Adhyaya 112: Praise and Procedure of Donating the Two-Faced Kapilā Cow and the Golden Pot (Hema-kumbha)

Verse 1

अथोभयतोमुखीगोदानहेमकुम्भदानपुराणप्रशंसाः ॥ होतोवाच ॥ अतः परं महाराज शृणूभयमुखीं ततः ॥ विधानं तद्वरारोहे धरण्या कथितं पुरा ॥

ఇప్పుడు పురాణంలో ‘ఉభయతోముఖీ’ అనే దానం, గోదానం, మరియు స్వర్ణకుంభదానం—ఇవాటి ప్రశంస చెప్పబడుతుంది. హోతా అన్నాడు—ఓ మహారాజా, ఇకపై ఉభయముఖీ (విధి/వ్రతం) వినుము; ఓ సుందరీ, దాని విధానం పూర్వం ధరణి (భూమి) చెప్పింది.

Verse 2

तदहं सम्प्रवक्ष्यामि तव पुण्यफलम् महत् ॥ धरण्युवाच ॥ या त्वया कपिला प्रोक्ता पूर्वमुत्पादिता प्रभो

నేను ఇప్పుడు నీకు దాని మహత్తర పుణ్యఫలాన్ని వివరిస్తాను. ధరణి చెప్పింది—ఓ ప్రభూ, నీవు పూర్వం చెప్పిన మరియు ఉత్పన్నం చేసిన ఆ కపిలా (గోవు)—

Verse 3

होमधेनुः सदा पुण्या सा ज्ञेया कपिलक्षणा ॥ कियत्‍यः कपिलाः प्रोक्ताः स्वयमेव स्वयम्भुवा

హోమధేనువు ఎల్లప్పుడూ పుణ్యప్రదం; ఆమెను కపిలా-లక్షణములు కలదిగా తెలుసుకోవాలి. స్వయంభూ బ్రహ్మ స్వయంగా ఎన్ని కపిలలను ప్రకటించాడు?

Verse 4

प्रसूयमाना दानेन किं पुण्यं स्याच्च माधव ॥ एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण जगद्गुरो

దానంగా ఇస్తున్నప్పుడు దానివల్ల ఏ పుణ్యం కలుగుతుంది, ఓ మాధవా? జగద్గురో, ఇది నేను విస్తారంగా వినాలని కోరుతున్నాను.

Verse 5

श्रीवराह उवाच ॥ शृणुष्व देवि तत्त्वेन पवित्रं पापनाशनम् ॥ यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

శ్రీ వరాహుడు పలికెను—దేవీ, తత్త్వముగా ఈ పవిత్రమైన పాపనాశక వృత్తాంతాన్ని వినుము. దీనిని విన్నవాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు; ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 6

कपिला ह्यग्निहोत्रार्थे यज्ञार्थे च वरानने ॥ उद्धृत्य सर्वतेजोभिर्ब्रह्मणा निर्मिता पुरा

ఓ వరాననే, అగ్నిహోత్రం మరియు యజ్ఞార్థం కోసం పురాతనకాలంలో బ్రహ్మ సమస్త తేజస్సులను సంగ్రహించి కపిలా గోవును సృష్టించాడు.

Verse 7

पवित्राणां पवित्रं च मङ्गलानां च मङ्गलम् ॥ पुण्यानां परमं पुण्यं कपिला च वसुन्धरे

ఓ వసుంధరా, పవిత్రములలో ఆమె పరమ పవిత్రం, మంగళములలో పరమ మంగళం; పుణ్యములలో అత్యుత్తమ పుణ్యం—కపిలా గోవు.

Verse 8

तपसस्तप एवाग्र्यं व्रतानां व्रतमुत्तमम् ॥ दानानामुत्तमं दानं निधीनां ह्येतदक्षयम्

తపస్సులలో ఇదే అగ్ర తపస్సు; వ్రతాలలో ఇదే ఉత్తమ వ్రతం; దానాలలో ఇదే శ్రేష్ఠ దానం—నిధులలో ఇది నిజంగా అక్షయం.

Verse 9

पृथिव्यां यानि तीर्थानि गुह्यान्यायतनानि च ॥ पवित्राणि च पुण्यानि सर्वलोकेषु सुन्दरि

ఓ సుందరీ! భూమిపై ఉన్న అన్ని తీర్థాలు, అలాగే గూఢమైన ఆయతనాలు మరియు పవిత్ర పుణ్యస్థానాలు—సర్వలోకాలలో శుద్ధికరమై పుణ్యప్రదమైనవి—

Verse 10

त्रिः सदावर्तनं कृत्वा पापं वर्षकृतं च यत् ॥ नश्यते तत्क्षणादेव वायुना पांसवो यथा

సదావర్తనాన్ని మూడుసార్లు చేసినచో, సంవత్సరమంతా కూడబెట్టిన ఏ పాపమైనా క్షణమాత్రంలో నశిస్తుంది—గాలికి ధూళి చెదిరినట్లుగా.

