Adhyaya 41

Verse 1

करधम उवाच । केचिच्छिवं समाश्रित्य विष्णुमाश्रित्य वेधसम् । वर्णयंति परे मोक्षं त्वं तु कस्मात्तु मन्यसे

Sinabi ni Karadhama: “May ilan na kumakalinga kay Śiva, may ilan kay Viṣṇu, at may ilan kay Vedhas (Brahmā), at inilalarawan nila ang pinakamataas na paglaya. Ngunit ano ang itinuturing mong tunay na saligan ng mokṣa?”

Verse 2

महाकाल उवाच । अपारवैभवा देवास्त्रयोऽप्येते नरर्षभ । योगींद्राणामपि त्वत्र चेतो मुह्यति किं मम

Sinabi ni Mahākāla: “Ang tatlong diyos na ito ay may walang-hanggang karilagan, O pinakamainam sa mga tao. Sa bagay na ito, maging ang isip ng mga dakilang yogin ay nalilito—lalo pa kaya ako?”

Verse 3

पुरा किलैवं मुनयो नैमिषारण्यवासिनः । संदिह्यांतः श्रेष्ठतायां ब्रह्मलोकमुपागमन्

Noong unang panahon, ang mga pantas na naninirahan sa Naimiṣāraṇya, na nag-aalinlangan kung sino ang kataas-taasan, ay nagtungo sa Brahmaloka.

Verse 4

तस्मिन्क्षणे विरिंचोऽपि श्लोकं प्रह्वोऽब्रवीत्किल । अनंताय नमस्तस्मै यस्यांतो नोपलभ्यते

Sa sandaling iyon, maging si Viriñca (Brahmā) ay yumukod nang mapagpakumbaba at sinasabing bumigkas ng taludtod na ito: “Pagpupugay sa Walang-Hanggan, na ang wakas ay hindi kailanman masusumpungan.”

Verse 5

महेशाय च भक्ते द्वौ कृपायेतां सदा मयि । ततः श्रेष्ठं च तं मत्वा क्षीरोदं मुनयो ययुः

“Nawa’y ang dalawa—si Maheśa at ang deboto—ay laging magpakita ng habag sa akin.” Pagkaraan, itinuring ng mga pantas na iyon ang (dako) bilang pinakadakila at nagtungo sa Karagatang Gatas (Kṣīroda).

Verse 6

तत्र योगेश्वरः श्लोकं प्रबुध्यन्नमुमब्रवीत् । ब्रह्माणं सर्वभूतेषु परमं ब्रह्मरूपिणम्

Doon, ang Panginoon ng Yoga, na gumigising sa kanilang pagkaunawa, ay bumigkas ng taludtod na ito: “Si Brahmā, na nananahan sa lahat ng nilalang, ang Kataas-taasan, na may anyo mismo ng Brahman.”

Verse 7

सदाशिवं च वंदे तौ भवेतां मंगलाय मे । ततस्ते विस्मिता विप्रा अपसृत्य ययुः पुनः

“At ako’y yumuyukod kay Sadāśiva; nawa’y maging mapalad para sa akin ang dalawang iyon.” Pagkaraan, ang mga pantas na brāhmaṇa, namangha, ay umurong at muling lumisan.

Verse 8

कैलासे ददृशुः स्थाणुं वदंतं गिरिजां प्रति । एकादश्यां प्रनृत्यानि जागरे विष्णुसद्मनि

Sa Kailāsa, nasilayan nila si Sthāṇu (Śiva) na nagsasalita kay Girijā (Pārvatī). At sa Ekādaśī, sa tahanan ni Viṣṇu, may mga pagtatanghal ng sayaw sa pagbabantay-gabi (jāgara).

Verse 9

सदा तपस्यां चरामि प्रीत्यर्थं हरिवेधसोः । श्रुत्वेति चापसृत्यैव खिन्नास्ते मुनयोऽब्रुवन्

(Wika niya:) “Lagi kong isinasagawa ang pagtitika upang kalugdan ni Hari at ni Vedhas (Brahmā).” Nang marinig ito, ang mga pantas ay agad na umurong at nagsalita nang may panghihina ng loob.

Verse 10

यद्वा देवा न संयांति पारं ये च परस्परम् । तत्सृष्टसृष्टसृष्टेषु गणना काऽस्मदादिषु

Kung kahit ang mga diyos ay hindi man lamang maabot ang pinakahangganan ng isa’t isa, kung gayon sa mga nilikhang nagmumula sa paglikha na patong-patong—ano pa ang maibibilang o maihahambing para sa mga tulad natin?

Verse 11

उत्तमाधममध्यत्वममीषां वर्णयंति ये । असत्यवादिनः पापास्ते यांति निरयं ध्रुवम्

Ang sinumang naglalarawan sa mga banal na nilalang na ito bilang ‘pinakamataas, pinakamababa, o panggitna’—ang mga makasalanang sinungaling—tiyak na mapupunta sa impiyerno.

Verse 12

एवं ते निश्चियामासुर्नैमिषेया स्तपस्विनः । सत्यमेतच्च राजेंद्र ममापीदं मतं स्फुटम्

Kaya nga nagpasya ang mga mapag-asetang rishi ng Naimiṣa. “Tunay nga ito, O pinakamainam sa mga hari; ito rin ang malinaw kong pananaw.”

Verse 13

जापकानां सहस्राणि वैष्मवानां तथैव च । शैवानां च विधिं विष्णुं स्थाणुं चाप्यन्वमूमुचन्

Libu-libong nagsasagawa ng japa—mga Vaiṣṇava gayundin mga Śaiva—ay sumunod at sumamba rin kina Vidhi (Brahmā), Viṣṇu, at Sthāṇu (Śiva).

Verse 14

तस्माद्यस्य मनोरागो यस्मिन्देवे भवेत्स्फुटम् । स तं भजेद्विपापः स्यान्ममेदं मतमुत्तमम्

Kaya nga, kung saang diyos malinaw na nahihila ang puso ng tao—siya ang sambahin niya; siya’y mapapalaya sa kasalanan. Ito ang aking pinakamataas na pasya.

Verse 15

करंधम उवाच । कानि पापानि विप्रेंद्र यैस्तु संमूढचेतसः । न वेदेषु न धर्मेषु रतिमापद्यते मनः

Sinabi ni Karaṃdhama: O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, anu-ano ang mga kasalanang nagliligaw sa isip ng tao, kaya’t wala na siyang ligaya sa mga Veda ni sa dharma?

Verse 16

महाकाल उवाच । अधर्मभेदा विज्ञेयाश्चित्तवृत्तिप्रभेदतः । स्थूलाः सूक्ष्मा असूक्ष्माश्च कोटिभेदैरनेकशः

Sinabi ni Mahākāla: Ang mga pagkakahati ng adharma ay dapat maunawaan ayon sa iba’t ibang galaw ng isip. Marami ito—magaspang, maselan, at nasa pagitan—na lumilitaw sa di-mabilang na anyo.

Verse 17

तत्र ये पापनिचयाः स्थूला नरकहेतवः । ते समासेन कथ्यंते मनोवाक्कायसाधनाः

Sa mga ito, ang magagaspang na naipong kasalanan na nagiging sanhi ng impiyerno ay ilalahad ngayon nang maikli—yaong ginagawa sa isip, sa pananalita, at sa katawan.

Verse 18

परस्त्रीद्रव्यसंकल्पश्चेतसानिष्टचिंतनम् । अकार्याभिनिवेशश्च चतुर्द्धा कर्म मानसम्

Apat ang gawa ng isip: pagnanasa sa asawa ng iba o sa yaman ng iba; pag-iisip ng nakapipinsala; at matigas na pagkakapit sa bagay na hindi dapat gawin.

Verse 19

अनिबद्धप्रलापित्वमसत्यं चाप्रियं च यत् । परापवादपैशुन्यं चतुर्धा कर्म वाचिकम्

Apat ang gawa ng pananalita: walang saysay o magulong daldal; pagsisinungaling; mabagsik o di-kaaya-ayang salita; at paninirang-puri at paninira sa kapwa sa likuran.

Verse 20

अभक्ष्यभक्षणं हिंसा मिथ्या कामस्य सेवनम् । परस्वानामुपादानं चतुर्धा कर्म कायिकम्

Ang gawaing pangkatawan ay apat: pagkain ng ipinagbabawal, pananakit, pagpapakalunod sa bawal na pita, at pagkuha ng pag-aari ng iba.

Verse 21

इत्येतद्द्वादशविधं कर्म प्रोक्तं त्रिसंभवम् । अस्य भेदान्पुनर्वक्ष्ये येषां फलमनंतकम्

Kaya, ang labindalawang uri ng karma—mula sa tatlong daan (isip, salita, at katawan)—ay naipahayag na. Muli kong ipaliliwanag ang mga higit pang pagkakahati nito, na ang bunga’y walang hanggan.

Verse 22

ये द्विषंति महादेवं संसारार्णवतारकम् । सुमहात्पातकोपेतास्ते यांति नरकाग्निषु

Ang mga napopoot kay Mahādeva—ang tumatawid sa mga nilalang sa dagat ng saṃsāra—ay pasan ang napakalalaking kasalanan; sila’y napapasa apoy ng impiyerno.

Verse 23

महांति पातकान्याहुर्निरंतरफलानि षट् । नाभिनंदंति ये दृष्ट्वा शंकरं न स्तुवंति ये

Sinasabi nilang may anim na dakilang kasalanan na ang bunga’y tuluy-tuloy. Kabilang dito ang mga nakakakita kay Śaṅkara ngunit hindi nagagalak, at ang mga hindi nagpupuri sa Kanya.

Verse 24

यथेष्टचेष्टा निःशंकाः संतिष्ठंति रमंति च । उपचारविनिर्मुक्ताः शिवस्य गुरुसंनिधौ

Sa harap ng Guru ni Śiva, kumikilos sila ayon sa nais, walang pangamba—nakatayo man o naglalaro—malaya sa pormal na paggalang at panlabas na tuntuning ritwal.

Verse 25

शिवाचारं न मन्यंते शिवभक्तान्द्विषंति षट् । गुरुमार्त्तमशक्तं वा विदेशप्रस्थितं तथा

May anim na uri ang hindi gumagalang sa disiplina ng Śaiva at napopoot sa mga deboto ni Śiva: yaong tumatalikod sa Guru kapag siya’y nasa dalamhati, kapag siya’y walang kakayahan, o kapag siya’y naglakbay patungo sa malayong lupain, at mga katulad pa.

Verse 26

अरिभिः परिभूतं वा यस्त्यजति स पापकृत् । तद्भार्यापुत्रमित्रेषु यश्चावज्ञां करोति वा

Sinumang tumalikod sa Guru kapag siya’y hinahamak ng mga kaaway ay gumagawa ng kasalanan; gayundin, sinumang humahamak sa kanyang asawa, mga anak, o mga kaibigan ay nagkakasala rin.

