Adhyaya 31: Naimittika and Related Śrāddha Rites: Sapiṇḍīkaraṇa, Eligibility, Timing, and Procedure

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे अलर्कानुशासने नैमित्तिकादिश्राद्धकल्पो नाम त्रिंशोऽध्यायः । एकत्रिंशोऽध्यायः । मदालसोवाच । सपिण्डीकरणादूर्ध्वं पितुर्यः प्रपितामहः । स तु लेपभुजो याति प्रलुप्तः पितृपिण्डतः ॥

Như vậy, trong Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa, phần giáo huấn dành cho Alarka, chương thứ ba mươi mang tên «Nghi thức các śrāddha naimittika và các loại khác» đã kết thúc. Chương ba mươi mốt. Madālasā nói: Sau nghi thức sapiṇḍīkaraṇa, vị là cụ kỵ bên nội (prapitāmaha của người cha) trở thành ‘lepabhuj’, tức người chỉ thọ hưởng phần còn lại, vì đã rời khỏi phần cúng piṇḍa trực tiếp trong lễ hiến tế tổ tiên.

Verse 2

तेषामन्यश्चतुर्थो यः पुत्रलेपभुजान्नभुक् । सोऽपि सम्बन्धतो हीनमुपभोगं प्रपद्यते ॥

Và còn có một vị thứ tư, khác với ba vị kia, người ăn phần thức ăn mà người con đã thọ dụng như ‘lepa’ (phần dư), cũng đạt được sự hưởng thụ, nhưng bị giảm sút do mối quan hệ huyết thuộc yếu hơn.

Verse 3

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । पिण्डसम्बन्धिनो ह्येते विज्ञेयाः पुरुषास्त्रयः ॥

Cha, ông nội, và cũng vậy cụ nội (ông của ông) — ba vị này cần được biết là những người liên hệ trực tiếp với lễ cúng piṇḍa (bánh cơm cúng).

Verse 4

तेपसम्बन्धिनश्चान्ये पितामहपितामहात् । प्रभृत्युक्तास्त्रयस्तेषां यजमानश्च सप्तमः ॥

Và những người khác thì có quan hệ qua ‘tepa’ (mối liên hệ phụ/xa hơn), bắt đầu từ cụ của ông trở lên—được nói là có ba vị như thế; và người chủ tế (yajamāna) là vị thứ bảy trong hệ bảy người này.

Verse 5

इत्येष मुनभिः प्रोक्तः सम्बन्धः साप्तपौरुषः । यजमानात् प्रभृत्यूर्ध्वमनुलेपभुजस्तथा ॥

Như vậy, mối liên hệ bảy đời (sāptapauruṣa sambandha) đã được các bậc hiền triết tuyên thuyết; và từ người chủ tế (yajamāna) trở lên (vượt quá ông), cũng có những vị thọ phần theo ‘anulepa’ (phần dư tiếp nối).

Verse 6

ततोऽन्ये पूर्वजाः सर्वे ये चान्ये नरकौकसः । ये च तिर्यक्त्वमापन्ना ये च भूतादिसंस्थिताः ॥

Rồi (vượt ngoài những vị ấy), tất cả các bậc tiền nhân khác—những vị ở địa ngục, những vị sa vào thân thú, và những vị trú giữa các bhūta cùng các loài tương tự—đều cũng được bao hàm.

Verse 7

तान् सर्वान् यजमानो वै श्राद्धं कुर्वन् यथाविधि । समाप्याययते वत्स ! येन येन शृणुष्व तत् ॥

Bằng việc cử hành śrāddha đúng pháp, người chủ tế (yajamāna) quả thật nuôi dưỡng và làm thỏa mãn tất cả họ, hỡi con yêu. Việc ấy diễn ra bằng phương cách nào và theo lối nào—hãy lắng nghe điều đó.

Verse 8

अन्नप्रकीरणं यत्तु मनुष्यैः क्रियते भुवि । तेन तृप्तिमुपायान्ति ये पिशाचत्वमागताः ॥

Bất cứ phần thức ăn nào do người đời rải vãi trên mặt đất—nhờ đó, những kẻ đã rơi vào cảnh giới piśāca (quỷ ăn xác) được thỏa mãn.

