Ekādaśī Vrata-Vidhi and the Galava–Bhadrashīla Itihāsa (Dharmakīrti before Yama)

Verse 1

सनक उवाच । इदमन्यत्प्रवक्ष्यामि व्रतं त्रैलोक्यविश्रुतम् । सर्वपापप्रशमनं सर्वकामफलप्रदम् ॥ १ ॥

Sanaka nói: Nay ta sẽ tuyên thuyết một giới nguyện khác, lừng danh khắp ba cõi; có năng lực dập tắt mọi tội lỗi và ban quả báo cho mọi ước nguyện chân chánh.

Verse 2

ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां चैव योषिताम् । मोक्षदं कुर्वतां भक्त्या विष्णोः प्रियतरं द्विज ॥ २ ॥

Hỡi bậc nhị sinh, đối với Bà-la-môn, Sát-đế-lỵ, Phệ-xá, Thủ-đà-la và cả phụ nữ, không gì được Vishnu yêu quý hơn sự hành trì bằng bhakti, đem lại giải thoát.

Verse 3

एकादशीव्रतं नाम सर्वाभीष्टप्रदं नृणाम् । कर्त्तव्यं सर्वथा विप्रविष्णुप्रीतिकरं यतः ॥ ३ ॥

Lời thệ nguyện mang tên Ekādaśī ban cho con người mọi điều mong cầu. Vì vậy, hỡi Bà-la-môn, hãy giữ trọn giới nguyện ấy bằng mọi cách, bởi nó làm đẹp lòng đức Viṣṇu.

Verse 4

एकादश्यां न भुञ्जीत पक्षयोरुभयोपरि । यो भुंक्ते सोऽत्र पापीयान्परत्र नरकं व्रजेत् ॥ ४ ॥

Vào ngày Ekādaśī, không nên ăn—dù thuộc nửa tháng trăng sáng hay trăng tối. Ai ăn vào ngày ấy sẽ mang tội ở đời này, và đời sau phải sa vào địa ngục.

Verse 5

उपवासफलं लिप्सुर्जह्याद्भुक्तिचतुष्टयम् । पूर्वापरदिने गत्रावहोरात्रं तु मध्यमे ॥ ५ ॥

Người mong cầu quả báo của việc trai giới nên từ bỏ bốn thứ hưởng thụ trong ăn uống. Vào ngày trước và ngày sau, hãy kiêng các món thịnh soạn; còn ngày ở giữa thì giữ chay trọn một ngày một đêm.

Verse 6

एकादशीदिने यस्तु भोक्तुमिच्छति मानवः । स भोक्तुं सर्वपापानि स्पृहयालुर्नसंशयः ॥ ६ ॥

Người nào muốn ăn vào ngày Ekādaśī, không nghi ngờ gì, chính là kẻ đang thèm khát nuốt lấy mọi tội lỗi.

Verse 7

भवेद्दशम्यामेकाशीद्वादश्यां च मुनीश्वर । एकादश्यां निराहारो यदि मुक्तिमभीप्सति ॥ ७ ॥

Hỡi bậc tối thượng giữa các hiền triết, vào ngày thứ mười và ngày thứ mười hai chỉ nên dùng một bữa; còn ngày thứ mười một (Ekādaśī) hãy nhịn ăn, nếu mong cầu giải thoát.

Verse 8

यानि कानि च पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च । अन्नमाश्रित्य तिष्ठन्ति तानि विप्र हरेश्वर । एकादश्यां निराहारो यदि मुक्तिमभीप्सति ॥ ८ ॥

Mọi tội lỗi—dù nặng như brahmahatyā—đều bám víu nơi thức ăn. Vì vậy, hỡi Bà-la-môn, hỡi Hari-Íśvara, ai khát cầu giải thoát thì nên giữ trai giới tuyệt thực trọn vẹn vào ngày Ekādaśī.

Verse 9

यानि कानि च पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च । अन्नमाश्रित्य तिष्ठन्ति तानि च मुनीश्वर । एकादश्यां निराहारो यदि मुक्तिमभीप्सति ॥ ९ ॥

Mọi tội lỗi—kể cả tội nặng như brahmahatyā—đều nương tựa vào thức ăn mà trú. Vì vậy, hỡi bậc Chúa tể các hiền triết, ai cầu giải thoát thì hãy ở trong trạng thái không ăn vào ngày Ekādaśī.

Verse 10

महापातकयुक्तो वायुक्तो वा सर्व पातकैः । एकादश्यां निराहारः स्थित्वा याति परां गतिम् ॥ १० ॥

Dù mang tội đại trọng hay không, dù bị mọi lỗi lầm vấy nhiễm—chỉ cần ở trong trạng thái tuyệt thực vào ngày Ekādaśī, người ấy sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 11

एकादशी महापुण्या विष्णोः प्रियतमा तिथिः । संसेव्या सर्वथा विप्रैः संसारच्छेदलिप्सुभिः ॥ ११ ॥

Ekādaśī là ngày đại phước, là tithi được Viṣṇu yêu quý nhất. Các Bà-la-môn và mọi người khát cầu chặt đứt xiềng xích luân hồi đều nên luôn luôn phụng hành ngày ấy.

Verse 12

दशम्यां प्रातरुत्थाय दन्तधावनपूर्वकम् । स्नापयेद्विधिवद्विष्णुं पूजयेत्प्रयतेन्द्रियः ॥ १२ ॥

Vào ngày Daśamī (mồng mười), hãy dậy sớm, trước hết súc rửa và làm sạch răng; rồi theo nghi thức mà tắm gội cho Đức Viṣṇu, và thờ phụng Ngài với các căn được điều phục.