Verse 27

इत्येतत्पातकं ज्ञेयं गुरुनिंदासमं महत् । ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च स्तेयी च गुरुतल्पगः

Ang kasalanang ito ay dapat kilalaning isang dakilang paglabag na kapantay ng paninirang-puri sa Guru. Ang pumatay sa isang brāhmaṇa, ang umiinom ng alak, ang magnanakaw, at ang lumalapastangan sa higaan ng Guru—

Verse 28

महापातकिनस्त्वेते तत्संसर्गी च पंचमः । क्रोधाद्द्वेषाद्भयाल्लोभाद्ब्राह्मणस्य वदंति ये

Sila nga ang mga ito ay mga dakilang makasalanan (mahāpātakin), at bilang ikalima ay ibinibilang ang nakikisama sa kanila. Yaong dahil sa galit, poot, takot, o kasakiman ay nagsasalita laban sa isang brāhmaṇa—

Verse 29

मर्मांतिकं महादोषं ब्रह्मघ्नः स प्रकीर्तितः । ब्राह्मणं यः समाहूय याचमानमकिंचनम्

Siya ay ipinahahayag na mamamatay ng brāhmaṇa—yaong gumagawa ng mabigat na kasalanang tumutusok sa puso—ang tumatawag sa isang brāhmaṇa na namamalimos at dukha, walang anumang pag-aari,

Verse 30

पश्चान्नास्तीति यो ब्रूयात्स च वै ब्रह्महा स्मृतः । यश्च विद्याभिमानेन निस्तेजयति सद्द्विजम्

At siya rin ay naaalala bilang isang pumaslang ng Brahmin na sa huli ay nagsasabing, 'Walang maibibigay.' At sinumang, dahil sa pagmamalaki sa kaalaman, ay nag-aalis ng dangal at ningning ng isang mabuting Brahmin.

Verse 31

उदासीनः सभामध्ये ब्रह्महा स प्रकीर्तितः । मिथ्यागुणैः स्वमात्मानं नयत्युत्कर्षतां बलात्

Siya ay ipinahayag na isang pumaslang ng Brahmin na nakaupong walang pakialam sa gitna ng isang pagtitipon. At ang sinumang, sa pamamagitan ng mga huwad na katangian, ay pilit na itinataas ang kanyang sarili...

Verse 32

विरुद्धं गुरुभिः सार्धं ब्रह्मघ्नः स प्रकीर्तितः । क्षुत्तृष्णातप्तदेहानां द्विजानां भोक्तुमिच्छताम्

Siya ay ipinahayag na isang pumaslang ng Brahmin na tumatayo bilang kalaban ng mga Guro. At tungkol sa mga Brahmin na ang mga katawan ay pinapaso ng gutom at uhaw, na nagnanais kumain...

Verse 33

यः समाचरते विघ्नं तमाहुर्ब्रह्मगातकम् । पिशुनः सर्वलोकानां छिद्रान्वेषणतत्परः

Ang sinumang sadyang lumilikha ng hadlang ay tinatawag na pumaslang ng Brahmin. Isang tsismoso—na laging naghahanap ng mga pagkakamali ng lahat ng tao—

Verse 34

उद्वेगजननः क्रूरः स च वै ब्रह्महा स्मृतः । गवां तृषाभिभूतानां जलार्थमुपसर्पताम्

Siya na malupit at nagdudulot ng pagkabalisa ay tunay na itinuturing na pumaslang ng Brahmin—lalo na ang humahadlang sa mga baka, na pinahihirapan ng uhaw, habang lumalapit para sa tubig.

Verse 35

यः समाचरते विघ्नं तमाहुर्ब्रह्मघातकम् । परदोषं परिज्ञाय नृपकर्णे जपेत यः

Ang sinumang sadyang lumilikha ng mga hadlang ay tinatawag na mamamatay ng Brahmana; gayundin ang nakaaalam ng kasalanan ng iba at ibinubulong ito na parang lihim na japa sa tainga ng hari.

Verse 36

पापीयान्पिशुनः क्रूरस्तमाहुर्ब्रह्मघातकम् । न्यायेनोपार्जितं विप्रैस्तद्द्रव्यहरणं च यत्

Ang mas makasalanan at malupit na tagapagdala ng tsismis ay tinatawag na mamamatay ng Brahmana; gayundin ang pag-agaw ng yaman na matuwid na kinita ng mga Brahmana.

Verse 37

छद्मना वा बलाद्वापि ब्रह्महत्यासमं मतम् । अधीत्य यश्च शास्त्राणि परित्यजति मूढधीः

Sa panlilinlang man o sa dahas, ang gayong asal ay itinuturing na kapantay ng brahmahatyā. At ang sinumang nag-aral ng mga śāstra ngunit tinalikuran ang mga ito dahil sa naliligaw na pag-unawa ay kaparusahan din.

Verse 38

सुरापानसमं ज्ञेयं जीवनायैव वा पठेत् । अग्निहोत्रपरित्यागः पंचयज्ञोपकर्मणाम्

Dapat malaman na ito’y kapantay ng pag-inom ng alak—kapag ang pagbigkas ng kasulatan ay para lamang sa ikabubuhay. Gayundin ang pagtalikod sa Agnihotra at sa mga gawang kaugnay ng limang dakilang yajña (pañca-yajña).

Verse 39

मातृपितृपरित्यागः कूटसाक्षी सुहृद्वधः । अभक्ष्यभक्षणं वन्यजंतूनां काम्यया वधः

Ang pagtalikod sa ina at ama, ang pagsaksi nang huwad, ang pagpatay sa kaibigan, ang pagkain ng ipinagbabawal, at ang pagpatay sa mga hayop-ilang dahil sa pagnanasa—mga mabibigat na kasalanan ang mga ito.

Verse 40

ग्रामं वनं गवावासं यश्च क्रोधेन दीपयेत् । इति घोराणि पापानि सुरापानसमानि च

Sinumang sa galit ay magsunog ng nayon, gubat, o silungan ng mga baka—yaon ay mga kasalanang kakila-kilabot, itinuturing na kapantay ng pag-inom ng alak.

Verse 41

दीनसर्वस्वहरणं नरस्त्रीगजवाजिनाम् । गोभूरत्नसुवर्णानामौषधीनां रसस्य च

Ang agawin ang buong kabuhayan ng mga walang kalaban-laban—pagkuha ng lalaki, babae, elepante at kabayo; mga baka, lupa, hiyas at ginto; mga gamot at mahahalagang esensya—ay mabigat na kasalanan.

Verse 42

चंदनागरुकर्पूरकस्तूरीपट्टवाससाम् । हस्तन्यासापहरणं स्कमस्तेयसमं स्मृतम्

Ang pagnanakaw ng sandalwood, agarwood, kampor, musk, at mariringal na seda at kasuotan—at ang pag-agaw sa bagay na ipinagkatiwalang inilagay sa kamay ng iba—ay ipinahahayag na kapantay ng pinakamasamang uri ng pagnanakaw.

Verse 43

कन्यानां वरयोग्यानामदानं सदृशे वरे । पुत्रमित्रकलत्रेषु गमनं भगिनीषु च

Ang hindi ipakasal ang dalagang nasa wastong gulang sa karapat-dapat na mapapangasawa—at ang pakikiapid sa asawa ng anak, sa asawa ng kaibigan, o sa sariling kapatid na babae—ay mga mabibigat na kasalanan.

Verse 44

कुमारीसाहसं घोरमंत्यजस्त्रीनिषेवणम् । सवर्णायाश्च गमनं गुरुतल्पसमं स्मृतम्

Ang marahas na paglapastangan sa isang dalaga, ang pakikisama sa babaeng mula sa itinuring na mababang lipunan, at ang paglapit sa babae sa sariling malapit na angkan—ay inaalala na kasingbigat ng kasalanang paglapastangan sa higaan ng guro.

Verse 45

द्विजायार्थं प्रतिश्रुत्य न प्रयच्छति यः पुनः । न च चस्मारयते विप्रं तुल्यं तदुपपपातकम्

Sinumang nangako ng isang bagay para sa isang “dalawang-beses na isinilang” (brāhmaṇa) ngunit hindi ito ibinibigay, at ni hindi man lamang inaalaala o tinutupad sa harap ng brāhmaṇa—iyon ay itinuturing na kapantay na upapātaka (mabigat na kasalanang pantulong).

Verse 46

अभिमानोतिकोपश्च दांभिकत्वं कृतघ्नता । अत्यंतविषयासक्तिः कार्पण्यं शाठ्यमत्सरम्

Pagmamataas at labis na poot, pagkukunwari at kawalang-tanaw ng utang na loob; matinding pagkakapit sa mga bagay ng pandama, kasakiman, panlilinlang, at inggit—ang mga ito’y sinisisi bilang mga kapintasan na dapat iwasan.

Verse 47

भृत्यानां च परित्यागः साधुबंधुतपस्विनाम् । गवां क्षत्रियवैश्यानां स्त्रीशूद्राणां च ताडनम्

Ang pagtalikod sa mga umaasa sa iyo at paglayo sa samahan ng mga banal, mga kamag-anak, at mga ascetic; at ang pananakit sa mga baka, kṣatriya, vaiśya, kababaihan, at śūdra—ang mga ito’y sinisisi bilang mga gawaing dapat kondenahin.

Verse 48

शिवाश्रमतरूणां च पुष्पारामविनाशनम् । अयाज्यानां याजनं चाप्ययाच्यानां च याचनम्

Ang pagsira sa mga punò sa mga āśrama ni Śiva at pagwasak sa mga hardin ng bulaklak; ang pagsasagawa ng yajña para sa mga hindi karapat-dapat paglingkuran, at ang pamamalimos sa mga hindi dapat hingan—ang mga ito’y sinisisi bilang mga gawaing dapat kondenahin.

Verse 49

यज्ञारामतडागादिदारापत्यस्य विक्रयः । तीर्थयात्रोपवासानां व्रतायतनकर्मणाम्

Ang pagbebenta ng mga hardin para sa yajña, mga lawa at iba pa, maging ng sariling asawa at mga anak; at ang pag-abuso o pagnenegosyo sa mga paglalakbay sa tīrtha, pag-aayuno (upavāsa), at mga gawaing kaugnay ng mga panata (vrata) at kanilang mga banal na pook—ang mga ito’y ibinibilang sa mga asal na sinisisi.

Verse 50

स्त्रीधनान्युपजीवंति स्त्रीभिरत्यंतनिर्जिताः । अरक्षणं च नारीणां मद्यपस्त्रीनिषेवणम्

Ang mamuhay sa yaman ng babae, ang lubusang mapasailalim sa babae dahil sa kawalan ng pagpipigil-sa-sarili, ang hindi pagprotekta sa kababaihan, ang pag-inom ng nakalalasing, at ang pakikipag-ugnayan sa babae sa pita—ang mga ito’y itinuturing na kapintasan at dapat sisihin.