Verse 11

जुह्वते ह्यग्निहोत्राणि मन्त्रैश्च विविधैः सदा ॥ पूजयन्नतिथींश्चैव परां भक्तिमुपागताः

వారు నిత్యం వివిధ మంత్రాలతో అగ్నిహోత్ర హోమాన్ని ఆచరిస్తారు, అలాగే అతిథులను కూడా పూజించి సత్కరిస్తారు—పరమ భక్తిని పొందినవారై.

Verse 12

ते यान्त्यादित्यवर्णैश्च विमानैर्द्विजसत्तमाः ॥ सूर्य मण्डलमध्यात्तु ब्रह्मणा निर्मिता पुरा ॥

శ్రేష్ఠ ద్విజులు ఆదిత్యవర్ణమైన విమానాలలో ప్రయాణిస్తారు—అవి సూర్యమండల మధ్యభాగం నుండే బ్రహ్మదేవుడు పురాతనకాలంలో నిర్మించినవి.

Verse 13

कपिला या पिङ्गलाक्षी सूर्यसौख्यप्रदायिनी ॥ सिद्धिबुद्धिप्रदा धेनुः कपिलानन्तरूपिणी ॥

పింగల నేత్రాలైన ఆ కపిలా గోవు సూర్యసంబంధ సౌఖ్యాన్ని ప్రసాదించునని చెప్పబడింది. ఆమె సిద్ధి, బుద్ధిని దయచేయు ధేనువు—అనంతరూపిణి కపిలా.

Verse 14

पूर्वोक्ता यास्तु कपिलाः सर्वलक्षणलक्षिताः ॥ सर्वा ह्येता महाभागास्तारयन्ति न संशयः ॥

ముందుగా చెప్పబడిన, సమస్త లక్షణాలతో లక్షితమైన ఆ కపిలా గోవులు—అవన్నీ మహాభాగ్యవంతులు; అవి (దాతను) తరింపజేస్తాయి, సందేహం లేదు.

Verse 15

संगमेषु प्रशस्ताश्च सर्वपापविनाशनाः ॥ अग्निपुच्छा अग्निमुखी अग्निलोमानलप्रभा ॥

అవి సంగమాలలో ప్రశంసింపబడుతాయి మరియు సమస్త పాపాలను నశింపజేసేవిగా వర్ణించబడుతాయి. అవి ‘అగ్నిపుచ్ఛా’, ‘అగ్నిముఖీ’, ‘అగ్నిలోమా’ మరియు జ్వాలవలె ప్రకాశించేవి.

Verse 16

तथाग्नायी तथा देवी सुवर्णाख्या प्रवर्तते ॥ गृहीत्वा कपिलां शूद्रात्कामतः सदृशः पिबेत् ॥

అదేవిధంగా ఆమె ‘అగ్నాయీ’ అని పిలువబడుతుంది; అలాగే ‘సువర్ణా’ అనే దేవి గురించీ చెప్పబడుతుంది. శూద్రుని నుండి కోరికవశంగా కపిలా గోవును తీసుకుంటే మనిషి అతనితో సమానస్థితికి చేరి ఫలితాన్ని (దోషఫలాన్ని) అనుభవిస్తాడు.

Verse 17

पतितैः स हि विज्ञेयश्चाण्डालसदृशोऽधमः ॥ तस्मान्न प्रतिगृह्णीयाच्छ्रूद्राद्विप्रः प्रतिग्रहम् ॥

అతడు పతితుడని తెలుసుకోవాలి—అధముడు, చాండాలుని సమానుడు. అందువల్ల విప్రుడు శూద్రుని నుండి ప్రతిగ్రహం (దానం స్వీకారం) చేయకూడదు.

Verse 18

दूरात्ते परिहर्त्तव्याः श्वभिस्तुल्या इवाध्वरे ॥ पर्वकाले हि सर्वे वै वर्जिताः पितृदैवतैः ॥

యజ్ఞాది కర్మాలలో వారిని దూరం నుంచే పరిత్యజించవలెను, కుక్కలతో సమానులైనట్లు; ఎందుకంటే పర్వకాలంలో వారు అందరూ పితృ-దైవ సంబంధ విధులలో వర్జితులుగా చెప్పబడినారు.

Verse 19

असंभाष्याः प्रतिग्राह्या शूद्रास्ते पापकर्मणः ॥ पिबन्ति यावत्कपिलां तावत्तेषां पितामहः ॥

పాపకర్మములు చేయు ఆ శూద్రులు సంభాషణకు యోగ్యులు కారు, దానగ్రహణానికీ యోగ్యులు కారు. వారు కపిలా గోవును ‘పానము’ (అంటే భోగం/అధికారం) చేయునంతకాలం వారి పితామహునకు దాని ప్రభావం ఉంటుంది.

Verse 20

उपजीवन्ति ये शूद्रास्तेषां गतिमतः शृणु ॥ कपिलाजीविनः शूद्राः क्रूरा गच्छन्ति रौरवम् ॥

ఇలాంటి విధానంతో జీవించు శూద్రుల గతి వినుము. కపిలా గోవులపై జీవిక నడిపే—ఇక్కడ క్రూరులని చెప్పబడిన—శూద్రులు రౌరవ నరకానికి వెళ్తారు.

