Adhyaya 21

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । श्रुतं मे विविधाश्चर्यं त्वत्प्रसादाद्द्विजोत्तम । भूयश्च श्रोतुमिच्छामि तन्मे कथय सुव्रत

Yudhiṣṭhira thưa rằng: “Bạch bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, nhờ ân huệ của ngài, con đã được nghe nhiều điều kỳ diệu. Con còn muốn nghe nữa—xin ngài kể cho con, hỡi bậc giữ giới nguyện thanh cao.”

Verse 2

कथमेषा नदी पुण्या सर्वनदीषु चोत्तमा । नर्मदा नाम विख्याता भूयो मे कथयानघ

Vì sao dòng sông này lại linh thiêng đến thế và đứng đầu trong mọi dòng sông—nàng được danh xưng là ‘Narmadā’? Hỡi bậc vô tội, xin hãy kể lại cho ta rõ ràng hơn nữa.

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । नर्मदा सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी । तारयेत्सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च

Śrī Mārkaṇḍeya dạy rằng: “Narmadā là bậc tối thắng trong các dòng sông, là đấng tiêu trừ mọi tội lỗi. Nàng đưa hết thảy chúng sinh—cả bất động lẫn hữu động—vượt qua bờ mê.”

Verse 4

नर्मदायास्तु माहात्म्यं यत्पूर्वेण मया श्रुतम् । तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमना नृप

Đại oai đức của Narmadā mà ta đã nghe từ thuở xưa, nay ta sẽ tuyên thuyết cho ngươi. Hỡi đức vua, hãy lắng nghe với tâm nhất niệm.

Verse 5

गङ्गा कनखले पुण्या कुरुक्षेत्रे सरस्वती । ग्रामे वा यदि वारण्ये पुण्या सर्वत्र नर्मदा

Ở Kanakhala, sông Hằng linh thiêng; ở Kurukṣetra, sông Sarasvatī linh thiêng. Nhưng dù nơi thôn làng hay chốn rừng sâu, Narmadā đều thánh thiện khắp mọi nơi.

Verse 6

त्रिभिः सारस्वतं तोयं सप्ताहेन तु यामुनम् । सद्यः पुनाति गाङ्गेयं दर्शनादेव नार्मदम्

Nước sông Sarasvatī thanh tẩy trong ba ngày, nước sông Yamunā trong bảy ngày. Nước sông Hằng thanh tẩy tức khắc; còn Narmadā thanh tẩy chỉ bằng một lần được chiêm ngưỡng.

Verse 7

कलिङ्गदेशात्पश्चार्धे पर्वतेऽमरकण्टके । पुण्या च त्रिषु लोकेषु रमणीया पदे पदे

Về phía tây xứ Kaliṅga có ngọn núi mang tên Amarakantaka. Nơi ấy, Ngài linh thiêng trong cả ba cõi, và mỗi bước chân đều mỹ lệ, khả ái.

Verse 8

तत्र देवाश्च गन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । तपस्तप्त्वा महाराज सिद्धिं परमिकां गताः

Tại đó, chư Thiên, các Gandharva và các bậc ṛṣi giàu công khổ hạnh—tâu Đại vương—đã tu hành khổ hạnh; và nhờ khổ hạnh ấy, họ đạt đến sự thành tựu tối thượng.

Verse 9

तत्र स्नात्वा नरो राजन्नियमस्थो जितेन्द्रियः । उपोष्य रजनीमेकां कुलानां तारयेच्छतम्

Tắm gội tại đó, tâu Đại vương, người nào vững bền trong giới hạnh, chế ngự các căn, nếu chỉ nhịn ăn một đêm, sẽ cứu độ một trăm đời trong dòng tộc mình.

