Prakarana 3

Verse 42 (दोहा/सोरठा)

एकु छत्रु एकु मुकुटमनि सब बरननि पर जोउ। तुलसी रघुबर नाम के बरन बिराजत दोउ।।20।।

eku chatru eku mukuṭa-maṇi saba baranani para jou | tulasī raghubara nāma ke barana birājata dou ||20||

Một là chiếc lọng hoàng gia; một là ngọc trên vương miện đặt trên mọi chữ cái. Tulsī nói: hai âm tiết của Danh Raghubara ngự trị trong vinh quang rực rỡ.

Verse 43 (चौपाई)

समुझत सरिस नाम अरु नामी। प्रीति परसपर प्रभु अनुगामी।। नाम रूप दुइ ईस उपाधी। अकथ अनादि सुसामुझि साधी।। को बड़ छोट कहत अपराधू। सुनि गुन भेद समुझिहहिं साधू।। देखिअहिं रूप नाम आधीना। रूप ग्यान नहिं नाम बिहीना।। रूप बिसेष नाम बिनु जानें। करतल गत न परहिं पहिचानें।। सुमिरिअ नाम रूप बिनु देखें। आवत हृदयँ सनेह बिसेषें।। नाम रूप गति अकथ कहानी। समुझत सुखद न परति बखानी।। अगुन सगुन बिच नाम सुसाखी। उभय प्रबोधक चतुर दुभाषी।।

samujhata sarisa nāma aru nāmī | prīti paraspara prabhu anugāmī || nāma rūpa dui īsa upādhī | akatha anādi su-sāmujhi sādhī || ko baṛa choṭa kahata aparādhū | suni guna bheda samujhihahiṃ sādhū || dekhiahia rūpa nāma ādhīnā | rūpa gyāna nahiṃ nāma bihīnā || rūpa biseṣa nāma binu jāneṃ | karatala-gata na parahiṃ pahicāneṃ || sumiri-a nāma rūpa binu dekheṃ | āvata hṛdayaṁ saneha biseṣeṃ || nāma rūpa gati akatha kahānī | samujhata sukhada na parati bakhānī || aguna saguna bica nāma su-sākhī | ubhaya prabodhaka catura dubhāṣī ||

Khi hiểu đúng, Danh và Được gọi tên được thấy là bình đẳng; tình yêu chuyển động giữa họ, luôn theo Chúa. Danh và Hình là hai phương thức của Chúa để chúng ta nhận thức; dù Ngài vô thủy và vượt ngoài lời nói, chân lý này được người khôn nắm bắt. Gọi cái này lớn hơn và cái kia nhỏ hơn là một lỗi lầm; nghe sự khác biệt của phẩm tính, người thánh thiện hiểu vấn đề. Hình được nhận thức là phụ thuộc vào Danh; cũng không có tri thức thật về Hình nếu không có Danh. Không có Danh người ta không thể nhận ra sự khác biệt của Hình - như vật nằm trong lòng bàn tay, nhưng vẫn không được biết. Hãy nhớ Danh dù không thấy Hình: một sự dịu dàng đặc biệt sẽ nảy sinh trong tim. Con đường của Danh và Hình là câu chuyện không thể nói; hiểu được nó là phúc lạc, nhưng không thể kể trọn vẹn. Giữa vô hình và hữu hình, Danh đứng làm nhân chứng chắc chắn - một thông dịch viên khéo léo đánh thức sự hiểu biết về cả hai.

Verse 44 (दोहा/सोरठा)

राम नाम मनिदीप धरु जीह देहरी द्वार। तुलसी भीतर बाहेरहुँ जौं चाहसि उजिआर।।21।।

rāma nāma manidīpa dharu jīha deharī dvāra | tulasī bhitara bāherahũ jaũ cāhasi ujiāra ||21||

Hãy đặt ngọn đèn ngọc của Danh Rāma trên ngưỡng cửa của lưỡi. Tulsī nói: nếu ngươi muốn ánh sáng, hãy để nó chiếu sáng bên trong - và cả bên ngoài.

Verse 45 (चौपाई)

नाम जीहँ जपि जागहिं जोगी। बिरति बिरंचि प्रपंच बियोगी।। ब्रह्मसुखहि अनुभवहिं अनूपा। अकथ अनामय नाम न रूपा।। जाना चहहिं गूढ़ गति जेऊ। नाम जीहँ जपि जानहिं तेऊ।। साधक नाम जपहिं लय लाएँ। होहिं सिद्ध अनिमादिक पाएँ।। जपहिं नामु जन आरत भारी। मिटहिं कुसंकट होहिं सुखारी।। राम भगत जग चारि प्रकारा। सुकृती चारिउ अनघ उदारा।। चहू चतुर कहुँ नाम अधारा। ग्यानी प्रभुहि बिसेषि पिआरा।। चहुँ जुग चहुँ श्रुति ना प्रभाऊ। कलि बिसेषि नहिं आन उपाऊ।।

