Prakarana 3
सोपान-प्रवेश: नाम-महिमा और ‘श्रवण–कीर्तन–स्मरण’ की साधना द्वारा चित्त-शुद्धि। बालकाण्ड यहाँ ‘भक्ति-जन्म’ का द्वार है—जहाँ कथा-रस से पहले नाम-तत्त्व स्थापित होता है, ताकि साधक का मन (मानस) कथा-सरिता में उतरते ही मोक्षाभिमुख हो जाए।
இந்த பகுதி (தோஹா 20–29(க) சுற்றுவட்டத்தில்) பாலகாண்டத்தின் முன்னுரைப் பெருக்கில் ‘நாமம்’ என்பதையே மோட்ச-சோபானத்தின் முதல் உறுதியான படிக்கட்டாக நிறுவுகிறது. ரச-ஸ்வரம் பெரும்பாலும் சாந்தம் (சித்த-ப்ரசமனம்), தாஸ்யம் (சேவக-பாவம்), அத்புதம் (நாம-ப்ரதாபம்) ஆகியவற்றின் சங்கமம். துளசி ‘அக்ஷரம்’ என்பதை ‘மதுரம்’ எனப் புகழ்ந்து, ஒலி-சக்தியையே சாதனையாக ஆக்குகிறார்; பின்னர் ‘நாம–நாமி’யின் பரஸ்பரப் ப்ரீதியால் நிர்குண–ஸகுணங்களுக்கு இடையே பாலம் அமைக்கிறார். கதா-ஆக்யானம் (லீலை) தொடங்குவதற்கு முன் சித்தாந்த-ஸ்தாபனம் (நாம-தத்துவம்) வருவதன் காரணம்—கலியுகத்தில் கர்ம/யோகத்தின் துஷ்கரத்தினிடையே ‘கேவல நாமம்’ என்பதே அனைவருக்கும் எளிதான உபாயம் என்று அறிவிக்கவே. இங்கு பக்த-ஜீவன உதாரணங்கள் (ப்ரஹ்லாதன், த்ருவன், அஜாமிலன், கஜேந்திரன், கணிகை) நாமத்தை सार्वஜனீன, அஹைதுக, கருணாமய சாதனமாக நிரூபிக்கின்றன. இறுதியில் கவியின் தன்னிந்தை/வினயம் (திடுமுட்டுத்தனம், குசேவகன்) பக்தியின் ‘அனன்யதா’வையும், பிரபுவின் ‘சீலம்’ (க்ஷமா) என்பதையும் உணர்ச்சி-மையமாக்குகிறது—இதுவே பாலகாண்டத்தின் ‘பக்தி-ஜன்ம’ விதானம்.
Verses
சௌபாய் 20.1-4
आखर मधुर मनोहर दोऊ।बरन बिलोचन जन जिय जोऊ।।
सुमिरत सुलभ सुखद सब काहू।लोक लाहु परलोक निबाहू।।
कहत सुनत सुमिरत सुठि नीके।राम लखन सम प्रिय तुलसी के।।
बरनत बरन प्रीति बिलगाती।ब्रह्म जीव सम सहज सँघाती।।
नर नारायन सरिस सुभ्राता।जग पालक बिसेषि जन त्राता।।
भगति सुतिय कल करन बिभूषन।जग हित हेतु बिमल बिधु पूषन।।
स्वाद तोष सम सुगति सुधा के।कमठ सेष सम धर बसुधा के।।
जन मन मंजु कंज मधुकर से।जीह जसोमति हरि हलधर से।।
ākhar madhura manohara doū |barana bilocana jana jiya joū ||
sumirata sulabha sukhada saba kāhū |loka lāhu paraloka nibāhū ||
kahata sunata sumirata suṭhi nīke |rāma lakhana sama priya tulasī ke ||
baranata barana prīti bilagātī |brahma jīva sama sahaja saṁghātī ||
nara nārāyana sarisa subhrātā |jaga pālaka biseṣi jana trātā ||
bhagati sutiya kala karana bibhūṣana |jaga hita hetu bimala bidhu pūṣana ||
svāda toṣa sama sugati sudhā ke |kamaṭha seṣa sama dhara basudhā ke ||
jana mana mañju kañja madhukara se |jīha jasomati hari haladhara se ||
இரண்டு அக்ஷரங்களும் இனிமையானவை, மனதைக் கவர்பவை; அவை எழுத்துக்களின் இரண்டு கண்கள், பக்தரின் ஆன்மாவின் உயிர். அவற்றை நினைப்பது எளிது, அனைவருக்கும் இன்பம் தருபவை; இவ்வுலகில் லாபம், மறு உலகில் ஆதாரம். சொல்வதும், கேட்பதும், நினைப்பதும் மிகவும் நல்லது; துளஸிதாசருக்கு ராமர் லட்சுமணனைப் போலப் பிரியமானவை. இரண்டு அக்ஷரங்களும் உச்சரிக்கும்போது வேறுபட்டிருக்க, அவற்றின் பிரேமையில் பிரம்மாவும் ஜீவனும் போல ஆதியிலிருந்தே இயற்கையான துணைகள். நரன், நாராயணனைப் போன்ற நல்ல சகோதரர்கள்; உலகத்தைக் காப்பவர்கள், குறிப்பாகத் தம் பக்தர்களைக் காப்பவர்கள். பக்தி என்னும் அழகிய பெண்ணின் காதுகளுக்கு அழகிய ஆபரணங்கள் போன்றவை; உலக நன்மைக்காகக் களங்கமற்ற சந்திரன், சூரியன் போன்றவை. மோட்ச அமிர்தத்திற்கு சுவையும் திருப்தியும் போன்றவை; பூமியைத் தாங்கும் ஆமையும் ஆதிசேஷனும் போன்றவை. பக்தரின் மனம் என்னும் அழகிய தாமரைக்கு வண்டுகளைப் போன்றவை; நாவிற்கு யசோதைக்கு ஹரியும் பலராமரும் போன்றவை.