Verse 21

रौरवे तु महारौद्रे वर्षकोटिशतं धरे ॥ ततो विमुक्ताः कालेन शुनो योनिं व्रजन्ति हि ॥

అత్యంత భయంకరమైన రౌరవంలో వారు వంద కోట్లు సంవత్సరాలు నిలిచియుంటారు. అక్కడి నుండి కాలక్రమేణ విముక్తులై వారు కుక్కల యోనిలో ప్రవేశిస్తారు.

Verse 22

शुनो योन्या विमुक्तास्तु विष्ठाभुक्कृमयस्ततः ॥ विष्ठास्थानेषु पापिष्ठः सुदुर्गन्धिषु नित्यशः ॥

కుక్క యోనిలోనుండి విముక్తులైన తరువాత వారు మలము తినే కృములుగా మారుతారు. అత్యంత పాపులు నిత్యము మలస్థానాలలో, ఘోర దుర్గంధమున్న చోట్లనే ఉండిపోతారు.

Verse 23

भूयोभूयो जायमानस्तथोत्तारं न विन्दति ॥ ब्राह्मणश्चैव यो विद्वान्कुर्यात्तेषां प्रतिग्रहम् ॥

అతడు పునఃపునః జన్మించినా విమోచనాన్ని పొందడు; అలాంటి వారినుంచి దానాన్ని స్వీకరించే పండిత బ్రాహ్మణుడుకూడా నిందకు పాత్రుడవుతాడు।

Verse 24

ततः प्रभृत्यमेध्यान्तः पितरस्तस्य शेरते ॥ न तं विप्रं तु सम्भाषेन्न चैवैकासनं विशेत् ॥

ఆ తరువాత నుండి అతని పితృదేవతలు అపవిత్రతలోనే పడివుంటారని చెప్పబడింది; ఆ బ్రాహ్మణునితో సంభాషించకూడదు, అతనితో ఒకే ఆసనంలో కూర్చోకూడదు।

Verse 25

स नित्यं वर्जनीयो हि दूरात्तु ब्राह्मणैर्धरे ॥ यस्तेन सह सम्भाषेत्तथा चैकाासनं व्रजेत् ॥

అతడు నిత్యం వర్జనీయుడు; భూమిపై బ్రాహ్మణులు అతనిని దూరం నుంచే తప్పుకోవాలి; అతనితో సంభాషించి, అతనితో ఒకే ఆసనంలో కూర్చునేవాడూ దోషానికి భాగస్వామి అవుతాడు।

Verse 26

प्राजापत्यं चरेत्कृच्छ्रं तेन शुष्यति स द्विजः ॥ एकस्य गोप्रदानस्य सहस्रांशेन पूर्यते ॥

అతడు ప్రాజాపత్య కృచ్ఛ్ర ప్రాయశ్చిత్తాన్ని ఆచరించాలి; దానివల్ల ఆ ద్విజుడు ‘శుష్యతి’—అంటే దోషం క్షీణించి శుద్ధి పొందుతాడు; అయినా ఒక గోవు దానంలోని వెయ్యవ భాగంతోనే అది పూర్తవుతుంది।

Verse 27

किमन्यैर्बहुभिर्दानैः कोटिसंख्यानविस्तरैः ॥ श्रोत्रियाय दरिद्राय सुवृत्तायाहिताग्नये ॥

కోట్ల సంఖ్య వరకు విస్తరించిన అనేక ఇతర దానాలెందుకు, దానం పేదవాడైన, సదాచారుడైన, వేదపారంగత శ్రోత్రియుడికి మరియు ఆహితాగ్నికి ఇచ్చినప్పుడు?

Verse 28

आसन्नप्रसवां धेनुं दानार्थं प्रतिपालयेत ॥ कपिलार्द्धप्रसूता वै दातव्या च द्विजन्मने ॥

దానార్థంగా ప్రసవానికి సమీపమైన ఆవును సక్రమంగా పోషించి రక్షించాలి. అలాగే ఇటీవల ప్రసవించిన కపిలా గోవును ద్విజునికి దానంగా ఇవ్వాలి.

Verse 29

धेन्वा यावन्ति रोमाणि सवत्साया वसुन्धरे ॥ तावत्यो वर्षकोट्यस्तु ब्रह्मवादिभिरर्चिताः ॥

ఓ వసుంధరా! దూడతో కూడిన ఆవులో ఎంత రోమాలు ఉన్నాయో, అంత కోటి సంవత్సరాల పాటు దాతలు బ్రహ్మవాదులచే పూజింపబడుతూ గౌరవింపబడుతారు.