nāma jīhaṁ japi jāgahiṁ jogī | birati birañci prapañca biyogī || brahma-sukhahi anubhavahiṁ anūpā | akatha anāmay nāma na rūpā || jānā cahahiṁ gūṛha gati jeū | nāma jīhaṁ japi jānahiṁ teū || sādhaka nāma japahiṁ laya lāeṁ | hohiṁ siddha animādika pāeṁ || japahiṁ nāmu jana ārata bhārī | miṭahiṁ kusaṅkaṭa hohiṁ sukhārī || rāma bhagata jaga cāri prakārā | sukṛtī cāriu anagha udārā || cahū catura kahuṁ nāmu adhārā | gyānī prabhūhi biseṣi piārā || cahuṁ juga cahuṁ śruti nā prabhāū | kali biseṣi nahiṁ āna upāū ||

Các đạo sĩ Yoga duy trì tỉnh thức bằng cách tụng niệm Danh trên lưỡi - tách rời như Brahmā, cắt đứt với ràng buộc thế gian. Họ nếm trải phúc lạc vô song của Brahman: không thể nói, trong sạch - nơi không có danh cũng không có hình. Những ai muốn biết con đường sâu kín ấy - bằng cách tụng niệm Danh trên lưỡi, họ cũng sẽ biết. Người tu hành tụng niệm Danh, định tâm trong thiền định; họ trở thành bậc thành tựu, đạt được cả những quyền năng bắt đầu từ sự nhỏ bé. Những người đau khổ nặng nề tụng niệm Danh; những khủng hoảng xấu bị xua tan và họ trở nên hạnh phúc. Trong thế gian người sùng đạo của Rāma có bốn loại - mỗi loại đều có công đức, không tì vết và cao thượng. Cho cả bốn loại khôn ngoan, Danh là chỗ dựa; và người biết, theo cách đặc biệt, yêu dấu Chúa. Trong cả bốn thời đại và cả bốn Veda, vinh quang của Danh được tuyên dương; nhưng trong Kali nó tối thượng - không có phương tiện nào khác.

Verse 46 (दोहा/सोरठा)

सकल कामना हीन जे राम भगति रस लीन। नाम सुप्रेम पियूष हद तिन्हहुँ किए मन मीन।।22।।

sakala kāmanā hīna je rāma bhagati rasa līna | nāma su-prema piyūṣa hada tinhahuṁ kiye mana mīna ||22||

Những ai thoát khỏi mọi tham ái và đắm mình trong vị cam lộ của lòng sùng kính Rama, bằng tình yêu tối thượng đối với cam lộ của Thánh Danh, họ đã biến tâm hồn mình như những con cá, sống mãi trong dòng suối ấy.

Verse 47 (चौपाई)

अगुन सगुन दुइ ब्रह्म सरूपा। अकथ अगाध अनादि अनूपा।। मोरें मत बड़ नामु दुहू तें। किए जेहिं जुग निज बस निज बूतें।। प्रोढ़ि सुजन जनि जानहिं जन की। कहउँ प्रतीति प्रीति रुचि मन की।। एकु दारुगत देखिअ एकू। पावक सम जुग ब्रह्म बिबेकू।। उभय अगम जुग सुगम नाम तें। कहेउँ नामु बड़ ब्रह्म राम तें।। ब्यापकु एकु ब्रह्म अबिनासी। सत चेतन धन आनँद रासी।। अस प्रभु हृदयँ अछत अबिकारी। सकल जीव जग दीन दुखारी।। नाम निरूपन नाम जतन तें। सोउ प्रगटत जिमि मोल रतन तें।।

aguna saguna dui brahma sarūpā | akatha agādha anādi anūpā || moreṁ mata baṛa nāmu duhū teṁ | kie jehiṁ juga nija basa nija būteṁ || proṛhi sujana jani jānahĩ jana kī | kahuṁ pratīti prīti ruci mana kī || eku dārugata dekhi-a ekū | pāvaka sama juga brahma bibekū || ubhay agama juga sugama nāma teṁ | kaheuँ nāmu baṛa brahma rāma teṁ || byāpaku eku brahma abināsī | sata cetana dhana ānaṁda rāsī || asa prabhu hṛdayaṁ achata abikārī | sakala jīva jaga dīna dukhārī || nāma nirūpana nāma jatana teṁ | sou pragaṭata jimi mola ratana teṁ ||