தோஹா 20
एकु छत्रु एकु मुकुटमनि सब बरननि पर जोउ।तुलसी रघुबर नाम के बरन बिराजत दोउ।।20।।
eku chatru eku mukuṭa-maṇi saba baranani para jou |tulasī raghubara nāma ke barana birājata dou ||20||
எல்லா எழுத்துக்களிலும் ஒன்று அரச குடை போன்றது, மற்றொன்று கிரீட மணி போன்றது, என மேலோங்கி மிளிர்கின்றன. துளஸிதாஸ் கூறுகிறார், ரகுபதியான ராமனின் நாமத்தின் இரண்டு எழுத்துக்களும் பிரகாசிக்கின்றன.
சௌபாய் 21.1-4
समुझत सरिस नाम अरु नामी।प्रीति परसपर प्रभु अनुगामी।।
नाम रूप दुइ ईस उपाधी।अकथ अनादि सुसामुझि साधी।।
को बड़ छोट कहत अपराधू।सुनि गुन भेद समुझिहहिं साधू।।
देखिअहिं रूप नाम आधीना।रूप ग्यान नहिं नाम बिहीना।।
रूप बिसेष नाम बिनु जानें।करतल गत न परहिं पहिचानें।।
सुमिरिअ नाम रूप बिनु देखें।आवत हृदयँ सनेह बिसेषें।।
नाम रूप गति अकथ कहानी।समुझत सुखद न परति बखानी।।
अगुन सगुन बिच नाम सुसाखी।उभय प्रबोधक चतुर दुभाषी।।
samujhata sarisa nāma aru nāmī |prīti paraspara prabhu anugāmī ||
nāma rūpa dui īsa upādhī |akatha anādi su-sāmujhi sādhī ||
ko baṛa choṭa kahata aparādhū |suni guna bheda samujhihahiṃ sādhū ||
dekhiahia rūpa nāma ādhīnā |rūpa gyāna nahiṃ nāma bihīnā ||
rūpa biseṣa nāma binu jāneṃ |karatala-gata na parahiṃ pahicāneṃ ||
sumiri-a nāma rūpa binu dekheṃ |āvata hṛdayaṁ saneha biseṣeṃ ||
nāma rūpa gati akatha kahānī |samujhata sukhada na parati bakhānī ||
aguna saguna bica nāma su-sākhī |ubhaya prabodhaka catura dubhāṣī ||
புரிந்து கொண்டால் நாமமும் நாமமுடையவரும் ஒன்றே போல் தோற்றும்; அவற்றிற்கு இடையே அன்பு பரஸ்பரமானது, பிரபு நாமத்தைத் தொடர்ந்து வருகிறார். நாமமும் ரூபமும் ஈஸ்வரனின் இரண்டு உபாதிகள், இரண்டும் சொல்லில் அடங்காதவை, ஆதியற்றவை; சரியான புரிதலால் மட்டுமே உணரப்படுபவை. எது பெரியது, எது சிறியது என்று கூறுவது குற்றம். அவற்றின் குணங்களின் வேறுபாட்டைக் கேட்டு சாதுக்கள் புரிந்து கொள்வார்கள். ரூபங்கள் நாமத்தைச் சார்ந்தே இருப்பதைக் காணலாம்; நாமம் இல்லாமல் ரூபத்தின் ஞானம் இல்லை. நாமத்தை அறியாமல் ஒரு குறிப்பிட்ட ரூபத்தை, கைக்குள் இருந்தாலும், அடையாளம் காண முடியாது. ஆனால் ரூபத்தைப் பார்க்காமலேயே நாமத்தை நினைவு கூர்ந்தால், விசேஷ அன்பு இதயத்தில் எழுகிறது. நாமமும் ரூபமும் சொல்லில் அடங்காத கதை; புரிந்தவர்களுக்கு இன்பம் தரும், ஆனால் வார்த்தைகளால் விளக்க முடியாது. குணமற்றவருக்கும் குணமுள்ளவருக்கும் இடையே நாமம் நல்ல சாட்சி, இருவரையும் அறிவுப்படுத்தும் சதுர மொழிபெயர்ப்பாளர்.
தோஹா 21
राम नाम मनिदीप धरु जीह देहरी द्वार।तुलसी भीतर बाहेरहुँ जौं चाहसि उजिआर।।21।।
rāma nāma manidīpa dharu jīha deharī dvāra |tulasī bhitara bāherahũ jaũ cāhasi ujiāra ||21||
ராம நாமத்தை ஒரு மணிக்கோம்பம் போல நாவின் வாயிற்படியில் வை, துளஸிதாசா, உள்ளேயும் வெளியேயும் ஒளி வேண்டுமாயின்.