Verse 10

सिद्धिक्षेत्रं परं तात पर्वतो ह्यमरंकटः । सर्वदेवाश्रितो यस्मादृषिभिः परिसेवितः

Hỡi con yêu, núi Amarakantaka là thắng địa tối thượng của sự thành tựu tâm linh, vì chư thiên đều nương tựa nơi ấy và các hiền thánh (ṛṣi) chuyên cần phụng sự.

Verse 11

सिद्धविद्याधरा भूतगन्धर्वाः स्थानमुत्तमम् । दृश्यादृश्याश्च राजेन्द्र सेवन्ते सिद्धिकाङ्क्षिणः

Các Siddha, Vidyādhara, Bhūta và Gandharva đều xem đó là nơi cư ngụ thù thắng. Muôn loài hữu hình và vô hình, hỡi bậc chúa của các vua, cũng tìm đến đó để cầu thành tựu (siddhi).

Verse 12

अहं च परमं स्थानं ततः प्रभृति संश्रितः । अत्र प्रणवरूपो वै स्थाने तिष्ठत्युमापतिः

Và ta cũng, từ thuở ấy trở đi, đã nương tựa nơi thắng xứ tối thượng này. Chính tại đây, Umāpati (Śiva) an trụ trong hình tướng Praṇava thiêng liêng, “Oṁ”.

Verse 13

श्रीकण्ठः सगणः सर्वभूतसङ्घैर्निषेवितः । अस्माद्गिरिवराद्भूप वक्ष्ये तीर्थस्य विस्तरम्

Śrīkaṇṭha (Śiva), cùng các gaṇa tùy tùng, được muôn loài hội tụ phụng sự. Hỡi Đại vương, từ ngọn núi thù thắng này, ta sẽ giảng bày trọn vẹn sự rộng lớn của thánh địa tīrtha.

Verse 14

यानि सन्तीह तीर्थानि पुण्यानि नृपसत्तम । यानि यानीह तीर्थानि नर्मदायास्तटद्वये

Hỡi bậc vương giả tối thượng, mọi tīrtha hiện hữu nơi đây—thanh tịnh và ban phước đức—và mọi tīrtha hiện hữu nơi đây trên cả hai bờ sông Narmadā…

Verse 15

न तेषां विस्तरं वक्तुं शक्तो ब्रह्मापि भूपते । योजनानां शतं साग्रं श्रूयते सरिदुत्तमा

Tâu Đại vương, ngay cả Phạm Thiên (Brahmā) cũng không đủ sức nói trọn sự mênh mông ấy. Người ta truyền rằng con sông tối thắng này trải dài hơn một trăm do-tuần (yojana) đôi chút.

Verse 16

विस्तरेण तु राजेन्द्र अर्धयोजनमायता । षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथैव च

Nhưng, hỡi bậc vương giả, về bề ngang thì sông ấy rộng đến nửa do-tuần. Có sáu vạn tīrtha—và cũng có sáu mươi koṭi (sáu mươi crore) nữa.

Verse 17

पर्वतादुदधिं यावदुभे कूले न संशयः

Từ núi non cho đến đại dương—trên cả hai bờ, không chút nghi ngờ.

Verse 18

सप्तषष्टिसहस्राणि सप्तषष्टिशतानि च । सप्तषष्टिस्तथा कोट्यो वायुस्तीर्थानि चाब्रवीत्

Sáu mươi bảy nghìn, và sáu mươi bảy trăm nữa; lại cũng sáu mươi bảy koṭi—đó là lời Thiên thần Vāyu tuyên thuyết về các tīrtha.

Verse 19

परं कृतयुगे तानि यान्ति प्रत्यक्षतां नृप । पश्यन्ति मानवाः सर्वे सततं धर्मबुद्धयः

Nhưng, tâu Đại vương, trong thời Kṛta Yuga, các tīrtha ấy hiện bày rõ rệt. Hết thảy nhân gian, luôn có trí hướng về Dharma, đều thường hằng chiêm ngưỡng chúng.