Verse 30

वसन्ति ब्रह्मलोके वै ये नित्यं कपिलाप्रदाः ॥ सुवर्णशृङ्गीं यः कृत्वा रौप्ययुक्तखुरां तथा ॥

నిత్యం కపిలా గోవులను దానం చేసే వారు నిజంగా బ్రహ్మలోకంలో నివసిస్తారు. మరియు ఎవడు (ఆ గోవును) బంగారు కొమ్ములతో, వెండి పాదఖురాలతో అలంకరించి…

Verse 31

ब्राह्मणस्य करे दत्त्वा सुवर्णं रौप्यमेव च ॥ कपिलायास्तदा पुच्छं ब्राह्मणस्य करे न्यसेत् ॥

బ్రాహ్మణుని చేతిలో బంగారం మరియు వెండిని ఉంచి, తరువాత కపిలా గోవు తోకను బ్రాహ్మణుని చేతిలో ఉంచాలి—ఇదే దాన బదిలీ విధి.

Verse 32

उदकं च करे दत्त्वा वाचयेच्छुद्धया गिरा ॥ ससमुद्रवना तेन सशैलवनकानना

చేతిలో జలాన్ని ఇచ్చి, శుద్ధమైన వాణితో (మంత్ర/వాక్యాన్ని) పఠింపజేయాలి. ఆ దానంతో సముద్రాలు, వనాలు, పర్వతాలు, ఉపవనాలు, అరణ్యాలతో కూడిన భూమి (సమర్పితమవుతుంది).

Verse 33

रत्नपूर्णा भवेद्दत्ता पृथिवी नात्र संशयः ॥ पृथिवीदानतुल्येन दानेनैतेन वै नरः

రత్నాలతో నిండిన భూమి దానమిచ్చినట్లే గణ్యము—ఇందులో సందేహం లేదు. భూదానంతో సమానమైన ఈ దానంతో మనిషి పుణ్యాన్ని పొందుతాడు.

Verse 34

नन्दितो याति पितृभिर्विष्ण्वाख्यं परमं पदम् ॥ ब्रह्मस्वहारी गोघ्नो वा भ्रूणहा पापदेहकः

పితృదేవతలతో కలిసి ఆనందిస్తూ అతడు ‘విష్ణు’ అనే పరమపదాన్ని చేరుతాడు. బ్రాహ్మణధనాన్ని అపహరించినవాడు, గోహంతకుడు, లేదా భ్రూణహంతకుడు—పాపదేహధారియైనవాడుకూడా (ఇక్కడ పేర్కొనబడుతున్నాడు).

Verse 35

महापातकयुक्तोऽपि वञ्चको ब्रह्मदूषकः ॥ निन्दको ब्राह्मणानां च तथा कर्मावदूषकः

మహాపాతకాలతో కూడినవాడైనా—మోసగాడు, బ్రహ్మవిద్య/వేదాన్ని దూషించేవాడు, బ్రాహ్మణులను నిందించేవాడు, అలాగే కర్మకాండను అవమానించేవాడూ (ఇక్కడ పరిధిలోనే).

Verse 36

महापातकयुक्तोऽपि गवां दानेन शुध्यति ॥ यश्चोभयमुखीं दद्यात्रभूतकनकान्विताम्

మహాపాతకాలతో కూడినవాడైనా గోదానంతో శుద్ధి పొందుతాడు. అలాగే ఎవడు ‘ఉభయముఖీ’ (ద్విచిహ్నిత) ఆవును విస్తారమైన బంగారంతో కూడి దానం చేస్తాడో, అతడు (ఉక్త ఫలాన్ని) పొందుతాడు.

Verse 37

तद्दिनं पायसाहारं पयसा वापि वा भवेत् ॥ सुवर्णस्य सहस्रेण तदर्धेनापि भामिनि

ఆ రోజున ఆహారం పాయసం (క్షీరం) కావచ్చు, లేదా కేవలం పాలు మాత్రమే అయినా సరే. ఓ భామిని, వెయ్యి స్వర్ణాలతో—లేదా దాని సగంతో కూడ—(విధి సిద్ధమవుతుంది).

Verse 38

इमां गृह्णोभयमुखीमुभयत्र शमोऽस्तु वै ॥ ददे वंशविवृद्ध्यर्थं सदा स्वस्तिकरी भव

దాత ఇలా అంటాడు—ఈ ఉభయముఖీ ధేనువును స్వీకరించు; ఇహలోక పరలోకాలలో నిశ్చయంగా శాంతి కలుగుగాక. వంశవృద్ధి కోసం నేను ఇస్తున్నాను; నీవు సదా మంగళకారిణిగా ఉండు.

Verse 39

प्रतिगृह्णामि त्वां धेनो कुटुम्बार्थे विशेषतः ॥ शुभं भवतु मे नित्यं देवधात्रि नमोऽस्तु ते

గ్రహీత ఇలా అంటాడు—ఓ ధేనూ, గృహకుటుంబ పోషణార్థం ప్రత్యేకంగా నిన్ను నేను స్వీకరిస్తున్నాను. నాకు నిత్యం శుభం కలుగుగాక; ఓ దేవధాత్రీ, నీకు నమస్కారం.