Verse 9

यदम्बु स्नानवस्त्रोत्थं भूमौ पतति पुत्रक । तेन ये तरुतां प्राप्तास्तेषां तृप्तिः प्रजायते ॥

Hỡi con yêu, nước rơi xuống đất do tắm rửa và do giặt y phục—nhờ nước ấy, những người đã đạt đến cảnh giới cây cối được thỏa mãn.

Verse 10

यास्तु गात्राम्बुकणिकाः पतन्ति धरणीतले । ताभिराप्यायनं तेषां ये देवत्वं कुले गताः ॥

Nhưng những giọt nước li ti từ thân thể rơi xuống mặt đất—nhờ những giọt ấy, sự nuôi dưỡng đến với những người thân đã đi vào cảnh giới chư thiên (deva).

Verse 11

उद्धृतेष्वथ पिण्डेषु याश्चान्नकणिका भुवि । ताभिराप्यायनं प्राप्ता ये तिर्यकत्वं कुले गताः ॥

Và khi các piṇḍa đã được nhấc lên, những hạt/ngụm vụn thức ăn còn lại trên đất—nhờ đó, sự nuôi dưỡng được nhận bởi những người trong dòng tộc đã đi vào kiếp súc sinh.

Verse 12

ये वादग्धाः कुले बालाः क्रियायोग्या ह्यसंस्कृताः । विपन्नास्तेऽन्नविकिरसंमार्जनजलाशिनः ॥

Và những đứa trẻ trong dòng tộc chết yểu—dẫu đáng được làm lễ, nhưng vẫn chưa thọ saṃskāra, chưa được khai lễ—những vong linh ấy nuôi mình bằng nước dùng để quét rửa và làm sạch phần thức ăn đã rải vãi.

Verse 13

भुक्त्वा चाचामतां यच्च जलं यच्चाङ्घ्रिसेचने । ब्राह्मणानां तथैवान्ये तेन तृप्तिं प्रयान्ति वै ॥

Nước mà các Bà-la-môn dùng để súc miệng theo nghi thức (ācamana) sau khi ăn, và nước dùng để rửa chân—nhờ đó, những người khác cũng thật sự được thỏa mãn.

Verse 14

एवं यो यजमानस्य यश्च तेषां द्विजन्मनाम् । कश्चिज्जलान्नविक्षेपः शुचिरुच्छिष्ट एव वा ॥

Vì vậy, bất cứ sự rải/ráy nước và thức ăn nào xảy ra—dù thuộc về người chủ tế (yajamāna) hay các bậc nhị sinh—dù là thanh tịnh hay thậm chí là đồ thừa (ucchiṣṭa)…

Verse 15

तेनान्ये तत्कुले तत्र तत्तद्योन्यन्तरं गताः । प्रयान्त्याप्यायनं वत्स सम्यक् श्राद्धक्रियावताम् ॥

Nhờ đó, những người khác ngay trong gia tộc ấy—đã đi vào các kiếp sinh khác nhau—được nuôi dưỡng, hỡi con yêu, khi nghi lễ śrāddha được cử hành đúng pháp.

Verse 16

अन्यायोपार्जितैरर्थैर्यच्छ्राद्धं क्रियते नरैः । तृप्यन्ते तेन चाण्डालपुक्कसाद्यासु योनिषु ॥

Nếu người ta làm śrāddha bằng của cải thu được do bất chính, thì nhờ nghi lễ ấy, những thân quyến đang ở các kiếp như cāṇḍāla, pukkasa và tương tự cũng được thỏa mãn.

Verse 17

एवमाप्यायनं वत्स बहूनामिह बान्धवैः । श्राद्धं कुर्वदिभरन्नाम्बुबिन्दुक्षेपेण जायते ॥

Vì thế, hỡi con yêu, theo cách này, sự nuôi dưỡng phát sinh cho nhiều thân quyến ở đây khi śrāddha đang được cử hành—dẫu chỉ bằng việc rải thức ăn và rảy những giọt nước.