Verse 20

यथायथा कलिर्घोरो वर्तते दारुणो नृप । तथातथाल्पतां यान्ति हीनसत्त्वा यतो नराः

Khi thời Kali đáng sợ càng tiến triển trong sự khắc nghiệt, hỡi Đại vương, thì con người—do sức mạnh sattva nội tâm suy giảm—càng rơi vào sự nhỏ bé, kém cỏi về năng lực và công đức.

Verse 21

अध्याय

Adhyāya—Chương (tiêu đề chương thiêng).

Verse 22

श्रेष्ठं दारुवनं तत्र चरुकासंगमः शुभः । उत्तरे नर्मदायास्तु चरुकेश्वरमुत्तमम्

Tại đó có rừng Daruvana tối thượng, cùng nơi hợp lưu cát tường mang tên Carukā-saṅgama. Trên bờ bắc sông Narmadā tọa lạc thánh địa Carukeśvara tôn quý bậc nhất.

Verse 23

दारुकेश्वरतीर्थं च व्यतीपातेश्वरं तथा । पातालेश्वरतीर्थं च कोटियज्ञं तथैव च

Tại đó còn có thánh địa (tīrtha) Dārukeśvara, và cũng có Vyatīpāteśvara; lại có tīrtha Pātāleśvara, cùng nơi linh thiêng mang danh Koṭiyajña.

Verse 24

इति चैवोत्तरे कूले रेवाया नृपसत्तम । अमरेश्वरपार्श्वे च लिङ्गान्यष्टोत्तरं शतम्

Vì thế, hỡi bậc vương giả tối thượng, trên bờ bắc sông Revā, gần Amareśvara, có đúng một trăm lẻ tám (108) Śiva-liṅga.

Verse 25

वरुणेश्वरमुख्यानि सर्वपापहराणि च

Trong các thánh địa ấy, tối thượng là Varuṇeśvara; và tất cả đều có năng lực tiêu trừ mọi tội lỗi.

Verse 26

मान्धातृपुरपार्श्वे च सिद्धेश्वरयमेश्वरौ । ओङ्कारात्पूर्वभागे च केदारं तीर्थमुत्तमम्

Gần thành Māndhātṛ có thánh điện Siddheśvara và Yameśvara. Và về phía đông của Oṅkāra là tīrtha tối thắng mang danh Kedāra.

Verse 27

तत्समीपे महाराज स्वर्गद्वारमघापहम् । नाम्ना ब्रह्मेश्वरं पुण्यं सप्तसारस्वतं पुरः

Gần nơi ấy, hỡi đại vương, có Svargadvāra—đấng trừ diệt tội lỗi; lại có thánh điện thanh tịnh mang danh Brahmeśvara; và phía trước là Saptasārasvata.

Verse 28

रुद्राष्टकं च सावित्रं सोमतीर्थं तथैव च । एतानि दक्षिणे तीरे रेवाया भरतर्षभ

Rudrāṣṭaka, Sāvitra và cả Soma-tīrtha nữa—tất thảy đều ở bờ nam sông Revā, hỡi bậc tối thắng trong dòng Bharata.

Verse 29

अस्मिंस्तु पर्वते तात रुद्राणां कोटयः स्थिताः । स्नानैस्तुष्टिर्भवेत्तेषां गन्धमाल्यानुलेपनैः

Trên ngọn núi này, hỡi con yêu, có vô số triệu Rudra an trú. Các Ngài hoan hỷ bởi sự tắm gội (tại đây), và bởi lễ dâng hương thơm, vòng hoa cùng hương liệu xoa thoa.

Verse 30

प्रीतास्तेऽपि भवन्त्यत्र रुद्रा राजन्न संशयः । जपेन पापसंशुद्धिर्ध्यानेनानन्त्यमश्नुते

Tâu Đại vương, tại đây ngay cả các Rudra cũng hoan hỷ—không chút nghi ngờ. Nhờ japa mà tội lỗi được thanh tịnh, và nhờ thiền định mà đạt đến Vô Biên (Ananta).