Vô thuộc tính và Hữu thuộc tính, đây là hai phương diện của Brahman duy nhất: không thể nói ra, không thể đo lường, không khởi đầu, vượt ngoài sự so sánh. Nhưng theo sự hiểu biết của tôi, Thánh Danh còn vĩ đại hơn cả hai; vì bằng sức mạnh riêng của mình, nó đã đưa cả hai phương diện vào trong quyền năng của mình. Xin những bậc trưởng giả và hiền đức đừng coi đây là lời nói thường; tôi nói điều mà đức tin, tình yêu và sự thưởng thức của tâm hồn tôi đã kiểm chứng. Như người thấy lửa tiềm ẩn trong gỗ, vậy với sự phân biệt sáng suốt, người nhận ra Brahman duy nhất trong cặp đôi vô thuộc tính và hữu thuộc tính. Cả hai đều không thể tiếp cận, nhưng qua Thánh Danh cả hai trở nên dễ dàng; vì thế tôi đã tuyên bố Thánh Danh Rama còn vĩ đại hơn cả Brahman. Brahman duy nhất, vạn hữu, bất diệt đó chính là Tồn tại, chính là Ý thức, một kho tàng, một đống phúc lạc. Một Đức Chúa như thế ngự trong tâm, bất biến; nhưng tất cả chúng sinh và cả thế giới đều nghèo khổ và đau buồn. Bằng cách giảng giải Thánh Danh và thực hành kỷ luật Thánh Danh, Ngài trở nên hiển hiện, như viên ngọc bộc lộ ánh sáng khi mài trên đá thử.

Verse 48 (दोहा/सोरठा)

निरगुन तें एहि भाँति बड़ नाम प्रभाउ अपार। कहउँ नामु बड़ राम तें निज बिचार अनुसार।।23।।

niragun teṃ ehi bhā̃ti baṛa nāma prabhāu apāra | kahaũ nāmu baṛa rāma teṃ nija bicāra anusāra ||23||

Như vậy, so với Tuyệt đối Vô thuộc tính, quyền năng của Thánh Danh được tuyên bố là vô lượng. Theo sự phân biệt đã suy nghĩ của chính mình, tôi khẳng định: Thánh Danh còn vĩ đại hơn cả Rama trong hình thái hiển hiện của Ngài.

Verse 49 (चौपाई)

राम भगत हित नर तनु धारी। सहि संकट किए साधु सुखारी।। नामु सप्रेम जपत अनयासा। भगत होहिं मुद मंगल बासा।। राम एक तापस तिय तारी। नाम कोटि खल कुमति सुधारी।। रिषि हित राम सुकेतुसुता की। सहित सेन सुत कीन्ह बिबाकी।। सहित दोष दुख दास दुरासा। दलइ नामु जिमि रबि निसि नासा।। भंजेउ राम आपु भव चापू। भव भय भंजन नाम प्रतापू।। दंडक बनु प्रभु कीन्ह सुहावन। जन मन अमित नाम किए पावन।। निसिचर निकर दले रघुनंदन। नामु सकल कलि कलुष निकंदन।।

rāma bhagata hita nara tanu dhārī | sahi saṅkaṭa kiye sādhu sukhārī || nāmu sa-prema japata anāyāsā | bhagata hohiṃ muda maṅgala bāsā || rāma eka tāpasa tiya tārī | nāma koṭi khala kumati sudhārī || ṛṣi hita rāma suketu-sutā kī | sahita sena-suta kīnha bibākī || sahita doṣa dukha dāsa durāsā | dalai nāmu jimi rabi nisi nāsā || bhaṃjeu rāma āpu bhava cāpū | bhava-bhaya-bhañjana nāma pratāpū || daṇḍaka banu prabhu kīnha suhāvana | jana mana amita nāma kiye pāvana || nisi-cara nikara dale raghunaṃdana | nāmu sakala kali-kaluṣa nikaṃdana ||

Vì lợi ích của các tín đồ, Rama đã mang thân người; chịu đựng gian khổ, Ngài làm cho các thánh nhân vui mừng. Ai niệm Thánh Danh với tình yêu, không gượng ép, người tín đồ ấy sẽ đến ngụ trong niềm vui và sự may mắn. Rama đã cứu độ một người phụ nữ khổ hạnh; Thánh Danh đã cải hóa vô số kẻ ác với tâm trí quanh co. Vì lợi ích của các hiền triết, Rama đã làm cho con gái của Suketu và con trai của Sena trở nên sáng suốt, thiết lập sự phân biệt chân chính. Cùng với lỗi lầm, đau khổ và hy vọng xấu của kẻ phục vụ, Thánh Danh tiêu diệt chúng, như mặt trời tiêu tan màn đêm. Chính Rama đã bẻ gãy cây cung của luân hồi; oai nghi của Thánh Danh phá vỡ nỗi sợ hãi của luân hồi. Đức Chúa đã làm cho rừng Dandaka trở nên tươi đẹp; Thánh Danh vô lượng đã thanh tịnh hóa tâm hồn của mọi người. Raghunandana đã đánh tan các đạo quân dạ xoa; Thánh Danh nhổ sạch sự ô uế của thời đại Kali.

