พระแม่ราธา

พระนารายณ์ตรัสว่า: ในกาลก่อน ณ โคโลก พระคงคาทรงสถิตในรูปของเหลว ทรงบังเกิดจากพระวรกายของพระราธาและพระกฤษณะ ทรงเป็นส่วนหนึ่งและมีธรรมชาติเดียวกับทั้งสองพระองค์

ในสมัยโบราณ ณ โคโลก มีโคปีนางหนึ่งนามว่าสุศีลา ซึ่งเป็นที่รักของพระหริ (พระกฤษณะ) นางเป็นสหายหลักของพระราธา เป็นผู้ได้รับพรอย่างยิ่ง เป็นที่เคารพ และมีเสน่ห์จับใจ

ราธาคือภรรยาของสารถี (อธิรถ) นางได้ปรารถนาจะได้บุตรชายคนนี้มาเลี้ยงดู เขาจึงเติบโตขึ้นในบ้านของสารถีและกลายเป็นกรรณะผู้แข็งแกร่งและกล้าหาญ

เศานกะกล่าวว่า: โอ้ท่านผู้มีปัญญายิ่ง จงบอกเถิดว่า ด้วยกรรมเช่นไรจึงไปถึงโคโลกะได้ โอ้สุตผู้มีจิตงาม ด้วยอุบายใดมนุษย์จึงข้ามพ้นมหาสมุทรแห่งสังสารอันข้ามยากได้ และโอ้สุต จงกล่าวมหาตมยะอันประเสริฐของราธาอัษฏมีด้วย

พระราธาผู้ทรงเป็นที่รู้จักในนามวฤนทาวเนศวรี ทรงโอบกอดพระวสันตา องค์พระผู้เป็นเจ้าแห่งวฤนทาวัน ด้วยความปิติยินดี ตามพระบัญชาของพระผู้สร้าง

ท่านได้ถึงที่ประทับของพระผู้เป็นเจ้าของราธา—ซึ่งเหล่าสิทธ์ยังไม่อาจเข้าถึง แล้วท่านได้รับคำสอนเกี่ยวกับภพนั้นซึ่งอยู่เหนือโคโลก

ราธาเป็นโคปีผู้เป็นที่พึ่งอันสมบูรณ์และเป็นปรมคติของสรรพชีวิต นางคือศรี (ลักษมี) เอง—ทั้งเป็นโค เป็นเจ้าสาว และเป็นพี่น้อง นางเป็นโค เป็นเรือ เป็นรองเท้า และแม้แต่น้ำนม; บางคราวปรากฏเป็นความหิว เป็นทิศ และเป็นผู้มีสติรู้แจ้งด้วย।

ข้าพเจ้าขอนอบน้อมแด่นันทกิโศระ ผู้มีพระพักตร์ดุจจันทร์ งามดั่งเมฆฝนสีเข้มอันชุ่มฉ่ำ ผู้ทรงเริงรำบนฝั่งกาลินที ผู้มีราธาเป็นลมหายใจเดียว และผู้ทรงได้รับการปรนนิบัติด้วยสายลมหอมที่พัดไหวซุ้มเถาวัลย์อันบานสะพรั่งตามตรอกทางแห่งป่าศักดิ์สิทธิ์วฤ…

โอ้พระนาถแห่งราธิกา ด้วยกายกรรม มโนกรรม และวจีกรรม ข้าพเจ้าเป็นของพระองค์โดยแท้ ข้าพเจ้าเป็น ‘กฤษณกานตา’ ด้วย; พระองค์ทั้งสองเท่านั้นคือที่พึ่งและจุดหมายสูงสุดของข้าพเจ้า

บุรุษผู้ใดบูชาพระรูปของทาโมทระและราธาใต้ต้นตุลสี ควรรู้ว่าเป็นผู้หลุดพ้นขณะมีชีวิต - ในเรื่องนี้ไม่ต้องสงสัย

แด่เทพเจ้าผู้ปกครองตีรถะและอื่นๆ พึงถวายอารฆย์และสิ่งของบูชาตามลำดับอันสมควร โอ้พระหริ ขอพระองค์พร้อมด้วยพระราธาทรงรับอารฆย์ที่ข้าพระพุทธเจ้าถวายนี้

ในสถานนั้น พึงบูชาองค์พระผู้เป็นเจ้าแห่งเทพทั้งปวง คือพระหริพร้อมด้วยพระราธา แล้วพึงประทัษฐิการัตรทัศน์ ร้อยแปดครั้ง