Sukta 138
Sukta 10.138
Indra
ఈ చిన్న ఇంద్ర స్తోత్రం దేవుని ప్రసిద్ధ విజయభేదాలను స్మరిస్తుంది: అతడు ఆవరించే శక్తులను (వల) ఛేదించి, ఉషస్సును మరియు జలాలను విడుదల చేస్తాడు; సర్పసదృశమైన సంకోచాన్ని జయించి కుత్సునకు విజయం కలిగిస్తాడు. అలాగే ఇంద్రుని కేవలం యుద్ధాధిపతిగా కాక విశ్వవ్యవస్థాపకుడిగా కూడా ఉన్నతంగా చూపుతుంది—కాలనియమాన్ని (నెలలను) స్థాపించినవాడిగా, ‘యజ్ఞం చేయని వాడిని’ యజ్ఞానికి యోగ్యుడిగా మార్చినవాడిగా అతనికి కీర్తి ఇస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
तव त्य इन्द्र सख्येषु वह्नय ऋतं मन्वाना व्यदर्दिरुर्वलम् । यत्रा दशस्यन्नुषसो रिणन्नपः कुत्साय मन्मन्नह्यश्च दंसयः ॥
ఓ ఇంద్రా, నీ సఖ్యాలలో ఋతం (సత్య-వ్యవస్థ)ను కోరే ప్రేరక శక్తులు వల్ (ఆవరణ-గుహ)ను చీల్చాయి. అక్కడ ఉషస్సుకు ఆమె భాగాన్ని ఇచ్చి, ఆపః (జలధారలను) విడుదల చేసి, కుత్సుని కోసం ప్రేరిత మనస్సుతో నీవు కార్యం చేసితివి; అహి—సంకోచింపజేసే సర్పశక్తులు—వశమై తలవంచాయి.
Mantra 2
अवासृजः प्रस्वः श्वञ्चयो गिरीनुदाज उस्रा अपिबो मधु प्रियम् । अवर्धयो वनिनो अस्य दंससा शुशोच सूर्य ऋतजातया गिरा ॥
నీవు ముందుకు దూసుకుపోయే ప్రవాహాన్ని విడుదల చేశావు; పర్వతాలను పైకి తోసి ఎత్తావు; ప్రకాశించే దీప్తులు/ఉషస్సులను ప్రియమైన మధువును పానంచేయించావు. నీ కర్మల ప్రభావశక్తితో అతని విజయబలాన్ని పెంచావు; ఋతజాత వాక్కుతో సూర్యుడు జ్వలించాడు.
Mantra 3
वि सूर्यो मध्ये अमुचद्रथं दिवो विदद्दासाय प्रतिमानमार्यः । दृळ्हानि पिप्रोरसुरस्य मायिन इन्द्रो व्यास्यच्चकृवाँ ऋजिश्वना ॥
మధ్యలోకంలో సూర్యుడు తన రథాన్ని విడిపించాడు; దాసుని ఎదుర్కొనే ప్రమాణాన్ని ఆర్యుడు కనుగొన్నాడు. ఋజిశ్వన్ యొక్క సూటిగా సాగే బలంతో కార్యం చేస్తూ ఇంద్రుడు మాయావి అసురుడు పిప్రు యొక్క దృఢంగా బిగుసుకున్న నిర్మాణాలను చీల్చి చెదరగొట్టాడు.
Mantra 4
अनाधृष्टानि धृषितो व्यास्यन्निधीँरदेवाँ अमृणदयास्यः । मासेव सूर्यो वसु पुर्यमा ददे गृणानः शत्रूँरशृणाद्विरुक्मता ॥
ఎవరూ దాడి చేయలేని వాటిని అతడు ధైర్యంగా చెదరగొట్టాడు; ధృష్టవీరుడైన ఆయాస్యుడు దేవవిరోధుల నిధి-భాండారాలను పగులగొట్టాడు. మాసమార్పు వేళ సూర్యుడు ఎలా ఉంటాడో అలా, అతడు నగరంలో సమృద్ధమైన వసు-ధనాన్ని స్థాపించాడు; స్తుతిస్తూ, ప్రకాశవంతమైన తేజస్సు (విరుక్మతా) బలంతో శత్రువులను చూర్ణం చేశాడు.
Mantra 5
अयुद्धसेनो विभ्वा विभिन्दता दाशद्वृत्रहा तुज्यानि तेजते । इन्द्रस्य वज्रादबिभेदभिश्नथः प्राक्रामच्छुन्ध्यूरजहादुषा अनः ॥
సేన లేకున్నా, భేదించే కార్యంలో అతడు సర్వవ్యాపిగా నిలిచాడు; వృత్రహా దానం చేస్తాడు, అతని తుజ్య శక్తులు జ్వలిస్తాయి. ఇంద్రుని వజ్రాన్ని చూసి ఆ నలిపేవాడు (అభిశ్నథ) భయపడ్డాడు; శుణ్ధ్యూ ముందుకు దూకాడు, ఉషా తన రథాన్ని విడిచింది—చీకటి పట్టు వెనక్కి తగ్గవలసి వచ్చింది.
Mantra 6
एता त्या ते श्रुत्यानि केवला यदेक एकमकृणोरयज्ञम् । मासां विधानमदधा अधि द्यवि त्वया विभिन्नं भरति प्रधिं पिता ॥
ఇవే నీ ఏకైక ప్రసిద్ధ ‘శ్రుత్య’ కార్యాలు—నీవు, ఏకుడవై, యజ్ఞం లేని ఆ ఏకుణ్ణి యజ్ఞయోగ్యుడిగా చేసావు. నీవు ద్యావిలో మాసాల విధానాన్ని స్థాపించావు; నీ చేత కొలతలుగా విభజింపబడిన విస్తృత ప్రగతి-ప్రవాహాన్ని ‘పితా’ ధరిస్తాడు.
Frequently Asked Questions
The hymn recalls Indra breaking the enclosure (Vala), releasing the waters and honoring Dawn, and helping the hero Kutsa against serpent-like obstructing forces.
Near the end it credits Indra with setting the ordinance of the months in heaven, portraying him not only as a warrior but also as a power that establishes cosmic order and rhythm.
It is commonly suited for Indra-invocation in fire/Soma contexts to seek victory, removal of obstacles, and renewed clarity—symbolically, a prayer for inner and outer ‘breakthrough.’
Ask anything about Sukta 138 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.