Verse 13

एकादश्यां निराहारो निगृहीतेन्द्रियो भवेत् । शयीत सन्निधौ विष्णोर्नारायणपरायणः ॥ १३ ॥

Vào ngày Ekādaśī, hãy nhịn ăn, chế ngự các căn, và với lòng hoàn toàn quy y Nārāyaṇa, hãy trải đêm trước sự hiện diện của Đức Viṣṇu.

Verse 14

एकादश्यां तथा स्नात्वा संपूज्य च जनार्दनम् । गन्धपुष्पादिभिः सम्यक् ततस्त्वे वसुदीरयेत् ॥ १४ ॥

Vào ngày Ekādaśī, sau khi tắm gội, hãy cung kính thờ phụng Janārdana bằng hương thơm, hoa và các phẩm vật; rồi sau đó tụng lời xưng niệm bắt đầu bằng “Vasu…”.

Verse 15

एकादश्यां निराहारः स्थित्वाद्याहं परेऽहनि । भोक्ष्यामि पुण्डरीकाक्ष शरणं मे भवाच्युत ॥ १५ ॥

“Trong ngày Ekādaśī con đã nhịn ăn; hôm nay, sang ngày kế tiếp, con sẽ thọ thực. Ôi Đấng mắt như hoa sen, ôi Acyuta, xin làm nơi nương tựa của con.”

Verse 16

इमं मन्त्रं समुच्चाय देव देवस्य चक्रिणः । भक्तिभावेन तुष्टात्मा उपवासं समर्पयेत् ॥ १६ ॥

Sau khi tụng niệm đúng đắn thần chú này của Đấng cầm Luân—Thần của chư thần—người có tâm hoan hỷ nhờ bhakti hãy dâng hiến việc trai giới như một lễ cúng dường.

Verse 17

देवस्य पुरतः कुर्याज्जागरं नियतो व्रती । गीतैर्वाद्यैश्च नृत्यैश्च पुराणश्रवणादिभिः ॥ १७ ॥

Người giữ giới nguyện với kỷ luật hãy thức canh đêm trước Thánh tượng, chuyên tâm vào ca hát bhakti, nhạc khí, vũ điệu và các pháp như lắng nghe Purāṇa.

Verse 18

ततः प्रातः समुत्थाय द्वादशीदिवसे व्रती । स्नात्वा च विधिवद्विष्णुं पूजयत्प्रयतेन्द्रियः ॥ १८ ॥

Bấy giờ, vào sáng sớm ngày Dvādaśī, người giữ giới nguyện—sau khi tắm gội—nên phụng thờ Đức Viṣṇu đúng nghi lễ, với các căn được điều phục và chế ngự.

Verse 19

पञ्चामृतेन संस्नाप्य एकादश्यां जनार्द्दनम् । द्वादश्यां पयसा विप्र हरिसारुपप्यमश्नुते ॥ १९ ॥

Hỡi Bà-la-môn, tắm (làm lễ tắm) cho Janārdana (Đức Viṣṇu) bằng năm thứ cam lộ vào ngày Ekādaśī, rồi tắm bằng sữa vào ngày Dvādaśī, người ấy sẽ đạt được hình tướng tương tự Hari.

Verse 20

अज्ञानतिमिरान्धस्य व्रतेनानेन केशव । प्रसीद सुमुखो भूत्वा ज्ञानदृष्टिप्रदो भव ॥ २० ॥

Ôi Keśava, con bị mù lòa bởi bóng tối vô minh. Nhờ giới nguyện này, xin Ngài đoái thương, hiền hòa ban ân, và trao cho con con mắt thấy biết của chân trí.

Verse 21

एवं विज्ञाप्य विप्रेन्द्र माधवं सुसमाहितः । ब्रह्मणान्भोजयेच्छक्त्या दद्याद्वै दक्षिणां तथा ॥ २१ ॥

Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, như vậy, sau khi thành kính bạch thỉnh Mādhava với tâm chuyên nhất, người ấy nên thết đãi các Bà-la-môn tùy khả năng và cũng dâng cúng dakṣiṇā đúng phép.

Verse 22

ततः स्वबन्धुभिः सार्द्धं नारायणपरायणः । कृतपञ्चमहायज्ञः स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः ॥ २२ ॥

Sau đó, người một lòng nương tựa Nārāyaṇa, sau khi đã cử hành năm đại tế lễ hằng ngày, nên tự thọ thực cùng thân quyến của mình, với lời nói được tiết chế.

Verse 23

एवं यः प्रयतः कुर्यात्पुण्यमेकादशीव्रतम् । स याति विष्णुभवनं पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ २३ ॥

Vì vậy, ai giữ kỷ luật, tự chế mà hành trì trai giới Ekādaśī đầy công đức, người ấy sẽ đạt đến cảnh giới của Viṣṇu; từ đó, việc trở lại vòng tái sinh là vô cùng khó có.

Verse 24

उपवासव्रतपरो धर्मकार्यपरायणः । चाण्डालान्पतितांश्चैव नेक्षेदपि कदाचन ॥ २४ ॥

Người chuyên tâm giữ trai giới và tận lực làm việc thiện theo dharma thì không bao giờ, vào bất cứ lúc nào, nên nhìn đến những kẻ chāṇḍāla và những người sa ngã khỏi chánh hạnh.

Verse 25

नास्तिकान्भिन्नमर्योदान्निन्दकान्पिशुनांस्तथा । उपवास व्रतपरो नालपेच्च कदाचन ॥ २५ ॥

Người chuyên tâm trai giới và giữ các thệ nguyện thiêng liêng không nên trò chuyện với kẻ vô thần (nāstika), kẻ vượt phạm khuôn phép, kẻ phỉ báng, hay kẻ mách lẻo ác ý; và cũng không bao giờ buông lời nhàn đàm.