Verse 31

दानेन भोगानाप्नोति इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत् । पर्वतात्पश्चिमे देशे स्वयं देवो महेश्वरः । स्थितः प्रणवरूपोऽसौ जगदादिः सनातनः

“Nhờ bố thí (dāna) mà được hưởng phúc lạc”—Śaṅkara đã tuyên dạy như vậy. Và về phía tây của núi, chính Đức Maheśvara ngự tại—an lập trong hình Praṇava (Oṃ), cội nguồn nguyên sơ và vĩnh cửu của thế gian.

Verse 32

तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः । पितृकार्यं प्रकुर्वीत विधिदृष्टेन कर्मणा

Tắm tại đó rồi trở nên thanh tịnh, giữ hạnh brahmacarya và chế ngự các căn, người ấy nên cử hành nghi lễ cho tổ tiên theo đúng nghi thức được śāstra chuẩn định.

Verse 33

तिलोदकेन तत्रैव तर्पयेत्पितृदेवताः । आ सप्तमं कुलं तस्य स्वर्गे मोदति पाण्डव

Ngay tại đó, với nước hòa mè, người ấy nên dâng tarpaṇa để làm thỏa mãn các thần linh tổ tiên. Hỡi Pāṇḍava, đến bảy đời trong dòng tộc ấy đều hoan hỷ nơi thiên giới.

Verse 34

आत्मना सह भोगांश्च विविधान् लभते सुखी । षष्टिवर्षसहस्राणि क्रीडते सुरपूजितः

Người ấy an vui, tự mình thọ hưởng muôn vàn phúc lạc tương xứng với công đức. Được chư thiên tôn kính, người ấy vui chơi nơi thiên giới suốt sáu vạn năm.

Verse 35

मोदते सुचिरं कालं पितृपूजाफलधितः । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जायते विमले कुले

Nhờ quả phúc của việc thờ kính tổ tiên, người ấy hoan hỷ trong thời gian rất lâu. Rồi khi phước ở cõi trời đã tiêu và rơi khỏi thiên giới, người ấy sinh vào một gia tộc thanh khiết, cao quý và trong sạch.

Verse 36

धनवान्दानशीलश्च नीरोगो लोकपूजितः । पुनः स्मरति तत्तीर्थं गमनं कुरुते पुनः

Người ấy trở nên giàu có, ưa bố thí, không bệnh tật và được mọi người tôn kính. Rồi người ấy lại nhớ đến thánh địa (tīrtha) ấy và lại lên đường hành hương đến đó.

Verse 37

द्वितीये जन्मनि भवेद्ध्रदस्यानुचरोत्कटः । तथैव ब्रह्मचर्येण सोपवासो जितेन्द्रियः

Trong lần sinh thứ hai, người ấy trở thành một tùy tùng hùng dũng, đáng kính sợ của thánh địa hồ ấy. Cũng vậy, người ấy sống theo hạnh brahmacarya—ăn chay nhịn và chế ngự các căn.

Verse 38

सर्वहिंसानिवृत्तस्तु लभते फलमुत्तमम् । एवं धर्मसमाचारो यस्तु प्राणान्परित्यजेत्

Nhưng người nào đã lìa bỏ mọi sự bạo hại thì đạt được quả phúc tối thượng. Và bất cứ ai, sống theo pháp như thế, rồi xả bỏ mạng sống—

Verse 39

तस्य पुण्यफलं यद्वै तन्निबोध नराधिप । शतं वर्षसहस्राणि स्वर्गे मोदति पाण्डव

Hỡi bậc quân vương, hãy hiểu quả phúc công đức của người ấy. Hỡi Pāṇḍava, người ấy hoan hỷ nơi thiên giới suốt một trăm nghìn năm.