Verse 51

ऋणानामप्रदानं च मिथ्याघृद्ध्युपजीवनम् । निंदितानां धनादानं साद्वीकन्योक्तिदूषणम्

Ang hindi pagbabayad ng utang, ang ikabubuhay sa kasinungalingan at kasakiman, ang pagbibigay ng yaman sa mga hinahatulan (sa masasama), at ang paninirang-puri sa salita ng isang babaeng banal o dalagang marangal—lahat ng ito’y mariing kinokondena.

Verse 52

विषमारणयंत्राणां प्रोयगो मूलकर्मणाम् । उच्चाटनाभिचाराश्च रागविद्वेषणक्रिया

Ang paggamit ng mga kasangkapan sa paglalason at pagpatay, ang pagsasagawa ng mga salamangkang nakabatay sa ugat, ang mga ritwal ng pagpapaalis at itim na mahika, at ang mga gawaing nagpapaliyab ng pita o poot—lahat ng ito’y hinahatulan bilang kasuklam-suklam.

Verse 53

जिह्वाकामोपभो गार्थं यस्यारंभः स्वकर्मसु । मूल्येनाध्यापयेद्यस्तु मूल्येनाधीयते च ये

Ang sinumang gumagawa ng kanyang mga gawain para lamang sa sarap ng dila at pita ng laman; at ang nagtuturo kapalit ng bayad, gayundin ang nag-aaral kapalit ng bayad—ang mga ito’y ibinibilang sa mga gawi na dapat punahin.

Verse 54

व्रात्यता व्रतसंत्यागः सर्वाहारनिषेवणम् । असच्छास्त्राभिगमनं शुष्कतर्काव लंबनम्

Ang mamuhay na parang itinakwil sa disiplina ng Veda, ang pagtalikod sa mga banal na panata, ang pagkain ng lahat ng uri nang walang pag-iingat, ang paglapit sa huwad na kasulatan, at ang pagkapit sa tuyong pangangatwirang walang bunga—ang mga ito’y hinahatulan bilang maruruming landas ng pamumuhay.

Verse 55

देवाग्निगुरुसाधूनां निंदा गोब्राह्मणस्य च । प्रत्यक्षं वा परोक्षं वा राज्ञां मंडलिनामपि

Ang manlait sa mga diyos, sa banal na apoy ng handog (Agni), sa mga guro at sa mga banal na tao—gayundin ang paghamak sa mga baka at sa mga brāhmaṇa—maging hayagan o palihim, at pati ang pagsasalita ng masama laban sa mga hari at pinuno, ay itinuturing na kasalanang dapat sawayin.

Verse 56

उत्सन्नपतृदेवेज्याः स्वकर्मत्यागिनश्च ये । दुःशीला नास्तिकाः पापा न सदा सत्यवादिनः

Yaong nagpapabaya sa pagsamba sa mga ninuno at sa mga diyos, yaong tumatalikod sa sariling tungkulin, may masamang asal, walang pananampalataya (nāstika), makasalanan, at hindi matatag sa katotohanan—ang gayong mga tao ay hinahatulan.

Verse 57

पर्वकाले दिवा चाप्सु वियोनौ पशुयोनिषु । रजस्वलास्वयोनौ च मैथुनं यः समाचरेत्

Sinumang makipagtalik sa panahong ipinagbabawal, sa araw, sa tubig, sa paraang di-likas, sa hayop, o sa babaeng may regla—ang gayong gawain ay sinasaway bilang kasalanan.

Verse 58

स्त्रीपुत्रमित्रसुहृदामाशाच्छेदकराश्च ये । जनस्याप्रियवक्तारः क्रूराः समयभेदिनः

Yaong sumisira sa pag-asa ng asawa, mga anak, mga kaibigan at mga nagmamalasakit; yaong nagsasalita ng kinapopootan ng tao; yaong malupit; at yaong lumalabag sa kasunduan at sa batas ng pagtitiwala—ang gayong mga tao ay itinuturing na makasalanan.

Verse 59

भेत्ता तडागकूपानां संक्रमाणांरसस्य च । एकपंक्तिस्थितानां च पाकभेदं करोति यः

Sinumang sumira o magpahamak sa mga lawa at balon, manggulo sa mga tawirang pampubliko at mga gawang-tubig; o magdulot ng pagtatangi sa iisang hanay ng kainan sa pamamagitan ng paghihiwalay ng luto o bahagi ng pagkain—ang gayong tao ay hinahatulan.

Verse 60

इत्येतैश्च नराः पापैरुपपातकिनः स्मृताः । युक्तास्तदुनकैः पापैः पापिनस्तान्निबोध मे

Kaya nito, dahil sa mga kasalanang ito, ang mga tao ay kinikilalang upapātakin (gumagawa ng pangalawang paglabag). Unawain mula sa akin na ang mga nakaugnay sa gayon at kahalintulad na mga kasalanan ay dapat ituring na makasalanan.

Verse 61

ये गोब्राह्मणकन्यानां स्वामिमित्रतपस्विनाम् । अन्तरं यांति कार्येषु ते स्मृताः पापिनो नराः

Yaong nanghihimasok sa mga gawain ukol sa mga baka, mga brāhmaṇa, at mga dalagang birhen, at yaong lumilikha ng pagkakahati o hadlang sa mga usapin ng panginoon, mga kaibigan, at mga asceta—ang gayong mga tao ay itinuturing na makasalanan.

Verse 62

परश्रियाभितप्यंते हीनां सवंति ये स्त्रियाम् । पंक्त्यर्थं ये न कुर्वंति दानयज्ञादिकाः क्रियाः

Yaong nag-aalab sa inggit sa kasaganaan ng iba, yaong nagkakaanak sa babaeng ipinagbabawal o mababang kalagayan, at yaong hindi nagsasagawa ng mga gawaing tulad ng kawanggawa at paghahandog (yajña) para sa tungkuling panrelihiyon ng pamayanan—sila’y sinisisi at hinahatulan.

Verse 63

गोष्ठाग्निजलरथ्यासु तरुच्छायानगेषु च । त्यजंति ये पुरीषाद्यमारामायतनेषु च

Yaong dumudumi—tae at iba pa—sa kulungan ng baka, malapit sa apoy, sa tubig, sa daan, sa lilim ng puno, sa bundok, at sa loob ng mga hardin at bakuran ng templo—sila’y sinisisi dahil sa karumihan at kasalanan.

Verse 64

गीतवाद्यरता नित्या मत्ताः किलकिलापराः । कूटवेषक्रियाचाराः कूटसंव्यवहारिणः

Yaong laging lulong sa awit at mga instrumento, palagiang lasing at mahilig sa maingay na pagwawala na walang saysay; yaong nagsusuot ng huwad na anyo at mapanlinlang na asal, at nakikipagtransaksiyon sa pandaraya—sila’y hinahatulan bilang mga sumisira sa dharma.

Verse 65

कूटशासनकर्तारः कूटयुद्धकराश्च ये । निर्दयोऽतीव भृत्येषु पशूनां दमनश्च यः

Yaong lumilikha ng mapanlinlang na mga kautusan at nagbabalak ng taksil na mga digmaan; yaong labis na walang-awa sa mga lingkod; at yaong dumudurog at nagpapahirap sa mga hayop—ang gayong tao ay laban sa matuwid na kaayusan ng dharma.

Verse 66

मिथ्याप्रसादितो वाक्यमाकर्णयति यः शनैः । चपलश्चापिमायावी शठो मिथ्याविनीतकः

Ang napapaniwala sa huwad na pambobola at nakikinig sa payo nang marahan; ang pabagu-bago, mapanlinlang, tuso, at nagkukunwaring mapagpakumbaba—siya’y sinisisi ng mga pantas bilang di-karapat-dapat sa buhay na ayon sa dharma.

Verse 67

यो भार्यापुत्रमित्राणि बालवृद्धकृशातुरान् । भृत्यानतिथिबंधूंश्च त्यक्त्वाश्राति बुभुक्षितान्

Ang nag-iiwan sa asawa, mga anak, at mga kaibigan—pinababayaan ang bata, ang matanda, ang payat at maysakit—itinutulak palayo ang mga lingkod, panauhin, at kamag-anak, at kumakain habang sila’y nagugutom: nilalabag niya ang dharma ng maybahay (grihastha).

Verse 68

यः स्वयं मृष्टमश्राति विप्रायान्यत्प्रयच्छति । वृथापाकः स विज्ञेयो ब्रह्मवादिविगर्हितः

Ang kumakain ng masarap at piling pagkain para sa sarili ngunit nagbibigay ng mas mababa sa isang brāhmaṇa—kilalanin siyang ang pagluluto niya’y nauuwi sa wala, at sinisisi ng mga tagapagtanggol ng banal na katotohanan.

Verse 69

नियमान्स्वयमादाय ये त्यजंत्यजितेंद्रियाः । ये ताडयंति गां नित्यं वाहयंति मुहुर्मुहुः

Yaong tumatanggap ng mga panata at pagpipigil sa sarili ngunit iniiwan din, sapagkat di pa napapanaig ang mga pandama; at yaong palaging nananakit sa mga baka at paulit-ulit na pinapasan at pinapahila—ang ganyang asal ay itinatakdang kapintasan, salungat sa disiplinadong dharma.

Verse 70

दुर्बलान्नैव पुष्णंति प्रणष्टार्था द्विषंति च । पीडयन्त्यभिचारेण सक्षतान्वाहयंति च

Hindi nila tinutulungan ang mahihina; kapag nawala ang yaman, nagiging mapoot sila. Pinahihirapan nila ang iba sa masasamang ritwal, at pinapasan pa sa sugatan ang mga pasan—ang ganyang tao ay nahuhulog sa mabigat na adharmá.

Verse 71

तेषा मदत्त्वा चाश्रंति चिकित्संति न रोगिणः । अजाविको माहिषिकः समुद्री वृषलीपतिः

Umiinom sila hanggang malasing at saka humahagulhol; hindi nila ginagamot ang maysakit. Sa talatang ito’y binabanggit din ang mga tanda ng bagsak na asal: tagapag-alaga ng kambing at tupa, tagapagpastol ng kalabaw, manlalakbay sa dagat, at asawa ng babaeng śūdra—nakalista rito.

Verse 72

हीनवर्णात्मवृत्तिश्च वैद्यो धर्मध्वजी च यः । यश्च शास्त्रमतिक्रम्य स्वेच्छयैवाहरेत्करम्

Ang nabubuhay sa hanapbuhay ng mas mababang antas; ang manggagamot na kumikilos nang walang pagpipigil ng dharma; ang mapagkunwari na ginagawang watawat ang relihiyon; at ang lumalabag sa śāstra at naniningil ng buwis ayon sa sariling pita—sila’y tinutuligsa bilang lumalapastangan sa matuwid na pamantayan.