சௌபாய் 22.1-4
नाम जीहँ जपि जागहिं जोगी।बिरति बिरंचि प्रपंच बियोगी।।
ब्रह्मसुखहि अनुभवहिं अनूपा।अकथ अनामय नाम न रूपा।।
जाना चहहिं गूढ़ गति जेऊ।नाम जीहँ जपि जानहिं तेऊ।।
साधक नाम जपहिं लय लाएँ।होहिं सिद्ध अनिमादिक पाएँ।।
जपहिं नामु जन आरत भारी।मिटहिं कुसंकट होहिं सुखारी।।
राम भगत जग चारि प्रकारा।सुकृती चारिउ अनघ उदारा।।
चहू चतुर कहुँ नाम अधारा।ग्यानी प्रभुहि बिसेषि पिआरा।।
चहुँ जुग चहुँ श्रुति ना प्रभाऊ।कलि बिसेषि नहिं आन उपाऊ।।
nāma jīhaṁ japi jāgahiṁ jogī |birati birañci prapañca biyogī ||
brahma-sukhahi anubhavahiṁ anūpā |akatha anāmay nāma na rūpā ||
jānā cahahiṁ gūṛha gati jeū |nāma jīhaṁ japi jānahiṁ teū ||
sādhaka nāma japahiṁ laya lāeṁ |hohiṁ siddha animādika pāeṁ ||
japahiṁ nāmu jana ārata bhārī |miṭahiṁ kusaṅkaṭa hohiṁ sukhārī ||
rāma bhagata jaga cāri prakārā |sukṛtī cāriu anagha udārā ||
cahū catura kahuṁ nāmu adhārā |gyānī prabhūhi biseṣi piārā ||
cahuṁ juga cahuṁ śruti nā prabhāū |kali biseṣi nahiṁ āna upāū ||
யோகிகள் நாவினால் நாமத்தை ஜெபித்து விழித்தெழுகின்றனர்; பற்றற்றவராய், பிரம்மனின் மாயவுலகிலிருந்து விடுபடுகின்றனர். அவர்கள் ஒப்பற்ற பிரம்மானந்தத்தை அனுபவிக்கின்றனர், அது வர்ணிக்க முடியாதது, குற்றமற்றது, பெயரும் உருவமும் அற்றது. இருளில் மறைந்திருக்கும் மார்க்கத்தை அறிய விரும்புவோரும், நாவினால் நாமத்தை ஜெபித்து அதனை அறிந்து கொள்கின்றனர். சாதகர்கள் மனம் ஒன்றிய நிலையில் நாமத்தை ஜெபிக்கின்றனர்; சித்தராகி, அணிமா முதலிய சித்திகளைப் பெறுகின்றனர். பெருந்துன்பத்தால் வாடுவோர் நாமத்தை ஜெபிக்கின்றனர்; அவர்களுடைய கொடிய துன்பங்கள் நீங்கி, இன்பமடைகின்றனர். உலகில் ராமபக்தர் நான்கு வகையினர்; நான்கு வகையினரும் புண்ணியசாலிகள், பாவமற்றோர், உதாரவான்மார். நான்கு வகை அறிஞர்க்கும் நாமமே ஆதாரம்; ஆனால் ஞானி பிரபுவுக்கு விசேஷமாகப் பிரியமானவன். நான்கு யுகங்களிலும் நான்கு வேதங்களிலும் நாமத்தின் பிரபாவம் உணரப்படுகிறது; ஆனால் கலியுகத்தில் விசேஷமாக வேறு உபாயமே இல்லை.
தோஹா 22
सकल कामना हीन जे राम भगति रस लीन।नाम सुप्रेम पियूष हद तिन्हहुँ किए मन मीन।।22।।
sakala kāmanā hīna je rāma bhagati rasa līna |nāma su-prema piyūṣa hada tinhahuṁ kiye mana mīna ||22||
எல்லா விருப்பங்களிலிருந்தும் விடுபட்டு, ராம பக்தியின் ஆனந்தத்தில் ஆழ்ந்தவர்கள், நாமத்தின் உன்னத அமிர்த ஏரியில் தங்கள் மனத்தை மீன்களைப் போல ஆக்கியுள்ளனர்.
சௌபாய் 23.1-4
अगुन सगुन दुइ ब्रह्म सरूपा।अकथ अगाध अनादि अनूपा।।
मोरें मत बड़ नामु दुहू तें।किए जेहिं जुग निज बस निज बूतें।।
प्रोढ़ि सुजन जनि जानहिं जन की।कहउँ प्रतीति प्रीति रुचि मन की।।
एकु दारुगत देखिअ एकू।पावक सम जुग ब्रह्म बिबेकू।।
उभय अगम जुग सुगम नाम तें।कहेउँ नामु बड़ ब्रह्म राम तें।।
ब्यापकु एकु ब्रह्म अबिनासी।सत चेतन धन आनँद रासी।।
अस प्रभु हृदयँ अछत अबिकारी।सकल जीव जग दीन दुखारी।।
नाम निरूपन नाम जतन तें।सोउ प्रगटत जिमि मोल रतन तें।।
aguna saguna dui brahma sarūpā |akatha agādha anādi anūpā ||
moreṁ mata baṛa nāmu duhū teṁ |kie jehiṁ juga nija basa nija būteṁ ||
proṛhi sujana jani jānahĩ jana kī |kahuṁ pratīti prīti ruci mana kī ||
eku dārugata dekhi-a ekū |pāvaka sama juga brahma bibekū ||
ubhaya agama juga sugama nāma teṁ |kaheuṁ nāmu baṛa brahma rāma teṁ ||
byāpaku eku brahma abināsī |sata cetana dhana ānaṁda rāsī ||
asa prabhu hṛdayaṁ achata abikārī |sakala jīva jaga dīna dukhārī ||
nāma nirūpana nāma jatana teṁ |sou pragaṭata jimi mola ratana teṁ ||
பிரம்மம் இரு வடிவங்களை உடையது, குணமற்றதும் குணமுள்ளதும்; இரண்டும் சொல்லொணாதவை, அளவற்றவை, ஆதியற்றவை, ஒப்பற்றவை. என் கருத்தில் நாமம் இரண்டினும் பெரியது, ஏனெனில் அது தன் சக்தியால் இரண்டையும் தன் வசப்படுத்தியுள்ளது. நல்லோர் இதைத் தங்கள் ஊழியனின் பெருவீரம் என எண்ண வேண்டாம்; என் இதயத்தின் நம்பிக்கை, அன்பு, விருப்பத்தால் கூறுகிறேன். சரியான பகுத்தறிவால் அறியப்படும் பிரம்மத்தின் இரு வடிவங்களும் நெருப்பைப் போல: ஒன்று மரத்திற்குள் மறைந்திருப்பதாகக் காணப்படுகிறது, மற்றது வெளிப்படையான நெருப்பாக. இரண்டும் அடைவதற்கு கடினம், ஆனால் நாமத்தால் இரண்டும் எளிதாக அடையக்கூடியவை; ஆதலால் நாமம் பிரம்மத்தினும் ராமரினும் பெரியது என்றேன். பிரம்மம் ஒன்றே, எங்கும் வியாபியதாய் அழிவற்றது, சுத்த சத்தும் சைதன்யமும், ஆனந்தத்தின் மிகுதி. அப்படிப்பட்ட மாற்றமற்ற இறைவன் இதயத்தில் இருந்தும், உலகின் எல்லா உயிர்களும் தரித்தும், துன்புற்றும், கஷ்டப்படுகின்றனர். நாமத்தைச் சிந்தித்து நாமத்தால் முயற்சிப்பதால், அவனும் வெளிப்படுகிறான், மணியின் மதிப்பு அதன் மதிப்பீட்டால் தெரியவருவது போல.
