Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 60

Devanagari script

इत्येतैश्च नराः पापैरुपपातकिनः स्मृताः । युक्तास्तदुनकैः पापैः पापिनस्तान्निबोध मे

Transliteration

ityetaiśca narāḥ pāpairupapātakinaḥ smṛtāḥ | yuktāstadunakaiḥ pāpaiḥ pāpinastānnibodha me

Translation

Kaya nito, dahil sa mga kasalanang ito, ang mga tao ay kinikilalang upapātakin (gumagawa ng pangalawang paglabag). Unawain mula sa akin na ang mga nakaugnay sa gayon at kahalintulad na mga kasalanan ay dapat ituring na makasalanan.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)

• एतैः: by these
• एतैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; करण/सहकारक-प्रयोगे

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• नराः: men/people
• नराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• पापैः: by sins
• पापैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; करणत्वे (by sins)

• उपपातकिनः: upapātaka-sinners (minor offenders)
• उपपातकिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उपपातक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; उपपातक = minor-sin offender

• स्मृताः: are regarded (as)
• स्मृताः: Kriya (Predicative/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘are considered/are said’

• युक्ताः: endowed/associated
• युक्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘युक्त’ = endowed/connected

• तदुनकैः: by those lesser (subsidiary)
• तदुनकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + ऊनक (प्रातिपदिक; ऊन ‘deficient’ + क)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; तत्पुरुषसमासः (तैः ऊनकैः = those lesser/secondary)

• पापैः: sins
• पापैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

• पापिनः: sinners
• पापिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पापिन् (प्रातिपदिक; पाप + इन्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• तान्: them
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• निबोध: know/understand
• निबोध: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + √बुध् (धातु)
• Form: लोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपदम्

• मे: to me / from me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th) / चतुर्थी (4th) एकवचन-रूपम् (enclitic); अत्र संबोधनार्थे ‘to/for me’

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Skanda Dialogue

Listener: Interlocutor within Kaumārikākhaṇḍa

Visual Art Cues

Scene: A closing teaching scene: the instructor raises a hand in conclusion; disciples note ‘upapātaka’ on palm-leaf; symbolic scales show gradations of sin; a path to a temple/tīrtha in the distance suggests purification before pilgrimage.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Actions have moral classifications; repeated engagement in such acts marks one as a doer of secondary sins (upapātaka).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; it is a concluding classificatory statement.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it frames the preceding list as upapātaka and urges discernment.