Verse 40

मे नित्यं स्वस्ति भवतु रुद्राङ्गेति नमोनमः ॥ ॐ द्योस्त्वा ददातु पृथिवी त्वा प्रति गृह्णतु

నాకు నిత్యం స్వస్తి కలుగుగాక; ‘రుద్రాంగ’ అని నమో నమః. ఓం: ద్యౌః (స్వర్గం) నిన్ను దానమివ్వుగాక; పృథివీ నిన్ను ప్రతిగ్రహించుగాక.

Verse 41

क इदं कस्मा अदादिति जपित्वा वै वसुन्धरे ॥ विसृज्य ब्राह्मणं देवि तां धेनुं तद्गृहं नयेत

ఓ వసుంధరా, ‘ఇది ఎవరు ఎవరికిచ్చారు?’ అని జపించి, ఓ దేవీ, బ్రాహ్మణుని గౌరవంగా వీడ్కోలు ఇచ్చి, ఆ ధేనువును తన ఇంటికి తీసుకువెళ్లాలి.

Verse 42

एवं प्रसूयमानां यो गां ददाति वसुंधरे ॥ पृथिवी तेन दत्ता स्यात्सप्तद्वीपा न संशयः ॥

ఓ వసుంధరా, ప్రసవకాలంలో ఇలాంటి ఆవును ఎవడు దానం చేస్తాడో, అతడు సప్తద్వీపాలతో కూడిన పృథివినే దానం చేసినవాడిగా భావించబడతాడు—సందేహం లేదు.

Verse 43

वदन्ति तां चन्द्रसमानवक्त्रां प्रतप्तजाम्बूनदतुल्यवर्णाम् ॥ महासितत्त्वां तनुवृत्तमध्यां सेवन्त्यजस्रं कुलिता हि देवाः ॥

ఆమెను చంద్రుని వంటి ముఖముగలదిగా, శుద్ధ జాంబూనద స్వర్ణసమాన వర్ణముగలదిగా, మహా శుభతత్త్వసంపన్నగా, సన్నని సుగఢమైన నడుముగలదిగా వర్ణిస్తారు. దేవతలు నిజముగా ఆమెను నిరంతరం సేవిస్తారు.

Verse 44

प्रातरुत्थाय यो मर्त्यः कल्पं छेदं समाहितः ॥ जितेन्द्रियः शुचिर्भूत्वा पठेद्भक्त्या समन्वितः ॥

ప్రాతఃకాలంలో లేచి, సమాహితచిత్తుడై, ఇంద్రియనిగ్రహముతో శుచిగా ఉండి, భక్తితో మరియు దృఢసంకల్పంతో దీనిని పఠించవలెను.

Verse 45

श्राद्धकाले पठेद्यस्तु इदं पावनमुत्तमम् ॥ तस्याऽन्नं संस्कृतं तद्धि पितरोऽश्नन्ति धीमतः ॥

శ్రాద్ధకాలంలో ఎవడు ఈ ఉత్తమ పావనాన్ని పఠిస్తాడో, అతడు సంస్కరించిన అన్నాన్ని ఆ జ్ఞానివాని పితృదేవతలు (యథార్థంగా) స్వీకరిస్తారు.

Verse 46

यश्चैतच्छृणुयान्नित्यं तद्गतेनान्तरात्मना ॥ संवत्सरकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति ॥

ఎవడు నిత్యం దీనిని శ్రవణం చేస్తాడో, అంతరాత్మ దీనిలో లీనమై ఉండగా—అతని సంవత్సరమంతా కూడిన పాపం ఆ క్షణమే నశిస్తుంది.

Verse 47

होतोवाच ॥ इदं रहस्यं राजेन्द्र वराहेण पुरातनम् ॥ धरण्यै कथितं राजन् धेनुमाहात्म्यमुत्तमम् ॥

హోతృ ఇలా అన్నాడు—ఓ రాజేంద్రా! ఈ ప్రాచీన రహస్యం, గోమాహాత్మ్యమనే ఈ ఉత్తమ వృత్తాంతాన్ని వరాహుడు ధరణి (భూమి)కి ఉపదేశించాడు, ఓ రాజా.

Verse 48

मया ते कथितं सर्वं सर्वपापप्रणाशनम् ॥ द्वादश्यां माघमासस्य शुक्लायां तिलधेनुदः ॥

నేను నీకు సమస్త పాపనాశకమైనదంతా వివరించాను. మాఘమాస శుక్లపక్ష ద్వాదశినాడు తిలధేను దానం చేయవలెను.

Verse 49

सर्वकामसमृद्धार्थो वैष्णवं पदमाप्नुयात् ॥ द्वादश्यां श्रावणे मासि शुक्लायां राजसत्तम ॥

సర్వకామసిద్ధి పొందినవాడు వైష్ణవ పదాన్ని పొందగలడు. ఓ రాజశ్రేష్ఠా, శ్రావణమాస శుక్లపక్ష ద్వాదశినాడు—

Verse 50

धेनूनां फलमुद्दिश्य सर्वकामप्रदं नृणाम् ॥ अथवा पीड्यसेऽत्यन्तं क्षुधया पार्थिवोत्तम ॥

ధేనుదాన ఫలాన్ని ఉద్దేశించి—అది మనుష్యులకు సర్వకామప్రదం—లేదా ఓ రాజోత్తమా, నీవు ఆకలిచేత అత్యంతంగా బాధపడితే—

Verse 51

इदानीं कार्त्तिकी चेयं वर्त्तते च नराधिप ॥ ब्रह्माण्डं सर्वसम्पन्नं भूतरत्नौषधैर्युतम् ॥

ఓ నరాధిపా, ఇప్పుడు కార్త్తికీ (వ్రతకాలం) ప్రవహిస్తోంది. బ్రహ్మాండం సర్వసంపన్నమై భూత, రత్న, ఔషధులతో యుక్తమై ఉంది.