தோஹா 23
निरगुन तें एहि भाँति बड़ नाम प्रभाउ अपार।कहउँ नामु बड़ राम तें निज बिचार अनुसार।।23।।
niragun teṃ ehi bhā̃ti baṛa nāma prabhāu apāra |kahaũ nāmu baṛa rāma teṃ nija bicāra anusāra ||23||
இவ்வாறு நிர்குணத்தை விடப் பெரியது நாமத்தின் அளப்பரிய பிரபாவம். என் சொந்த சிந்தனைக்கு அனுசாரமாக, நாமம் இராமரை விடப் பெரியது எனக் கூறுகிறேன்.
சௌபாய் 24.1-4
राम भगत हित नर तनु धारी।सहि संकट किए साधु सुखारी।।
नामु सप्रेम जपत अनयासा।भगत होहिं मुद मंगल बासा।।
राम एक तापस तिय तारी।नाम कोटि खल कुमति सुधारी।।
रिषि हित राम सुकेतुसुता की।सहित सेन सुत कीन्ह बिबाकी।।
सहित दोष दुख दास दुरासा।दलइ नामु जिमि रबि निसि नासा।।
भंजेउ राम आपु भव चापू।भव भय भंजन नाम प्रतापू।।
दंडक बनु प्रभु कीन्ह सुहावन।जन मन अमित नाम किए पावन।।
निसिचर निकर दले रघुनंदन।नामु सकल कलि कलुष निकंदन।।
rāma bhagata hita nara tanu dhārī |sahi saṅkaṭa kiye sādhu sukhārī ||
nāmu sa-prema japata anāyāsā |bhagata hohiṃ muda maṅgala bāsā ||
rāma eka tāpasa tiya tārī |nāma koṭi khala kumati sudhārī ||
ṛṣi hita rāma suketu-sutā kī |sahita sena-suta kīnha bibākī ||
sahita doṣa dukha dāsa durāsā |dalai nāmu jimi rabi nisi nāsā ||
bhaṃjeu rāma āpu bhava cāpū |bhava-bhaya-bhañjana nāma pratāpū ||
daṇḍaka banu prabhu kīnha suhāvana |jana mana amita nāma kiye pāvana ||
nisi-cara nikara dale raghunaṃdana |nāmu sakala kali-kaluṣa nikaṃdana ||
தன் பக்தர்களின் நன்மைக்காக ராமர் மனித உடல் தாங்கினார்; தாமே துன்பங்களைப் பொற்று சாதுக்களை மகிழ்ச்சியடையச் செய்தார். ஆனால் அன்போடு அவரது நாமத்தை இலகுவாக ஜெபித்து வர, பக்தர்கள் ஆனந்தத்திற்கும் மங்களத்திற்கும் இருப்பிடமாகின்றனர். ராமர் ஒரு தவசியின் மனைவியை மட்டும் காத்தார்; நாமமோ கோடி தீயவர்களின் கெட்ட மனங்களைத் திருத்தியது. முனிவரின் நன்மைக்காக ராமர் சுகேதுவின் மகளை அவளது படையுடனும் மகனுடனும் அழித்தார். நாமமோ தன் அடியவர்களின் குற்றங்கள், துன்பங்கள், தீய நம்பிக்கைகள் ஆகியவற்றை அழிக்கிறது, சூரியன் இரவை அழிப்பது போல. ராமர் தாமே சிவனின் வில்லை உடைத்தார்; நாமத்தின் பிரதாபம் பிறவிப் பயத்தை அழிக்கிறது. இறைவன் தண்டக வனத்தை அழகாக்கினார்; நாமம் அவர் அடியவர்களின் எண்ணற்ற மனங்களைத் தூய்மைப்படுத்தியது. ரகுநந்தனராமர் அரக்கர் கூட்டங்களை அழித்தார்; நாமம் கலியுகத்தின் அனைத்துப் பாவங்களையும் அழிப்பவன்.
தோஹா 24
सबरी गीध सुसेवकनि सुगति दीन्हि रघुनाथ।नाम उधारे अमित खल बेद बिदित गुन गाथ।।24।।
sabarī gīdha su-sevakanī su-gati dīnhi raghunātha |nāma udhāre amita khala beda bidita guna gātha ||24||
ரகுநாதர் சபரிக்கும், ஜடாயு என்னும் கழுகிற்கும், தமது மற்ற நல்ல ஊழியர்களுக்கும் மேன்மையான கதியை அளித்தார்; ஆனால் அவரது நாமமோ எண்ணற்ற தீயவர்களையும் இரட்சித்தது, அதன் குணங்களின் காவியம் வேதங்களுக்கும் தெரிந்தது.