Verse 18

तस्माच्छ्राद्धं नरो भक्त्या शाकैरपि यथाविधि । कुर्वोत कुर्वतः श्राद्धं कुले कश्चिन्न सीदति ॥

Vì vậy, người nam nên cử hành lễ śrāddha với lòng sùng tín, đúng theo nghi thức, dù chỉ có rau quả. Khi śrāddha được thực hiện, không ai trong gia tộc ấy rơi vào suy vong.

Verse 19

तस्य कालानहं वक्ष्ये नित्यनैमित्तिकात्मकान् । विधिना येन च नरैः क्रियते तन्निबोध मे ॥

Ta sẽ tuyên bày những thời điểm thích hợp của lễ ấy—cả loại thường nhật (nitya) lẫn loại tùy duyên, theo sự kiện (naimittika)—và nghi trình mà người đời thực hành; hãy hiểu điều này từ ta.

Verse 20

कार्यं श्राद्धममावास्यां मासि मास्युडुपक्षये । तथाष्टकास्वप्यवश्यमिच्छाकालं निबोध मे ॥

Lễ śrāddha nên được cử hành vào ngày sóc (trăng non), và tháng này qua tháng khác vào lúc kết thúc mỗi nửa tháng âm lịch; cũng vậy, vào các ngày aṣṭakā thì nhất định phải làm. Hãy còn học từ ta những thời điểm có thể tùy ý mà làm.

Verse 21

विशिष्टब्राह्मणप्राप्तौ सूर्येन्दुग्रहणे 'यने । विषुवे रविसंक्रान्तौ व्यतिपाते च पुत्रक ॥

Khi gặp được một bà-la-môn ưu tú, vào lúc nhật thực hay nguyệt thực, vào các chí điểm (solstice), vào tiết phân (equinox), vào lúc saṅkrānti (Mặt Trời nhập cung), và vào thời vyatipāta—hỡi con—(có thể cử hành śrāddha).

Verse 22

श्राद्धार्हद्रव्यसम्प्राप्तौ तथा दुःस्वप्नदर्शने । जन्मर्क्षग्रहपीडासु श्राद्धं कुर्वोत चेच्छया ॥

Khi có được các vật phẩm xứng đáng cho śrāddha, và cũng vậy khi thấy ác mộng, hoặc khi bị sao bản mệnh hay các hành tinh gây nhiễu hại, người ta có thể tùy ý cử hành śrāddha.

Verse 23

विशिष्टः श्रोत्रियो योगी वेदविज्ज्येष्ठसामगः । त्रिणाचिकेतस्त्रिमधुस्त्रिसुपर्णः षडङ्गवित् ॥

Người thích hợp cho lễ śrāddha là một śrotriya danh tiếng, một yogin, người thông hiểu Veda, vị xướng tụng cao niên của Sāma-veda; người tinh thông nghi lễ (Agni) của ba lửa Nāciketas, giáo huấn “ba Madhu”, truyền thống “ba Suparṇa”, và am tường sáu chi (Vedāṅga)—người như vậy là bậc ưu tú (để thỉnh trong śrāddha).

Verse 24

दौहित्रृत्विग्जामातृस्वस्त्रीयाः श्वशुरस्तथा । पञ्चाग्निकर्मनिष्ठश्च तपोनिष्ठो 'थ मातुलः ॥

Cũng thích hợp là: con trai của con gái, vị tư tế chủ lễ, con rể, con trai của chị/em gái, và cả cha vợ; người chuyên trì hạnh pañcāgni, người chuyên tu khổ hạnh, và cả cậu (bên mẹ).

Verse 25

मातापितृपराश्चैव शिष्यसम्बन्धिबान्धवाः । एते द्विजोत्तमाः श्राद्धे समस्ताः केतनक्षमाḥ ॥

Và những người tận hiếu với mẹ cha, cùng các thân quyến liên hệ qua mối dây thầy–trò—tất cả các brāhmaṇa ưu tú ấy đều xứng đáng được mời ngồi (thỉnh đãi) trong lễ śrāddha.

