Adhyaya 44

Verse 1

अर्जुन उवाच । दिव्यप्राकारमिच्छामि श्रोतुं चाहं मुनीश्वर । कथं कार्याणि कानीह स्फुटं यैः पुण्यपापकम्

Sinabi ni Arjuna: O panginoon sa mga pantas, nais kong marinig ang paraan ng banal na pagsubok na ‘divya’. Anu-anong gawain ang dapat gawin dito—nang malinaw—upang mahayag ang kabutihan at kasalanan?

Verse 2

नारद उवाच । शपषाः पोशघटकौ विषाग्न तप्तमाषकौ । फलं च तंदुलं चैव दिव्यान्यष्टौ विदुर्बुधाः

Sinabi ni Nārada: Śapaṣā, Pośa, at ang (pagsubok na) ghaṭaka; lason at apoy; ang pinainit na māṣaka; at gayundin ang prutas at bigas—ito ang walong ‘divya’ na pagsubok, ayon sa mga marurunong.

Verse 3

असाक्षिकेषु चार्थेषु मिथो विवदमानयोः । राजद्रोहाभिशापेषु साहसेषु तथैव च

Sa mga usaping walang saksi, kapag ang dalawang panig ay nagtatalo; sa paratang ng pagtataksil sa hari; sa mga kasong may kinalaman sa sumpa at pagbatikos; at gayundin sa mga gawaing marahas—(sa ganitong mga pagkakataon ginagamit ang banal na pagsubok).

Verse 4

अविदस्तत्त्वतः सत्यं शपथेनाभिलंघयेत् । महर्षिभिश्च देवैश्च सत्यार्थाः शपथाः कृताः

Ang hindi tunay na nakaaalam ng mga pangyayari ay maaaring lumihis sa katotohanan sa pag-asa sa panunumpa. Kaya’t ang mga dakilang rishi at ang mga deva ay nagtatag ng mga sumpa upang itaguyod ang katotohanan lamang.

Verse 5

जवनो नृपतिः क्षीणो मिथ्याशपथमाचरेत् । वसिष्ठाग्रे वर्षमध्ये सान्वयः किल भारत

O Bhārata, sinasabi na ang Haring Javana, nang siya’y bumagsak sa kapahamakan, ay nagsagawa ng huwad na panunumpa—maging sa harap ni Vasiṣṭha, sa kalagitnaan ng isang taon—kasama ang kanyang angkan.

Verse 6

अंधः शत्रुगृहं गच्छेद्यो मिथ्याशपथांश्चरेत् । रौरवस्य स्वयं द्वारमुद्धाटयति दुर्मतिः

Ang sinumang bumibigkas ng huwad na panunumpa ay tulad ng bulag na pumapasok sa bahay ng kaaway; ang masamang-isip na iyon ang siyang nagbubukas, sa sariling kamay, ng pintuan ng Raurava (impiyerno).

Verse 7

मन्यंते वै पापकृतो न कश्चितपश्यतीति नः । तांश्च देवाः प्रपश्यंति स्वस्यैवांतरपौरुषाः

Inaakala ng mga gumagawa ng kasamaan, “Walang nakakakita sa amin.” Ngunit nakikita sila ng mga diyos—bilang mga saksi sa sariling lihim na gawa at panloob na pagsisikap.

Verse 8

आदित्यचंद्रावनिलोऽनलश्च द्यौर्भूमिरापो हृदयं यमश्च । अहश्च रात्रिश्च उभे च संध्ये धर्मो हि जानाति नरस्य वृत्तम्

Ang Araw at Buwan, Hangin at Apoy, Langit at Lupa, ang mga Tubig, ang pusong nasa loob at si Yama; araw at gabi, at ang dalawang sandhyā—tunay na nalalaman ng Dharma ang asal ng tao.

Verse 9

एवं तस्मादभिज्ञाय सत्यर्थशपथांश्चरेत् । वृथा हि शपथान्कुर्वन्प्रेत्य चेह विनश्यति

Kaya nga, sa pagkaalam nito, manumpa lamang para sa katotohanan. Sapagkat ang gumagawa ng panunumpa nang walang saysay ay mapapahamak kapwa rito at pagkamatay.

Verse 10

इदं सत्यं वदामीति ब्रुवन्साक्षी भवान्यतः । शुभाशुभफलं देहि शुचिः पादौ रवेः स्वृशेत्

Sa pagsasabing, “Ito ang katotohanang sinasabi ko,” nararapat na maging saksi ang tao, na ang mga diyos ang saksi. Sa kalinisan ng katawan at loob, hipuin niya ang mga paa ni Aditya, ang Araw, at manalangin: “Ibigay Mo sa akin ang bunga—mabuti man o masama—ayon sa katotohanang aking sinabi.”