சௌபாய் 25.1-4
राम सुकंठ बिभीषन दोऊ।राखे सरन जान सबु कोऊ।।
नाम गरीब अनेक नेवाजे।लोक बेद बर बिरिद बिराजे।।
राम भालु कपि कटकु बटोरा।सेतु हेतु श्रमु कीन्ह न थोरा।।
नामु लेत भवसिंधु सुखाहीं।करहु बिचारु सुजन मन माहीं।।
राम सकुल रन रावनु मारा।सीय सहित निज पुर पगु धारा।।
राजा रामु अवध रजधानी।गावत गुन सुर मुनि बर बानी।।
सेवक सुमिरत नामु सप्रीती।बिनु श्रम प्रबल मोह दलु जीती।।
फिरत सनेहँ मगन सुख अपनें।नाम प्रसाद सोच नहिं सपनें।।
rāma sukaṇṭha bibhīṣana doū |rākhē saraṇa jāni sabu koū ||
nāma garība anēka nēvājē |loka bēda bara birida birājē ||
rāma bhālu kapi kaṭaku baṭōrā |sētu hētu śramu kīnha na thōrā ||
nāmu lēta bhava-siṃdhu sukha āhīṃ |karahu bicāru sujana mana māhīṃ ||
rāma sakula rana rāvaṇu mārā |sīya sahita nija pura pagu dhārā ||
rājā rāmu avadha raja-dhānī |gāvata guna sura muni bara bānī ||
sēvaka sumirata nāmu sa-prītī |binu śrama prabala mōha dalu jītī ||
phirata sanēhaṁ magana sukha apanēṃ |nāma prasāda sōca nahiṃ sapanēṃ ||
ராமர் சுக்ரீவனுக்கும் விபீஷணனுக்கும் சரணாகதி அளித்தார், இது அனைவரும் அறிவர். அவரது நாமம் எண்ணற்ற ஏழைகளையும் வறியவர்களையும் ஆதரித்துள்ளது; அதன் சிறப்புப் புகழ் உலகத்திலும் வேதங்களிலும் ஒளிர்கிறது. ராமர் கரடிகள் மற்றும் குரங்குகளின் படையைத் திரட்டினார், பாலம் கட்டுவதில் அவர் எடுத்த உழைப்பு சிறிதல்ல. ஆனால் அவரது நாமத்தை உச்சரித்தால் மட்டுமே பிறவிச் சாகரம் வற்றும். நல்லோர் தங்கள் மனதில் இதனைச் சிந்திப்பார்களாக. ராமர் போரில் ராவணனை அவனது குடும்பத்துடன் சேர்த்து வதைத்தார், சீதையுடன் தமது சொந்த நகரில் காலடி எடுத்து வைத்தார். ராமர் அரசரானார், அயோத்தி அவரது தலைநகராயிற்று, தேவர்களும் முனிவர்களும் சிறந்த சொற்களால் அவரது குணங்களைப் பாடினர். ஆனால் அன்புடன் நாமத்தை நினைக்கும் அடியவன் எந்த உழைப்பும் இன்றி வலிமையான மாயைப் படையை வெல்கிறான். அவன் அன்பிலும் தன் ஆனந்தத்திலும் மூழ்கி வருகிறான்; நாமத்தின் பிரசாதத்தால் அவனுக்கு எந்தக் கவலையும் இல்லை, கனவிலும் கூட.
தோஹா 25
ब्रह्म राम तें नामु बड़ बर दायक बर दानि।रामचरित सत कोटि महँ लिय महेस जियँ जानि।।25।।
brahma rāma teṁ nāmu baṛa bara dāyaka bara dāni |rāmacarita sata koṭi mahaṁ liya mahesa jiyaṁ jāni ||25||
பிரம்மனையும் ராமனையும் விட நாமம் பெரியது; சிறந்த வரங்களைத் தருபவர்களுக்கும் வரம் தருபவது. தன் மனதில் இதை அறிந்து, ராமசரித்திரத்தின் நூறு கோடி சுலோகங்களிலிருந்து மகேஷன் அதை ஏற்றுக்கொண்டார்.
சௌபாய் 26.1-4
नाम प्रसाद संभु अबिनासी।साजु अमंगल मंगल रासी।।
सुक सनकादि सिद्ध मुनि जोगी।नाम प्रसाद ब्रह्मसुख भोगी।।
नारद जानेउ नाम प्रतापू।जग प्रिय हरि हरि हर प्रिय आपू।।
नामु जपत प्रभु कीन्ह प्रसादू।भगत सिरोमनि भे प्रहलादू।।
ध्रुवँ सगलानि जपेउ हरि नाऊँ।पायउ अचल अनूपम ठाऊँ।।
सुमिरि पवनसुत पावन नामू।अपने बस करि राखे रामू।।
अपतु अजामिलु गजु गनिकाऊ।भए मुकुत हरि नाम प्रभाऊ।।
कहौं कहाँ लगि नाम बड़ाई।रामु न सकहिं नाम गुन गाई।।
nāma prasāda sambhu abināsī |sāju amangala mangala rāsī ||
suka sanakādi siddha muni jogī |nāma prasāda brahma-sukha bhogī ||
nārada jāneu nāma pratāpū |jaga priya hari-hari hari priya āpū ||
nāmu japata prabhu kīnha prasādū |bhagata siromani bhe prahalādū ||
dhruvaṁ sagalāni japeu hari nāū̃ |pāyu acala anūpama ṭhāū̃ ||
sumiri pavanasuta pāvana nāmū |apane basa kari rākhe rāmū ||
apatu ajāmilu gaju ganikāū |bhe mukuta hari nāma prabhāū ||
kahauṁ kahām̐ lagi nāma baṛāī |rāmu na sakahiṁ nāma guna gāī ||
நாமத்தின் பிரசாதத்தால் சம்பு அழிவற்றவர்; அவரின் ஆபரணங்கள் அமங்கலமானவையாயினும், அவர் மங்கலத்தின் பெருஞ் சேமியம். சுகர், சனகாதிகள், சித்தர்கள், முனிவர்கள், யோகிகள் ஆகியோர் நாமத்தின் பிரசாதத்தால் பிரம்மானந்தத்தை அனுபவிப்பவர்கள். நாரதர் நாமத்தின் பிரதாபத்தை அறிந்தார்: ஹரி உலகத்திற்குப் பிரியமானவர், அவரே ஹரி மற்றும் ஹரருக்கும் பிரியமானவர். பிரகலாதர் நாமத்தை ஜெபிக்க, பிரபு அருள் புரிய, அவர் பக்தர்களில் சிரேஷ்டரானார். துருவர் தம் துயரங்கள் அனைத்திலும் ஹரியின் நாமத்தை ஜெபித்து, அசையாத அனுபமமான இடத்தை அடைந்தார். பவனசுதனாகிய ஆஞ்சநேயர் பாவனமான நாமத்தை நினைவு கூர்ந்து, ராமரைத் தம் வசப்படுத்தி வைத்தார். நெறி தவறிய அஜாமிலன், யானை, கணிகை ஆகியோர் ஹரியின் நாமத்தின் பிரபாவத்தால் விடுதலை பெற்றனர். நாமத்தின் மகிமையை எவ்வளவு கூறுவேன்? ராமரே நாமத்தின் குணங்களை முழுமையாகப் பாட இயலார்.