Verse 52

देवदानवयक्षैस्तु युक्तमेतत्सदा विभो ॥ एतद्धेममयं कृत्वा सर्वबीजरसान्वितम्

ఓ విభో, దేవులు, దానవులు, యక్షులలో ఇది ఎల్లప్పుడూ సముచితమని భావించబడుతుంది: దీనిని స్వర్ణమయంగా చేసి, సమస్త బీజరసాలతో యుక్తంగా (అర్పించాలి).

Verse 53

पुरोहिताय गुरवे दद्याद्भक्तिसमन्वितः ॥ ब्रह्माण्डोदरवर्तीनि यानि भूतानि पार्थिव

భక్తితో కూడి దానిని పురోహితునికీ గురువుకీ ఇవ్వవలెను. ఓ రాజా, బ్రహ్మాండ గర్భములో నివసించు యావత్తు భూతజాతములు—

Verse 54

तानि दत्तानि तेन स्युः समासात्कथितं तव ॥ यो यज्ञे यजते राजन् सहस्रशतदक्षिणैः

ఆ దానముచేత అవన్నీ దత్తమైనవిగా భావింపబడును; ఇది నీకు సంక్షేపంగా చెప్పితిని. ఓ రాజా, యజ్ఞములో లక్ష దక్షిణలతో యజించువాడు—

Verse 55

सैकदेशो यजेत्तस्य ब्रह्माण्डस्य विशेषतः ॥ यः पुनः सकलं छेदं ब्रह्माण्डं यजते नरः

అది ప్రత్యేకంగా ఆ బ్రహ్మాండములోని ఒక భాగమాత్రమే పూజించినట్లవుతుంది. కాని యెవడు మళ్లీ అన్ని విభాగాలతో కూడిన సంపూర్ణ బ్రహ్మాండమును యజించునో—

Verse 56

तेन चेष्टं हुतं दत्तं पठितं कीर्त्तितं भवेत् ॥ एवं श्रुत्वा ततो राजा हेमकुम्भप्रकल्पितम्

దానివలన చేసినది, హోమించినది, దానమిచ్చినది, పఠించినది, కీర్తించినది—అన్నీ ఫలసిద్ధి పొందును. ఇలా విని రాజు స్వర్ణకుంభరూపంగా బ్రహ్మాండమును సిద్ధం చేయించెను—

Verse 57

ब्रह्माण्डमृषये प्रादात्सविधानं च तत्क्षणात् ॥ सर्वकामैः सुसंवीतो ययौ स्वर्गं नराधिपः

అతడు తక్షణమే విధివిధానములతో ఆ బ్రహ్మాండమును ఒక ఋషికి దానమిచ్చెను. సమస్త కోరికలతో సుసంపన్నుడై ఆ నరాధిపుడు స్వర్గమునకు వెళ్లెను.

Verse 58

तस्मात्त्वमपि राजेन्द्र तद्दत्त्वा तु सुखी भव ॥ एवमुक्तो वसिष्ठेन सोऽप्येवमकरोन्नृपः

కాబట్టి ఓ రాజేంద్రా, నీవు కూడా అది దానం చేసి సుఖవంతుడవు. వశిష్ఠుడు ఇలా చెప్పగా ఆ రాజు కూడా అలాగే చేశాడు.

Verse 59

जगाम परमां सिद्धिं यत्र गत्वा न शोचति ॥ श्रीवराह उवाच ॥ इयं ते कथिता देवि संहिता सर्वकामिका

అతడు పరమ సిద్ధిని పొందెను; అక్కడికి వెళ్లినవాడు శోకించడు. శ్రీవరాహుడు పలికెను—దేవీ, సర్వకామఫలప్రదమైన ఈ సంహిత నీకు చెప్పబడింది.

Verse 60

वराहाख्या वरारोहे सर्वपातकनाशिनी ॥ सर्वज्ञादुत्थिता चेयं ततो ब्रह्मा बुबोध ह

ఓ వరారోహే, ఇది ‘వరాహా’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి, సర్వపాతకనాశినిగా చెప్పబడింది. ఇది సర్వజ్ఞుని నుండి ఉద్భవించింది; ఆపై బ్రహ్ముడు దీనిని గ్రహించాడు.