Verse 73

सदा दण्डरुचिर्यश्च यो वा दण्डरुचिर्न हि । उत्कोचकैरधिकृतैस्तस्करैस्च प्रपीड्यते

Maging siya’y laging nahuhumaling sa pagpaparusa, o hindi man nahuhumaling dito—siya’y ginugulo at inaapi ng mga opisyal na tumatanggap ng suhol at ng mga magnanakaw.

Verse 74

यस्य राज्ञः प्रजा राष्ट्रे पच्यते नरकेषु सः । अचौरं चौरवत्पश्येच्चौरं वाऽचौररूपिणम्

Ang haring ang mga nasasakupan sa kanyang kaharian ay pinahihirapan na wari’y “niluluto” sa impiyerno—siya ang humahatol sa inosente na parang magnanakaw, o tumitingin sa magnanakaw na parang hindi magnanakaw (nagkukunwaring walang sala).

Verse 75

आलस्योपहतो राजा व्यसनी नरकं व्रजेत् । एवमादीनि चान्यानि पापान्याहुः पुराविदः

Ang haring tinamaan ng katamaran, at ang taong alipin ng bisyo, ay tutungo sa impiyerno. Gayon din, binabanggit ng mga nakaaalam sa sinaunang aral ang iba pang kasalanang tulad nito.

Verse 76

यद्वातद्वा परद्रव्यमपि सर्षपमात्रकम् । अपहृत्य नरः पापो नारकी नात्र संशयः

Anuman iyon—kapag ang makasalanan ay nagnakaw ng pag-aari ng iba, kahit kasingliit ng butil ng mustasa, tiyak na mapapabilang siya sa mga patungo sa impiyerno; walang alinlangan.

Verse 77

एवमाद्यैर्नरः पापैरुत्क्रान्तैः समनंतरम् । शरीरं यातनार्थाय पूर्वाकारमवाप्नुयात्

Kapag pumanaw ang tao na may ganitong mga kasalanan at iba pang katulad, agad siyang magkakamit muli ng katawan na gaya ng dati, upang danasin ang pagdurusa.

Verse 78

तस्मात्त्रिविधमप्येतन्नारकीयं विवर्जयेत् । सदाशिवं च शरणं व्रजेत्सच्छ्रद्धया युतः

Kaya’t iwasan ang tatlong uri ng asal na humahantong sa impiyerno, at taglay ang tunay na pananampalataya, magkubli sa kanlungan ni Sadāśiva.

Verse 79

नमस्कारः स्तुतिः पूजा नामसंकीर्तनं तथा । संपर्कात्कौतुकाल्लोभान्न तस्य विफलं भवेत्

Ang pagpupugay, pagpuri, pagsamba, at pag-awit ng Banal na Pangalan—hindi nagiging walang bunga para sa tao, kahit gawin lamang dahil sa pakikisalamuha, sa pag-uusisa, o maging dahil sa kasakiman.

Verse 80

करंधम उवाच । संक्षेपाच्छिवपूजाया विधानं वक्तुमर्हसि । कृतेन येन मनुजः शिवपूजाफलं लभेत्

Sinabi ni Karaṃdhama: “Ilarawan mo nang maikli ang wastong paraan ng pagsamba kay Śiva; sa pagsasagawa nito, matatamo ng tao ang bunga ng pagsamba kay Śiva.”

Verse 81

महाकाल उवाच । प्रातर्मध्याह्नसायाह्ने शंकरं सर्वदा भजेत् । दर्शनात्स्पर्शनान्मर्त्यः कृततृत्यो भवेत्स्फुटम्

Sinabi ni Mahākāla: “Sa umaga, tanghali, at gabi, laging sambahin si Śaṅkara. Sa pagtanaw sa Kanya at sa paghipo (sa liṅga/banal na sagisag), ang mortal ay malinaw na nagiging taong ganap ang tungkulin.”

Verse 82

आदौ स्नानं प्रकुर्वित भस्मस्नानमथापि वा । आपद्गतः कण्ठस्नानं मन्त्रस्नानमथापि वा

Una, magsagawa ng paliligo—paligo sa tubig, o maaari ring paligo sa banal na abo (bhasma). Kung nasa kagipitan, maaaring gawin ang ‘paligong-leeg’ (bahagyang paghuhugas) o maging ang ‘paligong-mantra’, ang paglilinis sa pamamagitan ng mantra.

Verse 83

आविकं परिदध्याच्च ततो वासः सितं च वा । धातुरक्तमथो नव्यं मलिनं संधितं न च

Dapat magsuot muna ng kasuotang lana, at pagkatapos ay magsuot ng puting damit. Maaari ring gumamit ng damit na tinina ng pulang-mineral; ngunit dapat itong bago, hindi marumi, at hindi tinahi o pinagtapalan.

Verse 84

उत्तरीयं च संदध्याद्विना तन्निष्फलार्चनम् । भस्मत्रिपुण्ड्रधारी च ललाटे हृति चांसयोः

Dapat ding magsuot ng pang-itaas na balabal; kung wala nito, magiging walang bunga ang pagsamba. Taglay ang tatlong guhit ng banal na abo (tripuṇḍra), ilagay ang mga tanda sa noo, sa dibdib, at sa mga balikat.

Verse 85

पूजयेद्यो महादेवं प्रीतः पश्यति तं मुहुः । सर्वदोषान्बहिः क्षिप्य शिवायतनमाविशेत्

Sinumang sumamba kay Mahādeva at may pusong nalulugod na paulit-ulit Siyang minamasdan—itinapon sa labas ang lahat ng kapintasan—ay nararapat pumasok sa tahanan ni Śiva (ang templo).

Verse 86

प्रविश्य च प्रणम्येशं ततो गर्भगृहं विशेत् । पाणी प्रक्षाल्य तच्चित्तो निर्माल्यमवरोपयेत्

Pagkapasok at pagyukod sa Panginoon, saka siya pumasok sa garbhagṛha (pinakaloob na santuwaryo). Hugasan ang mga kamay at ituon ang isip; alisin ang nirmālya, ang mga naunang handog.

Verse 87

येन रुद्रायते भक्त्या कुरुते मार्जनक्रियाम् । तस्मान्मार्जयते त्वेवं स्थाणुनैतत्परस्परम्

Sa debosyong nagiging “katulad ni Rudra” ang sumasamba at nagsasagawa ng paglilinis, sa debosyong iyon din waring nalilinis ang Panginoong Sthāṇu, ang Di-Nagagalaw; subalit sa katotohanan, hindi ito literal na paglilinis na magkabilang-panig.

Verse 88

रुद्रभक्त्या च संतिष्ठेनमालिन्यं मार्जयेत्ततः । भक्तिर्देवस्य तिष्ठेन्न मालिन्यं मार्जतः सदा

Matatag na tumindig sa debosyon kay Rudra, saka linisin at alisin ang karumihan. Sapagkat nananatili ang debosyon sa Panginoon; at ang dumi ay hindi nananatili sa taong laging abala sa paglilinis na paglilingkod.

Verse 89

गडुकान्पूरयेत्पश्चान्निर्मलेन जलेन वै । गडुकास्तु समाः सर्वे सर्वे च शुभदर्शनाः

Pagkaraan, punuin ang mga banga ng tubig (gaḍuka) ng dalisay na tubig. Ang lahat ng gaḍuka ay dapat magkakapantay, at lahat ay kaaya-ayang tingnan at mapalad ang anyo.

Verse 90

निर्व्रणाः सौम्यरूपाश्च सर्वे चोदकपूरिताः । वस्त्रपूतजलैः पूर्णागन्धधूपैश्च वासिताः

Dapat ay walang bitak o dungis, may anyong banayad at kaaya-aya, at ang lahat ay punô ng tubig—tubig na sinala sa tela, at pinabanguhan ng halimuyak at insenso.

Verse 91

क्षालिताः पूरिता नीताः षडक्षरजपेन च । गडुकाष्चशतं कुर्यादथवाप्यष्टविंशतिः

Hugasan, punuin, at dalhin (para sa pagsamba), kasabay ng pagbigkas ng anim-na-pantig na mantra; maghanda ng sandaang gaḍuka, o kung hindi man ay hindi bababa sa dalawampu’t walo.

Verse 92

अष्टादशापि चतुरस्ततोन्यूनं न कारयेत् । पयो दधि घृतं चैव क्षौद्रमिक्षुरसं तथा

O maaari ring gumawa ng labing-walo, o apat; ngunit huwag bababa pa roon. (Ihanda rin) gatas, yogurt/curd, ghee, pulot, at katas ng tubo.

Verse 93

एवं सर्वं च तद्द्रव्यं वामतः संन्यसेद्भवात् । ततो बहिर्विनिष्क्रम्य पूजयेत्प्रतिहारकान्

Sa gayon, ilagay ang lahat ng mga handog na iyon sa kaliwa ng Panginoon (Bhava). Pagkaraan, lumabas at sambahin ang mga tagapaglingkod/tagapagbantay ng pinto (pratihāraka).

Verse 94

सर्वेषां वाचका मन्त्राः कथ्यंतेऽतः परं क्रमात्

Ngayon, sa wastong pagkakasunod, ipahahayag ang mga mantra na tumatawag at nagpapahiwatig sa lahat (ng mga diyos at sangkap ng ritwal na kailangan).

Verse 95

ओंगं गणपतये नमः ओंक्षां क्षेत्रपालाय नमः ओंगं गुरुभ्यो नमः इति आकाशे ओंकौं कुलदेव्यै नमः ॐ नंदिने नमः ओंमहाकालाय नमः ओंधात्रे विधात्रै नमः । ततः प्रविस्य लिंगाच्च किञ्चिद्दक्षिणतः शुचिः । उदङ्मुखः क्षणं ध्यायेत्समकायासनस्थितः

“Oṃgaṃ, pagpupugay kay Gaṇapati. Oṃkṣāṃ, pagpupugay sa Kṣetrapāla, Tagapagbantay ng banal na pook. Oṃgaṃ, pagpupugay sa mga Guru.” Pagkaraan, sa bukás na kalangitan ay bigkasin: “Oṃkauṃ, pagpupugay sa diyosang tagapangalaga ng angkan”; at: “Oṃ, pagpupugay kay Nandin; Oṃ, pagpupugay kay Mahākāla; Oṃ, pagpupugay kina Dhātṛ at Vidhātṛ.” Pagkatapos nito, pumasok sa dambana; manatiling dalisay, tumayo nang bahagya sa kanan ng liṅga at humarap sa hilaga; saka magnilay sandali, nakaupo sa matatag na āsana at pinananatiling payapa ang katawan.

Verse 96

दर्भादिभिः परिवृतं मध्यपद्मार्कमंडलम् । सोममण्डलमध्यस्थं ध्यायेद्वै वह्निमंडलम्

Dapat pagnilayan ang maṇḍala ng araw na tila lotus sa gitna, napaliligiran ng damong darbha at iba pang banal na bagay; at sa pinakasentro ng maṇḍala ng buwan, magnilay sa maṇḍala ng apoy na nagniningas.