தோஹா 26
नामु राम को कलपतरु कलि कल्यान निवासु।जो सुमिरत भयो भाँग तें तुलसी तुलसीदासु।।26।।
nāmu rāma ko kalpataru kali kalyāna nivāsu |jo sumirata bhayo bhāṅga teṁ tulasī tulasīdāsu ||26||
ராமரின் நாமம் கல்பதருவாகிய விருட்சம், கலியுகத்தில் எல்லா நன்மைகளுக்கும் வாசஸ்தலம். அதை நினைவு கூர்ந்ததனால், துளசிதாசர் பயனற்ற பாங்கு செடியிலிருந்து புனித துளசியாக மாறினார்.
சௌபாய் 27.1-4
चहुँ जुग तीनि काल तिहुँ लोका।भए नाम जपि जीव बिसोका।।
बेद पुरान संत मत एहू।सकल सुकृत फल राम सनेहू।।
ध्यानु प्रथम जुग मखबिधि दूजें।द्वापर परितोषत प्रभु पूजें।।
कलि केवल मल मूल मलीना।पाप पयोनिधि जन मन मीना।।
नाम कामतरु काल कराला।सुमिरत समन सकल जग जाला।।
राम नाम कलि अभिमत दाता।हित परलोक लोक पितु माता।।
नहिं कलि करम न भगति बिबेकू।राम नाम अवलंबन एकू।।
कालनेमि कलि कपट निधानू।नाम सुमति समरथ हनुमानू।।
cahũ juga tīni kāla tihũ lokā |bhae nāma japi jīva bisokā ||
beda purāna santa mata ehū |sakala sukṛta phala rāma sanehū ||
dhyānu prathama juga makha-bidhi dūjẽ |dvāpara paritoṣata prabhu pūjẽ ||
kali kevala mala mūla malīnā |pāpa payonidhi jana mana mīnā ||
nāma kāmataru kāla karālā |sumirata samana sakala jaga jālā ||
rāma nāma kali abhimata dātā |hita paraloka loka pitu mātā ||
nahiṁ kali karama na bhagati bibekū |rāma nāma avalambana ekū ||
kālanemi kali kapaṭa nidhānū |nāma sumati samaratha hanumānū ||
நான்கு யுகங்களிலும், மூன்று காலங்களிலும், மூன்று உலகங்களிலும், நாமத்தை ஜெபித்து உயிர்கள் துக்கம் நீங்கப் பெற்றன. வேதங்கள், புராணங்கள், சந்தர்களின் கருத்து இதுவே: ராமன் மீதான அன்பே எல்லா நற்கர்மங்களின் கனி. முதல் யுகத்தில் தியானம், இரண்டாம் யுகத்தில் யாக விதிகள், துவாபர யுகத்தில் பூஜையால் பிரபுவைத் திருப்திப்படுத்துதல். கலி யுகமோ முழுதும் தீமையில் வேரூன்றி அழுக்கால் ஆனது; பாவத்தின் பெருங்கடல், மனிதரின் மனம் அதில் மீன்கள். பயங்கர கலி காலத்தில் நாமமே கற்பக விருட்சம்; அதை நினைப்பதால் எல்லா உலகப் பிணைகளும் அழியும். கலி யுகத்தில் ராம நாமம் விரும்பிய அனைத்தையும் தருபவன்; இம்மையிலும் மறுமையிலும் தந்தையும் தாயும் போல நன்மை செய்பவன். கலி யுகத்தில் கர்மமோ பக்தியோ புத்தியோ இல்லை; ராம நாமமே ஒரே ஆதாரம். கலி யுகம் கலநேமி, வஞ்சகத்தின் களஞ்சியம்; நாமமே அறிவும் வலியும் கொண்ட ஹனுமான், அதை வெல்பவன்.
தோஹா 27
राम नाम नरकेसरी कनककसिपु कलिकाल।जापक जन प्रहलाद जिमि पालिहि दलि सुरसाल।।27।।
rāma nāma narakesarī kanakakasipu kalikāla |jāpaka jana prahalāda jimi pālihi dali surasāla ||27||
ராம நாமம் நரகேசரி, கலிகாலம் கனககஸிபு. ஜபிப்பவர்கள் பிரகலாதனைப் போல, அந்த நாமம் தேவர்களைத் துன்புறுத்தும் இவனை அழித்து அவர்களைக் காக்கும்.
