṇikā—niềm hỷ lạc ấy, Indra (Śatakratu) ngự trên ngai vàng lấy đâu mà có?

Word by Word

• मणिकर्ण्याम्: in Maṇikarṇī
• मणिकर्ण्याम्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मणिकर्णी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• उपविष्टस्य: of (one) seated
• उपविष्टस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: उप-√विश् (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त (past active participle in sense of ‘seated’); पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (genitive: ‘of one seated’)

• यत्: which
• यत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धबोधक-यत् (relative pronoun)

• सुखम्: happiness
• सुखम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• जायते: arises
• जायते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जन् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• सतः: of the good man/devotee
• सतः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘सत्’ = साधु/भक्त (of the good/devotee)

• सिंहासन: throne
• सिंहासन: —
• Type: Noun
• Root: सिंहासन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-तत्पुरुषे पूर्वपद (in compound)

• उपविष्टस्य: of (one) seated
• उपविष्टस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: उप-√विश् (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त; पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशक-सर्वनाम (demonstrative)

• सुखम्: happiness
• सुखम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• क्व: where (is it)?
• क्व: Sambandha (Interrogative)
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb: ‘where?’/‘how could?’)

• शतक्रतोः: of Śatakratu (Indra)
• शतक्रतोः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शतक्रतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; इन्द्रस्य नाम (epithet of Indra)

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa dialogue context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Maṇikarṇikā

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Contrast scene: a humble virtuous pilgrim seated at Maṇikarṇikā experiencing luminous joy, juxtaposed with Indra on a jeweled throne whose pleasure appears lesser; Gaṅgā and ghats anchor the setting.

Characters & Entities

• Maṇikarṇikā
• Śatakratu (Indra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The bliss born of proximity to a liberating tīrtha in Kāśī surpasses even the royal pleasures of heaven.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Maṇikarṇikā (the famed tīrtha/ghāṭa of Kāśī on the Gaṅgā).

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse praises the spiritual fruit of being present/seated at Maṇikarṇikā.