Verse 11

अथ शास्त्रस्य विप्रोऽपि शस्त्रस्यापि च क्षत्रियः । मां संस्पृशंस्तथा वैश्यः शुद्रः स्वगुरुमेव च

Pagkaraan, sa mga bagay ng śāstra, maging ang isang brāhmaṇa ay maaaring manumpa; sa mga bagay ng sandata, ang kṣatriya. Gayundin, ang vaiśya ay manunumpa sa paghipo sa Akin; at ang śūdra naman sa paghipo sa sarili niyang guro.

Verse 12

मातरं पितरं पूज्यं स्पृशेत्साधारणं त्विदम् । कोशस्य रूपं पूर्वं ते व्याख्यातं पांडुनंदन

Maaaring hipuin ang ina, ang ama, o ang taong karapat-dapat igalang—ito ang pangkalahatang tuntunin. O anak ni Pāṇḍu, ang anyo ng “kośa” (sisidlan o pormal na daluyan sa paraang ito) ay naipaliwanag na sa iyo noon pa.

Verse 13

विप्रवर्ज्यं तथा केशं वर्णिनां दापयेन्नृपः । यो यो यद्देवताभक्तः पाययेत्तस्य तं नरम्

Dapat ipag-utos ng hari na gamitin ang buhok (ng ibang varṇa) bilang bagay na hahawakan sa panunumpa, maliban sa mga brāhmaṇa. At sinumang tao ang deboto ng alinmang diyos, siya’y painumin ng tubig sa pangalan ng diyos na iyon bilang bahagi ng sumpa.

Verse 14

समभक्तं च देवानामादित्यस्यैव पाययेत् । सर्वेषां चोग्रदेवानां स्नापयेदायुधास्त्रकम्

Ihandog nang pantay ang banal na pagkain sa mga diyos, at lalo na’y mag-alay ng libasyon kay Āditya, ang Araw. At para sa lahat ng mababangis na diyos, isagawa ang ritwal na pagpapaligo (paglilinis) sa kanilang mga sandata at mga astra, ang mga sandatang pamuksa.

Verse 15

स्नानोदकं वा संकल्पं गृहीत्वा पाययेन्नवम् । त्रिसप्तरात्रमध्ये च फलं कोशस्य निर्दिशेत्

Kunin man ang tubig-paligo bilang banal na tubig, o tanggapin ang saṅkalpa bilang taimtim na panata, at maghandog ng sariwang pagbubuhos. At sa loob ng tatlong ulit na pitong gabi, ipahayag ang bunga na kaugnay ng kośa, ang kaban ng yaman.

Verse 16

अतः परं महादिव्यविधानं श्रृणु यद्भवेत् । संशयच्छेदि सर्वेषां धार्ष्ट्यत्तद्दिव्यमेव च

Ngayon, pakinggan pa ang dakila at kamangha-manghang kautusan ayon sa tunay nitong anyo. Pinapawi nito ang pag-aalinlangan ng lahat; at sa matapang nitong katiyakan, tunay ngang ito’y ‘banal’.

Verse 17

सशिरस्कंप्रदातव्यमिति ब्रह्मा पुराब्रवीत् । महोग्राणां च दातव्यमशिरस्कमपि स्फुटम्

“Dapat itong ibigay na may ulo (ibig sabihi’y ganap),” wika ni Brahmā noong unang panahon. Ngunit para sa mga diyos na lubhang mabagsik (mahogra), dapat itong ibigay kahit walang ulo—malinaw itong ipinahayag.

Verse 18

साधूनां वर्णिनां राजा न शिरस्कं प्रदापयेत् । न प्रवातेधटं देयं नोष्णकाले हुताशनम्

Para sa mga banal at sa mga mag-aaral na may panata (varṇin), hindi dapat ipag-utos ng hari ang pagbibigay ng “ulo.” Huwag maghandog ng dhaṭa sa lugar na mahangin, at huwag magsagawa ng handog sa apoy (homa) sa panahong labis ang init.

Verse 19

वर्णिनां च तथा कालं तंदुलं मुखरोगिणाम्

Gayundin, para sa mga mag-aaral na may panata (varṇin), ibigay ang kāla (itinakdang bagay o sukat); at para sa mga may karamdaman sa bibig, ibigay ang mga butil ng bigas (taṇḍula).