சௌபாய் 28.1-6
भायँ कुभायँ अनख आलसहूँ।नाम जपत मंगल दिसि दसहूँ।।
सुमिरि सो नाम राम गुन गाथा।करउँ नाइ रघुनाथहि माथा।।
मोरि सुधारिहि सो सब भाँती।जासु कृपा नहिं कृपाँ अघाती।।
राम सुस्वामि कुसेवकु मोसो।निज दिसि दैखि दयानिधि पोसो।।
लोकहुँ बेद सुसाहिब रीतीं।बिनय सुनत पहिचानत प्रीती।।
गनी गरीब ग्रामनर नागर।पंडित मूढ़ मलीन उजागर।।
सुकबि कुकबि निज मति अनुहारी।नृपहि सराहत सब नर नारी।।
साधु सुजान सुसील नृपाला।ईस अंस भव परम कृपाला।।
सुनि सनमानहिं सबहि सुबानी।भनिति भगति नति गति पहिचानी।।
यह प्राकृत महिपाल सुभाऊ।जान सिरोमनि कोसलराऊ।।
रीझत राम सनेह निसोतें।को जग मंद मलिनमति मोतें।।
bhāyã kubhāyã anakh ālasahū̃ |nāma japat maṅgala disi dasahū̃ ||
sumiri so nāma rāma guna gāthā |karaũ nāi raghunāthahi māthā ||
mori sudhārihi so saba bhā̃tī |jāsu kṛpā nahĩ kṛpā̃ aghātī ||
rāma susvāmi kusevaku moso |nija disi daikhi dayānidhi poso ||
lokahū̃ beda susāhiba rītī̃ |binaya sunata pahicānata prītī ||
ganī garība grāmanara nāgara |paṇḍita mūṛha malīna ujāgara ||
sukabi kukabi nija mati anuhārī |nṛpahi sarāhata saba nara nārī ||
sādhu sujāna susīla nṛpālā |īsa aṁsa bhava parama kṛpālā ||
suni sanamānahĩ sabahi subānī |bhaniti bhagati nati gati pahicānī ||
yaha prākṛta mahipāla subhāū |jāna siromani kosalarāū ||
rījhata rāma saneha nisotẽ |ko jaga manda malinmati motẽ ||
பக்தியாலும் பகைமையாலும், சினத்தாலும் சோம்பலாலும் ராமனின் நாமத்தை ஜெபித்தால், பத்து திசைகளிலும் மங்களம் பரவுகிறது. அந்த நாமத்தை நினைந்து, ரகுநாதனுக்குத் தலை வணங்கி, ராமனின் குணகீதத்தைப் பாடுகிறேன். அவனது கிருபை கிருபையால் வற்றாதது; அவன் என் எல்லாக் குற்றங்களையும் எல்லா விதத்திலும் திருத்துவான். ராமன் நல்ல ஸ்வாமி, நான் தாழ்ந்த அடியவன்; என்றாலும் கருணைக்கடல், தன் இயல்பை நோக்கி, என்னைப் போன்றவனைப் போற்றினான். உலகத்திலும் வேதத்திலும் நல்ல ஸ்வாமியின் வழக்கம் இதுவே: மன்றலைக் கேட்டு, அதிலுள்ள அன்பை அறிந்துகொள்கிறான். செல்வரும் ஏழைகளும், கிராமத்தாரும் நகரத்தாரும், பண்டிதரும் மூடரும், களங்கமுற்றோரும் புகழ்பெற்றோரும், நல்ல கவிகளும் கெட்ட கவிகளும், தத்தம் புத்தியின்படி எல்லா ஆண்பெண்களும் தங்கள் அரசனைப் புகழ்கின்றனர். நல்லோரும் அறிவுடையோரும் மென்மையுடையோருமான அரசர்கள், ஈசனின் அம்சமாய்த் தோன்றி, மிகக் கிருபாகாரர்கள், எல்லாருடைய வாக்கியத்தைக் கேட்டு எல்லாரையும் மதித்து, பாட்டின் பொருளையும் பக்தியையும் விநயத்தையும் குறிக்கோளையும் அறிந்துகொள்கின்றனர். இதுவே பூலோக அரசர்களின் இயல்பு; கோசல ராஜா அறிவோரின் சிரோமணியாக அறியப்படுகிறான். ராமன் கலப்பற்ற தூய அன்பால் மகிழ்கிறான். இவ்வுலகில் என்னை விட மந்தமதியும் மலினமதியுமானவன் யார்?
தோஹா 28(क)-(ख)
सठ सेवक की प्रीति रुचि रखिहहिं राम कृपालु।उपल किए जलजान जेहिं सचिव सुमति कपि भालु।।28(क)।।
हौहु कहावत सबु कहत राम सहत उपहास।साहिब सीतानाथ सो सेवक तुलसीदास।।28(ख)।।
saṭha sevaka kī prīti ruci rakhihahiṁ rāma kṛpālu |upala kiye jalajāna jehiṁ saciva sumati kapi bhālu ||28(ka)||
hauhu kahāvata sabu kahata rāma sahata upahāsa |sāhiba sītānātha so sevaka tulasīdāsa ||28(kha)||
கருணையுள்ள ராமர் இந்தப் பாவி அடியாரின் அன்பையும் விருப்பத்தையும் காப்பார், அவர் கற்களைக் கப்பல்களாகவும் குரங்குகளையும் கரடிகளையும் அறிவார்ந்த ஆலோசகர்களாகவும் ஆக்கியவர். நானும் அவர் அடியான் என்று அழைக்கப்படுகிறேன், அனைவரும் அவ்வாறே கூறுகின்றனர், ராமரும் அந்தப் பரிகாசத்தைப் பொறுத்துக்கொள்கிறார். அத்தகைய தலைவர் சீதைநாதர், அத்தகைய அடியார் துளசிதாஸ்.