Verse 26

वृषलीसूतिपोष्टारं वृषलीपतिमेव च । अयाज्ययाजकं चैव नालपेत्सर्वदा व्रती ॥ २६ ॥

Người giữ giới nguyện không bao giờ nên trò chuyện với kẻ nuôi dưỡng con của người phụ nữ Śūdra (vṛṣalī), cũng không với chồng của người phụ nữ Śūdra, và cũng không với vị tế sư làm tế lễ cho những kẻ không xứng đáng được cúng tế.

Verse 27

कुण्डाशिनं गायकं च तथा देवलकाशिनम् । भिषजं काव्यकर्त्तारं देवद्विजविरोधिनम् ॥ २७ ॥

Nên tránh kẻ ăn từ kuṇḍa (lửa tế không đúng phép/không được chuẩn nhận), kẻ ca hát kiếm sống, người sống bằng việc phụng sự đền miếu như devalaka, thầy thuốc hành nghề (trong bối cảnh này), kẻ làm thơ vì lợi danh, và kẻ thù nghịch với chư thiên cùng hàng dvija (nhị sinh).

Verse 28

परान्नलोलुपं चैव परस्त्रीनिरतं तथा । व्रतोपवासनिरतो वाङ्मात्रेणापि नार्चयेत् ॥ २८ ॥

Người tham lam thức ăn của kẻ khác, mê đắm vợ người, hoặc chỉ mải mê giới nguyện và nhịn ăn mà thiếu thanh tịnh nội tâm, thì không nên thờ phụng Đức Chúa, dù chỉ bằng lời nói suông.

Verse 29

इत्येवमादिभिः शुद्धो वशी सर्वहिते रतः । उपवासपरो भूत्वा परां सिद्धिमवान्पुयात् ॥ २९ ॥

Như vậy, nhờ những pháp hành ấy mà được thanh tịnh, tự chế và chuyên tâm vì lợi ích của muôn loài; người chí thành với việc nhịn ăn sẽ đạt đến thành tựu tối thượng về tâm linh.

Verse 30

नास्ति गङ्गासमं तीर्थं नास्ति मातृसमोगुरुः । नास्तु विष्णुसमं दैवं तपो नानशनात्परम् ॥ ३० ॥

Không có thánh địa (tīrtha) nào sánh bằng sông Hằng; không có bậc thầy nào sánh bằng mẹ. Không có thần linh nào sánh bằng Đức Viṣṇu; và không có khổ hạnh nào cao hơn việc nhịn ăn.

Verse 31

नास्ति क्षमासमा माता नास्ति कीर्तिसमं धनम् । नास्ति ज्ञानसमो लाभो न च धर्म समः पिता ॥ ३१ ॥

Không có người mẹ nào sánh bằng lòng nhẫn nhục và tha thứ; không có của cải nào sánh bằng danh thơm. Không có lợi ích nào sánh bằng tri thức; và không có người cha nào sánh bằng dharma (chánh đạo).

Verse 32

न विवेकसमो बन्धुनैकादश्याः परं व्रतम् । अत्राप्युदाहरंतीममितिहासं पुरातनम् ॥ ३२ ॥

Không có người bạn nào sánh bằng viveka (sự phân biệt sáng suốt), và không có giới nguyện nào cao hơn việc giữ Ekādaśī. Nhân đây, tôi cũng sẽ dẫn một chuyện cổ (itihāsa) làm minh chứng.

Verse 33

संवादं भद्रशीलस्य तत्पितुर्गालवस्य च । पुरा हिगालवो नाम मुनिः सत्यपरायणः ॥ ३३ ॥

Thuở xưa có một vị hiền thánh tên Gālava, trọn đời nương tựa nơi chân lý; đây là cuộc đối thoại giữa Bhadraśīla và phụ thân của ngài là Gālava.

Verse 34

उवास नर्मदातीरे शान्तो दान्तस्तपोनिधिः । बहुवृक्षसमाकीर्णे गजभल्लुनिषेविते ॥ ३४ ॥

Ngài cư ngụ bên bờ sông Narmadā—an nhiên, tự chế, như kho tàng của khổ hạnh—nơi rừng cây dày đặc, voi và gấu thường lui tới.

Verse 35

सिद्धचारणगन्धर्व यक्षविद्याधरान्विते । कन्दमूलफलैः पूर्णे मुनिवृन्दनिषेदिते ॥ ३५ ॥

Nơi ấy có các Siddha, Cāraṇa, Gandharva, Yakṣa và Vidyādhara cùng cư trú; dồi dào củ, rễ và trái; lại là chốn dừng chân của vô số bậc hiền sĩ.

Verse 36

गालवो नाम विप्रेन्द्रो निवासमकरोच्चिरम् । तस्याभवद्भद्रशील इति ख्यातः सुतो वशी ॥ ३६ ॥

Vị Bà-la-môn tối thắng tên Gālava đã lập nơi cư trú lâu dài tại đó. Ngài sinh được một người con tự chế, nổi danh với tên Bhadraśīla.

Verse 37

जांतिस्मरो महाभागो नारायणपरायणः । बालक्रीडनकालेऽपि भद्रशीलो महामतिः ॥ ३७ ॥

Bhadraśīla là bậc đại phúc, nhớ được các đời trước, một lòng quy hướng Nārāyaṇa; dẫu trong thời thơ ấu vui chơi, ngài vẫn giữ hạnh cao quý và trí tuệ rộng lớn.

Verse 38

मृदा च विष्णोः प्रतिमां कृत्वा पूजयते क्षणम् । वयस्यान्बोधयेच्चापि विष्णुः पूज्यो नरैः सदा ॥ ३८ ॥

Dẫu có người nặn tượng Đức Viṣṇu bằng đất sét và chỉ thờ phụng trong chốc lát, lại còn khuyên dạy bạn bè, điều ấy cũng dạy rằng: con người phải luôn luôn tôn thờ Đức Viṣṇu.

