Character · Ramcharitmanas
ฤๅษีนารทมุนี in the Ramcharitmanas
नारदNamed in 74 verses
Speaks in 18 verses
In this book
Key chapters
The chapters where ฤๅษีนารทมุนี matters most.
वन-प्रवेश का सोपान: समाज-व्यवस्था से हटकर ‘अन्तःकरण-वन’ में साधना। यहाँ प्रकृति (सरसिज, पवन, खग) ‘मन-सर’ का रूप लेती है, इन्द्रिय-आकर्षण भी, और वैराग्य-प्रेरक शीतलता भी। इसी चरण में भक्ति का परिष्कार ह
सोपान-प्रवेश: ‘श्रद्धा से संदेह-निवृत्ति’ का चरण। बालकाण्ड में कथा-भूमि तैयार होती है, सत्संग, गुरु-वचन, तप, और ‘नारद-वाक्य’ जैसी प्रेरक वाणी के द्वारा जीव का मन (अहं-शंका) से निकलकर ईश्वर-आश्रय में स्
भक्ति का जन्म-चरण: जिज्ञासा (प्रश्न) से श्रद्धा, फिर श्रद्धा से शरणागति। बालकाण्ड ‘सोपान’ में साधक को ‘कथा-प्रवेश’ का अधिकार देता है, जहाँ अहं-रहित प्रश्न (उमा) और कृपा-समाधान (शंकर) से मानस-सर में प्र
सोपान-समापन: ‘लीला-समाधि’ से ‘श्रवण-निष्ठा’ तक। उत्तरकाण्ड में रामराज्य-स्थापन के बाद रस का केंद्र बाह्य विजय नहीं, अंतःशुद्धि है, रामगुण-कीर्तन, साधु-संग, और मायाविमोह का खंडन। यह चरण साधक को ‘कथा-श्र
सोपान-प्रवेश: ‘दर्शन’ से ‘आसक्ति’ और ‘श्रद्धा’ से ‘वर-निश्चय’ तक। बालकाण्ड में भक्ति का जन्म ‘श्रवण-कीर्तन’ से नहीं, ‘साक्षात् रूप-दर्शन’ से भी होता है, नगर-नारी, बालक, मुनि-पत्नी, सबके हृदय में राम-रू
Every verse that names ฤๅษีนารทมุนี
74 verses
- 1.1.7
ผลแห่งการอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ย่อมปรากฏทันที กาบ้างเป็นนกกาเหว่า นกกระยางบ้างเป็นหงส์ อย่าได้ประหลาดใจเมื่อได้ยินเช่นนี้เลย ความรุ่งโรจน์แห่งสังฆะแห่งนักบุญไม่ได้ซ่อนเร้น พระวาลมีกิ พระนารท และฤๅษีที่เกิดจากหม้อ…
- 1.2.37
ข้าพเจ้านมัสการเจ้าแห่งวานร หมี และราชาแห่งผู้พเนจรในราตรี และอังคทพร้อมด้วยหมู่วานรทั้งปวง ข้าพเจ้ากราบไหว้พระบาทอันงดงามของทุกท่าน ผู้ซึ่งในร่างอันต่ำทรามนั้น พระศรีรามได้ทรงสถิต…
- 1.3.53
ด้วยพระคุณแห่งพระนาม ศัมภูทรงเป็นอมตะ แม้เครื่องประกอบจะไม่เป็นมงคล แต่ทรงเป็นแหล่งแห่งมงคลอย่างยิ่ง ศุกะ สนกะและพวก สิทธะ ฤาษีและโยคี ด้วยพระคุณแห่งพระนามย่อมเสวยสุขแห่งพรหมัน นารททรงทราบซึ่งอานุภาพแห่งพระนาม พระหริทรงเป็นที่รักแห่งโลก…