Verse 50 (दोहा/सोरठा)

सबरी गीध सुसेवकनि सुगति दीन्हि रघुनाथ। नाम उधारे अमित खल बेद बिदित गुन गाथ।।24।।

sabarī gīdha su-sevakanī su-gati dīnhi raghunātha | nāma udhāre amita khala beda bidita guna gātha ||24||

Raghunatha đã ban trạng thái tối hậu phúc lành cho Sabari và Jatayu, những tôi tớ chân chính. Và bằng Thánh Danh, Ngài đã cứu độ vô số linh hồn tội lỗi; chính các Veda đã xướng tụng câu chuyện về các đức hạnh của Ngài.

Verse 51 (चौपाई)

राम सुकंठ बिभीषन दोऊ। राखे सरन जान सबु कोऊ।। नाम गरीब अनेक नेवाजे। लोक बेद बर बिरिद बिराजे।। राम भालु कपि कटकु बटोरा। सेतु हेतु श्रमु कीन्ह न थोरा।। नामु लेत भवसिंधु सुखाहीं। करहु बिचारु सुजन मन माहीं।। राम सकुल रन रावनु मारा। सीय सहित निज पुर पगु धारा।। राजा रामु अवध रजधानी। गावत गुन सुर मुनि बर बानी।। सेवक सुमिरत नामु सप्रीती। बिनु श्रम प्रबल मोह दलु जीती।। फिरत सनेहँ मगन सुख अपनें। नाम प्रसाद सोच नहिं सपनें।।

rāma sukaṇṭha bibhīṣana doū | rākhē saraṇa jāni sabu koū || nāma garība anēka nēvājē | loka bēda bara birida birājē || rāma bhālu kapi kaṭaku baṭōrā | sētu hētu śramu kīnha na thōrā || nāmu lēta bhava-siṃdhu sukha āhīṃ | karahu bicāru sujana mana māhīṃ || rāma sakula rana rāvaṇu mārā | sīya sahita nija pura pagu dhārā || rājā rāmu avadha raja-dhānī | gāvata guna sura muni bara bānī || sēvaka sumirata nāmu sa-prītī | binu śrama prabala mōha dalu jītī || phirata sanēhaṁ magana sukha apanēṃ | nāma prasāda sōca nahiṃ sapanēṃ ||

Rama, và cả Nilakantha cùng Vibhishana, Ngài đã che chở họ, biết rằng mỗi người đều nương tựa nơi Ngài. Thánh Danh đã nâng đỡ vô số linh hồn nghèo khổ và thấp hèn; trong ký ức dân gian và trong các Veda, lời thề vinh quang của nó tỏa sáng. Rama đã tập hợp gấu và khỉ thành một đạo quân, và vì cây cầu, Ngài không tiếc công lao. Nhưng chỉ bằng việc niệm Thánh Danh, đại dương luân hồi trở nên dễ dàng, hãy suy ngẫm điều này trong tâm, hỡi những người thiện lành. Rama, trong cuộc chiến kinh hoàng, đã giết Ravana, và cùng với Sita, Ngài đã trở về, đặt chân trong thành phố của mình. Vua Rama tại Ayodhya, kinh đô vương giả, các đức hạnh của Ngài được các vị thần và hiền triết xướng tụng bằng lời nói cao quý. Người tôi tớ nhớ Thánh Danh với tình yêu, không cần nỗ lực, chiến thắng đạo quân mạnh mẽ của ảo tưởng. Người ấy đi lại, đắm say trong tình yêu và hạnh phúc nội tâm; nhờ ân sủng của Thánh Danh, không mối lo âu nào phát sinh, ngay cả trong giấc mơ.

Verse 52 (दोहा/सोरठा)

ब्रह्म राम तें नामु बड़ बर दायक बर दानि। रामचरित सत कोटि महँ लिय महेस जियँ जानि।।25।।

brahma rāma teṁ nāmu baṛa bara dāyaka bara dāni | rāmacarita sata koṭi mahaṁ liya mahesa jiyaṁ jāni ||25||

Thánh Danh còn vĩ đại hơn Brahman, và còn vĩ đại hơn cả Rama trong hình thái hiển hiện; vì nó ban ân điển và cho với sự hào phóng vô lượng. Giữ chân lý này trong tâm, Mahesha đã chọn, từ giữa vô số chủ đề, câu chuyện thiêng liêng về các hành động của Rama.