Verse 97

तन्मध्ये विश्वरूपं च वामाद्यष्टादिशक्तिकम् । पंचवक्त्रं दशभुजं त्रिनेत्रं चंद्रभूषितम्

Sa gitna nito, pagnilayan ang Panginoon sa anyong pangkalahatan (Viśvarūpa), taglay ang walong kapangyarihan ng walong dako na nagsisimula kay Vāmā; may limang mukha, sampung bisig, tatlong mata, at pinalalamutian ng buwan.

Verse 98

वामांकगिरिजं देवं ध्यायेत्सिद्धैः स्तुतं मुहुः । ततः पूर्वं प्रदद्याच्च पाद्यार्घं शंभवे नृप

Muli’t muli pagnilayan ang Diyos na karga si Girijā (Pārvatī) sa Kanyang kaliwang panig, na walang humpay na pinupuri ng mga Siddha. Pagkaraan, O hari, unang ialay kay Śambhu ang pādya (tubig sa paghuhugas ng paa) at arghya.

Verse 99

पानीयमक्षता दर्भा गंधपूष्पं ससर्पिषम् । क्षीरं दधि मधु पुनर्नवांगोऽर्घः प्रकीर्तितः

Tubig, akṣata (mga butil na buo), damong darbha, pabango at mga bulaklak na may kasamang ghee; at muli, gatas, dadhi (gatas na maasim/yogurt) at pulot—ito ang ipinahahayag bilang siyam-na-bahaging arghya.

Verse 100

ततः श्रद्धार्द्रचित्तस्य स्नानं लिंगस्य चाचरेत् । गृहीत्वा गडुकं पूर्वं मलस्नानं समाचरेत्

Pagkaraan, na may pusong pinalambot ng pananampalataya, dapat isagawa ang pagpaligo sa liṅga. Unang kunin ang sisidlang-tubig (gaḍuka) at gawin ang palilinis na paligo (malasnāna).

Verse 101

अर्द्धेन स्नापयेत्पूर्वं कुर्याच्च मलघर्षणम् । सर्वेण स्नापयेत्पश्चात्पूजयेत्स्नापयेत्ततः

Una, paliguan (ang liṅga) gamit ang bahagi ng tubig at gawin ang pagkuskos upang maalis ang dumi. Pagkaraan, paliguan nang lubos; saka sambahin—at muli pang paliguan ayon sa itinakda.

Verse 102

प्रणम्य च ततो भक्त्या स्नापयेन्मूलमंत्रतः । ओंहूं विश्वमूर्तये शिवाय नम । इति द्वादशाक्षरो मूलमंत्रः

Pagkaraan, matapos yumukod nang may debosyon, paliguan (ang liṅga) sa pamamagitan ng mūla-mantra: “Oṃ hūṃ—namah Śivāya, sa Śiva na anyong sansinukob.” Ito ang mūla-mantra na may labindalawang pantig.

Verse 103

वारिक्षरदधिक्षौद्रघृतेनेक्षुरसेन च । स्नापयेन्मूलमन्त्रेण जलधूपार्चनात्पृथक्

Gamit ang tubig, asukal, dadhi (maasim na gatas/yogurt), pulot, ghee, at katas ng tubo, paliguan (ang liṅga) sa mūla-mantra—na hiwalay sa mga bukod na handog ng tubig, insenso, at pormal na pagsamba.

Verse 104

गडुकैः स्नापयेत्सर्वैः स्नातं गन्धैर्विरूक्षयेत्

Dapat paliguan (ang Diyos) gamit ang lahat ng sisidlang-tubig (gaḍuka); at matapos ang pagpaligo, marahang patuyuin at ihanda gamit ang mababangong sangkap.

Verse 105

विरूक्षितं ततः स्नाप्य श्रीखण्डेन विलेपयेत् । पूजयेद्विविधैः पुष्पैर्विधिना येन तच्छृणु

Pagkaraang patuyuin, paliguan muli at pahiran ng paste ng sandalwood. Sambahin gamit ang iba’t ibang bulaklak ayon sa wastong tuntunin—makinig sa paraang iyon.

Verse 106

आग्नेयपादे ओंधर्माय नमः नैरृतके ओंज्ञानाय नमः वायव्ये ओंवैराग्याय नमः ईशानपादे ओंऐश्वर्याय नमः पूर्वपादे ओंअधर्माय नमः दक्षिणे ओंअज्ञानाय नमः पश्चिमे ओंअवैराग्याय नमः उत्तरे ओंअनैश्वर्याय नमः ओंअनन्ताय नमः ओंपद्माय नमः ओंअर्कमण्डला नमः ओंसोममण्डलाय नमः ओंवह्निमण्डला नमः ओंवामाज्येष्ठादिपंचमन्त्रशक्तिभ्यो नमः ओंपरमप्रकृत्यै देव्यै नमः ओंईशानतत्पुरुषाघोरवामदेवसद्योजातपञ्चवक्त्राय रुद्रसाध्यवस्वादित्यविश्वेदेवादिदेवविश्वरूपाय अण्डजस्वेदजोद्भिज्जजरायुजरूपस्थावरजङ्गममूर्तये परमेश्वराय ओंहूं विश्वमूर्तये शिवाय नमस्त्रिशूलधनुःखड्गकपालदण्डकुठारेभ्यः

Sa paang timog-silangan: “Oṁ, pagpupugay kay Dharma”; sa timog-kanluran: “Oṁ, pagpupugay sa Kaalaman (Jñāna)”; sa hilagang-kanluran: “Oṁ, pagpupugay sa Pagkawalang-kapit (Vairāgya)”; sa hilagang-silangan: “Oṁ, pagpupugay sa Kapangyarihan (Aiśvarya)”. Sa silangan: “Oṁ, pagpupugay sa Adharma”; sa timog: “Oṁ, pagpupugay sa Kamangmangan (Ajñāna)”; sa kanluran: “Oṁ, pagpupugay sa Di-pagkawalang-kapit (Avairāgya)”; sa hilaga: “Oṁ, pagpupugay sa Kawalan ng kapangyarihan (Anaiśvarya)”. Pagpupugay kay Ananta; pagpupugay sa Lotus; pagpupugay sa orb ng Araw, orb ng Buwan, at orb ng Apoy; pagpupugay sa mga lakas-Śakti ng limang mantra na nagsisimula kina Vāmā at Jyeṣṭhā; pagpupugay sa Diyosa bilang Kataas-taasang Prakṛti; pagpupugay sa Panginoong may limang mukha—Īśāna, Tatpuruṣa, Aghora, Vāmadeva, Sadyojāta—na anyong sansinukob, Diyos ng mga diyos, katawan ng lahat ng nilalang na gumagalaw at di-gumagalaw, isinilang mula sa itlog, pawis, usbong, at sinapupunan; pagpupugay kay Śiva, ang kosmikong anyo, kasama ang trident, busog, tabak, bungo, tungkod, at palakol.

Verse 107

ततो जलाधारमुखे चण्डीश्वराय नमः । एवं संपूज्य विधिवत्ततोऽर्घं संनिवेशयेत्

Pagkatapos, sa bunganga ng sisidlang tubig, (ialay): “Pagpupugay kay Caṇḍīśvara.” Sa gayong pagsamba ayon sa tuntunin, saka ilagay ang handog na arghya.

Verse 108

पानीयमक्षताः पुष्पमेतैर्युक्तं फलोत्तमैः । गृहाणार्घ्यं महादेव पूजासंपूर्तिहेतवे

Tubig, akṣata (buong butil na bigas), at mga bulaklak—kalakip ang pinakamainam na mga prutas—ang inihahandog. O Mahādeva, tanggapin mo ang arghya na ito upang ganap ang pagsamba.

Verse 109

अर्घादनंतरं शक्तः पूजयेद्वसुपूजया । धूपं दीपं च नैवेद्यं क्रमात्पश्चान्निवेदयेत्

Pagkaraan ng arghya, kung may kakayahan, magsagawa ng “vasu-pūjā” (pag-aalay sa mga Vasu/mga kasamang diyos). Pagkatapos, ayon sa pagkakasunod, ihandog ang insenso, ilawan, at naivedya (handog na pagkain).

Verse 110

घण्टां च वादयेत्तत्र ततो नीराजनं चरेत् । भ्रामयेद्देवदेवस्य शंखवादित्रनिःस्वनैः

Doon ay patunugin ang kampana; saka isagawa ang nīrājana (pagwawagayway ng ilaw na handog). Sa umuugong na tunog ng kabibe at mga instrumento, umikot na may pag-aalay sa harap ng Panginoon ng mga diyos.

Verse 111

नीराजनं च यः पश्ये द्देवदेवस्य शूलिनः । स मुच्येत्पातकैः सर्वैः किं पुनर्यः करिष्यति

Sinumang makakita ng nīrājana ni Devadeva, ang Panginoong may trident, ay napapalaya sa lahat ng kasalanan—lalo pa kaya ang taong siya mismo ang nagsasagawa nito!

Verse 112

नृत्यं गीतं च वाद्यं च अलीकमपि यश्चरेत् । तस्य तुष्येदनंतंहि गीतवाद्यफलं यतः

Kahit may magsayaw, umawit, at tumugtog nang hindi ganap na wasto, nalulugod pa rin si Ananta sa kanya; sapagkat mula sa awit at tugtug na inihahandog nang may debosyon ay sumisibol ang bunga ng gantimpala.

Verse 113

स्तोत्रैस्ततश्च संस्तूय दण्डवत्प्रणमेद्भुवि । क्षमापयेच्च देवेशं सुकृतं कुकृतं क्षम

Pagkaraan, purihin Siya sa pamamagitan ng mga stotra at magpatirapa sa lupa sa dandanvat. At magsumamo ng kapatawaran sa Panginoon ng mga diyos: “Patawarin Mo ang aking mabuti at masamang gawa.”

Verse 114

य एवं यजते रुद्रमस्मिंल्लिंगे विशेषतः । पितरं पितामहं चैव तथैव प्रपितामहम्

Ang sinumang sumasamba kay Rudra sa liṅga na ito nang may natatanging debosyon, ay nagdudulot ng kagalakan at pag-angat sa kanyang ama, lolo, at gayundin sa kanyang ninuno sa ikatlong salinlahi (dakilang lolo).

Verse 115

सर्वात्पापात्समुत्तार्य रुद्रलोके वसेच्चिरम् । एवं माहेश्वरो भूत्वा सदाचारव्रतस्थितः

Matapos iahon mula sa lahat ng kasalanan, siya’y nananahan nang matagal sa daigdig ni Rudra. Sa gayon, bilang tunay na deboto ni Maheśvara at matatag sa panatang wastong asal, nararating niya ang kalagayang iyon.

Verse 116

पशुपाशविमोक्षार्थं पूजयेत्तन्मना यदि । य एवं यजते रुद्रं तेनैतत्तर्पितं जगत्

Kung ang isipan ay lubos na nakatuon sa Kanya at sumasamba upang palayain ang paśu (kaluluwang nakagapos) mula sa pāśa (mga tali)—sinumang ganyan sumasamba kay Rudra, sa pamamagitan niya’y waring napapawi at napapakain ang buong daigdig.