Verse 40

अप्सरोगणसंकीर्णे दिव्यशब्दानुनादिते । दिव्यगन्धानुलिप्ताङ्गो दिव्यालङ्कारभूषितः

Trong cõi trời ấy, nơi đoàn Apsarā chen chúc và vang dội âm thanh thiên giới, thân ngài được xức hương thơm thần diệu và trang sức bằng bảo vật cõi trời.

Verse 41

क्रीडते दैवतैः सार्द्धं सिद्धगन्धर्वसंस्तुतः । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो राजा भवति वीर्यवान्

Ngài vui đùa cùng chư thiên, được các Siddha và Gandharva ca tụng. Rồi khi phước báo đã tận, rơi khỏi cõi trời, ngài sinh làm bậc vương giả hùng cường, dũng mãnh.

Verse 42

हस्त्यश्वरथयानैश्च धर्मज्ञः शास्त्रतत्परः । गृहे स्तम्भशताकीर्णे सौवर्णे रजतान्विते

Ngài trở thành bậc thông hiểu dharma, chuyên tâm nơi thánh điển, có đủ voi, ngựa và xe. Ngài ở trong dinh thự dày đặc trăm cột, trang hoàng vàng ròng và khảm bạc.

Verse 43

सप्ताष्टभूमिसुद्वारे दासीदाससमाकुले । मत्तमातङ्गनिःश्वासैर्वाजिहेषितनादितैः

Với những cổng đẹp đẽ vươn cao qua bảy hay tám tầng, đầy ắp tỳ nữ và gia nhân, dinh thự ấy vang rền bởi hơi thở của voi say và tiếng hí của ngựa.

Verse 44

क्षुभ्यते तस्य तद्द्वारमिन्द्रस्य भुवनं यथा । राजराजेश्वरः श्रीमान्सर्वस्त्रीजनवल्लभः

Cổng của ngài náo nhiệt rộn ràng như cõi của Indra. Ngài trở thành bậc vương chủ rực rỡ giữa các vua, được mọi nữ nhân mến yêu.

Verse 45

तस्मिन्गृहे वसित्वा तु क्रीडाभोगसमन्वितः । जीवेद्वर्षशतं साग्रं सर्वव्याधिविवर्जितः

Cư trú trong ngôi nhà ấy, đầy đủ vui chơi và hưởng lạc, người ấy sống trọn một trăm năm và hơn nữa, lìa xa mọi bệnh tật.

Verse 46

एवं तेषां भवेत्सर्वं ये मृता ह्यमरेश्वरे । अग्निप्रवेशं यः कुर्याद्भक्त्या ह्यमरकण्टके

Như vậy, mọi điều ấy đều ứng nghiệm cho những ai chết tại Amareśvara. Và ai với lòng sùng tín bước vào lửa tại Amarakantaka—

Verse 47

स मृतः स्वर्गमाप्नोति यास्यते परमां गतिम् । स्नानं दानं जपो होमः शुभं वा यदि वाशुभम्

Chết như thế, người ấy đạt cõi trời và tiến đến cảnh giới tối thượng. Tắm gội, bố thí, trì tụng (japa) và tế lửa (homa)—dù làm với ý lành hay thậm chí cách khác—

Verse 48

पुराणे श्रूयते राजन्सर्वं कोटिगुणं भवेत् । तस्यास्तीरे तु ये वृक्षाः पतिताः कालपर्यये

Hỡi Đại vương, trong các Purāṇa có truyền rằng mọi công đức đều tăng lên gấp một crore lần. Ngay cả những cây cối trên bờ của Nàng, ngã xuống khi thời hạn đã mãn—

Verse 49

नर्मदातोयसंस्पृष्टास्ते यान्ति परमां गतिम् । अनिवृत्तिका गतिस्तस्य पवनस्याम्बरे यथा

Được nước sông Narmadā chạm đến, họ đi tới mục tiêu tối thượng. Đà tiến của họ không quay lui—như gió chuyển động giữa hư không.