Verse 39

एकादशीव्रतं चैव कर्त्तव्यमपि पण्डितैः । एवं ते बोधितास्तेन शिशवोऽपि मुनीश्वर ॥ ३९ ॥

“Hạnh nguyện Ekādaśī nhất định phải được thực hành, ngay cả bởi bậc học giả. Nhờ được người ấy chỉ dạy, ôi bậc chúa tể các hiền triết, đến cả trẻ thơ cũng được khai ngộ.”

Verse 40

हरिं मृदैव निर्माय पृथक्संभूय वा मुदा । अर्चयन्ति महाभागा विष्णुभक्तिपरायणाः ॥ ४० ॥

Những bậc phước đức lớn, chuyên nhất trong bhakti đối với Đức Viṣṇu, nặn tượng Hari bằng đất sét; hoặc vui mừng tụ hội từng nhóm riêng, rồi thờ phụng Ngài.

Verse 41

नमस्कुर्वन्भद्रमतिर्विष्णवे सर्वविष्णवे । सर्वेषां जगतां स्वस्ति भूयादित्यब्रवीदिदम् ॥ ४१ ॥

Với tâm ý cát tường, ông cúi đầu đảnh lễ Đức Viṣṇu—Đấng Viṣṇu thấm khắp—và thưa rằng: “Nguyện an lành và thịnh vượng đến với mọi thế giới.”

Verse 42

क्रीडाकाले मुहूर्तं वा मुहूर्तार्द्धमथापि वा । एकादशीति संकल्प्यव्रतं यच्छति केशवे ॥ ४२ ॥

Dẫu đang lúc vui chơi, dù trọn một muhūrta hay chỉ nửa muhūrta, nếu khởi nguyện: “Đây là Ekādaśī” và dâng hạnh nguyện ấy lên Keśava, thì đó trở thành sự trì giữ hiến dâng cho Ngài.

Verse 43

एवं सुचरितं दृष्ट्वा तनयं गालवो मुनिः । अपृच्छद्विस्मयाविष्टः समालिंग्य तपोनिधिः ॥ ४३ ॥

Thấy hạnh kiểm cao đẹp của con như vậy, hiền giả Gālava—kho tàng khổ hạnh—ôm lấy con, lòng tràn kinh ngạc, rồi hỏi han.

Verse 44

गालव उवाच । भद्रशील महाभाग भद्रशीलोऽसि सुव्रत । चरितं मंगलं यत्ते योगिनामपि दुर्लभम् ॥ ४४ ॥

Gālava nói: Hỡi bậc hiền lương, người phúc đức lớn—quả thật con có hạnh lành và giới nguyện kiên cố. Con đường sống cát tường của con, ngay cả các yogin cũng khó đạt được.

Verse 45

हरिपूजापरो नित्यं सर्वभूतहितेरतः । एकादशीव्रतपरो निषिद्धाचारवर्जितः । निर्द्धन्द्वो निर्ममः शान्तो हरिध्यानपरायाणः ॥ ४५ ॥

Luôn chuyên tâm thờ phụng Hari, hằng lo lợi ích cho muôn loài, kiên trì giới nguyện Ekādaśī, tránh mọi hạnh bị cấm; vượt ngoài đôi đối đãi, không chấp ngã sở, an tịnh, và trọn lòng nương vào thiền niệm Hari.

Verse 46

एवमेतादृशी बुद्धिः कथं जातार्भकस्यते । विनापि महतां सेवां हरिभक्तिर्हि दुर्लभा ॥ ४६ ॥

Một trí tuệ cao quý như thế làm sao phát sinh nơi con, khi con vẫn chỉ là một đứa trẻ? Bởi lòng bhakti đối với Hari thật hiếm có—hiếm ngay cả khi được phụng sự và gần gũi các bậc đại nhân.

Verse 47

स्वभावतो जनस्यास्य ह्यविद्याकामकर्मसु । प्रवर्त्तते मतिर्वत्स कथं तेऽलौकिकी कृतिः ॥ ४७ ॥

Theo bản tính, hỡi con yêu, tâm người đời thường hướng về vô minh, dục vọng và nghiệp hành. Vậy sao hạnh nghiệp của con lại phi thường, vượt ngoài thế tục đến thế?

Verse 48

सत्सङ्गेऽपि मनुष्याणां पूर्वपुण्यातिरेकतः । जायते भगवद्भक्तिस्तदहं विस्मयं गतः ॥ ४८ ॥

Dẫu con người được ở trong sat-saṅga (hội chúng hiền thiện), lòng bhakti đối với Đức Bhagavān chỉ khởi sinh khi công đức từ các đời trước dồi dào. Thấy vậy, ta tràn đầy kinh ngạc.

Verse 49

पृच्छामि प्रीतिमापन्नस्तद्भवान्वक्तुमर्हति । भद्रशीलो मुनिश्रेष्टः पित्रैवं सुविकल्पितैः ॥ ४९ ॥

Vì lòng mến kính dâng trào, con xin thưa hỏi; kính mong ngài từ bi giảng giải. Ôi bậc hiền triết tối thượng, người có hạnh lành—điều này đã được phụ thân con suy xét và sắp đặt thật chu đáo.

Verse 50

जातिस्मरः सुकृतात्मा हृष्टप्रहसिताननः । स्वानभ्रुतं यथाव्रतं सर्वं पित्रे न्यवेदयत् ॥ ५० ॥

Nhớ được các đời trước, tâm hồn đầy thiện nghiệp, gương mặt rạng ngời hoan hỷ và nụ cười hiền hòa, chàng đã bạch lại với phụ thân mọi điều—đúng như đã xảy ra và đúng theo lời nguyện (vrata) mình đã thọ trì.