Verse 117

किं त्वेतत्सफलं राजन्नाचारयो न लंघयेत् । आचारात्फलते धर्मो ह्याचारात्स्वर्गमश्नुते

Ngunit upang magbunga ito, O Hari, huwag lalabag sa wastong asal. Mula sa asal nagiging mabunga ang dharma; tunay, sa pamamagitan ng asal nararating ang langit.

Verse 118

आचाराल्लभते ह्यायुराचारो हंत्यलक्षणम् । यज्ञदानतपांसीह पुरुषस्य न भूतये

Mula sa wastong asal nakakamit ang mahabang buhay; winawasak ng wastong asal ang malas at di-kanais-nais. Ngunit ang paghahandog, pagkakawanggawa, at pagtitika rito ay hindi nagdudulot ng tunay na pag-unlad sa tao kung hiwalay sa wastong asal.

Verse 119

भवन्ति यः सदाचारं समुल्लंघ्य प्रवर्तते । तस्य किञ्चित्समुद्देशं वक्ष्ये तं श्रृणु पार्थिव

Tungkol naman sa taong lumalabag sa mabuting asal at kumikilos ayon sa sariling pita—magbibigay ako ng maikling paglalarawan; pakinggan mo ito, O pinuno ng lupa.

Verse 120

त्रिवर्गसाधने यत्नः कर्तव्यो गृहमेधिना । तत्संसिद्धौ गृहस्थस्य सिद्धिरत्र परत्र च

Ang maybahay (gṛhastha) ay dapat magsikap upang makamtan ang tatlong layunin ng buhay—dharma, artha, at kāma. Kapag natupad nang wasto, nagkakamit siya ng tagumpay sa buhay na ito at sa kabilang-buhay.

Verse 121

ब्राह्मे मुहूर्ते बुध्येन धर्मार्थौ चापि चिन्तयेत् । समुत्थाय तथाचम्य दंतधावनपूर्वकम्

Sa brāhma-muhūrta, na may malinaw na pag-iisip, pagnilayan ang dharma at artha. Pagkatapos ay bumangon, magsagawa ng ācamana, na nagsisimula sa paglilinis ng ngipin.

Verse 122

सन्ध्यामुपासीत बुधः संशांतः प्रयतः शुचिः । पूर्वां सन्ध्यां सनक्षत्रां पश्चिमां सदिवाकराम्

Ang marunong—payapa, may disiplina, at dalisay—ay dapat magsagawa ng pagsamba sa sandhyā. Gawin ang sandhyā sa umaga habang tanaw pa ang mga bituin, at ang sandhyā sa dapithapon habang naroroon pa ang araw.

Verse 123

उपासीत यथान्यायं नैनां जह्यादनापदि । वर्जयेदनृतं चासत्प्रलापं परुषं तथा

Isagawa ito ayon sa wastong tuntunin at huwag talikuran kung walang kagipitan. Iwasan din ang kasinungalingan, ang walang saysay at di-tunay na pananalita, at ang marahas na salita.

Verse 124

असत्सेवां ह्यसद्वादं ह्यसच्छास्त्रं च पार्थिव । आदर्शदर्शनं दंतधावनं केशसाधनम्

O hari, iwasan ang pakikisama sa masasama, ang huwad na pananalita, at ang mga aral na nagliligaw. Gayundin, umiwas sa di-nararapat o di-napapanahong gawain, gaya ng pagtingin sa salamin, pagsisipilyo, at pag-aayos ng buhok.

Verse 125

देवार्चनं च पूर्वाह्णे कार्याण्याहुर्महर्षयः । पालाशमासनं चैव पादुके दंतधावनम् । वर्जयेदासनं चैव पदा नाकर्षयेद्बुधः

Ipinahayag ng mga dakilang rishi na ang pagsamba sa mga Deva ay nararapat gawin sa umaga bago magtanghali. Dapat gumamit ng upuang yari sa kahoy na palāśa, magsuot ng sandalyas, at maglinis ng ngipin ayon sa wastong paraan. Ang marunong ay umiwas sa anumang kawalang-galang sa upuan at huwag itong kaladkarin gamit ang paa.

Verse 126

जलमग्निं च निनयेद्यगपन्न विचक्षणः

Ang taong may pag-unawa ay hindi dapat pabaya na pagdikitin ang tubig at apoy, ni kumilos nang magulo o di-wasto sa asal.

Verse 127

पादौ प्रसारयेन्नैव गुरुदेवाग्निसंमुखौ । चतुष्पथं चैत्यतरुं देवागारं तथा यतिम्

Huwag kailanman iunat ang mga paa na nakaharap sa guru, sa mga Deva, o sa banal na apoy. Gayundin, magpakita ng paggalang sa sangandaan, sa punong banal ng dambana, sa templo, at sa isang ascetic (yati).

Verse 128

विद्याधिकं गुरुं वृद्धं कुर्यादेतान्प्रदक्षिणान्

Dapat magsagawa ng pradakṣiṇā—pag-ikot nang may paggalang—sa mga higit sa kaalaman, sa sariling guru, at sa mga kagalang-galang na matatanda.

Verse 129

आहारनीहारविहारयोगाः सुसंवृता धर्मविदानुकार्याः । वाग्बुद्धिवीर्याणि तपस्तथैव वार्तायुषी गुप्ततमे च कार्ये

Ang pagkain, pagdumi at iba pang gawi ng katawan, ang paglilibang at disiplina ng pagsasanay ay dapat na mahigpit na mapigil, ayon sa halimbawa ng mga nakaaalam ng dharma. Ang pananalita, talino, at lakas ay dapat pamahalaan; magsagawa ng tapa (pagpapakasakit), magsalita ng kapaki-pakinabang, at ingatan ang pinakalihim na mga bagay.

Verse 130

उभे मूत्रपुरीषे तु दिवा कुर्यादुदङ्मुखः । दक्षिणाभिमुखो रात्रौ ह्येवमायुर्न रिष्यते

Sa pag-ihi at pagdumi, sa araw ay humarap sa hilaga; sa gabi ay humarap sa timog. Sa ganitong paraan, hindi napipinsala ang sigla at haba ng buhay.

Verse 131

प्रत्यग्निं प्रति सूर्यं च प्रति गां व्रतिनं प्रति । प्रति सोमोदकं सन्ध्यां प्रज्ञा नश्यति मेहतः

Kapag umihi na nakaharap sa banal na apoy (Agni), sa araw, sa baka, sa taong may panata (vratin), sa banal na tubig ng Soma, o sa pagsamba sa dapithapon (sandhyā), sinasabing napaparam ang pag-unawa at paghatol.

Verse 132

भोजने शयने स्थाने उत्सर्गे मलमूत्रयोः । रथ्याचंक्रमणे चार्द्रपञ्चकश्चाचमेत्सदा

Pagkatapos kumain, pagkatapos mahiga, sa paglipat ng lugar, matapos dumumi o umihi, at matapos maglakad sa lansangan, laging gawin ang ācamana (ritwal na pagsipsip ng tubig) at ang ‘limang basang paglilinis’ na itinakda.

Verse 133

न नद्यां मेहनं कुर्यान्न श्मशाने नभस्मनि । न गोमये न कृष्टे च नैवालूने न शाड्वले

Huwag umihi sa ilog, huwag sa pook ng pagsusunog ng bangkay, huwag sa abo; huwag sa dumi ng baka, huwag sa lupang naararo; huwag sa pananim na di pa inaani, at huwag sa luntiang damo.

Verse 134

उद्धृत्ताभिस्तथाद्भिस्तु शौचं कुर्याद्विचक्षणः । अंतर्जलाद्देवकुलाद्वल्मीकान्मूषकस्थलात्

Ang taong may pag-unawa ay dapat magsagawa ng paglilinis (śauca) gamit ang hinukay na lupa at tubig; lalo na kapag may karumihan dahil sa tubig sa loob ng tahanan, sa bakuran ng templo, sa bunton ng anay, o sa pook na dinadalaw ng mga daga.

Verse 135

अपविद्धापशौचाश्च वर्जयेत्पंच मृत्तिकाः । गन्धलेपापहरणं शौचं कुर्यात्तथा बुधः

Iwasan ang limang uri ng lupa na ginagamit sa paglilinis kapag ito’y nadungisan o itinapon nang di wasto; ang marunong ay magsagawa ng pagpapadalisay upang maalis ang amoy at mga pahid.

Verse 136

नात्मानं ताडयेन्नैव दद्याद्दुः खेभ्य एव च । उभाभ्यामपि पाणिभ्यां कण्डूयेन्नात्मनः शिरः

Huwag kailanman saktan ang sarili, ni isuko ang sarili sa dalamhati; at huwag kamutin ang ulo gamit ang dalawang kamay.

Verse 137

रक्षेद्दारांस्त्यजेदीष्यां तासु निष्कारणं बुधः । सूर्यास्तं न विनाकाश्चित्क्रिया नैवाचरेत्तथा

Ang marunong ay dapat ingatan at pangalagaan ang asawa at talikdan ang selos na walang dahilan; gayundin, huwag magsagawa ng anumang ritwal o gawain nang hindi isinasaalang-alang ang paglubog ng araw at ang wastong panahon at kaayusan.

Verse 138

अद्रोहेणैव भूतानामल्पद्रोहेण वा पुनः । शिवचित्तोर्जयोद्वित्तं न चातिकृपणो भवेत्

Sa pamamagitan ng ganap na di-pananakit sa mga nilalang—o kahit man lamang pagbawas ng pinsala—makamtan ang kasaganaan na may isip na nakatuon kay Śiva, at huwag maging labis na maramot.

Verse 139

नेर्ष्युः स्यान्न कृतघ्नः स्यान्न परद्रोहकर्मधीः । न पाणिपादचपलो न नेत्रचपलोऽनृजुः

Dapat ay malaya sa inggit, huwag maging walang utang-na-loob, at huwag mag-isip ng paggawa ng masama sa kapwa; huwag maging balisa ang mga kamay at paa, huwag maging pabagu-bago ang tingin, at huwag maging baluktot ang asal.

Verse 140

न च वागङ्गचपलो न चाशिष्टस्य गोचरः । न शुष्कवादं कुर्वीत शुष्क्रवैरं तथैव च

Huwag maging pabagu-bago sa pananalita at kilos ng katawan, at huwag makihalubilo sa mga walang asal; huwag magsalita ng walang saysay, at huwag ding lumikha ng pagkapoot na di kailangan.

Verse 141

उपायैः साधयेदर्थान्दण्डस्त्वगतिका गतिः । भिन्नाशनं भिन्नशय्यां वर्जयेद्भिन्नभाजनम्

Dapatin ang layunin sa pamamagitan ng wastong paraan; ang parusa ay landas lamang kapag wala nang ibang daan. Iwasan ang sirang upuan, sirang higaan, at sirang sisidlan.