Verse 53 (चौपाई)

नाम प्रसाद संभु अबिनासी। साजु अमंगल मंगल रासी।। सुक सनकादि सिद्ध मुनि जोगी। नाम प्रसाद ब्रह्मसुख भोगी।। नारद जानेउ नाम प्रतापू। जग प्रिय हरि हरि हर प्रिय आपू।। नामु जपत प्रभु कीन्ह प्रसादू। भगत सिरोमनि भे प्रहलादू।। ध्रुवँ सगलानि जपेउ हरि नाऊँ। पायउ अचल अनूपम ठाऊँ।। सुमिरि पवनसुत पावन नामू। अपने बस करि राखे रामू।। अपतु अजामिलु गजु गनिकाऊ। भए मुकुत हरि नाम प्रभाऊ।। कहौं कहाँ लगि नाम बड़ाई। रामु न सकहिं नाम गुन गाई।।

nāma prasāda sambhu abināsī | sāju amangala mangala rāsī || suka sanakādi siddha muni jogī | nāma prasāda brahma-sukha bhogī || nārada jāneu nāma pratāpū | jaga priya hari-hari hari priya āpū || nāmu japata prabhu kīnha prasādū | bhagata siromani bhe prahalādū || dhruvaṁ sagalāni japeu hari nāū̃ | pāyu acala anūpama ṭhāū̃ || sumiri pavanasuta pāvana nāmū | apane basa kari rākhe rāmū || apatu ajāmilu gaju ganikāū | bhe mukuta hari nāma prabhāū || kahauṁ kahām̐ lagi nāma baṛāī | rāmu na sakahiṁ nāma guna gāī ||

Nhờ ân sủng của Thánh Danh, Sambhu là bất diệt; Thánh Danh là một kho tàng sẵn sàng biến điềm xấu thành phúc lành tích lũy. Nhờ ân sủng của Thánh Danh, Suka, Sanaka và các vị khác, các Siddha, hiền triết và yogi hưởng lạc phúc lạc của Brahman. Narada đã biết oai nghi của Thánh Danh: thế gian yêu mến Hari, và chính Hari yêu mến thế gian qua Thánh Danh ấy. Niệm Thánh Danh, Đức Chúa đã ban ân huệ; như vậy Prahlada đã trở thành viên ngọc vương miện của các tín đồ. Dhruva, bằng cách niệm Thánh Danh của Hari, đã đạt được một địa vị bất động, vô song. Nhớ Thánh Danh thanh tịnh, con trai của Gió đã giữ Rama dưới quyền lực của mình. Ngay cả những kẻ sa ngã như Ajamila, con voi và kỹ nữ cũng được giải thoát, đó là quyền năng của Thánh Danh Hari. Tôi có thể kể đến đâu về sự vĩ đại của Thánh Danh? Ngay cả Rama cũng không thể xướng tụng trọn vẹn các đức hạnh của Thánh Danh.

Verse 54 (दोहा/सोरठा)

नामु राम को कलपतरु कलि कल्यान निवासु। जो सुमिरत भयो भाँग तें तुलसी तुलसीदासु।।26।।

nāmu rāma ko kalpataru kali kalyāna nivāsu | jo sumirata bhayo bhāṅga teṁ tulasī tulasīdāsu ||26||

Thánh Danh của Rama là cây như ý, là nơi ngự trị của phúc lành trong thời đại Kali này. Nhờ nhớ đến nó, ngay cả tôi, Tulsidas, vốn chỉ là một cây gai dầu thấp hèn, đã trở thành Tulasi, cây húng quế thiêng liêng.

Verse 55 (चौपाई)

चहुँ जुग तीनि काल तिहुँ लोका। भए नाम जपि जीव बिसोका।। बेद पुरान संत मत एहू। सकल सुकृत फल राम सनेहू।। ध्यानु प्रथम जुग मखबिधि दूजें। द्वापर परितोषत प्रभु पूजें।। कलि केवल मल मूल मलीना। पाप पयोनिधि जन मन मीना।। नाम कामतरु काल कराला। सुमिरत समन सकल जग जाला।। राम नाम कलि अभिमत दाता। हित परलोक लोक पितु माता।। नहिं कलि करम न भगति बिबेकू। राम नाम अवलंबन एकू।। कालनेमि कलि कपट निधानू। नाम सुमति समरथ हनुमानू।।

cahũ juga tīni kāla tihũ lokā | bhae nāma japi jīva bisokā || beda purāna santa mata ehū | sakala sukṛta phala rāma sanehū || dhyānu prathama juga makha-bidhi dūjẽ | dvāpara paritoṣata prabhu pūjẽ || kali kevala mala mūla malīnā | pāpa payonidhi jana mana mīnā || nāma kāmataru kāla karālā | sumirata samana sakala jaga jālā || rāma nāma kali abhimata dātā | hita paraloka loka pitu mātā || nahiṁ kali karama na bhagati bibekū | rāma nāma avalambana ekū || kālanemi kali kapaṭa nidhānū | nāma sumati samaratha hanumānū ||