Verse 50

पतनं कुरुते यस्तु तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । कन्यास्त्रीणि सहस्राणि पाताले भोगभागिनः

Hỡi bậc chúa tể loài người, ai phạm sự sa ngã về đạo hạnh tại tīrtha linh thiêng ấy, thì nơi Pātāla có hàng ngàn thiếu nữ trở thành bạn đồng hưởng thụ dục lạc của người ấy.

Verse 51

तिष्ठन्ति भवने तस्य प्रेषणे प्रार्थयन्ति च । दिव्यभोगैः सुसम्पन्नः क्रीडते कालम्

Họ ở trong cung điện của người ấy, chờ lệnh và cũng khẩn cầu. Được đầy đủ các hưởng thụ thần diệu, người ấy vui chơi mà trôi qua tháng ngày.

Verse 52

पृथिव्यां ह्यासमुद्रायां तादृशो नैव जायते । यादृशोऽयं नरश्रेष्ठ पर्वतोऽमरकण्टकः

Hỡi bậc nhân kiệt, trên cõi đất này cùng với các đại dương, chẳng có ngọn núi nào sinh ra giống như ngọn núi kỳ diệu này: Amarakanṭaka.

Verse 53

तत्र तीर्थं तु विज्ञेयं पर्वतस्यानु पश्चिमे । ह्रदो जालेश्वरो नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतः

Tại đó, về phía tây của ngọn núi, nên biết có một thánh địa tīrtha: một hồ mang tên Jāleśvara, lừng danh khắp ba cõi.

Verse 54

तत्र पिण्डप्रदानेन सन्ध्योपासनकेन तु । पितरो द्वादशाब्दानि तर्पितास्तु भवन्ति वै

Tại đó, nhờ dâng piṇḍa và hành trì sandhyā-upāsanā (lễ bái lúc hoàng hôn), các bậc tổ tiên quả thật được thỏa nguyện suốt mười hai năm.

Verse 55

दक्षिणे नर्मदातीरे कपिला तु महानदी । सरलार्जुनसंछन्ना खदिरैरुपशोभिता

Bên bờ nam sông Narmadā có đại hà Kapilā; phủ kín bởi cây sarala và arjuna, lại được tô điểm bởi những cây khadira.

Verse 56

माधवीसल्लकीभिश्च वल्लीभिश्चाप्यलंकृता । श्वापदैर्गर्जमानैश्च गोमायुवानरादिभिः

Nơi ấy được điểm trang bởi dây leo mādhavī, sallakī và muôn loài dây rừng; lại vang dội tiếng kêu của thú hoang—chó rừng, khỉ và các loài khác.

Verse 57

पक्षिजातिविशेषैश्च नित्यं प्रमुदिता नृप । साग्रं कोटिशतं तत्र ऋषीणामिति शुश्रुम

Tâu đại vương, nơi ấy luôn hoan hỷ bởi muôn loài chim; và chúng tôi nghe rằng tại đó có hơn một trăm koṭi các bậc ṛṣi.

Verse 58

तपस्तप्त्वा गतं मोक्षं येषां जन्म न चागमः । येन तत्र तपस्तप्तं कपिलेन महात्मना

Nhờ tu khổ hạnh, họ chứng đắc mokṣa, và không còn trở lại vòng sinh. Chính tại đó, bậc đại hồn Kapila đã thực hành khổ hạnh của mình.

Verse 59

तत्र तच्चाभवत्तीर्थं पुण्यं सिद्धनिषेवितम् । येन सा कापिलैस्तात सेविता ऋषिभिः पुरा

Tại đó, nơi ấy trở thành một tīrtha linh thiêng, thanh tịnh, được các bậc siddha lui tới; vì thuở xưa, hỡi hiền hữu, các ṛṣi thuộc dòng Kapila cùng những ṛṣi khác đã từng nương trú nơi ấy.