Verse 142

अंतरेण न गच्छेन द्वयोर्ज्वलनलिंगयोः । नाग्न्योर्न विप्रयोश्चैव न दंपत्योर्नृपोत्तम

O pinakamainam na hari, huwag dumaan sa pagitan ng dalawang apoy; ni sa pagitan ng dalawang banal na apoy; ni sa pagitan ng dalawang Brahmana; ni sa pagitan ng mag-asawa.

Verse 143

न सूर्यव्योमयोर्नैव हरस्य वृषभस्य च । एतेषामंतरं कुर्वन्यतः पापमवाप्नुयात्

Huwag ding pumagitna sa pagitan ng araw at ng malawak na langit; ni sa pagitan ni Hara (Śiva) at ng kaniyang toro. Ang sinumang lumikha ng paghihiwalay sa mga ito ay nagkakamit ng kasalanan.

Verse 144

नैकवस्त्रश्च भुंजीत नाग्नौ होममथाचरेत् । न चार्चयेद्द्विजान्नैव कुर्याद्देवार्चनं बुधः

Ang marunong na deboto ay hindi dapat kumain na iisang kasuotan lamang ang suot, ni magsagawa ng handog sa apoy (homa) sa paraang di wasto. Kapag nasa kalagayang lumalabag sa disiplina ng panata ng Māheśvara, huwag magsagawa ng ritwal na paggalang sa mga dvija (Brahmana), at huwag ding magsagawa ng pormal na pagsamba sa mga diyos.

Verse 145

खंडनं पेषणं मार्ष्टिं जलसंशोधनं तथा । रंधनं भोजनं स्वाप उत्थानं गमनं क्षुतम्

Ang pagputol, paggiling, pagwawalis, at pagsasala/pagpapadalisay ng tubig; pagluluto, pagkain, pagtulog, pagbangon, paglakad, at maging ang pagdating ng gutom—ang mga gawaing ito araw-araw ay dapat isailalim sa maingat na pagpipigil sa disiplina ng Māheśvara.

Verse 146

कार्यारंभं समाप्तिं च वचः प्रोच्य तथा प्रियम् । पिबञ्जिघ्रन्स्पृशञ्छृण्वन्विवक्षुर्मैथुनं तथा

Ang pagsisimula ng gawain at ang pagtatapos nito; ang pagsasalita ng mga salita, kahit kaaya-aya; ang pag-inom, pag-amoy, paghipo, pakikinig, ang pagnanais magsalita, at maging ang pakikipagtalik—lahat ng ito ay dapat ding mapasailalim sa pagpipigil at tuntunin sa disiplina ng Māheśvara.

Verse 147

शुचित्वं च जपं स्थाणुं यः कुर्याद्विंशतिं तथा । माहेश्वरः स विज्ञेयः शेषोन्यो नामधारकः

Ang sinumang nag-iingat ng kalinisan at nagsasagawa ng japa kay Sthāṇu (Śiva) nang dalawampung ulit ayon sa itinakda—siya ang dapat kilalaning tunay na Māheśvara; ang iba’y tagapagdala lamang ng pangalan.

Verse 148

स वै रुद्रमयो भूत्वा ततश्चांते शिवं व्रजेत् । परस्त्रियं नाभिभाषेत्तथा संभाषयेद्यदि

Kapag napuspos ng kalikasan ni Rudra, sa wakas ng buhay ay makakamtan niya si Śiva. Hindi niya dapat kausapin ang asawa ng iba; at kung kinakailangang magsalita, gawin iyon nang may pagpipigil at wastong asal.

Verse 149

मातः स्वसरथो पुत्रि आर्येति च वदेद्बुधः । उचछिष्टो नालभेत्किंचिन्न च सूर्यं विलोकयेत्

Ang marunong ay dapat tumawag (sa mga babae) nang may paggalang: “Ina,” “Kapatid na babae,” “Anak na babae,” o “Mahal na ginang.” Kapag nasa kalagayang katatapos kumain (may nalalabing dumi o di-pa-dalisay), huwag humipo ng anuman, at huwag tumitig sa araw.

Verse 150

नेन्दुं न तारकाश्चैव नादयेन्नात्मनः शिरः । स्वस्रा दिहित्रा मात्रा वा नैकांतासन माचरेत्

Huwag tumitig sa buwan o sa mga bituin, at huwag kailanman hampasin ang sariling ulo dahil sa pagkabalisa o pagpapakitang-tao. At huwag umupo nang lubos na nag-iisa kasama ang kapatid na babae, anak na babae, o maging ang ina.

Verse 151

दुर्जयो हींद्रियग्रामो मुह्यते पंडितोऽपि सन् । गुरुमभ्यागतं गेहे स्वयमुत्थाय यत्नतः

Mahirap talagang daigin ang pangkat ng mga pandama; kahit ang marunong ay maaaring malinlang. Kaya kapag dumating ang guru sa tahanan, tumindig nang personal at buong pag-iingat upang salubungin siya.

Verse 152

आसनं कल्पयेत्तस्य कुर्यात्पादाभिवंदनम् । नोदक्छिराः स्वपेज्जातु न च प्रत्यक्छिरा बुधः

Ihanda ang upuan para sa kanya (guru) at magbigay-galang sa kanyang mga paa. Ang marunong ay huwag matulog na ang ulo ay nakaharap sa hilaga, ni nakaharap sa kanluran.

Verse 153

शिरस्यगस्त्यमाधाय तथैव च पुरंदरम् । उदक्यादर्शनं स्पर्शं वर्ज्यं संभाषणं तथा

Taglay sa isip si Agastya at gayundin si Purandara (Indra) bilang mga iginagalang na huwaran, iwasan ang pagtingin sa babaeng may buwanang dalaw, iwasan ang paghipo, at iwasan din ang pakikipag-usap sa panahon ng pag-iingat.

Verse 154

नाप्सु मूत्रं पुरीषं वा मैथुनं वा समाचरेत् । कृत्वा विभवतो देवमनुष्यर्षिसमर्चनाम्

Huwag umihi o dumumi sa tubig, at huwag ding magsagawa ng pakikipagtalik doon. Pagkaraan, ayon sa kakayahan, unahin ang nararapat na pagsamba sa mga Diyos, sa mga taong marapat parangalan, at sa mga Ṛṣi.

Verse 155

पितॄणां च ततः शेषं भोक्तुं माहेश्वरोऽर्हति । वाग्यतः शुचिराचांतः प्राङ्मुखोदङ्मुखोऽपि वा

Pagkaraan ng pag-aalay sa mga Pitṛ (mga ninuno), ang natira ay nararapat kainin ng deboto ni Maheśvara. Na may pagpipigil sa pananalita, malinis at nakapag-ācamana (pagsipsip ng banal na tubig), kumain siya na nakaharap sa silangan—o kung nanaisin, sa hilaga.

Verse 156

अन्तर्जानुश्च तच्चित्तो भुञ्जीतान्नमकुत्सयन् । नोपघातं विना दोषान्न तस्योदाहरेद्बुधः

Na nakatiklop ang mga tuhod at nakatuon ang isip, kumain siya nang hindi hinahamak ang pagkain. Ang marunong ay huwag magbanggit ng kapintasan nito, maliban kung may tunay na pinsala.

Verse 157

नग्नस्नानं न कुर्वीत न शयीत व्रजेत वा । दुष्कृतं न गुरोर्ब्रूयात्क्रुद्धं चैनं प्रसादयेत्

Huwag maligo nang hubad, at huwag humiga o magpagala-gala nang di nararapat. Huwag magsalita ng masamang gawa sa harap ng guru; at kung magalit ang guru, sikaping payapain at hingin ang kanyang pagsang-ayon.

Verse 158

परिवादं न श्रृमुयादन्येषामपि जल्पताम् । सदा चा कर्णयेद्धमास्त्यक्त्वा कृत्यशतान्यपि

Huwag makinig sa paninirang-puri, kahit may ibang nagsasalita nito. Sa halip, isantabi man ang daan-daang gawain, laging pakinggan ang mga aral ng dharma.

Verse 159

नित्यं नित्यं हि संमार्ष्टि गेहदर्पणयोरिव । शुक्लायां च चतुर्दश्यां नक्तभोजी सदा भवेत्

Araw-araw, panatilihin niyang malinis ang lahat, gaya ng pagwawalis ng bahay at pagpapakintab ng salamin. At sa ika-labing-apat na araw ng maliwanag na kalahati ng buwan, lagi niyang tuparin ang pagdidisiplina ng pagkain lamang sa gabi.

Verse 160

तिस्रो रात्रीर्न शक्तश्चेदेवं माहेश्वरो भवेत् । संयावकृशरामांसं नात्मानमुपसाधयेत्

Kung hindi niya kayang tuparin ang disiplina sa loob ng tatlong gabi, sa ganitong paraan maaari pa rin siyang ituring na Māheśvara. Ngunit huwag niyang palayawin ang sarili sa masasarap at marangyang pagkain gaya ng saṃyāva, kṛśarā, at karne.

Verse 161

सायंप्रातश्च भोक्तव्यं कृत्वा ह्यतिथि भोजनम् । स्वप्नाध्ययनभोज्यानि संध्ययोश्च विवर्जयेत्

Dapat siyang kumain sa gabi at sa umaga, matapos munang pakainin ang panauhin. At sa mga sandhyā (oras ng dapithapon at bukang-liwayway), iwasan niya ang pagtulog, pag-aaral, at pagkain.

Verse 162

भुंजानः संध्ययोर्मोहादसुरावसथो भवेत् । स्नातो न धूनयेत्केशान्क्षुते निष्ठीवितेऽध्वनि

Kung dahil sa pagkalito ay kumain sa oras ng sandhyā, siya’y nagiging tahanan ng mga asura. Pagkatapos maligo, huwag yugyugin ang buhok; at kapag bumahing o dumura sa daan, panatilihin ang wastong pagpipigil at kalinisan.

Verse 163

आलभेद्दक्षिणं कर्णं सर्वभूतानि क्षामयेत् । न चापि नीलीवासाः स्यान्न विपर्यस्तवस्त्रधृक्

Dapat niyang hipuin ang kanang tainga at humingi ng kapatawaran sa lahat ng nilalang. Huwag magsuot ng kasuotang bughaw, at huwag ding magsuot ng damit na baligtad o hindi maayos ang pagkakaayos.

Verse 164

वर्ज्यं च मलिनं वस्त्रं दशाभिश्च विवर्जितम् । प्रक्षाल्य मुखहस्तौ च पादौ चाप्युपविश्य च

Iwasan ang maruming kasuotan, at iwasan din ang damit na may kapintasan, na walang wastong laylayan o gilid. Pagkahugas ng mukha at mga kamay, at pati ng mga paa, saka siya maupo nang nararapat.