- 1.7.132
แม่น้ำทั้งปวงไหลไปด้วยน้ำอันบริสุทธิ์ นก สัตว์ป่า และผึ้งทั้งหลายอาศัยอยู่ด้วยความสุข สรรพสัตว์ทุกชีวิตได้ละทิ้งความเป็นศัตรูโดยธรรมชาติ บนภูเขาทุกผู้ทุกนามผูกพันกันด้วยความรัก ยอดเขานั้นสว่างไสวเมื่อพระคีริชาเสด็จกลับสู่นิวาส…
- 1.7.134
มุนีกล่าวด้วยรอยยิ้ม ด้วยเสียงอ่อนโยนและลึกลับว่า ธิดาของท่านเป็นแหล่งแห่งคุณธรรมทั้งปวง นางงดงาม อ่อนโยนโดยธรรมชาติ มีกิริยาดีและเฉลียวฉลาด นามของนางคือ อุมา อัมพิกา และภวานี หญิงสาวผู้นี้มีลักษณะมงคลครบทุกประการ…
- 1.7.136
ได้ยินพระวาจาของพระฤาษีและรู้ในใจว่าเป็นความจริง คู่สามีภรรยาเศร้าโศก แต่พระอุมาทรงปีติยินดี แม้นารัทก็ไม่ทราบความลับนี้ เพราะสภาพเหมือนกัน แต่เหตุผลต่างกัน พวกสหายทั้งหมด คีริชา ราชาแห่งภูเขา และไมนา ร่างกายซู่ซ้อน ดวงตาเต็มไปด้วยน้ำตา…
- 1.8.141
กล่าวดังนี้แล้ว พระนารัททรงระลึกถึงพระศรีหริในพระหฤทัยและทรงประทานพรแด่พระนางคีริชาว่า บัดนี้ข้อตัดสินอันเป็นมงคลนี้จะสำเร็จอย่างแน่นอน จงละทิ้งความสงสัยของท่านเถิด ดูก่อนพระคีรีศ
- 1.8.142
กล่าวดังนี้แล้ว มุนีก็เสด็จไปยังวิมานของพระพรหม บัดนี้จงฟังว่าเหตุการณ์ต่อไปเป็นอย่างไร เมื่อได้พบสามีในที่ลับ มัยนาได้กล่าวกับเขาว่า "ข้าแต่สวามี หม่อมฉันไม่เข้าใจถ้อยคำของมุนี หากตระกูล เจ้าบ่าว และวงศ์ตระกูลเป็นเลิศไร้ผู้เสมอเหมือน…
- 1.8.144
บัดนี้หากท่านทรงมีความรักเช่นนี้ต่อธิดาของท่าน ก็จงไปและประทานคำแนะนำนี้แก่พระนาง จงบำเพ็ญตบะซึ่งจะทรงบรรลุถึงพระมเหศวร ไม่มีวิธีอื่นใดที่จะขจัดความทุกข์ได้ พระดำรัสของพระนารัททรงคุณค่า เต็มด้วยความหมายภายในและเหตุผลอันถูกต้อง…
- 1.8.146
"จงไปเถิดบุตรีแห่งขุนเขา และจงบำเพ็ญตบะ จงพิจารณาว่าสิ่งที่นารทะกล่าวนั้นเป็นความจริง" คำแนะนำนี้เป็นที่พอใจของมารดาและบิดาด้วย เพราะตบะนั้นให้ความสุขและทำลายความทุกข์และบาป ด้วยอำนาจแห่งตบะ พระพรหมผู้สร้างจัดสรรจักรวาล ด้วยอำนาจแห่งตบะ…
- 1.8.155
จงไปยังปารวตีและทดสอบความรักของนาง แล้วกระตุ้นให้บิดาแห่งภูเขาส่งนางกลับบ้าน เพื่อขจัดข้อสงสัยของท่าน
- 1.8.156
