Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 10

Devanagari script

सिद्धिक्षेत्रं परं तात पर्वतो ह्यमरंकटः । सर्वदेवाश्रितो यस्मादृषिभिः परिसेवितः

Transliteration

siddhikṣetraṃ paraṃ tāta parvato hyamaraṃkaṭaḥ | sarvadevāśrito yasmādṛṣibhiḥ parisevitaḥ

Translation

Hỡi con yêu, núi Amarakantaka là thắng địa tối thượng của sự thành tựu tâm linh, vì chư thiên đều nương tựa nơi ấy và các hiền thánh (ṛṣi) chuyên cần phụng sự.

Word by Word

• सिद्धिक्षेत्रम्: the field/place of siddhi (spiritual attainment)
• सिद्धिक्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सिद्धेः क्षेत्रम्)

• परम्: supreme, highest
• परम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; विशेषणम्

• तात: O dear one / O father
• तात: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th case), एकवचन

• पर्वतः: the mountain
• पर्वतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन

• हि: indeed, for
• हि: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ

• अमरंकटः: Amaraṅkaṭa (name of the mountain; 'peak of the immortals')
• अमरंकटः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अमर (प्रातिपदिक) + अङ्कट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अमराणाम् अङ्कटः)

• सर्वदेवाश्रितः: resorted to by all the gods
• सर्वदेवाश्रितः: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक) + आश्रित (कृदन्त; √श्रि (श्रयणे) + आ- उपसर्ग, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) ‘आश्रित’; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वदेवानाम् आश्रितः)

• यस्मात्: from which / because of which
• यस्मात्: Apadana (Ablative source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th case), एकवचन; सर्वनाम

• ऋषिभिः: by sages
• ऋषिभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन

• परिसेवितः: frequented/served
• परिसेवितः: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परि-उपसर्ग + √सेव् (सेवने) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle)

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Amarakanṭaka

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A king (nṛpa/rajendra addressed)

Visual Art Cues

Scene: A wide sacred mountain vista of Amarakanṭaka: forested slopes, hermitages, sages in meditation, devas subtly present in the sky; the mountain radiates as a ‘siddhi-kṣetra’.

Characters & Entities

• Amarakantaka
• Devas
• Ṛṣis

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The sanctity of a place is affirmed through its continuous ‘resort’ by divine beings and its long tradition of ṛṣi-sevā and tapas.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Amarakantaka mountain is explicitly praised as a siddhi-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No single rite is commanded; the verse implies pilgrimage and sustained spiritual practice at a siddhi-kṣetra.