Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 32

Devanagari script

यदन्वये कोपि मुक्तः संप्राप्य मणिकर्णिकाम् । तद्वंश्यास्तत्प्रभावेण मान्याः स्वर्गौकसामपि

Transliteration

yadanvaye kopi muktaḥ saṃprāpya maṇikarṇikām | tadvaṃśyāstatprabhāveṇa mānyāḥ svargaukasāmapi

Translation

Nếu trong một dòng tộc, chỉ một người đến Maṇikarṇikā mà chứng đắc giải thoát (mokṣa), thì nhờ chính uy lực ấy, con cháu người đó cũng được tôn kính, ngay cả giữa các cư dân cõi trời.

Word by Word

• यत्: in which/whose
• यत्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (7th case/Locative), एकवचन (Singular) — ‘यत्’ इत्यस्य ‘यद्’ रूपम्; (सन्ध्यन्तरित)

• अन्वये: lineage/family line
• अन्वये: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्वय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी (7th case/Locative), एकवचन (Singular)

• कः: someone/anyone
• कः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (interrogative/indefinite), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular)

• अपि: even/any
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपि-प्रयोगे अनिश्चितार्थ (indefinite particle: even/any)

• मुक्तः: liberated/freed
• मुक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: कृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), एकवचन; ‘released/liberated’

• सम्प्राप्य: having reached/attained
• सम्प्राप्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: सम् + प्र + आप् (धातु)
• Form: कृदन्त; ल्यप्/त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund/absolutive), ‘having attained’

• मणिकर्णिकाम्: Maṇikarṇikā
• मणिकर्णिकाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मणिकर्णिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (Accusative), एकवचन (Singular)

• तद्वंश्याः: his descendants
• तद्वंश्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् + वंश्य (प्रातिपदिके)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: तस्य वंश्याः); पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन (Plural)

• तत्: of that
• तत्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-विशेषण, नपुंसकलिङ्ग (Neuter), षष्ठी (Genitive) एकवचन (Singular) — (सन्ध्यन्तरित)

• प्रभावेण: by the power/effect
• प्रभावेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (Instrumental), एकवचन (Singular)

• मान्याः: honourable/respected
• मान्याः: Visheshya (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मान्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन (Plural)

• स्वर्गौकसाम्: of the dwellers of heaven (gods)
• स्वर्गौकसाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग + ओकस् (प्रातिपदिके)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: स्वर्गे ओकः येषाम्); पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive), बहुवचन (Plural)

• अपि: even/also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपि (even/also)

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa dialogue context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Maṇikarṇikā

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A devotee arriving at Maṇikarṇikā with folded hands; behind him, a subtle ancestral line (forebears and descendants) shown receiving honor in celestial realms, indicating lineage uplift through one person’s liberation.

Characters & Entities

• Maṇikarṇikā
• Svarga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Liberation attained through a supreme tīrtha radiates benefit beyond the individual, ennobling the entire lineage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Maṇikarṇikā in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; the verse highlights the trans-generational spiritual prestige linked to mokṣa at Maṇikarṇikā.