Rig Veda 7.40.3: Mandala 7, Sukta 40, Mantra 3

Sukta 7.40

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Maruts (primary), with Agni and Sarasvatī as co-impellers

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

सेदुग्रो अस्तु मरुतः स शुष्मी यं मर्त्यं पृषदश्वा अवाथ । उतेमग्निः सरस्वती जुनन्ति न तस्य रायः पर्येतास्ति ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.40.3

Transliteration

séd ugró astu marutaḥ sá śuṣmī yáṃ martyáṃ pṛṣadaśvā avātha | utém agníḥ sárasvatī junánti ná tásya rāyáḥ paryetā́sti ||

Translation

แท้จริงเขาย่อมเป็นผู้เกรียงไกรน่าเกรงขาม โอ มรุตทั้งหลาย (Maruts) เขาย่อมเปี่ยมด้วยพลัง—คือมนุษย์ผู้ที่เหล่าเทพผู้มีม้าลายแต้ม (pṛṣadaśva) คุ้มครองไว้ และอัคนี (Agni) กับสรัสวตี (Sarasvatī) ก็เร่งเร้าเขาให้ก้าวไปข้างหน้า เพราะความมั่งคั่งอุดม (rāyas) ของเขาไร้ขอบเขตให้เวียนล้อมได้

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (स-आदेशः) सर्वनाम-प्रातिपदिक

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात) अव्यय

• उग्रः: fierce, mighty
• उग्रः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• अस्तु: let (him) be
• अस्तु: —
• Type: Verb
• Root: अस् (असँ) धातु

• मरुतः: O Maruts
• मरुतः: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (स-आदेशः) सर्वनाम-प्रातिपदिक

• शुष्मी: strong, vigorous
• शुष्मी: Kartā
• Type: Adjective
• Root: शुष्मिन् (प्रातिपदिक; शुष्म ‘बल’ + इन्)

• यम्: whom
• यम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् सर्वनाम-प्रातिपदिक

• मर्त्यम्: mortal man
• मर्त्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)

• पृषदश्वाः: the dappled-horsed (Maruts)
• पृषदश्वाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: पृषदश्व (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय: ‘पृषत्-रश्मि/चित्त्र’ + अश्व)

• अवाथ: you have helped/protected
• अवाथ: —
• Type: Verb
• Root: अव + अव्/अव् (रक्षण-गत्यर्थ) धातु

• उत: and also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात) अव्यय

• इम्: indeed, also
• इम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इम् (निपात) अव्यय

• अग्निः: Agni
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सरस्वती: Sarasvatī
• सरस्वती: Kartā
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)

• जुनन्ति: they impel, quicken
• जुनन्ति: —
• Type: Verb
• Root: जु (जुव्/जु) धातु (प्रेरणे/त्वरणे)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध) अव्यय

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक

• रायः: of (his) wealth
• रायः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: राय्/राय (प्रातिपदिक; ‘धन’)

• परि: around, beyond
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• एता: going, passing
• एता: Kartā
• Type: Participle/Adjective
• Root: इ (ए) धातु; क्त-प्रत्ययान्त ‘एत’ (गतम्)

• अस्ति: there is
• अस्ति: —
• Type: Verb
• Root: अस् (असँ) धातु