Varaha Purana 112.45: Adhyaya 112, Shloka 45

Praise and Procedure of Donating the Two-Faced Kapilā Cow and the Golden Pot

Hema-kumbha

Devanagari script

श्राद्धकाले पठेद्यस्तु इदं पावनमुत्तमम् ॥ तस्याऽन्नं संस्कृतं तद्धि पितरोऽश्नन्ति धीमतः ॥

Recitation with translationVaraha Purana 112.45

Transliteration

śrāddhakāle paṭhed yas tu idaṃ pāvanam uttamam | tasyānnaṃ saṃskṛtaṃ tad dhi pitaro 'śnanti dhīmataḥ ||

Translation

శ్రాద్ధకాలంలో ఎవడు ఈ ఉత్తమ పావనాన్ని పఠిస్తాడో, అతడు సంస్కరించిన అన్నాన్ని ఆ జ్ఞానివాని పితృదేవతలు (యథార్థంగా) స్వీకరిస్తారు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• श्राद्धकाले: at the time of śrāddha
• श्राद्धकाले: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: śrāddha (प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी): ‘श्राद्धस्य कालः’ → श्राद्धकालः; पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन

• पठेत्: should recite
• पठेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: paṭh (पठ्, धातु)
• Form: विधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तु: indeed
• तु: Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: अव्यय, निपात (particle), विशेषार्थ/विरोधार्थ (but/indeed)

• इदम्: this
• इदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: idam (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पावनम्: purifying
• पावनम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: pāvana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘इदम्’ इति विशेषणम्

• उत्तमम्: excellent
• उत्तमम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: uttama (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘इदम्’ इति विशेषणम्

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: tad (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन

• अन्नम्: food/oblation
• अन्नम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: anna (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• संस्कृतम्: properly prepared/sanctified
• संस्कृतम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sam-kṛ (कृ, धातु) + kta (क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अन्नम्’ इति विशेषणम्

• तत्: that
• तत्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पूर्वोक्तस्य निर्देशः

• हि: indeed
• हि: Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: hi (अव्यय)
• Form: अव्यय, निपात (indeed/for)

• पितरः: the ancestors (pitṛs)
• पितरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: pitṛ (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• अश्नन्ति: eat/partake
• अश्नन्ति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: aś (अश्, धातु)
• Form: लट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• धीमतः: of the wise man
• धीमतः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: dhīmat (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

Speaker

Varāha (default dialogue framework)

Tags

• Classical Literature
• Ancestral Rites (Śrāddha)
• Purāṇic Practice
• Vaiṣṇavism

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It documents how Purāṇic passages were integrated into domestic ritual life, especially śrāddha, linking textual recitation with ritual legitimacy and memory practices.

Which geographic location is identified?

No location is specified; the verse concerns a ritual occasion (śrāddha-kāla).

What is the primary ethical instruction?

Maintain conscientious ritual conduct and remembrance of ancestors through disciplined recitation and proper preparation of offerings.