Verse 51

भद्रशील उवाच । श्रृणु तात मुनिश्रेष्ट ह्यनुभूतं मया पुरा । जातिस्मरत्वाज्जानामि यमेन परिभाषितम् ॥ ५१ ॥

Bhadraśīla nói: “Hãy lắng nghe, con yêu—hỡi bậc hiền triết tối thượng—điều ta đã tự mình trải qua thuở trước. Vì ta nhớ được tiền kiếp, nên ta biết những lời Yama đã phán.”

Verse 52

एतच्छ्रत्वा महाभागो गालवो विस्मयोन्वितः । उवाच प्रीतिमापन्नो भद्रशीलं महामतिम् ॥ ५२ ॥

Nghe vậy, Gālava—bậc hữu phước—tràn đầy kinh ngạc, liền hoan hỷ thưa với Bhadrashīla, người cao quý và đại trí.

Verse 53

गालव उवाच । कस्त्वं पूर्वं महाभाग किमुक्तं च यमेन ते । कस्य वा केन वा हेतोस्तत्सर्वं वक्तुमर्हसि ॥ ५३ ॥

Gālava thưa: “Bạch bậc đại phúc, thuở trước ngài là ai? Diêm Vương đã nói gì với ngài? Vì ai—hay vì duyên cớ nào—mà mọi việc này xảy ra? Xin hãy kể cho tôi tất cả.”

Verse 54

भद्रशील उवाच । अहमासं पुरा तात राजा सोमकुलोद्भवः । धर्मकीर्तिरिति ख्यातो दत्तात्रेयेण शासितः ॥ ५४ ॥

Bhadraśīla thưa: “Này con, thuở xưa ta là một vị vua sinh trong dòng Nguyệt tộc. Ta nổi danh với tên Dharmakīrti, và được Dattātreya giáo huấn, răn dạy.”

Verse 55

नव वर्षसहस्त्राणि महीं कृत्स्त्रमपालयम् । अधर्माश्च तथा धर्मा मया तु बहवः कृताः ॥ ५५ ॥

Suốt chín ngàn năm, ta cai trị và che chở toàn cõi địa cầu; và chính ta đã gây nên nhiều hành vi—cả phi pháp lẫn chánh pháp—quả thật không ít.

Verse 56

ततः श्रिया प्रमत्तोऽहं बह्वधर्मम कारिषम् । पाषण्डजनसंसर्गात्पाषण्डचरितोऽभवम् ॥ ५६ ॥

Rồi vì say đắm trong phú quý vinh hoa, ta đã làm nhiều điều phi pháp; do giao du với kẻ tà kiến, chính ta cũng sa vào hạnh tà, nếp sống dị giáo.

Verse 57

पुरार्जितानि पुण्यानि मया तु सुबहून्यपि । पाषण्डैर्बाधितोऽहं तु वेदमार्गं समत्यजम् ॥ ५७ ॥

Dẫu trước kia ta đã tích lũy rất nhiều công đức, nhưng bị bọn tà kiến quấy nhiễu và mê hoặc, ta đã hoàn toàn từ bỏ con đường của Veda.

Verse 58

मखाश्च सर्वे विध्वस्ता कूटयुक्तिविदा मया । अधर्मनिरतं मां तु दृष्ट्वा महेशजाः प्रजाः ॥ ५८ ॥

Mọi nghi lễ tế tự đều bị ta phá hoại, vì ta tinh thông mưu kế quanh co; và khi các loài chúng sinh sinh từ Maheśa thấy ta chuyên tâm vào phi pháp, họ cũng quay về nẻo adharma.

Verse 59

सदैव दुष्कृतं चक्रुः षष्टांशस्तत्रमेऽभवत् । एवं पापसमाचारो व्यसनाभिरतः सदा ॥ ५९ ॥

Họ luôn làm các việc ác; và trong việc ấy, một phần sáu mươi đã rơi về ta. Vì thế, kẻ lấy nếp sống tội lỗi làm đường quen, mãi mãi đắm chìm trong các thói xấu.

Verse 60

मृगयाभिररतो भूत्वा ह्येकदा प्राविशं वनम् । ससैन्योऽहं वने तत्र हत्वा बहुविधान्मृगान् ॥ ६० ॥

Một lần, say mê việc săn bắn, ta bước vào rừng; và ngay trong khu rừng ấy, ta—cùng với quân lính—đã giết vô số loài thú hoang khác nhau.

Verse 61

क्षुत्तृट्परिवृतः श्रांतो रेवातीरमुपागमम् । रवितीक्ष्णातपक्लांतो रेवायां स्नानमाचरम् ॥ ६१ ॥

Bị đói khát vây bủa và mệt lả, ông đến bờ sông Revā. Mỏi mệt vì nắng gắt của mặt trời, ông thực hiện việc tắm gội trong dòng Revā.

Verse 62

अदृष्टसैन्य एकाकी पीड्यमानः क्षुधा भृशम् ॥ ६२ ॥

Không thấy quân lính đâu, chỉ còn một mình, ông bị đói hành hạ dữ dội—khổ sở tột cùng vì cơn đói.

Verse 63

समेतास्तत्र ये केचिद्रेवातीरनिवासिनः । एकादशीव्रतपरा मया दृष्ट्वा निशामुखे ॥ ६३ ॥

Tại đó, khi đêm sắp buông, ta thấy vài người cư ngụ bên bờ sông Revā tụ hội lại, một lòng chuyên trì thệ nguyện Ekādaśī.

Verse 64

निराहारश्च तत्राहमेकाकी तज्जनैः सह । जागरं कृतवांश्वापि सेनया रहितो निशि ॥ ६४ ॥

Tại đó, ta nhịn ăn, một mình nhưng vẫn ở cùng những người ấy; và trong đêm, không có quân lính bên cạnh, ta vẫn thức canh (jāgara), chẳng hề chợp mắt.