Verse 20

कुष्ठपित्तार्दितानां च ब्राह्मणानां च नो विषम् । तप्तमाषकमर्हंति सर्वे धर्म्यं निरत्ययम्

Para sa mga dinadapuan ng ketong at karamdaman ng apdo, at gayundin para sa mga brāhmaṇa, hindi dapat ibigay o gamitin ang lason. Lahat ay karapat-dapat tumanggap ng pinainit na māṣaka, na ayon sa dharma at walang panganib.

Verse 21

न व्याधिमरके देशे शपथान्कोशमेव च । दिव्यान्यासुरकैर्मंत्रैः स्तंभयंतीह केचन

Sa lupain na tinamaan ng sakit at kamatayan, hindi dapat gamitin ang mga panunumpa at ang pagsubok sa pamamagitan ng kabang-yaman. Sapagkat dito, may ilang tao na sa pamamagitan ng mga mantrang asura ay humahadlang at nagpapahinto sa mga banal na pagsubok.

Verse 22

प्रतिघातविदस्तेषां योजयेद्धर्मवत्सलान् । दिव्यानां स्तभकाञ्ज्ञात्वा पापान्नित्यं महीपतिः

Dapat italaga ng hari ang mga dalubhasang umiibig sa dharma at nakaaalam ng mga panlaban sa kanila. Kapag natukoy na ang mga makasalanang humahadlang sa mga banal na pagsubok, ang panginoon ng lupain ay dapat kumilos laban sa kanila nang palagian.

Verse 23

विवासयेत्स्वकाद्राष्ट्रात्ते हि लोकस्य कंटकाः । तेषामन्वेषणे यत्नं राजा नित्यं समाचरेत्

Dapat silang ipatapon ng hari mula sa sariling kaharian, sapagkat sila’y mga tinik sa bayan. Sa paghahanap sa kanila, ang hari ay dapat laging magsikap nang walang humpay.

Verse 24

ते हि पापसमाचारास्तस्करेभ्योऽपि तस्कराः । प्राग्दृष्टदोषान्स्वल्पेषु दिव्येषु विनियोजयेत्

Sapagkat ang mga taong yaon na may makasalanang gawi ay mga magnanakaw, higit pa sa magnanakaw. Dapat italaga ng hari ang mga dati nang kilala sa kasalanan sa maliliit na banal na pagsubok, ayon sa mga pagkukulang na nauna nang nakita.

Verse 25

महत्स्वपि न चार्थेषु धर्मज्ञान्धर्मवत्सलान् । न मिथ्यावचनं येषां जन्मप्रभृति विद्यते

Kahit sa usapin ng napakalaking yaman, ang mga nakakabatid ng dharma at umiibig sa dharma ay hindi lumilihis. Ang pagsisinungaling ay hindi nasusumpungan sa kanila mula pa sa kapanganakan.

Verse 26

श्रद्दध्यात्पार्थिवस्तेषां वचना देव भारत । ज्ञात्वा धर्मिष्ठतां राजा पुरुषस्य विचक्षणः

O marangal na Bhārata, dapat pagtiwalaan ng hari ang mga salita ng gayong mga tao. Kapag nakilala na ang katatagan ng isang tao sa dharma, ang matalinong pinuno ay nararapat umasa sa kanya.

Verse 27

क्रोधाल्लोभात्कारयंश्च स्वयमेव प्रदुष्यति । तस्मात्पापिषु दिव्यं स्यात्तत्रादौ प्रोच्यते धटे

Ang kumikilos dahil sa galit at kasakiman ay nadudungisan ng sarili niyang gawa. Kaya para sa mga makasalanan, nararapat gamitin ang banal na pagsubok; at dito, unang inilalarawan ang ‘dhaṭa’, ang pagsubok sa pamamagitan ng timbangan.

Verse 28

सुसमायां पृथिव्यां च दिग्भागे पूर्वदक्षिणे । यज्ञियस्य तु वृक्षस्य स्थाप्यं स्यान्मुंडकद्वयम्

Sa patag na lupa, sa bahaging timog-silangan, dapat itindig ang dalawang ‘muṇḍaka’ (poste/tunggul) na yari sa punong angkop sa paghahandog na yajña.

Verse 29

स्तंभकस्य प्रमाणं च सप्तहस्तं प्रकीर्तितम् । द्वौ हस्तौ निखनेत्काष्ठं दृश्यं स्याद्धस्तपंचकम्

Ang sukat ng haligi ay ipinahayag na pitong dangkal. Ilubog sa lupa ang dalawang dangkal ng kahoy, upang limang dangkal ang manatiling nakikita.

Verse 30

अंतरं तु तयोः कार्यं तथा हस्तचतुष्टयम् । मुंडकोपरि काष्ठं च दृढं कुर्याद्विचक्षणः

Ang pagitan ng dalawa ay gawin na apat na dangkal ng kamay. At ang taong may pag-unawa ay dapat magpirmi nang matatag ng isang bigang kahoy sa ibabaw ng mga muṇḍaka (mga poste).