Verse 60

तेन सा कपिला नाम गीता पापक्षयंकरी । तत्र कोटिशतं साग्रं तीर्थानाममरेश्वरे

Vì thế, nàng được ca tụng với danh xưng ‘Kapilā’, đấng tiêu trừ tội lỗi. Tại đó, ở Amareśvara, có hơn một trăm koṭi thánh địa (tīrtha).

Verse 61

अहोरात्रोषितो भूत्वा मुच्यते सर्वकिल्बिषैः । दानं च विधिवद्दत्त्वा यथाशक्त्या द्विजोत्तमे

Ai lưu lại nơi ấy trọn một ngày một đêm thì được giải thoát khỏi mọi tội lỗi. Và khi bố thí đúng pháp, tùy theo khả năng, đến vị Bà-la-môn tối thắng—

Verse 62

ईश्वरानुग्रहात्सर्वं तत्र कोटिगुणं भवेत् । यस्मादनक्षरं रूपं प्रणवस्येह भारत

Nhờ ân huệ của Đấng Tối Thượng, mọi việc làm tại đó đều được tăng lên đến một koṭi lần, hỡi Bhārata—vì nơi ấy hiện hữu hình thể bất hoại, không suy tàn của Praṇava (Oṃ).

Verse 63

शिवस्वरूपस्य ततः कृतमात्राक्षरं भवेत् । तिर्यञ्चः पशवश्चैव वृक्षा गुल्मलतादयः

Vì thế, chỉ cần thực hành một âm tiết của Praṇava cũng trở thành sự hiệp thông với chính bản thể của Śiva. Tại đó, chim muông và thú vật, cùng cây cối, bụi rậm, dây leo và các loài tương tự cũng được nâng lên.

Verse 64

तेऽपि तत्र क्षयं याताः स्वर्गं यान्ति न संशयः । विशल्या तत्र या प्रोक्ता तत्रैव तु महानदी

Ngay cả họ, khi mệnh chung tại đó, cũng được lên cõi trời—không chút nghi ngờ. Và nơi được gọi là Viśalyā cũng ở ngay đó, bên dòng đại hà ấy.

Verse 65

स्नात्वा दत्त्वा यथान्यायं तत्रापि सुकृती भवेत् । तत्र देवगणाः सर्वे सकिन्नरमहोरगाः

Tại đó, ai tắm gội thanh tịnh và bố thí đúng theo pháp nghi thì trở nên người có công đức. Nơi ấy có đủ các chúng thiên, cùng các Kinnara và các Đại Xà (Mahānāga) hiện diện.

Verse 66

यक्षराक्षसगन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । सर्वे समागतास्तां वै पश्यन्ति ह्यमरेश्वरे

Các Yakṣa, Rākṣasa, Gandharva và các bậc ṛṣi giàu có nhờ khổ hạnh—tất thảy đều tụ hội và chiêm bái dòng/thánh địa ấy tại Amareśvara.

Verse 67

तैश्च सर्वैः समागम्य वन्दितौ तौ शुभौ कटौ । पुरा युगे महाघोरे सर्वलोकभयंकरे

Khi tất cả đều tụ hội, hai bờ cát tốt lành ấy được đảnh lễ và tôn kính. Thuở xưa, trong một yuga vô cùng khủng khiếp, khiến mọi cõi đều kinh sợ, sự linh hiển này đã được xác lập.

Verse 68

नर्मदायाः सुतस्तत्र सशल्यो विशलीकृतः । सर्वदेवैश्च ऋषिभिर्विशल्या तेन सा स्मृता

Tại đó, người con của Narmadā vốn bị śalya (mũi tên) găm trong thân đã được làm cho “vô tiễn”, tức được chữa lành. Vì thế, chư thiên và các bậc ṛṣi đều ghi nhớ nàng/nơi ấy với danh xưng Viśalyā.