Verse 65

अध्वश्रमपरिश्रांतः क्षुत्पिपासाप्रपीडितः । तत्रैव जागरान्तेऽहं तातपंचत्वमागतः ॥ ६५ ॥

Mệt lả vì đường xa, lại bị đói khát dày vò, ngay tại đó—khi cuộc thức canh đêm vừa dứt—hỡi người thân yêu, ta rơi vào trạng thái “pañcatva”, nỗi khổ năm bề.

Verse 66

ततो यमभटैर्बद्धो महादंष्ट्राभयंकरैः । अनेकक्लेशसंपन्नमार्गेणाप्तो यमांतिकम् । दंष्ट्राकरालवदनमपश्यं समवर्तिनम् ॥ ६६ ॥

Rồi ta bị các sứ giả của Diêm Vương (Yama-bhaṭa) trói chặt, đáng sợ với những nanh lớn; chúng dẫn ta theo con đường đầy khổ hình đến trước mặt Yama; và tại đó ta thấy Samavartin, Chúa Tể Tử Thần, gương mặt ghê rợn với nanh nhô ra.

Verse 67

अथ कालिश्चित्रगुप्तमाहूयेदमभाषत । अस्य शिक्षाविधानं च यथावद्वद पंडित ॥ ६७ ॥

Bấy giờ Kāli cho gọi Citragupta và nói rằng: “Hỡi bậc học giả, hãy trình bày đúng đắn các quy tắc và phương pháp giáo huấn (śikṣā) dành cho người này.”

Verse 68

एवमुक्तश्चित्रगुप्तो धर्मराजेन सत्तम । चिरं विचारयामास पुनश्चेदमभाषत ॥ ६८ ॥

Được Dharmarāja nói như vậy, Citragupta—hỡi bậc hiền đức tối thượng—trầm tư suy xét rất lâu, rồi lại cất lời nói những lời này lần nữa.

Verse 69

असौ पापरतः सत्यं तथापि श्रृणु धर्मप । एकादश्यां निराहारः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ६९ ॥

Quả thật người này ham mê tội lỗi; nhưng hãy nghe, hỡi bậc thông hiểu chánh pháp: ai nhịn ăn không dùng thực phẩm vào ngày Ekādaśī thì được giải thoát khỏi mọi tội.

Verse 70

एष रेवातटे रम्ये निराहारो हरेर्दिने । जागरं चोपवासं च कृत्वा निष्पापतां गतः ॥ ७० ॥

Bên bờ sông Revā mỹ lệ, vào ngày thiêng của Hari, người ấy nhịn ăn; đã giữ thức canh đêm và trì trai giới, người ấy đạt đến trạng thái vô tội.

Verse 71

यानि कानि च पापानि कृतानि सुबहूनि च । तानि सर्वाणि नष्टानि ह्युपवासप्रभावतः ॥ ७१ ॥

Dù đã tạo bao nhiêu tội lỗi đi nữa, tất cả đều bị tiêu diệt thật sự nhờ năng lực của việc trai giới (upavāsa).

Verse 72

एवमुक्तो धर्मराजश्चित्रगुप्तेन धीमता । ननाम दंडवद्भूमौ ममाग्रे सोऽनुकंपितः ॥ ७२ ॥

Được Citragupta hiền trí nói như vậy, Dharmarāja—động lòng từ mẫn—đã cúi lạy trước mặt ta, phủ phục sát đất như cây gậy thẳng.

Verse 73

पूजयामास मां तत्र भक्तिभावेन धर्मराट् । ततश्च स्वभटान्सर्वानाहूयेदमुवाच ह ॥ ७३ ॥

Tại đó, vị vua công chính (Dharmarāṭ) đã phụng thờ ta với tâm bhakti. Rồi ngài triệu tập tất cả tùy tùng của mình và nói những lời này.

Verse 74

धर्मराज उवाच । श्रृणुध्वं मद्वचो दूता हितं वक्ष्याम्यनुत्तममम् । धर्ममार्गरतान्मर्त्यान्मानयध्वं ममान्तिकम् ॥ ७४ ॥

Dharmarāja nói: “Hỡi các sứ giả, hãy nghe lời ta; ta sẽ nói điều lợi ích tối thượng. Hãy cung kính đưa đến trước ta những người phàm chuyên tâm theo con đường Dharma.”

Verse 75

ये विष्णुपूजनरताः प्रयताः कृतज्ञाश्चैकादशीव्रतपरा विजितेन्द्रियाश्च । नारायणाच्युतहरे शरणं भवेति शान्ता वदन्ति सततं तरसा त्यजध्वम् ॥ ७५ ॥

Những ai chuyên tâm thờ phụng Viṣṇu—tinh cần, biết ơn, giữ trọn trai giới Ekādaśī và tự chế các căn—luôn điềm tĩnh nói rằng: “Xin nương tựa nơi Nārāyaṇa, nơi Hari Acyuta bất khả sai lầm.” Vì thế, hãy mau lìa bỏ mọi ràng buộc khác.

Verse 76

नारायणाच्युत जनार्दन कृष्ण विष्णो पद्मेश पद्मजपितः शिव शंकरेति । नित्यं वदंत्यखिललोक हिताः प्रशान्ता दूरद्भटास्त्यजता तान्न ममैषु शिक्षा ॥ ७६ ॥

“Nārāyaṇa”, “Acyuta”, “Janārdana”, “Kṛṣṇa”, “Viṣṇu”; “Padmeśa”; “Śiva”, “Śaṅkara”—những bậc hiền triết an tịnh, vì lợi ích của muôn cõi, hằng ngày không ngừng xưng niệm các thánh danh ấy. Nhưng kẻ nào lìa bỏ những người cao quý, vô úy ấy và tránh xa họ, thì về việc này ta không còn lời dạy nào.