Verse 31

चतुर्हस्तं तुलाकाष्ठमव्रणं कारयेत्स्थिरम् । खदिरार्जुनवृक्षाणां शिंशपाशालजं त्वथ

Pagawain ang bigang pangtimbang (tulā) na apat na dangkal ang haba, matibay at walang kapintasan. Gawin ito sa kahoy na khadira o arjuna; o kung hindi, sa śiṃśapā o śāla.

Verse 32

तुलाकाष्ठे तु कर्तव्यं तथा वै शिक्यकद्वयम् । प्राङ्मुखो निश्चलः कार्यः शुचौ देशे धटस्तथा

Sa bigang pangtimbang ay gawin din ang dalawang śikyaka (mga lambat o basket na nakasabit). Ang ‘dhaṭa’ na tagapagpatupad ng ritwal ay dapat matatag at nakaharap sa silangan, at isagawa ang gawain sa malinis na pook.

Verse 33

पाषाणस्यापि जायेत् स्तंभेषु च धटस्तथा । वणिक्सुवर्णकारो वा कुशलः कांस्यकारकः

Maaari ring gawin ang mga poste mula sa bato; at sa gayong kalagayan, ang ayos na ‘dhaṭa’ ay dapat ding itatag sa mga haligi. Maaaring kumuha ng bihasang mangangalakal, panday-ginto, o mahusay na manggagawang tanso/bronse para sa paggawa at paglalagay.

Verse 34

तुलाधारधरः कार्यो रिपौ मित्रे च यः समः । श्रावयेत्प्राड्विवाकोऽपि तुलाधारं विचक्षणः

Italaga bilang tagapaghawak ng timbangan ang taong walang kinikilingan—pantay sa kaaway at kaibigan. Maging ang marunong na hukom (prāḍvivāka), kung may pag-unawa, ay dapat magpabatid at magturo sa tagapaghawak ng timbangan upang sumunod sa wastong paraan.

Verse 35

ब्रह्मघ्ने ये स्मृता लोका ये च स्त्रीबालघातके । तुलाधारस्य ते लोकास्तुलां धारयतो मृषा

Ang mga daigdig (kapalarang mala-impyerno) na itinakda para sa pumatay ng isang brāhmaṇa, at para sa pumatay ng mga babae at mga bata—yaon ding mga daigdig ang sasapit sa tagapaghawak ng timbangan na nagdadala ng timbangan nang may pandaraya sa pagtitimbang.

Verse 36

एकस्मिंस्तोलयेच्छिक्ये ज्ञातं सूपोषितं नरम् । द्वितीये मृत्तिकां शुभ्रां गौरां तु तुलयेद्बुधः

Sa isang pingga ng timbangan, timbangin ang lalaking kilala at inalagaan nang mabuti; sa ikalawang pingga, ang marunong ay dapat tumimbang ng malinis, maliwanag, maputing luwad.

Verse 37

इष्टिकाभस्मपाषाणकपालास्थीनि वर्जयेत् । तोलयित्वा ततः पूर्वं तस्मात्तमवतारयेत्

Iwasan ang paggamit ng ladrilyo, abo, bato, piraso ng palayok, at mga buto (bilang panimbang). Pagkatapos timbangin ayon sa nauna nang itinakda, saka siya pababain mula sa timbangan.

Verse 38

मूर्ध्नि पत्रं ततो न्यस्य न्यस्तपत्रं निवेशयेत् । पत्रे मंत्रस्त्वयं लेख्यो यः पुरोक्तः श्वयंभुवा

Pagkaraan, maglagay ng isang dahon sa tuktok ng ulo niya at tiyaking nakapirmi ang dahong inilagay. Sa dahon, isulat ang mantrang ito—yaong dating binigkas ni Svayambhū (Brahmā).

Verse 39

ब्रह्मणस्त्वं सुता देवी तुलानाम्नेति कथ्यते । तुकारो गौरवे नित्यं लकारो लघुनि स्मृतः

“O Diyosa, ikaw ay anak na babae ni Brahmā; tinatawag ka sa pangalang Tulā (Timbangan). Ang pantig na ‘tu’ ay laging kaugnay ng kabigatan, at ang pantig na ‘lā’ ay inaalala bilang kagaanan.”

Verse 40

गुरुलाघवसंयोगात्तुला तेन निगद्यसे । संशयान्मोचयस्वैनमभिशस्तं नरं शुभे

Sapagkat pinag-iisa mo ang bigat at gaan, kaya tinatawag kang Tulā (Timbangan). O mapalad na banal, palayain mo ang lalaking inakusahan na ito mula sa pag-aalinlangan.