พวกฤาษีได้เห็นพระคาวรีที่นั่น ผู้ทรงดั่งการบำเพ็ญตบะที่จำแลงเป็นรูป พวกฤาษีกล่าวว่า จงฟัง ธิดาแห่งภูเขา เจ้าบำเพ็ญตบะอันยิ่งใหญ่เช่นนี้เพื่อเหตุใด เจ้าบูชาผู้ใด และประสงค์สิ่งใด จงบอกความลับอันแท้จริงแก่พวกเราเถิด พระปารวตีตอบว่า…
- 1.8.157
ได้ฟังถ้อยคำนั้น พวกฤาษีจึงหัวเราะแล้วกล่าวว่า "ร่างกายของท่านเกิดแต่ภูเขา จงบอกเถิด ใครเล่าที่เคยฟังคำแนะนำของนารทะแล้วยังคงอยู่ในเรือนรักษาบ้านได้"
- 1.8.158
ท่านได้ไปสั่งสอนบุตรทั้งหลายของทักษะ และพวกเขาก็มิได้กลับมาเห็นบ้านของตนอีกเลย ท่านได้ทำลายเรือนของจิตรเกตุ และชะตากรรมเช่นเดียวกันก็ได้ประสบแก่หิรัณยกศิปุอีก บุรุษและสตรีใดใดที่ฟังคำแนะนำของนารทะ…
- 1.9.160
แม้บัดนี้ จงฟังสิ่งที่ข้าพเจ้ากล่าว ข้าพเจ้าได้ตรึกตรองถึงคู่ครองผู้ดีงามสำหรับท่านแล้ว ทรงงามยิ่ง บริสุทธิ์ ประทานความสุข มีนิสัยดีงาม พระเวทสรรเสริญพระเกียรติและพระกริยาของพระองค์ ปราศจากทุกข้อด้อย เป็นแหล่งรวมแห่งคุณธรรมทั้งปวง…
- 1.9.162
ดูก่อนหัวหน้าแห่งพระฤาษี หากท่านได้พบข้าแต่ก่นหน้านี้ ข้าย่อมฟังคำแนะนำของท่านแล้วยึดไว้บนศีรษะ แต่บัดนี้ข้าได้เดิมพันชีวิตเพื่อพระศัมภูแล้ว ใครเล่าจะไปชั่งน้ำหนักคุณและโทษของพระองค์ หากในใจท่านยังยึดมั่นเป็นพิเศษ…
- 1.9.183
เพราะเหตุใดพวกท่านจึงไม่ฟังคำแนะนำของข้า ทำไมพวกท่านจึงไม่ยอมรับคำสอนของพระนารัทในครั้งนั้น บัดนี้คำมั่นสัญญาของพวกท่านกลายเป็นเท็จ พระมเหศวระได้เผาพระกามเทพเป็นเถ้าถ่าน
- 1.10.184
ทรงสดับดังนั้น ภวานีจึงตรัสด้วยรอยยิ้มว่า ท่านผู้ทรงปัญญาเลิศแห่งพระฤาษี ท่านกล่าวสมควรแล้ว ในความเข้าใจของท่าน ศัมภูเพิ่งเผากามเทพในบัดนี้ และจนถึงบัดนี้พระองค์ยังคงอยู่ภายใต้อำนาจแห่งกาม แต่ในความเข้าใจของหม่อมฉัน…
- 1.10.202
ข้าได้ทำอันตรายอะไรแก่นารัท ผู้ได้ทำลายบ้านของข้าที่ข้าอาศัยอยู่ ท่านได้ให้คำแนะนำแก่อุมาเช่นนั้น จนนางได้บำเพลญตบะเพื่อชายผู้บ้า แท้จริง ท่านไม่มีความยึดมั่นหรือความเมตตา ท่านเป็นผู้วางเฉย ไม่มีทรัพย์ ไม่มีบ้าน ไม่มีภรรยา…
- 1.10.204
ในเวลานั้น นารทะพร้อมด้วยพระฤาษีทั้งเจ็ดได้มาถึง และหิมาลัย ผู้เป็นเจ้าแห่งภูเขาหิมะ เมื่อได้สดับข่าวก็รีบไปยังนิเวศของตน