Verse 77

नारायणार्पितकृतान्हरिभक्तिभजः स्वाचारमार्गनिरतान् गुरुसेवकांश्च । सत्पात्रदान निरतांश्च सुदीनपालान्दूतास्त्यजध्वमनिशं हरिनामसक्तान् ॥ ७७ ॥

Hỡi các sứ giả, hãy luôn tránh xa những người dâng hiến mọi hành động cho Nārāyaṇa—những bhakta của Hari an trú trong chánh hạnh, phụng sự guru, chuyên tâm bố thí cho bậc xứng đáng, che chở kẻ thật sự khốn cùng, và hằng gắn lòng vào Thánh Danh Hari.

Verse 78

पाषंडसङ्गरहितान्द्विजभक्तिनिष्ठान्सत्संगलोलुपतरांश्च तथातिथेयान् । शंभौ हरौ च समबुद्धिमतस्तथैव दूतास्त्यजध्वमुपकारपराञ्जनानाम् ॥ ७८ ॥

Hỡi các sứ giả, hãy tránh xa những kẻ chăm chăm làm “điều thiện” vì mưu cầu tư lợi. Hãy tìm những người lìa xa bè bạn tà giáo, kiên trú trong lòng kính tín đối với hàng lưỡng sinh (brāhmaṇa), khát khao hội bạn hiền, chuyên tâm tôn kính khách đến, và đồng tâm cung kính Śambhu (Śiva) cùng Hari (Viṣṇu) như nhau.

Verse 79

ये वर्जिता हरिकथामृतसेवनैश्च नारायणस्मृतिपरायणमानसैश्च । विप्रेद्रपादजलसेचनतोऽप्रहृष्टांस्तान्पापिनो मम भटा गृहमानयध्वम् ॥ ७९ ॥

“Hỡi các tùy tùng của ta, hãy đem về chốn ta những kẻ tội lỗi: những kẻ bị loại khỏi việc nếm cam lộ của Hari-kathā, tâm không nương tựa nơi niệm tưởng Nārāyaṇa, và chẳng hề hoan hỷ dù được rưới nước đã rửa chân các bậc brāhmaṇa tối thượng.”

Verse 80

ये मातृतातपरिभर्त्सनशीलिनश्च लोकद्विषो हितजनाहितकर्मणश्च । देवस्वलोभनिरताञ्जननाशकर्तॄनत्रानयध्वमपराधपरांश्च दूताः ॥ ८० ॥

“Hỡi các sứ giả, hãy đem đến đây những kẻ quen miệng mắng nhiếc mẹ cha; những kẻ ghét đời và làm việc trái với lợi ích của người hiền; những kẻ tham lam tài vật thuộc về chư thiên; và những kẻ hủy diệt sinh mạng—tất thảy những ai chìm đắm trong tội lỗi.”

Verse 81

एकादशीव्रतपराङ्मुखमुग्रशीलं लोकापवादनिरतं परनिंदकं च । ग्रामस्य नाशकरमुत्तमवैरयुक्तं दूताः समानयत विप्रधनेषु लुब्धम् ॥ ८१ ॥

Các sứ giả đã dẫn đến người ấy: kẻ quay lưng với trai giới Ekādaśī, bản tính hung bạo, mải mê phỉ báng thế gian và chê trách người khác; kẻ làm suy vong thôn xóm mình, bị trói buộc bởi thù hận dữ dội, và tham lam của cải của hàng brāhmaṇa.

Verse 82

ये विष्णुभक्तिविमुखाः प्रणमंति नैव नारायणं हि शरणागतपालकं च । विष्ण्वालयं च नहि यांति नराः सुमूर्खास्तानानयध्वमतिपापरतान्प्रसाह्य ॥ ८२ ॥

Những kẻ ngoảnh mặt khỏi bhakti đối với Viṣṇu thì chẳng cúi lạy Nārāyaṇa, Đấng hộ trì người cầu nương tựa. Những kẻ mê muội tột cùng ấy không thể đến cảnh giới của Viṣṇu. Hãy lôi kéo những kẻ đắm chìm trong đại tội mà đem đến đây để bị chế ngự.

Verse 83

एवं श्रुतं यदा तत्र यमेन परिभाषितम् । मयानुतापदग्धेन स्मृतं तत्कर्म निंदितम् ॥ ८३ ॥

Khi nghe Diêm Vương nói như thế tại đó, ta—bị thiêu đốt bởi nỗi ăn năn—liền nhớ lại hành vi đáng chê trách của mình.

Verse 84

असत्कर्मानुतापेन सद्धर्मश्रवणेन च । तत्रैव सर्वपापानि निःशेषाणि गतानि मे ॥ ८४ ॥

Nhờ ăn năn về các việc bất thiện, và nhờ lắng nghe Chánh Pháp, ngay tại đó mọi tội lỗi của ta đã lìa bỏ hoàn toàn.

Verse 85

पापशेषाद्विनिर्मुक्तं हरिसारुप्यतां गतम् । सहस्रसूर्यसंकाशं प्रणनाम यमश्च तम् ॥ ८५ ॥

Được giải thoát khỏi cả chút dư tàn của tội lỗi, đạt đến sự đồng dạng với Hari, rực sáng như ngàn mặt trời—chính Diêm Vương cũng cúi đầu đảnh lễ bậc giải thoát ấy.

Verse 86

एवं दृष्ट्वा विस्मितास्ते यमदूता भयोत्कटाः । विश्वासं परमं चक्रुर्यमेन परिभाषिते ॥ ८६ ॥

Thấy như vậy, các sứ giả của Diêm Vương—vừa kinh hãi vừa kinh ngạc—đặt niềm tin tối thượng vào lời Diêm Vương đã tuyên dạy.