Verse 41

भूय आरोपयेत्तं तु नरं तस्मिन्सपत्रकम् । तुलितो यदि वर्धेत शुद्धो भवति धर्मतः

Pagkatapos, ilagay muli ang taong iyon sa timbangan, kasama ang dahon. Kung sa pagtitimbang ay maging mas mabigat siya, ayon sa dharma siya’y itinuturing na dalisay (walang sala).

Verse 42

हीयमानो न शुद्धः स्यादिति धर्मविदो विदुः । शिक्यच्छेदे तुलाभंगे पुनरारोपयेन्नरम्

Nalalaman ng mga nakaaalam ng dharma: kung siya’y gumaan, hindi siya dapat ituring na dalisay. Kung maputol ang tali ng kawali ng timbangan o masira ang balanse, ilagay muli ang lalaki (at ulitin ang pagsubok).

Verse 43

एवं निःसंशयं ज्ञानं यच्चान्यायं न लोपयेत् । एतत्सर्वं रवौ वारे कार्यं संपूज्य भास्करम्

Sa ganito, nakakamit ang kaalamang walang pag-aalinlangan at hindi hinahayaang manaig ang kawalang-katarungan. Lahat ng ito’y dapat gawin sa Linggo, matapos sambahin nang wasto si Bhāskara (ang Araw).

Verse 44

अथातः संप्रवक्ष्यामि विषदिव्यं श्रृणुष्व मे

Ngayon ay ipaliliwanag ko nang ganap ang viṣa-divya, ang pagsubok sa pamamagitan ng lason; makinig kang mabuti sa akin.

Verse 45

द्विप्रकारं च तत्प्रोक्तं घटसर्पविषं तथा । शृंगिणो वत्सनाभस्य हिमशैलभवस्य वा

Ang pagsubok sa lason ay ipinahayag na may dalawang uri: ang “lason ng ahas sa banga” at ang lason ng “may sungay”—mula man sa vatsanābha (aconite) o yaong nagmumula sa kabundukang Himalaya.

Verse 46

यवाः सप्त प्रदातव्या अथवा षड्घृतप्लुताः । मूर्ध्नि विन्यस्तपत्रस्य पत्रे चैवं निवेशयेत्

Dapat ibigay ang pitong butil ng sebada; o kaya’y anim na butil na binasa ng ghee. Para sa may dahong inilagay sa tuktok ng ulo, ilagay ang mga butil na iyon sa mismong dahon, sa ganitong paraan.

Verse 47

त्वं विष ब्रह्मणः पुत्र सत्यधर्मे व्यवस्थितः । त्रायस्वैनं नरं पापात्सत्येनास्य भवामृतम्

O Lason, anak ni Brahmā, na nakatindig sa dharma ng katotohanan—iligtas mo ang taong ito sa kasalanan; sa bisa ng katotohanan, maging amṛta ka para sa kanya, hindi kamatayan.

Verse 48

येन वेगैर्विना जीर्णं छर्दिमूर्च्छाविवर्जितम् । तं तु शुद्धं विजानीयादिति धर्मविदो विदुः

Kung ito’y natunaw nang walang marahas na reaksiyon—walang pagsusuka at walang himatay—nalalaman ng mga dalubhasa sa dharma na ang taong iyon ay dalisay (napatunayang malinis).

Verse 49

क्षुधितं क्षुधितः सर्पं घटस्थं प्रोच्य पूर्ववत् । संस्पृशेत्तालिकाः सप्त न दशेच्छुध्यतीति सः

Kapag gutom ang ahas, ang kalahok na gutom din ay dapat magsalita sa ahas na nasa banga gaya ng itinuro noon. Kapag hinipo ito nang pitong ulit, hindi ito kakagat—kaya siya’y napadadalisay (napatunayang malinis).

Verse 50

अग्निदिव्यं यथा प्राह विरंचिस्तच्छृणुष्व मे । सप्तमंडलकान्कुर्याद्देवस्याग्रे रवेस्तथा

Makinig ka sa akin habang isinasalaysay ko ang banal na pagsubok sa apoy (agni-divya) gaya ng itinuro ni Virāñci (Brahmā). Dapat gumawa ng pitong bilog na maṇḍala sa harap ng diyos, gayundin sa harap ng Araw.

Verse 51

मंडलान्मंडलं कार्यं पूर्वेणेति विनिश्चयः । षोडशांतुलकं कार्यं मंडलात्तावदं तरम्

Ang maṇḍala ay dapat gawin nang sunod-sunod, bilog matapos ang bilog, na sumusunod sa nauna—ito ang tuntunin. Ang pagitan ng isang bilog at ng kasunod ay dapat labing-anim na aṅgula (lapad ng daliri).