Qua bốn thời đại, trong ba khoảng thời gian, và trong cả ba thế giới, chúng sinh trở nên tự do khỏi đau khổ bằng cách niệm Thánh Danh. Các Veda, Purana và giáo lý của các thánh nhân đều đồng ý: quả của mọi việc làm công đức là tình yêu đối với Rama. Trong thời đại đầu, thiền định là con đường; trong thời đại thứ hai, sự hy sinh theo quy tắc; trong Dvapara, Đức Chúa hài lòng bằng sự thờ phụng. Nhưng Kali hoàn toàn ô trọc, là gốc rễ của sự ô uế, một biển tội lỗi, trong đó tâm trí con người di chuyển như cá. Thánh Danh là cây như ý; nó khuất phục Thời gian đáng sợ: bằng cách nhớ đến nó, toàn bộ lưới của thế gian bị cắt đứt và yên lặng. Thánh Danh Rama trong thời đại Kali ban điều mong muốn của tâm, có lợi cho đời này và đời sau, như cha và mẹ của linh hồn. Trong Kali không có sức mạnh cho hành động, không có lòng sùng kính sáng suốt; chỗ dựa duy nhất là Thánh Danh Rama. Kali là kho tàng của sự dối trá, một Kalanemi; nhưng Thánh Danh là lời khuyên đúng đắn, và Hanuman là sức mạnh to lớn làm cho nó hiệu nghiệm.

Verse 56 (दोहा/सोरठा)

राम नाम नरकेसरी कनककसिपु कलिकाल। जापक जन प्रहलाद जिमि पालिहि दलि सुरसाल।।27।।

rāma nāma narakesarī kanakakasipu kalikāla | jāpaka jana prahalāda jimi pālihi dali surasāla ||27||

Tên của Rama là một người-sư đối với địa ngục của thời đại này, giống như Narasimha đối với Hiranyakasipu trong thời Kali. Như Narasimha đã che chở Prahlada, cái Tên cũng sẽ bảo vệ những người tụng niệm nó, tiêu diệt kẻ thù của các vị thần, những thế lực của tội lỗi và áp bức.

Verse 57 (चौपाई)

भायँ कुभायँ अनख आलसहूँ। नाम जपत मंगल दिसि दसहूँ।। सुमिरि सो नाम राम गुन गाथा। करउँ नाइ रघुनाथहि माथा।। मोरि सुधारिहि सो सब भाँती। जासु कृपा नहिं कृपाँ अघाती।। राम सुस्वामि कुसेवकु मोसो। निज दिसि दैखि दयानिधि पोसो।। लोकहुँ बेद सुसाहिब रीतीं। बिनय सुनत पहिचानत प्रीती।। गनी गरीब ग्रामनर नागर। पंडित मूढ़ मलीन उजागर।। सुकबि कुकबि निज मति अनुहारी। नृपहि सराहत सब नर नारी।। साधु सुजान सुसील नृपाला। ईस अंस भव परम कृपाला।। सुनि सनमानहिं सबहि सुबानी। भनिति भगति नति गति पहिचानी।। यह प्राकृत महिपाल सुभाऊ। जान सिरोमनि कोसलराऊ।। रीझत राम सनेह निसोतें। को जग मंद मलिनमति मोतें।।

bhāyã kubhāyã anakh ālasahū̃ | nāma japat maṅgala disi dasahū̃ || sumiri so nāma rāma guna gāthā | karaũ nāi raghunāthahi māthā || mori sudhārihi so saba bhā̃tī | jāsu kṛpā nahĩ kṛpā̃ aghātī || rāma susvāmi kusevaku moso | nija disi daikhi dayānidhi poso || lokahū̃ beda susāhiba rītī̃ | binaya sunata pahicānata prītī || ganī garība grāmanara nāgara | paṇḍita mūṛha malīna ujāgara || sukabi kukabi nija mati anuhārī | nṛpahi sarāhata saba nara nārī || sādhu sujāna susīla nṛpālā | īsa aṁsa bhava parama kṛpālā || suni sanamānahĩ sabahi subānī | bhaniti bhagati nati gati pahicānī || yaha prākṛta mahipāla subhāū | jāna siromani kosalarāū || rījhata rāma saneha nisotẽ | ko jaga manda malinmati motẽ ||