Verse 61

ब्रह्मा स्वसूनवे प्रादात्पुलस्त्याय महात्मने ॥ सोऽपि रामाय च प्रादाद्भार्गवाय महात्मने

బ్రహ్ముడు దీనిని తన కుమారుడైన మహాత్ముడు పులస్త్యునికి ఇచ్చెను. అతడు మళ్లీ దీనిని రామునికి మరియు మహాత్ముడు భార్గవునికి ప్రసాదించెను.

Verse 62

सम्बन्धः पूर्वकल्पीयो द्वितीयं शृणु साम्प्रतम् ॥ सर्वज्ञाल्लब्धवानस्मि त्वं च मत्तो धराधरे

ఈ సంబంధం పూర్వకల్పానికి చెందినది; ఇప్పుడు రెండవ వృత్తాంతాన్ని విను. నేను దీనిని సర్వజ్ఞుని నుండి పొందితిని; ఓ ధరాధరా, నీవు కూడా నన్ను నుండి పొందితివి.

Verse 63

त्वत्तश्च तपसा सिद्धा वेत्स्यन्ते कपिलादयः ॥ क्रमेण यावद्व्यासेन ज्ञातमेतद्भविष्यति

నీ ద్వారా తపస్సుతో సిద్ధులైన కపిలాది మహర్షులు దీనిని తెలుసుకుంటారు. క్రమంగా వ్యాసుని కాలం వరకు ఇది తెలిసివస్తుంది.

Verse 64

तस्यापि शिष्यॊ भविता नाम्ना वै रोमहार्षणिः ॥ असौ शुनकपुत्राय कथयिष्यति नान्यथा

అతనికీ రోమహర్షణి అనే శిష్యుడు ఉంటాడు. అతడు శౌనకుని కుమారునికి ఇదే విధంగా చెప్పును; వేరేలా కాదు.

Verse 65

अष्टादश पुराणानि वेद द्वैपायनो गुरुः ॥ ब्राह्मं पाद्मं वैष्णवं च शैवं भागवतं तथा

గురు ద్వైపాయనుడు (వ్యాసుడు) అష్టాదశ పురాణాలను తెలుసుకొనియున్నాడు—బ్రాహ్మం, పాద్మం, వైష్ణవం, శైవం మరియు భాగవతం.

Verse 66

तथान्यं नारदीयं च मार्कण्डेयं च सप्तमम् ॥ आग्नेयमष्टमं प्रोक्तं भविष्यं नवमं तथा

అలాగే నారదీయం మరియు మార్కండేయం—ఇది ఏడవది. ఆగ్నేయం ఎనిమిదవదిగా చెప్పబడింది; భవిష్యం తొమ్మిదవదిగా కూడా.

Verse 67

दशमं ब्रह्मवैवर्त्त लैङ्गमेकादशं स्मृतम् ॥ वाराहं द्वादशं प्रोक्तं स्कन्दं चापि त्रयोदशम्

పదవది బ్రహ్మవైవర్తం; లైంగం పదకొండవదిగా స్మరించబడింది. వారాహం పన్నెండవదిగా చెప్పబడింది, స్కందం పదమూడవదిగా కూడా.

Verse 68

चतुर्दशं वामनकं कौर्मं पञ्चदशं स्मृतम् ॥ मात्स्यं च गारुडं चैव ब्रह्माण्डं च ततः परम्

పద్నాలుగవది వామన (పురాణం) అని చెప్పబడింది; పదిహేనవది కూర్మ (పురాణం) అని స్మరించబడింది. తరువాత మత్స్య, గారుడ మరియు ఆపై బ్రహ్మాండ (పురాణం) ఉన్నాయి.

Verse 69

य एतत्पाठयेद्भक्त्या कार्तिक्यां द्वादशीदिने ॥ तस्य नूनं भवेत्पुत्रो ह्यपुत्रस्यापि धारिणि

కార్తిక మాసంలోని ద్వాదశి రోజున ఎవడు దీనిని భక్తితో పఠిస్తాడో, ఓ ధారిణి, అతనికి నిశ్చయంగా కుమారుడు జన్మిస్తాడు—సంతానం లేనివాడికైనా.

Verse 70

यस्येदं तिष्ठते गेहे लिखितं पूज्यते सदा ॥ तस्य नारायणो देवः स्वयं तिष्ठति धारिणि

ఎవరి ఇంట ఈ (గ్రంథం) వ్రాయబడి నిలిచి, ఎల్లప్పుడూ పూజింపబడుతుందో, ఓ ధారిణి, వారి గృహంలో దేవుడు నారాయణుడు స్వయంగా నివసిస్తాడు.

Verse 71

श्रुत्वा तु पूजयेत्शास्त्रं तथा विष्णुं सनातनम् ॥ गन्धैः पुष्पैस्तथा वस्त्रैर्ब्राह्मणानां च तर्पणैः

విని అనంతరం శాస్త్రాన్ని పూజించాలి; అలాగే సనాతనుడైన విష్ణువును కూడా—సుగంధ ద్రవ్యాలు, పుష్పాలు, వస్త్రాలు, మరియు బ్రాహ్మణులకు తర్పణ (తృప్తిదాన) ద్వారా.