Verse 52

आर्द्रवाससमाहूय तथा चैवाप्युपोपितम् । कारयेत्सर्वदिव्यानि देवब्राह्मणसंनिधौ

Ipatawag ang isang nakasuot ng basang kasuotan, at gayundin ang isang pinanatiling nag-aayuno. Isagawa ang lahat ng banal na pagsubok (divya) sa harap ng diyos at sa piling ng mga brāhmaṇa.

Verse 53

प्रत्यक्षं कारयेद्दिव्यं राज्ञो वाधिकृतस्य वा । ब्राह्मणानां श्रुतवतां प्रकृतीनां तथैव च

Isagawa ang pagsubok nang hayagan—sa harap ng hari o ng itinalagang opisyal niya—at gayundin sa harap ng mga brāhmaṇa na may kaalaman sa śruti at ng mga tao bilang mga saksi.

Verse 54

पश्चिमे दिनकाले हि प्राङ्मुखः प्राञ्जलिः शुचिः । चतुरस्रे मंडलेऽन्ये कृत्वा चैव समौ करौ

Sa pagtatapos ng araw (sa panahong papakanluran), siya, na nalinis, ay humarap sa silangan na nakatiklop ang mga kamay sa añjali. Pagkaraan, gumawa ng hiwalay na parisukat na maṇḍala at ilagay ang dalawang kamay nang pantay, ayon sa wastong ayos.

Verse 55

लक्षयेयुः कृतादीनि हस्तयोस्तस्य हारिणः । सप्ताश्वत्थस्य पत्राणि भध्नीयुः करयोस्ततः

Dapat nilang pagmasdan ang mga tanda at guhit sa mga kamay ng taong iyon; saka itali ang pitong dahon ng aśvattha (sagradong punong igos) sa kanyang mga kamay.

Verse 56

नवेन कृतसूत्रेण कार्पासेन दृढं यथा । ततस्तु सुसमं कृत्वा अष्टांगुलमथायसम्

Gamit ang bagong gawang sinulid na bulak, itali nang matibay; saka ayusin nang pantay at wasto, at ihanda ang isang pirasong bakal na may sukat na walong aṅgula.

Verse 57

पिंडं हुताशसंतप्तं पंचाशत्पलिकं दृढम् । आदौ पूजां रवेः कृत्वा हुताशस्याथ कारयेत्

Painitin sa apoy ang isang matibay na tipak ng bakal na may bigat na limampung pala; una, magsagawa ng pagsamba kay Surya (Araw), at saka isakatuparan ang ritwal para kay Agni, ang Sagradong Apoy.

Verse 58

रक्तचंदनधूपाभ्यां रक्तपुष्पैस्तथैव च । अभिशस्तस्य पत्रं च बध्नीयाच्चैव मूर्धनि

Sa pamamagitan ng pulang sandal at insenso, at gayundin ng mga pulang bulaklak, itali rin ang isang dahon sa tuktok ng ulo ng taong inaakusahan o pinahihirapan (abhiśasta).

Verse 59

मंत्रेणानेन संयुक्तं ब्राह्मणाभिहितेन च । त्वमग्ने वेदाश्चत्वारस्त्वं च यज्ञेषु हूयसे

Kalakip ng mantrang ito, gaya ng binibigkas ng mga brāhmaṇa: “O Agni, ikaw ang apat na Veda, at ikaw ang tinatawag at iniaalay sa mga yajña (sakripisyong banal).”

Verse 60

पापं पुनासि वै यस्मात्तस्मात्पावक उच्यसे । त्वं मुखं सर्वदेवानां त्वं मुखं ब्रह्मवादिनाम्

Sapagkat tunay mong nililinis ang kasalanan, kaya tinatawag kang “Pāvaka” (Tagapagpadalisay). Ikaw ang bibig ng lahat ng mga deva, at ikaw ang bibig ng mga pantas na nagpapahayag ng Brahman (mga rishi ng Veda).

Verse 61

जठरस्थोऽसि भूतानां ततो वेत्सि शुभाशुभम् । पापेषु दर्शयात्मानमर्चिष्मान्भव पावक

Nanahan ka sa tiyan ng mga nilalang; kaya nalalaman mo ang mapalad at ang di-mapalad. Sa harap ng mga kasalanan, ihayag mo ang iyong sarili—magningning ka, O Pāvaka.