Trong sợ hãi hay bực bội, trong giận dữ hay ngay cả lười biếng, ai lặp lại Tên đều tìm thấy sự may mắn lan tỏa khắp mười phương hướng. Nhớ Tên ấy, hát ca đức hạnh của Rama, tôi cúi đầu trước Raghunath. Ngài sẽ sửa đổi tôi theo mọi cách, ân sủng của Ngài không bao giờ thất bại hay suy giảm. Rama là Chủ nhân hoàn hảo, còn tôi là tôi tớ không xứng đáng, nhưng nhìn về phía Ngài, Kho báu của lòng từ bi sẽ nuôi dưỡng và nâng đỡ tôi. Trong cách thế của thế gian và trong quy tắc của Veda, một vị chúa tốt nhận ra tình yêu khi nghe lời cầu khẩn khiêm tốn. Người giàu và kẻ nghèo, người dân làng và dân thành thị, người học thức và kẻ đần độn, kẻ ô trọc và người sáng ngời, nhà thơ hay hoặc dở, theo trí tuệ riêng của mình, đàn ông và phụ nữ đều ca ngợi vị vua của họ. Một người cai trị thánh thiện, khôn ngoan và phong thái tốt đẹp, một hiện thân của phần của Chúa, trở nên cực kỳ từ bi. Khi nghe, ngài tôn trọng tất cả với lời nói ân cần, do đó lòng sùng kính, sự cúi đầu và con đường nội tâm của tôi được hiểu biết. Đó là tính cách tự nhiên của một người bảo vệ đất đai giản dị, hãy biết Viên ngọc trên vương miện, Vua của Kosala. Rama chắc chắn hài lòng bởi tình yêu một mình, ai trên thế giới này lại đần độn và ô trọc trong tâm trí hơn tôi?

Verse 58 (दोहा/सोरठा)

सठ सेवक की प्रीति रुचि रखिहहिं राम कृपालु। उपल किए जलजान जेहिं सचिव सुमति कपि भालु।।28(क)।। हौहु कहावत सबु कहत राम सहत उपहास। साहिब सीतानाथ सो सेवक तुलसीदास।।28(ख)।।

saṭha sevaka kī prīti ruci rakhihahiṁ rāma kṛpālu | upala kiye jalajāna jehiṁ saciva sumati kapi bhālu ||28(ka)|| hauhu kahāvata sabu kahata rāma sahata upahāsa | sāhiba sītānātha so sevaka tulasīdāsa ||28(kha)||

Rama đầy lòng từ bi duy trì tình yêu và sự quan tâm dịu dàng ngay cả đối với một người tôi tớ ngu ngốc. Đấng có thể biến đá thành hoa sen, người có đại thần là Trí tuệ, và đồng minh là Khỉ và Gấu. Dù cả thế giới có nói và tôi trở thành điển hình, Rama chịu đựng sự chế giễu, Chủ nhân của tôi không ai khác ngoài Chúa của Sita, tôi tớ này là Tulsidas.

Verse 59 (चौपाई)

अति बड़ि मोरि ढिठाई खोरी। सुनि अघ नरकहुँ नाक सकोरी।। समुझि सहम मोहि अपडर अपनें। सो सुधि राम कीन्हि नहिं सपनें।। सुनि अवलोकि सुचित चख चाही। भगति मोरि मति स्वामि सराही।। कहत नसाइ होइ हियँ नीकी। रीझत राम जानि जन जी की।। रहति न प्रभु चित चूक किए की। करत सुरति सय बार हिए की।। जेहिं अघ बधेउ ब्याध जिमि बाली। फिरि सुकंठ सोइ कीन्ह कुचाली।। सोइ करतूति बिभीषन केरी। सपनेहुँ सो न राम हियँ हेरी।। ते भरतहि भेंटत सनमाने। राजसभाँ रघुबीर बखाने।।

ati baṛi mori ḍhiṭhāī khorī | suni agh narakahum̐ nāka sakorī || samujhi saham mohi apaḍara apanem̐ | so sudhi rāma kīnhi nahiṃ sapanem̐ || suni avaloki sucita cakha cāhī | bhagati mori mati svāmi sarāhī || kahata nasāi hoi hiyam̐ nīkī | rījhata rāma jāni jana jī kī || rahati na prabhu cita cūka kiē kī | karata surati saya bāra hiē kī || jehim̐ agh badheu byādha jimi bālī | phiri sukanṭha soi kīnha kucālī || soi karatūti bibhīṣana kerī | sapanem̐hu so na rāma hiyam̐ herī || te bharatahi bheṃṭata sanamāne | rājasabhām̐ raghubīra bakhāne ||

Thật lớn lao là lỗi cứng đầu của tôi, nghe về tội lỗi như vậy, ngay cả địa ngục cũng sẽ nhăn mũi trong ghê tởm. Nhưng biết tôi vô sợ như người nhà, Rama không bao giờ, ngay cả trong giấc mơ, giữ lỗi ấy trong tâm. Nghe tôi nói và nhìn với đôi mắt trong sạch, Chủ nhân của tôi ca ngợi lòng sùng kính và ý định trong tôi. Khi tôi nói, trái tim tôi trở nên lành lặn, Rama hài lòng khi Ngài biết tâm của tôi tớ Ngài. Chúa không giữ trong suy nghĩ ký ức về một lỗi lầm đã làm, thay vào đó Ngài nhớ lại, lần lại lần nữa, tình yêu trong trái tim. Chính 'tội lỗi' đó mà như một thợ săn, Ngài đã giết Bali, một lần nữa Chúa cổ xanh đã biến nó thành một lời buộc tội cong quay. Nhưng cùng 'hành động' đó liên quan đến Vibhisana, Rama không bao giờ, ngay cả trong giấc mơ, coi là lỗi lầm trong tim Ngài. Do đó, khi Ngài gặp Bharata với vinh dự, Raghuvira đã tuyên bố điều này trong hội đồng hoàng gia.