சௌபாய் 29.1-4
अति बड़ि मोरि ढिठाई खोरी।सुनि अघ नरकहुँ नाक सकोरी।।
समुझि सहम मोहि अपडर अपनें।सो सुधि राम कीन्हि नहिं सपनें।।
सुनि अवलोकि सुचित चख चाही।भगति मोरि मति स्वामि सराही।।
कहत नसाइ होइ हियँ नीकी।रीझत राम जानि जन जी की।।
रहति न प्रभु चित चूक किए की।करत सुरति सय बार हिए की।।
जेहिं अघ बधेउ ब्याध जिमि बाली।फिरि सुकंठ सोइ कीन्ह कुचाली।।
सोइ करतूति बिभीषन केरी।सपनेहुँ सो न राम हियँ हेरी।।
ते भरतहि भेंटत सनमाने।राजसभाँ रघुबीर बखाने।।
ati baṛi mori ḍhiṭhāī khorī |suni agh narakahum̐ nāka sakorī ||
samujhi saham mohi apaḍara apanem̐ |so sudhi rāma kīnhi nahiṃ sapanem̐ ||
suni avaloki sucita cakha cāhī |bhagati mori mati svāmi sarāhī ||
kahata nasāi hoi hiyam̐ nīkī |rījhata rāma jāni jana jī kī ||
rahati na prabhu cita cūka kiē kī |karata surati saya bāra hiē kī ||
jehim̐ agh badheu byādha jimi bālī |phiri sukanṭha soi kīnha kucālī ||
soi karatūti bibhīṣana kerī |sapanem̐hu so na rāma hiyam̐ herī ||
te bharatahi bheṃṭata sanamāne |rājasabhām̐ raghubīra bakhāne ||
என் துணிவும் என் குற்றமும் மிகப் பெரியவை; அத்தகைய பாவத்தைக் கேட்டு நரகமும் வெறுப்பால் மூக்கைச் சுளிக்கிறது. அதனை நினைந்து நான் தன்னால் உண்டான அடித்தளமற்ற பயத்தால் நடுங்குகிறேன்; ஆயினும் ராமர் கனவிலும் அதனைக் கவனிக்கவில்லை. என் பக்தியைக் கேட்டு, தம் கண்களால் பார்த்து, தூய மனத்தோடு உற்று நோக்கினார்; என் தலைவன் என் பக்தியையும் என் அறிவையும் புகழ்ந்தார். சொல்லும்போது கெட்டுப்போனாலும், இதயத்தில் நல்லதாயிருந்தால் நல்லதாகும்; தன் அடியார் மனத்தில் உள்ளதை அறிந்து ராமர் மகிழ்கிறார். பிரபு செய்த குற்றத்தை மனதில் வைப்பதில்லை; ஆனால் இதயத்தின் நினைவை நூறு தடவை நினைவு கூர்கிறார். வாலியை வேட்டைக்காரனைப் போல் கொன்ற அதே பாவத்திற்காக, சுக்ரீவன் பின்னர் அதே தீய செயலைச் செய்தான். அதே நடத்தை விபீஷணனுடையதும் ஆகும், ஆயினும் ராமர் கனவிலும் அதனைத் தம் இதயத்தில் பார்க்கவில்லை. அவ்விருவரையும் பரதனைச் சந்திக்கும்போது மதித்தார், ரகு குலத்தலைவன் ராமர் அரசவையில் அவ்விருவரையும் புகழ்ந்தார்.
தோஹா 29(क)-(ग)
प्रभु तरु तर कपि डार पर ते किए आपु समान।तुलसी कहूँ न राम से साहिब सीलनिधान।।29(क)।।
राम निकाईं रावरी है सबही को नीक।जों यह साँची है सदा तौ नीको तुलसीक।।29(ख)।।
एहि बिधि निज गुन दोष कहि सबहि बहुरि सिरु नाइ।बरनउँ रघुबर बिसद जसु सुनि कलि कलुष नसाइ।।29(ग)।।
prabhu taru-tara kapi ḍāra para te kiye āpu samāna |tulasī kahū̃ na rāma se sāhiba sīla-nidhāna ||29(ka)||
rāma nikāī̃ rāvarī hai sabahī ko nīka |joṁ yaha sā̃cī hai sadā tau nīko tulasīka ||29(kha)||
ehi bidhi nija guna doṣa kahi sabahi bahuri siru nāi |baranaũ raghubara bisada jasu suni kali kaluṣa nasāi ||29(ga)||
பிரபு மரத்தின் கீழ் அமர்ந்தார், வானரங்கள் அதன் கிளைகளில் அமர்ந்தன; ஆயினும் அவர் அவற்றைத் தமக்குச் சமமாக ஆக்கினார். துளசிதாஸ் கூறுகிறார்: ராமரைப் போல எங்கும் ஒரு தலைவர் இல்லை, இவ்வளவு கருணையின் கருவூலர். ராமா, உமது நன்மை அனைவருக்கும் நல்லது. இது என்றும் உண்மையெனில், துளசிதாஸுக்கும் நல்லது. இவ்வாறு தன் குணங்களையும் குற்றங்களையும் கூறி, அனைவருக்கும் மீண்டும் தலை வணங்கி, ரகுபரின் தூய புகழை இப்போது விவரிக்கிறேன்; அதைக் கேட்டு கலியுகத்தின் பாவங்கள் அழிக்கப்படுகின்றன.
Frequently Asked Questions
परंपरानुसार यह खंड ‘नाम-दीप’ प्रज्वलित करता है: श्रवण–कीर्तन–स्मरण से लोक में मंगल, अंतःकरण-शुद्धि, और परलोक में सद्गति का हेतु माना गया है—विशेषतः कलियुग में ‘राम नाम अवलंबन एकू’ के भाव से।
सामान्य सत्संग-परंपरा में नाम-महिमा प्रसंगों पर ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ अथवा ‘राम राम’ का जप-सम्पुट जोड़ा जाता है; कई पाठ-परंपराएँ ‘राम नाम’/‘सियाराम’ को ही सम्पुट-रूप में रखती हैं।
Ask anything about Prakarana 3 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