Verse 62

अथवा शुद्धभावेषु शीतो भवमहाबल । ततोऽभिशस्तः शनकैर्मंडलानि परिक्रमेत्

O kaya, para sa may dalisay na kalooban, maging malamig ka, O makapangyarihan. Pagkaraan, ang taong inakusahan (abhiśasta) ay dapat dahan-dahang umikot sa mga maṇḍala.

Verse 63

परिक्रम्य शनैर्जह्याल्लोहपिंडं ततः क्षितौ । विपत्रहस्तं तं पश्चात्कारयेद्व्रीहिमर्दनम्

Pagkatapos umikot nang dahan-dahan, dapat niyang ihagis sa lupa ang tipak na bakal. Pagkaraan, kapag ang kanyang mga kamay ay wala na ang mga dahon, ipagawa sa kanya ang pagdurog (o pagkuskos) ng mga butil ng bigas.

Verse 64

निर्विकारौ करौ दृष्ट्वा शुद्धो भवति धर्मतः । भयाद्वा पातयेद्यस्तु तदधो वा विभाव्यते

Kung sa pagsusuri ay makitang ang dalawang kamay ay walang anumang pagbabago o pinsala, siya ay itinuturing na nalinis ayon sa dharma. Ngunit kung dahil sa takot ay mabitawan niya iyon, sa gayon siya’y ituturing na bumagsak (may sala).

Verse 65

पुनस्त्वाहारयेल्लोहं विधिरेष प्रकीर्तितः । अथातः संप्रऐवक्ष्यामि तप्तमाषविधिं श्रृणु

Pagkaraan, muli niyang kunin ang bakal—ang paraang ito’y naipahayag na. Ngayon, makinig; ilalahad ko nang ganap ang ritwal hinggil sa “pinainit na butil ng munggo” (taptamāṣa).

Verse 66

कारयेदायसं पात्रं ताम्रं वा षोडशांगुलम् । चतुरंगुलखातं तु मृन्मयं वापि कारयेत्

Magpagawa ng sisidlang bakal—o kaya’y tanso—na may sukat na labing-anim na aṅgula; at magkaroon ng hukay na apat na aṅgula; o maaari ring yari sa luwad.

Verse 67

पूरयेद्घृततैलाभ्यां पलैर्विशतिभिस्ततः । सुतप्ते निक्षिपेत्तत्र सुवर्णस्य तु माषकम्

Pagkatapos, punuin ito ng ghee at langis na may sukat na dalawampung pala; kapag mainit na mainit na, ilagay doon ang ginto na may bigat na isang māṣaka.

Verse 68

वह्न्युक्तं विन्यसेन्मंत्रमभिशस्तस्य मूर्धनि । अंगुष्ठांगुलियोगेन तप्तमाषं समुद्धरेत्

Ipatong sa ulo ng inaakusahan ang mantrang itinakda kaugnay ng Apoy; saka, gamit ang hinlalaki at daliri na magkasama, iahon ang “pinainit na butil” mula roon.

Verse 69

शुद्धं ज्ञेयमसंदिग्धं विस्फोटादिविवर्जितम् । फालशुद्धिं प्रवक्ष्यामि तां श्रृणु त्वं धनंजय

Dapat itong makilalang dalisay—walang alinlangan—na walang paltos at mga katulad nito. Ngayon ay ipaliliwanag ko ang paglilinis sa pamamagitan ng talim ng araro; makinig ka, O Dhanañjaya.

Verse 70

आयसं द्वादशपलं घटितं फालमुच्यते । अष्टांगुलमदीर्घं च चतुरंगुलविस्तृतम्

Sinasabing ang talim ng araro (phāla) ay hinubog mula sa bakal, may bigat na labindalawang pala—walong aṅgula ang haba at apat na aṅgula ang lapad.

Verse 71

वह्न्युक्तं विन्यसेन्मंत्रमभिशस्तस्य मूर्धनि । त्रिःपरावर्तयेज्जिह्वा लिहन्नस्मात्षडंगुलम्

Dapat ilagay sa ulo ng inaakusahan ang mantrang itinakda kaugnay ng Apoy (Agni). Pagkaraan, ipabalik niya ang dila nang tatlong ulit, at dilaan mula sa pinainit na kasangkapang ito ang sukat na anim na aṅgula.

Verse 72

गवां क्षीरं प्रदातव्यं जिह्वाशोधनमुत्तमम् । जिह्वापरीक्षणं कुर्याद्दग्धा चेन्न तु विमोच्यते

Dapat ibigay ang gatas ng baka—isang napakahusay na paraan ng paglilinis ng dila. Suriin ang dila; kung ito’y napaso, hindi siya dapat palayain.