Verse 26

अवकीर्णो तथा रोगी न्यूनॆ चाङ्गे तथाधिके । पौनर्भवस्तथा काणः कुण्डो गोलो 'थ पुत्रक ॥

Người phạm hạnh brahmacarya (avakīrṇa), người bệnh, người có chi thể thiếu hoặc thừa, người tái hôn (paunarbhava), người một mắt, và người bị bướu cổ (kuṇḍa) hay dị tật nặng khác (gola)—hỡi con—đều không thích hợp trong lễ śrāddha.

Verse 27

मित्रध्रुक् कुनखी क्लीबः श्यावदन्तो निराकृतिः । अभिशस्तस्तु तातेन पिशुनः सोमविक्रयी ॥

Kẻ phản bội bạn bè, người mắc bệnh ở móng, người bất lực, người răng đen, người có dung mạo đáng ghê sợ; người bị cha kết tội/ruồng bỏ, kẻ vu khống, và kẻ buôn bán soma—đều không thích hợp cho lễ śrāddha.

Verse 28

कन्यादूषयिता वैद्यो गुरुपित्रोस्तथोज्झकः । भृतकाध्यापकोऽमित्रः परपूर्वापतिस्तथा ॥

Kẻ làm ô uế trinh tiết của thiếu nữ; thầy thuốc (theo nghề nghiệp, trong ngữ cảnh này bị xem là không thích hợp về mặt nghi lễ); kẻ bỏ thầy hoặc bỏ cha; kẻ dạy học vì tiền công; kẻ thù; và kẻ lấy người vợ trước của người khác—những hạng người ấy phải tránh (trong các nghi lễ liên quan đến śrāddha cho tổ tiên).

Verse 29

वेदोज्झोऽथाग्निसन्त्यागी वृषलीपतिदूषितः । तथान्ये च विकर्मस्था वर्ज्याः पितृ्येषु वै द्विजाः ॥

Kẻ đã từ bỏ Veda; kẻ bỏ các lửa tế tự; kẻ bị ô nhiễm do giao du với chồng của một phụ nữ Śūdra; và những kẻ khác hành các việc bị cấm—những người “hai lần sinh” như vậy phải tránh trong các nghi lễ dành cho tổ tiên.

Verse 30

निमन्त्रयेत पूर्वेद्युः पूर्वोक्तान् द्विजसत्तमान् । दैवे नियोगे पितृ्ये च तांस्तथैवोपकल्पयेत् ॥

Vào ngày hôm trước, người ấy nên thỉnh mời những vị Bà-la-môn ưu tú đã được mô tả ở trên; và đối với cả phần cúng dâng chư thiên lẫn nghi lễ cho tổ tiên, cũng phải chuẩn bị chu đáo tương tự cho các vị ấy.

Verse 31

तैश्च संयतिभिर्भाव्यं यश्च श्राद्धं करिष्यति । श्राद्धं दत्त्वा च भुक्त्वा च मैथुनं योऽनुगच्छति ॥

Cả những vị (Bà-la-môn) ấy lẫn người cử hành śrāddha đều phải giữ sự tiết chế. Ai sau khi dâng śrāddha và sau khi đã thọ thực mà còn giao hợp thì mắc lỗi (được nêu trong các câu tiếp theo).

Verse 32

पितरस्तु तयोर् मासं तस्मिन् रेतसि शेरते । गत्वा च योषितं श्राद्धे यो भुङ्क्ते यश्च गच्छति ॥

Tổ tiên của cả hai người (nam và nữ) nằm trong tinh dịch ấy suốt một tháng. Và về śrāddha: kẻ đến với người nữ (để giao hợp), kẻ ăn (sau đó), và kẻ ra đi (trong trạng thái ấy) đều bị liên can (như sẽ được làm rõ ở câu tiếp theo).