Verse 69

युधिष्ठिर उवाच । उत्पन्ना तु कथं तात विशल्या कपिला कथम् । कथं वा नर्मदापुत्रः शल्ययुक्तोऽभवन्मुने

Yudhiṣṭhira thưa rằng: Bạch tôn phụ, Viśalyā đã phát sinh như thế nào? Và Kapilā (bò thiêng) đã xuất hiện ra sao? Bạch hiền thánh, vì sao con của Narmadā lại bị śalya (mũi tên) găm trong thân?

Verse 70

आश्चर्यभूतं लोकस्य श्रोतुमिच्छामि सुव्रत

Hỡi bậc giữ giới nguyện cao quý, con nguyện được nghe câu chuyện kỳ diệu khiến cả thế gian kinh ngạc.

Verse 71

श्रीमार्कण्डेय उवाच । पुरा दाक्षायणी नाम सहिता शूलपाणिना । क्रीडित्वा नर्मदातोये परया च मुदा नृप

Śrī Mārkaṇḍeya thưa rằng: Muôn tâu Đại vương, thuở xưa Nữ thần mang danh Dākṣāyaṇī, cùng với Śūlapāṇi (Śiva), vui đùa trong dòng nước Narmadā với niềm hỷ lạc tối thượng.

Verse 72

जलादुत्तीर्य सहसा वस्त्रमन्यत्समाहरत् । देव्यास्तु स्नानवस्त्रं तत्पीडितं लीलया नृप

Muôn tâu Đại vương, vừa thoắt lên khỏi nước, Ngài liền lấy một y phục khác; còn tấm vải tắm của Nữ thần thì được vắt nhẹ theo lối đùa vui (līlā).

Verse 73

सहितानुचरीभिस्तु इन्द्रायुधनिभं भृशम् । तस्मिन्निष्पीड्यमाने तु वारि यन्निःसृतं तदा

Và cùng các thị nữ hầu cận, Nàng vắt mạnh tấm vải rực sáng như cầu vồng của Indra; khi đang vắt như thế, dòng nước chảy ra từ đó liền hiện rõ.

Verse 74

तस्मादियं सरिज्जज्ञे कपिलाख्या महानदी । संयोगादङ्गरागस्य वस्त्रोद्यत्कपिलं जलम्

Từ đó, dòng sông này được sinh ra—đại hà mang tên Kapilā. Do sự hòa lẫn giữa hương liệu thoa thân và tấm vải, nước mang sắc kapila, vàng nâu.

Verse 75

गलितं तेन कपिला वर्णतो नामतोऽभवत् । तथा गन्धरसैर्युक्तं नानापुष्पैस्तु वासितम्

Như vậy, khi tuôn chảy ra, dòng ấy trở thành ‘Kapilā’—cả về sắc màu lẫn danh xưng. Lại còn đầy đủ hương và vị, thơm ngát bởi muôn loài hoa.

Verse 76

नानावर्णारुणं शुभ्रं वस्त्राद्यद्वारि निःसृतम् । पीड्यमानं करैः शुभ्रैस्तैस्तु पल्लवकोमलैः

Nước tuôn ra từ tấm vải hiện lên muôn sắc—đỏ hồng và rực sáng. Nó đang được vắt bởi những bàn tay trắng trong, mềm mại như chồi non mới nhú.

Verse 77

कपिलं जलमिश्रैस्तु तस्मादेषा सरिद्वरा । कपिला चोच्यते तज्ज्ञैः पुराणार्थविशारदैः

Vì nước của nàng hòa lẫn sắc vàng nâu, nên dòng sông thượng hạng này được các bậc am tường—tinh thông nghĩa lý Purāṇa—gọi là ‘Kapilā’.

Verse 78

एषा वै वस्त्रसम्भूता नर्मदातोयसम्भवा । महापुण्यतमा ज्ञेया कपिला सरिदुत्तमा

Kapilā này quả thật phát sinh từ tấm vải, và sinh ra từ dòng nước Narmadā. Hãy biết nàng là bậc tối thượng về công đức—Kapilā, dòng sông ưu việt nhất.