Verse 73

तं विशुद्धं विजानीयाद्विशुद्धा चेत्तु जायते । तंदुलस्याथ वक्ष्यामि विधिधर्मं सनातनम्

Kung ang kadalisayan ay tunay na nagbunga, dapat siyang kilalaning ganap na nalinis. Ngayon ay aking sasabihin ang sinaunang tuntunin ng pamamaraan hinggil sa mga butil ng bigas (taṇḍula).

Verse 74

चौर्ये तु तंदुला देया न चान्यत्र कथंचन । तंदुलानुदके सिक्त्वा रात्रौ तत्रैव स्थापयेत्

Sa usapin ng pagnanakaw, mga butil ng bigas (taṇḍula) lamang ang dapat gamitin, at hindi kailanman iba pa. Pagwisikan ng tubig ang bigas at iwan doon magdamag.

Verse 75

प्रभाते कारिणे देया भक्षणाय न संशयः । त्रिःकॉत्वः प्राङ्मुखश्चैव पत्रे निष्ठीवयेत्ततः

Sa bukang-liwayway, ibigay ito sa taong nagsasagawa (ang may kinalaman) upang kainin—walang pag-aalinlangan. Pagkaraan, humarap sa silangan at dumura nang tatlong ulit sa isang dahon.

Verse 76

पिप्पलस्याथ भूर्जस्य न त्वन्यस्य कथंचन । तांस्तु वै कारयेच्छुद्धांस्तंदुलाञ्छालिसंभवान्

Gamitin lamang ang dahon ng pippala (banal na igos) o ng bhūrja (birch), at huwag kailanman ang iba. At ipalinis na mabuti ang mga butil ng bigas na mula sa śāli.

Verse 77

मृन्मये भाजने कृत्वा सवितुः पुरतः स्थितः । तन्दुलान्मंत्रयेच्छुद्धान्मन्त्रेणानेन धर्मतः

Ilagay ang mga ito sa sisidlang luwad, at tumindig sa harap ni Savitṛ (ang Diyos na Araw). Ayon sa dharma, basbasan at italaga ang malilinis na butil ng bigas sa pamamagitan ng mantrang ito.

Verse 78

दीयसे धर्मतत्त्वज्ञैर्मानुषाणां विशोधनम् । स्तुतस्तन्दुल सत्येन धर्मतस्त्रातुमर्हसि

Ikaw ay ibinibigay ng mga nakaaalam sa katotohanan ng dharma para sa paglilinis ng mga tao. O butil ng bigas, pinupuri ng katotohanan—sa pamamagitan ng dharma ikaw ay karapat-dapat na magtanggol (at magpatunay).

Verse 79

निष्ठीवने कृते तेषां सवितुः पुरतः स्थिते । शोणितं दृश्यते यस्य तमशुद्धं विनिर्दिशेत्

Kapag naisagawa na ang ritwal ng pagdura, habang nakatindig sa harap ni Savitṛ (ang Araw), kung may makitang dugo sa laway ng sinuman, siya ay dapat ipahayag na marumi (hindi nalinis).

Verse 80

एवमष्टविधं दिव्यं पापसंशयच्छेदनम् । भट्टादित्यस्य पुरतो जायते कुरुनंदन

Kaya nga, ang walong-uring banal na pagsubok na ito—na pumuputol sa pag-aalinlangan tungkol sa kasalanan—ay nagiging mabisa sa harap ni Bhaṭṭāditya, O ligaya ng mga Kuru.

Verse 81

जलदिव्यं तथा प्राहुर्द्विप्रकारं पुराविदः । जलहस्तं स्मृतं चैकं मज्जनं चापरं विदुः

Gayundin, sinasabi ng mga sinaunang pantas na ang ‘pagsubok sa tubig’ ay may dalawang uri: ang isa’y kilala bilang ‘tubig-kamay’, at ang isa pa’y ang paglulubog sa tubig.

Verse 82

बाणक्षेपस्तथादानं यावद्वीर्यवता कृतम् । तावत्तं मज्जयेज्जीवेत्तथा तच्छुद्धिमादिशेत्

Sa tagal na kayang magpalipad ng palaso ang isang malakas na lalaki at makabalik (dala ang palaso), sa gayong tagal siya’y dapat ilubog; kung siya’y manatiling buhay, ipahayag ang kanyang kadalisayan ayon doon.

Verse 83

एवंविधमिदं स्थानं भट्टादित्यस्य भारत । ममैव कृपया भानोर्जातमेतन्महीतले

O Bhārata, ganyan ang banal na pook ni Bhaṭṭāditya. Sa aking sariling biyaya, ang pagpapakita ni Bhānu (ang Araw) ay naganap sa ibabaw ng daigdig.