Verse 33

रेतोमूत्रकृताहारास्तन् मासं पितरस्तयोः । तस्मात्तु प्रथमं कार्यं प्राज्ञेनोपनिमन्त्रणम् ॥

Trong tháng ấy, tổ tiên của hai người đó sống nhờ tinh dịch, nước tiểu và phân làm thức ăn. Vì vậy, bậc hiền trí trước hết phải cử hành nghi thức thỉnh mời sơ bộ (mời đúng các vị khách thích đáng).

Verse 34

अप्राप्तौ तद्दिने चापि वर्ज्या योषित्प्रसङ्गिनः । भिक्षार्थमागतान् वापि काले संयमिनो यतीन् ॥

Nếu các vị khách đã được thỉnh mời không đến, thì ngay trong ngày ấy cũng phải tránh những kẻ đắm nhiễm nữ sắc. Nhưng các ẩn sĩ biết tự chế, đến đúng thời để xin bố thí, thì có thể được tiếp đãi thích đáng.

Verse 35

भोजयेत् प्रणिपाताद्यैः प्रासाद्य यतमांससः । यथैव शुक्लपक्षाद्वै पितॄणामसितः प्रियः ॥

Với tâm được điều phục, sau khi làm họ hoan hỷ bằng lễ bái, kính chào và các nghi thức tương tự, người ấy nên dâng thức ăn cho họ. Cũng như trong nửa tháng sáng, nửa tháng tối là điều được tổ tiên (pitṛ) ưa chuộng.

Verse 36

तथापराह्नः पूर्वाह्नात् पितॄणामतिरिच्यते । सम्पूज्य स्वागतेनैतानभ्युपेतान् गृहे द्विजान् ॥

Cũng vậy, đối với tổ tiên (pitṛ), buổi chiều được ưa chuộng hơn buổi sáng. Sau khi kính lễ đúng phép bằng lời chào mừng, người ấy nên đón nhận trong nhà mình các Bà-la-môn đã đến.

Verse 37

पवित्रपाणिराचान्तानासनेषूपवेशयेत् । पितॄणामयुजः कामं युग्मान् दैवे द्विजोत्तमान् ॥

Với đôi tay đã thanh tịnh, người ấy nên mời những vị đã súc miệng uống nước (ācamana) ngồi vào chỗ của họ. Đối với tổ tiên, nên sắp chỗ số lẻ; đối với nghi lễ dâng lên chư thiên, nên sắp chỗ số chẵn cho các Bà-la-môn ưu tú.

Verse 38

एकैकं वा पितॄणाञ्च देवानाञ्च स्वशक्तितः । तथा मातामहानाञ्च तुल्यं वा वैश्वदेविकम् ॥

Tùy theo khả năng của mình, người ta có thể dâng cúng riêng rẽ—mỗi bên một lễ—cho các Pitṛ (tổ tiên) và cho các Deva (chư thiên); cũng vậy, mỗi bên một lễ cho các tổ tiên bên ngoại (mātāmaha). Hoặc có thể thực hiện một lễ Vaiśvadeva duy nhất, tương đương, bao gồm tất cả một cách tổng hợp.

Verse 39

पृथक् तयोस्तथा चान्ये केचिदिच्छन्ति मानवाः । प्राङ्मुखान्दैवसङ्कल्पान् पैत्र्यान् कुर्यादुदङ्मुखान् ॥

Lại nữa, có người ưa giữ hai nghi lễ ấy tách biệt. Nên lập ý nguyện dâng cho chư thiên (daiva-saṅkalpa) khi quay mặt về hướng đông, và lập ý nguyện dâng cho tổ tiên (paitrya) khi quay mặt về hướng bắc.

Verse 40

तथैव मातामहानां विधिरुक्तो मनीषिभिः । विष्टारार्थे कुशान् दत्त्वा पूज्य चार्घ्यादिना बुधः ॥

Cũng theo cách ấy, bậc hiền trí đã nêu rõ nghi thức dành cho tổ tiên bên ngoại. Sau khi bày cỏ kuśa làm chỗ ngồi (viṣṭara), người sáng suốt nên thờ cúng các vị ấy bằng lễ arghya và các phẩm vật khác.