Verse 165

अंतजानुस्त्रिराचामेद्दिर्मुखं परिमार्जयेत् । तोयेन स्पर्शयेत्खानि स्वमूर्धानं तथैव च

Nakaupo na nakayakap ang mga tuhod, magsagawa ng ācāmana nang tatlong ulit at maingat na punasan ang mukha. Sa tubig, hipuin ang mga bukana ng pandama, at gayundin ang sariling tuktok ng ulo.

Verse 166

आचम्य पुनराचम्य क्रियाः कुर्वीत सर्वशः । क्षुते निष्ठीविते चैव दंतलग्ने तथैव च

Pagkatapos magsagawa ng ācāmana, at ulitin ito kung kailangan, isagawa ang lahat ng ritwal sa kabuuan. Gayundin, matapos bumahing, matapos dumura, at kapag may naipit sa pagitan ng mga ngipin, magsagawa muli ng paglilinis.

Verse 167

पतितानां च संभाषे कुर्यादाचमनिक्रियाम् । अध्येतव्या त्रयी नित्यं भवितव्यं विपश्चिता

At matapos makipag-usap sa mga nalugmok mula sa dharma, dapat isagawa ang ācāmana. Dapat pag-aralan araw-araw ang tatlong Veda at magsikap maging tunay na mapanuri at marunong.

Verse 168

धर्मतो धनमाहार्य यष्टव्यं चापि यत्नतः । हीनेभ्योपि न युंजीत त्वंकारं कर्हिचिद्बधः । त्वंकारो वा वधो वापि गुरूणामुभयं समम्

Ang yaman ay dapat kamtin sa pamamagitan ng dharma, at ang yajña ay dapat isagawa nang may pagsisikap at pag-iingat. Huwag gumamit ng mapanlait na pananalitang “ikaw!” kahit sa mas mababa—ang ganitong tvaṃkāra ay isang uri ng pananakit. Sa mga kagalang-galang na guro, ang bastos na pagtawag at ang tunay na karahasan ay kapwa magkabigat ang sala.

Verse 169

सत्यं वाच्यं नित्यमैत्रेण भाव्यं कार्यं त्याज्यं नित्यमायासकारि । लोकेऽमुष्मिन्यद्दिनं स्यात्तथास्मिन्नात्मा योगे येजनीयो गभीरैः

Laging sabihin ang katotohanan; laging linangin ang diwang mapagkaibigan; at talikdan ang mga gawaing palaging nagdudulot ng pagod at pagkaligalig. Kung paanong lumilipas ang araw sa mundong ito, gayon din ang humuhubog sa susunod—kaya ang panloob na sarili ay dapat sambahin sa malalim na yoga ng mga pantas.

Verse 170

तीर्थस्नानैः सोपवासैर्व्रतैश्च पात्रे दानैर्होमजप्यैश्चयज्ञैः । भवार्चनैर्देवपूजाविशेषैरात्मा नित्यं शोधनीयो मलाक्तः

Sa pamamagitan ng pagligo sa mga banal na tawiran, sa pag-aayuno at mga panata, sa pagbibigay-dāna sa karapat-dapat, sa homa, japa, at mga yajña, sa pagsamba kay Bhava (Śiva) at sa mga natatanging anyo ng pagsamba sa Diyos—sa gayon, ang sarili na nadungisan ng karumihan ay dapat linisin araw-araw.

Verse 171

यत्रापि कुर्वतो नात्मा जुगुप्सामेति पार्थिव । तत्कर्तव्यसमसंगेन यन्नगोप्यं महाजने

O hari, anumang gawain ang gawin ng tao na hindi nagpapasuklam sa sariling budhi—iyon ang gawin, na kasama ng nararapat; at gawin ang hindi kailangang ikubli sa madla.

Verse 172

इति ते वै समुद्देशः कीर्तितः किंचिदेव च । शेषः स्मृतिपुराणेभ्यस्त्वया श्रोतव्य एव च

Kaya nito, ipinahayag ko sa iyo ang isang maikling balangkas. Ang nalalabi, tunay nga, ay dapat mong pakinggan mula sa mga Smṛti at mga Purāṇa.

Verse 173

एवमाचरतो धर्मं महेशस्य गृहे सतः । धर्मार्थकामसंप्राप्तौ परत्रेह च शोभनम्

Para sa taong nananahan sa sambahayan ni Maheśa (bilang tapat na deboto) at nagsasagawa ng dharma sa ganitong paraan, tiyak ang pag-abot sa dharma, artha, at kāma; at ito’y mapalad kapwa sa buhay na ito at sa kabilang-buhay.

Verse 174

एवं नानाविधान्धर्मान्महाकालस्य फाल्गुन । वदतो ध्वनिराकाशे सुमहानभ्यजायत

Nang si Mahākāla ay nagsalita nang ganito tungkol sa sari-saring dharma, O Phālguna, isang napakalakas na ugong ang sumiklab sa kalangitan.

Verse 175

यावत्पश्यंति ये तत्र समाजग्मुः श्रृणुष्व तान् । ब्रह्मा विष्णुः स्वयं रुद्रो दे वी रुद्रगणास्तथा

Habang sila’y tumitingin doon, pakinggan kung sinu-sino ang nagtipon: si Brahmā, si Viṣṇu, si Rudra mismo, ang Devī, at gayundin ang mga pangkat ng mga Rudra.

Verse 176

इंद्रादयस्तथा देवा वसिष्ठाद्या मुनीश्वराः । तुंबरुप्रवराश्चापि गंधर्वाप्सरसां गणाः

Dumating din si Indra at ang iba pang mga diyos; ang mga dakilang muni na pinangungunahan ni Vasiṣṭha; at ang mga pangkat ng Gandharva at mga Apsaras, na si Tumburu ang nangunguna.

Verse 177

तान्महेशमुखान्सर्वान्महाकालो महामतिः । अर्चयामास बहुधा भक्त्युद्रेकातिपूरितः

Si Mahākāla, ang dakilang may isip, ay sumamba sa kanilang lahat—kay Maheśa at sa iba pa—sa maraming paraan, umaapaw sa pag-igting ng debosyon.

Verse 178

ततो ब्रह्मादिभिर्देवैर्वरे रत्नमयासने । उपविष्टोऽभिषिक्तश्च महीसागरसंगमे

Pagkaraan, sa pangunguna ng mga diyos na pinasimulan ni Brahmā, siya’y pinaupo sa isang maringal na trono na yari sa mga hiyas, at siya’y inabhiseka (pinahiran/itinalaga) sa tagpuan ng lupa at karagatan.

Verse 179

ततो देव्या समालिंग्य नीत्वोत्संगं स्वकं मुदा । पुत्रत्वे कल्पितः पार्थ महाकालो महामतिः

Pagkatapos, niyakap siya ng Devī at, sa galak, inilagay sa sariling kandungan; si Mahākāla na dakila ang isip ay itinuring na anak—O Pārtha.

Verse 180

उक्तञ्च यावद्ब्रह्माण्डमिदमास्ते शिवव्रत । तावत्तिष्ठ शिवस्थाने शिववच्छिवभक्तितः

At ipinahayag: “Hangga’t nananatili ang sansinukob na ito, O tagapag-ingat ng panata ni Śiva, manatili sa tahanan ni Śiva, na may debosyon kay Śiva na gaya ni Śiva mismo.”

Verse 181

देवेन च वरो दत्तस्त्वल्लिंगं योऽर्चयिष्यति । जितेन्द्रियः शुचिर्भूत्वा ऊर्ध्वं मल्लोकमेष्यति

At ipinagkaloob ng Panginoon ang biyaya: “Sinumang sasamba sa iyong liṅga, na maging dalisay at mapagpigil sa mga pandama, ay aakyat sa aking daigdig.”

Verse 182

दर्शनं स्तवनं पूजा प्रणामश्च ततो जपः । दानं चात्र कृतं लिंगे ममातितृप्तिकारणम्

Ang pagtanaw, pagpupuri, pagsamba, pagpapatirapa, at saka japa; at ang kawanggawang inihahandog dito para sa liṅga—ang mga ito ang sanhi ng aking sukdulang kagalakan.

Verse 183

इत्युक्ते विस्मिता देवाः साधु साध्विति ते जगुः । ब्रह्मविष्णुमुखाश्चैव महाकालं प्रतुष्टुवुः

Nang masabi ito, namangha ang mga diyos at sumigaw, “Mabuti! Mabuti!” At sina Brahmā at Viṣṇu, kasama ng iba pa, ay nagpuri kay Mahākāla.

Verse 184

ततः सुरैःस्तूयमानो वंद्यमानश्च चारणैः । नृत्यद्भिरप्सरोभिश्च कीतैर्गंधर्वजैः शुभैः

Pagkaraan, siya’y pinuri ng mga diyos at magalang na binati ng mga Cāraṇa; samantalang sumasayaw ang mga Apsaras at umaawit ang mapagpalang mga Gandharva—sa gayon siya’y pinarangalan sa pagdiriwang na makalangit.

Verse 185

कोटिकोटिगणैश्चैव स्तुवद्भिः सर्वतो वृतः

Siya’y napalibutan sa lahat ng panig ng di-mabilang na mga pangkat, na pawang umaawit ng mga himno ng papuri.

Verse 186

महाकालो रुद्रभवनं गतो भवपुरस्सरः । एवमेतन्महालिंगमुत्पन्नं कुरुनंदन

Si Mahākāla, na pinangungunahan ni Bhava (Śiva), ay nagtungo sa tahanan ni Rudra. Kaya, O ligaya ng mga Kuru, ang dakilang Liṅga na ito’y nagpakita at sumilang.

Verse 187

कूपश्चापि सरः पुण्यं महाकालस्य सिद्धिदम् । अत्र ये मनुजाः पार्थ लिंगस्याराधने रताः

Narito ang isang balon at isang banal na lawa—sagrado at nagbibigay ng katuparan kaugnay ni Mahākāla. O Pārtha, yaong mga taong nananahan dito, masikhay sa pagsamba sa Liṅga—

Verse 188

महाकालः समालिंग्य ताञ्छिवाय निवेदयेत् । एतदत्यद्भुतं लिंगं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

Yayakapin sila ni Mahākāla at ihaharap sa harap ni Śiva. Ang lubhang kamangha-manghang Liṅga na ito’y bantog sa tatlong daigdig.

Verse 189

दृष्टं स्पृष्टं पूजितं च गतास्ते भवसद्म तत् एवमेतानि लिंगानि सप्त जातानि फाल्गुन

Nang makita, mahawakan, at masamba nila iyon, sila’y nagtungo sa tahanan ni Bhava (Śiva). Kaya, O Phālguna, ang pitong Liṅga na ito’y nagkaroon ng pag-iral.

Verse 190

ये श्रृण्वंति गृणंत्येतत्तेपि धन्या नरोत्तमाः

Yaong nakikinig sa salaysay na ito at yaong bumibigkas nito—ang mga pinakamainam na tao ay tunay na pinagpala.