Verse 60 (दोहा/सोरठा)

प्रभु तरु तर कपि डार पर ते किए आपु समान। तुलसी कहूँ न राम से साहिब सीलनिधान।।29(क)।। राम निकाईं रावरी है सबही को नीक। जों यह साँची है सदा तौ नीको तुलसीक।।29(ख)।। एहि बिधि निज गुन दोष कहि सबहि बहुरि सिरु नाइ। बरनउँ रघुबर बिसद जसु सुनि कलि कलुष नसाइ।।29(ग)।।

prabhu taru-tara kapi ḍāra para te kiye āpu samāna | tulasī kahū̃ na rāma se sāhiba sīla-nidhāna ||29(ka)|| rāma nikāī̃ rāvarī hai sabahī ko nīka | joṁ yaha sā̃cī hai sadā tau nīko tulasīka ||29(kha)|| ehi bidhi nija guna doṣa kahi sabahi bahuri siru nāi | baranaũ raghubara bisada jasu suni kali kaluṣa nasāi ||29(ga)||

Nhảy từ cây này sang cây khác, dọc theo những cành khỉ, Chúa đã làm cho họ ngang hàng với chính Ngài. Tulsidas nói: Tôi không thể nói đủ về Rama, Chủ nhân của tôi, kho tàng của đức hạnh dịu dàng. Rama, lòng tốt của Ngài là vì lợi ích của tất cả. Nếu điều này là thật, thì thật phúc phần cho Tulsidas. Như vậy, thú nhận đức hạnh và lỗi lầm của tôi, tôi cúi đầu một lần nữa trước tất cả, và tôi kể lại danh tiếng trong sạch của Chúa của dòng Raghu, nghe nó, sự ô trọc của Kali bị tiêu diệt.

Verse 61 (चौपाई)

जागबलिक जो कथा सुहाई। भरद्वाज मुनिबरहि सुनाई।। कहिहउँ सोइ संबाद बखानी। सुनहुँ सकल सज्जन सुखु मानी।। संभु कीन्ह यह चरित सुहावा। बहुरि कृपा करि उमहि सुनावा।। सोइ सिव कागभुसुंडिहि दीन्हा। राम भगत अधिकारी चीन्हा।। तेहि सन जागबलिक पुनि पावा। तिन्ह पुनि भरद्वाज प्रति गावा।। ते श्रोता बकता समसीला। सवँदरसी जानहिं हरिलीला।। जानहिं तीनि काल निज ग्याना। करतल गत आमलक समाना।। औरउ जे हरिभगत सुजाना। कहहिं सुनहिं समुझहिं बिधि नाना।।

jāgabalika jo kathā suhāī | bharadvāja munibarahi sunāī || kahihauṁ soi saṁbāda bakhānī | sunahuṁ sakala sajjana sukhu mānī || saṁbhu kīnha yaha carita suhāvā | bahuri kṛpā kari umahi sunāvā || soi siva kāga-bhusuṁḍihi dīnhā | rāma-bhagata adhikārī cīnhā || tenhi sana jāgabalika puni pāvā | tinh puni bharadvāja prati gāvā || te śrotā bakatā sama-sīlā | savaṁda-rasī jānahim hari-līlā || jānahim tīni kāla nija gyānā | karatala-gata āmalaka samānā || aurau je hari-bhagata sujānā | kahahim sunahim samujhahim bidhi nānā ||

Câu chuyện dễ thương mà Yajnavalkya kể lại cho đạo sĩ Bharadvaja, tôi sẽ kể lại cuộc đối thoại đó theo đúng trật tự. Hãy nghe nó, tất cả những linh hồn cao thượng, và hãy nhận lấy như một niềm vui. Sambhu đầu tiên đã sáng tác câu chuyện đẹp đẽ này, và sau đó, với lòng từ bi, đã kể lại cho Uma. Chính Siva đó đã ban nó cho Kakabhusundi, nhận biết ông là một tín đồ xứng đáng của Rama. Từ ông, Yajnavalkya nhận được nó một lần nữa, và ông lại hát nó cho Bharadvaja. Người nghe và người nói như vậy giống nhau về tính cách, những người yêu thích mật ngôn của diễn ngôn, những người biết vở diễn thần thánh của Hari. Họ biết ba thời gian bằng sự hiểu biết riêng của mình, rõ ràng như quả amalaka đặt trên lòng bàn tay. Và những tín đồ khôn ngoan khác của Hari cũng nói, nghe và hiểu nó theo nhiều cách.