Verse 41

पवित्रकादि वै दत्त्वा तेभ्योऽनुज्ञामवाप्य च । कुर्यादावाहनं प्राज्ञो देवानां मन्त्रतो द्विजः ॥

Sau khi dâng pavitraka và các vật khác, và đã được các vị ấy cho phép, bậc dvija (người “sinh hai lần”) hiền trí liền nên dùng thần chú mà thỉnh mời chư thiên.

Verse 42

यवाम्भोभिस्तथा चार्घ्यं दत्त्वा वै वैश्वदेविकम् । गन्धमाल्याम्बुधूपञ्च दत्त्वा सम्यक् सदीपकम् ॥

Dâng lễ arghya bằng nước hòa lúa mạch (yava), người ta nên cử hành nghi lễ Vaiśvadeva; và sau khi đã dâng đúng phép hương thơm, vòng hoa, nước, trầm hương, cùng một ngọn đèn, thì tiến hành theo nghi thức.

Verse 43

अपसव्यं पितॄणाञ्च सर्वमेवोपकल्पयेत् । दर्भांश्च द्विगुणान् दत्त्वा तेभ्योऽनुज्ञामवाप्य च ॥

Đối với các Pitṛ (tổ tiên), phải sắp đặt mọi việc theo nghi thức apasavya (đảo ngược dây thiêng). Đặt cỏ darbha gấp đôi, và sau khi được các ngài cho phép thì mới tiến hành tiếp.

Verse 44

मन्त्रपूर्वं पितॄणाञ्च कुर्यादावाहनं बुधः । अपसव्यं तथा चार्घ्यं यवार्थञ्च तथा तिलैः ॥

Rồi người trí giả phải thỉnh mời các Pitṛ bằng thần chú. Theo nghi thức apasavya, cũng dâng arghya kèm lúa mạch (yava) và hạt mè (tila).

Verse 45

निष्पादयेनमहाभाग ! पितॄणां प्रीणने रतः । अग्नौ कार्यमनुज्ञातः कुरुष्वेति ततो द्विजैः ॥

Hỡi bậc cao quý, người chuyên tâm làm vui lòng các Pitṛ phải hoàn tất nghi lễ đúng pháp. Rồi, khi đã được cho phép, các bậc “hai lần sinh” được dạy rằng: “Hãy làm điều cần làm trong lửa.”

Verse 46

जुहुयाद्व्यञ्जनक्षारवर्ज्यमन्नं यथाविधि । अग्नये कव्यवाहाय स्वाहेति प्रथमाहुतिः ॥

Theo đúng phép tắc, phải cúng vào lửa thức ăn không có gia vị và không có chất kiềm. Lễ hiến đầu tiên là: “svāhā” dâng Agni, vị mang lễ vật đến tổ tiên, Kavyavāhana.

Verse 47

सोमाय वै पितृमते स्वाहेत्यन्या तथा भवेत् । यमाय प्रेतपतये स्वाहेति त्रितयाहुतिः ॥

Lễ hiến tiếp theo là: “svāhā” dâng Soma, vị gắn bó với các Pitṛ. Lễ hiến thứ ba là: “svāhā” dâng Yama, chúa tể của người đã khuất (pretapati).

Verse 48

हुतावशिष्टं दद्याच्च भाजनेषु द्विजनmanām । भाजनालम्बनं कृत्वा दद्याच्चान्नं यथाविधि ॥

Người ấy nên đặt phần thức ăn còn lại sau khi cúng lửa vào các vật đựng của những bậc nhị sinh (Bà-la-môn). Sau khi sắp đặt chỗ kê và vị trí đặt các vật đựng cho đúng phép, người ấy nên dọn bữa theo đúng nghi thức và quy tắc.

Verse 49

यथा सुखं जुषध्वं भो इति वाच्यमनिष्टुरम् । भुञ्जीरंश्च ततस्तेऽपि तच्चित्ता मौनिनः सुखम् ॥

Rồi người ấy nên nói một cách ôn hòa, không gay gắt: “Xin các ngài thọ thực cho an lạc.” Khi ấy họ nên ăn trong im lặng, mãn nguyện, tâm chuyên chú vào nghi lễ ấy, một cách thong thả.