Verse 72

यथाशक्त्या नृपो ग्रामैः पूजयेद्वत्सकं धरे ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुसायुज्यमाप्नुयात् ॥

ఓ ధరా, రాజు తన శక్తి మేరకు గ్రామదానములతో వత్సకాన్ని (దూడను) పూజించాలి. అతడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై విష్ణు-సాయుజ్యాన్ని (విష్ణువుతో ఏకత్వం) పొందుతాడు.

Verse 73

प्रत्यक्षधेनुर्दातव्या सहिरण्या नृपोत्तम ॥ सर्वदा सर्वधेनूनां प्रदानं राजसत्तम ॥

హే నృపోత్తమా, స్వర్ణంతో కూడిన ప్రత్యక్ష (జీవంత) ధేనువును దానం చేయవలెను. హే రాజసత్తమా, అన్ని విధాల ధేనుదానం సదా ప్రశంసితమైన ఆచారం.

Verse 74

सर्वपापप्रशमनं भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् ॥ एतत्ते सर्वमाख्यातं समासाद्बहुविस्तरम् ॥

ఇది సమస్త పాపాలను శమింపజేసేది, భోగమును మరియు మోక్షమును ప్రసాదించేది. ఇది అంతా నీకు చెప్పబడింది—సంక్షేపంగాను, విస్తారంగాను.

Verse 75

होतव्यान्यग्निहोत्राणि सायं प्रातर्द्विजातिभिः ॥ कपिलाया घृतेनेह दध्ना क्षीरेण वा पुनः ॥

ద్విజులు సాయంకాలం మరియు ప్రాతఃకాలంలో అగ్నిహోత్రాలను నిర్వహించవలెను; ఇక్కడ కపిలా గోవు ఘృతంతో, లేదా మజ్జిగ/పెరుగు గానీ, పాలు గానీ ఉపయోగించి మళ్లీ ఆహుతులు ఇవ్వవలెను.

Verse 76

भूमेर्मलं समश्नन्ति जायन्ते विड्भुजश्चिरम् ॥ तासां क्षीरं घृतं वापि नवनीतमथापि वा ॥

వారు భూమి యొక్క మలినాన్ని భక్షించి, దీర్ఘకాలం విట్భుజులుగా (విష్ఠాభోజులుగా) జన్మిస్తారు; అయినా వారి పాలు, లేదా ఘృతం, లేదా నవనీతం—

Verse 77

जायमानस्य वत्सस्य मुखं योन्यां प्रदृश्यते ॥ तावत्सा पृथिवी ज्ञेया यावद्गर्भं न मुञ्चति ॥

పుట్టుచున్న దూడ ముఖము యోనిలో కనిపిస్తుంది. ఆమె గర్భాన్ని విడిచే వరకు ఆమెను ‘పృథివీ’గానే తెలుసుకోవలెను.

Verse 78

तस्याप्यर्द्धशतेनाथ पञ्चाशच्च ततोऽर्द्धकम् ॥ यथाशक्त्या प्रदातव्या वित्तशाठ्यं विवर्जयेत् ॥

అందులో అర్ధశతమో, లేదా యాభైయో, లేదా దాని అర్ధమో—తన శక్తి మేరకు దానం చేయాలి; ధనంలో మోసాన్ని విడనాడాలి.

Verse 79

अमायां वाथ यः कश्चिद्द्विजानामग्रतः पठेत् ॥ पितरस्तस्य तृप्यन्ति वर्षाणां शतमेव च ॥

అమావాస్య రోజున ఎవడైనా ద్విజుల సమక్షంలో దీనిని పఠిస్తే, అతని పితృదేవతలు సంపూర్ణ వంద సంవత్సరాలు తృప్తి పొందుతారు.

Verse 80

सरत्नं पुरुषः कृत्वा कार्त्तिक्यां द्वादशी दिने ॥ अथवा पञ्चदश्यां च कार्त्तिकस्य विशेषतः ॥

కార్తిక మాసంలో ద్వాదశి రోజున—లేదా ప్రత్యేకంగా కార్తిక పౌర్ణమి (పంచదశి) నాడు—రత్నాలతో కూడిన ‘పురుష’ (ప్రతిమ/దానం) సిద్ధం చేసి।

Verse 81

असावपि स्वशिष्याय प्रादादुग्राय धारिणि ॥ उग्रोऽपि मनवे प्रादादेष वः कीर्तितो मया ॥

అతడూ, ఓ ధారిణీ (భూమి), తన శిష్యుడైన ఉగ్రునికి దానిని ఇచ్చాడు; ఉగ్రుడూ మనువుకు ఇచ్చాడు—ఇది మీకు నేను వివరించాను.

Verse 82

यश्चैतच्छृणुयाद्भक्त्या नैरन्तर्येण मानवः ॥ श्रुत्वा तु पूजयेद्यस्तु शास्त्रं वाराहसंज्ञितम् ॥

ఎవడు భక్తితో, విరామం లేకుండా దీనిని శ్రవణం చేస్తాడో, మరియు విని ‘వారాహ’ అనే శాస్త్రాన్ని పూజిస్తాడో।