Verse 87

ततः संपूज्य मां कालो विमानशतसंकुलम् । सद्यः संप्रेषयामास तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ ८७ ॥

Rồi Thời Gian (Kāla), sau khi cung kính tôn vinh ta đúng phép, liền tức khắc sai đưa ta—giữa đoàn xe trời hàng trăm cỗ—đến cõi tối thượng của đức Viṣṇu.

Verse 88

विमानकोटिभिः सार्द्धं सर्वभोगसमन्वितैः । कर्मणा तेन विप्रर्षे विष्णुलोके मयोषितम् ॥ ८८ ॥

Ôi bậc hiền thánh Bà-la-môn tối thượng, nhờ chính công đức ấy, ta đã cư ngụ nơi cõi của Đức Viṣṇu, cùng vô số (hàng ức) thiên xa, và đầy đủ mọi loại an lạc thọ hưởng.

Verse 89

कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च । स्थित्वा विष्णुपदं पश्चादिंद्रलोकमुपगमम् ॥ ८९ ॥

Sau khi an trụ nơi Viṣṇu-pada suốt hàng ngàn ức kiếp, lại thêm hàng trăm ức kiếp nữa, rồi về sau ta tiến đến cõi của Indra.

Verse 90

तत्रापि सर्वभोगाढ्यः सर्वदेवनमस्कृतः । तावत्कालं दिविस्थित्वा ततो भूमिमुपागतः ॥ ९० ॥

Tại đó nữa, ta được đầy đủ mọi thọ hưởng và được chư thiên đồng kính lễ. Sau khi ở trên cõi trời trọn vẹn thời hạn ấy, rồi ta lại trở về mặt đất.

Verse 91

अत्रापि विष्णुभक्तानां जातोऽहं भवतां कुले । जातिस्मरत्वाडज्जानामि सर्वमेतन्मुनीश्वर ॥ ९१ ॥

Ngay tại đây nữa, ta được sinh trong dòng dõi những người sùng kính Viṣṇu. Vì ta có năng lực nhớ lại các đời trước, ôi bậc chúa tể các hiền triết, nên ta biết trọn điều này.

Verse 92

तस्माद्विष्ण्वर्चनोद्योगं करोमि सह बालकैः । एकादशीव्रतमिदमिति न ज्ञातवान्पुरा ॥ ९२ ॥

Vì thế, cùng với các trẻ nhỏ, ta chuyên tâm thực hành việc thờ phụng Đức Viṣṇu; bởi trước kia ta chưa biết rằng pháp hành này chính là lời nguyện (vrata) Ekādaśī.

Verse 93

जातिस्मृतिप्रभावेण तज्ज्ञातं सांप्रतं मया । अत्र स्वेनापि यत्कर्म कृतं तस्य फलं त्विदम् ॥ ९३ ॥

Nhờ năng lực nhớ lại các đời trước, nay ta đã biết rõ điều ấy. Và quả báo hiện tiền này chính là kết quả của những nghiệp ta tự làm trong đời này.

Verse 94

एकादशीव्रतं भक्त्या कुर्वतां किमुत प्रभो । तस्माच्चरिष्ये विप्रेंद्र शुभमेकादशीव्रतम् ॥ ९४ ॥

Ôi Chúa tể, còn nói gì hơn về những người giữ trai giới Ekādaśī với lòng sùng kính? Vì vậy, hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, con sẽ thực hành trai giới Ekādaśī cát tường.

Verse 95

विष्णुपूजां चाहरहः परमस्थानकांक्षया । एकादशीव्रतं यत्तु कुर्वंति श्रद्धया नराः ॥ ९५ ॥

Mong cầu cảnh giới tối thượng, người đời hằng ngày thờ phụng Viṣṇu; và với niềm tin, họ cũng giữ trai giới Ekādaśī.

Verse 96

तेषां तु विष्णुभवनं परमानंददायकम् । एवं पुत्रवचः श्रुत्वा संतुष्टो गालवो मुनिः ॥ ९६ ॥

Đối với họ, cõi của Viṣṇu thật là nơi ban niềm an lạc tối thượng. Nghe lời con trai như vậy, hiền triết Gālava liền mãn nguyện.

Verse 97

अवाप परमां तुष्टिं मनसा चातिहर्षितः । मज्जन्म सफलं जातं मद्धंशः पावनीकृतः ॥ ९७ ॥

Ngài đạt được sự mãn nguyện tối thượng và trong lòng hân hoan tột bậc: “Sự sinh ra của ta nay đã thành tựu ý nghĩa, và dòng tộc ta đã được thanh tịnh.”

Verse 98

यतस्त्वं मद्गृहे जातो विष्णुभक्तिपरायणः । इति संतुष्टचित्तस्तु तस्य पुत्रस्य कर्मणा ॥ ९८ ॥

“Vì con sinh trong nhà ta, lại hoàn toàn nương tựa nơi bhakti đối với đức Viṣṇu,”—nghĩ như vậy, ông liền hoan hỷ trong lòng, do hạnh kiểm của người con ấy.

Verse 99

हरिपूजाविधानं च यथावत्समबोधयत् । इत्येतत्ते मुनिश्रेष्ट यथावत्कथितं मया । संकोचविस्तराभ्यां च किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥ ९९ ॥

Nghi thức thờ phụng Hari đã được giảng giải đầy đủ, đúng pháp. Như vậy, hỡi bậc hiền thánh tối thượng, ta đã thuật lại cho ngài mọi điều một cách chuẩn xác—cả tóm lược lẫn chi tiết. Ngài còn muốn nghe gì nữa?