Verse 50

यद्यदिष्टतमं तेषां तत्तदन्नमसत्वरम् । अक्रुध्यंśca naro dadyāt sambhavena pralobhayan ॥

Điều gì mỗi vị mong muốn nhất, chính món ấy người ấy nên cung cấp—không vội vã. Người ta nên bố thí không giận dữ, và chỉ khuyến thỉnh họ bằng những gì khả thi và sẵn có.

Verse 51

रक्षोघ्रांश्च जपेन मन्त्रांस्तिलैश्च विकिरेन्महीम् । सिद्धार्थकैश्च रक्षार्थं श्राद्धं हि प्रचुरच्छलम् ॥

Người ấy nên tụng các thần chú xua trừ rākṣasa, và rải hạt mè xuống đất; lại vì sự hộ trì, cũng nên rắc hạt siddhārthaka. Bởi nghi lễ śrāddha được nói là dịp thường hay có sự lừa dối hoặc ngăn trở.

Verse 52

पृष्टैस्तृप्तैश्च तृप्ताः स्थ तृप्ताः स्म इति वादिभिः । अनुज्ञातो नरस्त्वन्नं प्रकिरेत् भुवि सर्वतः ॥

Khi được hỏi, và đã thỏa mãn, họ nói: “Chúng tôi đã mãn nguyện.” Nhận được sự cho phép của họ, người ấy bấy giờ nên rải thức ăn xuống đất về mọi phía.

Verse 53

तद्वदाचमनार्थाय दद्यादापः सकृत् सकृत् । अनुज्ञां च ततः प्राप्य यतवाक्कायमानसः ॥

Cũng vậy, để làm lễ súc miệng thanh tịnh (ācamana), người ấy nên dâng nước nhiều lần tùy theo nhu cầu. Sau đó, khi đã được cho phép, người ấy phải giữ gìn, tiết chế nơi lời nói, thân và tâm.

Verse 54

सतिलेन ततोऽन्नेन पिण्डान् सव्येन पुत्रक । पितानुद्दिश्य दर्भेषु दद्यादुच्छिष्टसन्निधौ ॥

Rồi, hỡi con, với thức ăn trộn mè, người ấy nên dùng tay trái dâng các piṇḍa, hiến cúng cho người cha, đặt trên cỏ darbha, ở gần phần thức ăn còn lại theo nghi lễ.

Verse 55

पितृतīrthena तोयं च दद्यात्तेभ्यः समाहितः । पितॄniddiśya यद्भक्त्या यजमानो नृपात्मज ॥

Với tâm điềm tĩnh và chú niệm, người ấy nên dâng nước cho các vị bằng pitṛ-tīrtha (thế tay/kênh dâng nước dành cho tổ tiên). Bất cứ điều gì người ấy làm với lòng sùng kính, hiến dâng cho các pitṛ, hỡi con vua (nṛpātmaja), ấy chính là tinh thần đúng đắn của hành lễ.

Verse 56

तद्वन् मातामहानां च दत्त्वा पिण्डान् यथाविधि । गन्धमाल्यादिसंयुक्तं दद्यादाचमनं ततः ॥

Cũng theo cách ấy, sau khi đã dâng piṇḍa đúng phép cho các ngoại tổ, người ấy tiếp đó nên dâng nước để ācamana, kèm theo hương thơm, vòng hoa và các vật tương tự.

Verse 57

दत्त्वा च दक्षिणां शक्त्या सुस्वधास्त्विति तान् वदेत् । तैश्च तुष्टैस्तथेtyuktvā वाचयेद्वैश्वदेविकान् ॥

Và sau khi đã dâng dakṣiṇā (lễ vật thù lao) tùy theo khả năng, người ấy nên thưa với các vị: “Nguyện svadhā được an lập vững bền!” Khi các vị hoan hỷ đáp: “Xin được như vậy,” thì người ấy nên cho tụng đọc các công thức/nghi thức vaiśvadevika (hoặc tiến hành phần vaiśvadevika).

Verse 58

प्रीयन्तामिति भद्रं वो विश्वेदेवा इतीरयेत् । तथेति चोक्ते तैर्विप्रैः प्रार्थनीयास्तदा आशिषः ॥

Người ấy nên xướng: “Xin các Ngài hoan hỷ; kính chúc phúc lành đến các Ngài, hỡi Viśvedevā (Chư Thiên toàn thể).” Khi các Bà-la-môn ấy đáp: “Như vậy,” thì ngay lúc ấy nên cầu xin phúc lành từ họ.

Verse 59

विसर्जयेत् प्रियाण्युक्त्वा प्रणिपत्य च भक्तितः । आद्वारमनुगच्छेच्च आगच्छेच्चानुप्रमोदितः ॥

Sau khi nói lời êm dịu và cúi lạy với lòng sùng kính, người ấy nên tiễn họ ra về. Nên đưa tiễn đến tận cửa, rồi trở lại, an nhiên và hài lòng (vì nghi lễ đã viên mãn).

Verse 60

ततो नित्यक्रियां कुर्याद् भोजयेच्च तथातिथीन् । नित्यक्रियां पितॄणाञ्च केचिदिच्छन्ति सत्तमाः ॥

Sau đó, người ấy nên thực hành các nghi thức hằng ngày của mình và cũng nên thết đãi khách. Một số bậc thẩm quyền ưu tú còn chủ trương có nghi lễ hằng ngày dành cho Pitṛ (cúng tổ tiên).

Verse 61

न पितॄणां तथैवान्ये शेषं पूर्ववदाचरेत् । पृथक् पाकेन नेत्यान्ये केचित् पूर्वञ्च पूर्ववत् ॥

Có người nói: “Không phải vậy đối với Pitṛ”; nên xử lý phần còn lại như trước. Có người nói: “Không nấu riêng.” Có người lại nói cả hai—trước hết làm (như thế), rồi sau đó làm theo quy định đã dạy từ trước.

Verse 62

ततस्तदन्नं भुञ्जीत सह भृत्यादिभिर्नरः । एवं कुर्वोति धर्मज्ञः श्राद्धं पित्र्यं समाहितः ॥

Rồi người ấy nên dùng món ăn ấy cùng với người hầu và những người khác (những kẻ nương tựa). Như vậy, bậc hiểu biết về dharma, tỉnh thức và điềm tĩnh, thực hành đúng đắn lễ śrāddha cúng tổ tiên.

Verse 63

यथा वा द्विजमुख्यानां परितोषोऽभिजायते । त्रीणि श्राद्धे पवित्राणि दौहित्रं कुतपस्तिलाः ॥

Và (người ấy nên biết) bằng phương cách nào các Bà-la-môn tối thượng được thỏa mãn. Trong lễ śrāddha, có ba điều thanh tịnh: cháu trai của con gái, tấm vải/chỗ ngồi kutapa, và hạt mè.

Verse 64

वर्ज्यानि चाहुर्विप्रेन्द्र ! कोपोऽध्वगमनं त्वरा । राजतञ्च तथा पात्रं शस्तं श्राद्धेषु पुत्रक ! ॥

Người ta nói, hỡi bậc Bà-la-môn ưu tú, những điều này cần tránh: sân giận, lên đường đi xa, và vội vã. Và bình bằng bạc được tán dương là thích hợp dùng trong nghi lễ śrāddha, hỡi con yêu dấu.

Verse 65

रजतस्य तथा कार्यं दर्शनं दानमेव वा । राजते हि स्वधा दुग्धा पितृभिः श्रूयते मही । तस्मात् पितॄणां रजतमभीष्टं प्रीतिवर्धनम् ॥

Vì vậy, đối với bạc, hoặc là đem ra cho họ thấy, hoặc là dâng tặng, đều nên làm. Bởi các Pitṛ (Tổ linh) nói rằng đất là “sáng như bạc”, và Svadhā thì như sữa. Do đó, bạc được các Pitṛ ưa chuộng và làm tăng sự mãn nguyện của các ngài.