Sukta 1
Sukta 10.1
Traditionally: Mādhucchandas or related Angiras line is often associated with early Agni hymns; for RV 10.1, Anukramaṇī traditions typically assign the hymn to a specific rishi-family (needs manuscript-specific confirmation).
Agni.
Triṣṭubh (common for RV 10.1 opening verses; metrical confirmation recommended for digital scansion).
ఋగ్వేదం 10.1 పదవ మండలాన్ని అగ్నిని ఆహ్వానిస్తూ ప్రారంభిస్తుంది—అంధకారంలోనుండి మొదటగా ప్రకాశించే దివ్యోదయం వలె, ఉషస్సుల ముందర నిలిచి, సమస్త నివాసాలను వెలుగుతో నింపువాడిగా. ఈ సూక్తం అగ్నியின் అనేక రూపాలను స్తుతిస్తుంది—ఆహుతుల ద్వారా నిత్యనూతనంగా పునరుద్భవించువాడిగా—మరియు మనుష్య కులాల హోతృగా అతన్ని స్థాపిస్తుంది; అతడు ప్రార్థనలను మోసుకొని, దేవతలను యజ్ఞానికి తీసుకొచ్చువాడు.
Mantras
Mantra 1
अग्रे बृहन्नुषसामूर्ध्वो अस्थान्निर्जगन्वान्तमसो ज्योतिषागात् । अग्निर्भानुना रुशता स्वङ्ग आ जातो विश्वा सद्मान्यप्राः ॥
ఆదిలో, మహానైన ఆయన, ఉషస్సుల ముందర నిలువుగా నిలిచాడు; చీకటినుంచి దూకి, జ్యోతిష్ బలంతో వచ్చాడు. అగ్ని, తన దీప్తమైన భాను-కాంతితో, సుందరాంగుడై, జన్మించిన వెంటనే మా సమస్త సద్మాలను—అన్ని నివాసస్థానాలను—నింపాడు.
Mantra 2
स जातो गर्भो असि रोदस्योरग्ने चारुर्विभृत ओषधीषु । चित्रः शिशुः परि तमांस्यक्तून्प्र मातृभ्यो अधि कनिक्रदद्गाः ॥
హే అగ్నీ! నీవు జన్మించినవాడవై ద్యావా–పృథివి అనే రెండు లోకాల గూఢ గర్భమూ, వారి శిశువూ; ఔషధుల్లో ధారితుడై మనోహరుడవు. నీవు ప్రకాశవంతమైన శిశువుగా రాత్రి చీకట్ల చుట్టూ సంచరిస్తావు; మాతృశక్తుల నుండి పైకి కేకలేసి, వెలుగు కిరణాలు—గోవులవలె—విడిపింపజేస్తావు.
Mantra 3
विष्णुरित्था परममस्य विद्वाञ्जातो बृहन्नभि पाति तृतीयम् । आसा यदस्य पयो अक्रत स्वं सचेतसो अभ्यर्चन्त्यत्र ॥
ఇట్లా విష్ణువు, దీని పరమ తత్త్వాన్ని తెలిసికొని, జన్మతోనే మహత్తరుడై తృతీయ పదం (తృతీయ లోకం/ధామం)ను కాపాడుతాడు. ఆశాభక్తి-సాధనతో వారు అతని పయస్ (క్షీర-రసం)ను తమదిగా చేసుకున్నప్పుడు, ఇక్కడ చైతన్యంలో జాగృతులైనవారు అతనిని అభ్యర్చించి స్తుతిగానం చేస్తారు.
Mantra 4
अत उ त्वा पितुभृतो जनित्रीरन्नावृधं प्रति चरन्त्यन्नैः । ता ईं प्रत्येषि पुनरन्यरूपा असि त्वं विक्षु मानुषीषु होता ॥
అందువల్ల పోషించే మాతృలు—పోషక శక్తిని ధరించి—అన్నములతో నీ వైపు సాగుతారు, హే అంతర్రసంతో వృద్ధిచెందేవాడా! నీవు కూడా వారికి ప్రతిగా మళ్లీ మళ్లీ చేరుతావు, నిత్యం కొత్త కొత్త రూపాలు ధరించి; మానవ కులాలలో నీవు హోతా—ఆహ్వానించే పురోహితుడు—వు.
Mantra 5
होतारं चित्ररथमध्वरस्य यज्ञस्ययज्ञस्य केतुं रुशन्तम् । प्रत्यर्धिं देवस्यदेवस्य मह्ना श्रिया त्वग्निमतिथिं जनानाम् ॥
మీరు అగ్నిని—హోతా, చిత్రరథుడు (దీప్త రథమున్నవాడు)—అధ్వరస్య, యజ్ఞం-యజ్ఞస్య, రుశంత (ప్రకాశించే) కేతు (ధ్వజ-చిహ్నం)గా స్థాపిస్తారు. దేవుని మహిమా-శ్రీ (ఐశ్వర్యం/కాంతి) బలంతో, అతనిని ముందుగా ఉంచి, జనుల అతిథి (స్వాగతార్హుడు)గా చేస్తారు.
Mantra 6
स तु वस्त्राण्यध पेशनानि वसानो अग्निर्नाभा पृथिव्याः । अरुषो जातः पद इळायाः पुरोहितो राजन्यक्षीह देवान् ॥
అతడు అగ్ని, వస్త్రాలనూ రూపాలనూ (పేశనాని) ధరించి, భూమి నాభిలో స్థిరపడినవాడు. అరుషుడు (ఎర్రని కాంతిగలవాడు) ఇళా యొక్క పదం (ఆసనం)లో జన్మించాడు; ఓ రాజా, ముందుగా నియుక్తుడైన పురోహితుడై, ఇక్కడ దేవులకు యజనం చేయుగాక.
Mantra 7
आ हि द्यावापृथिवी अग्न उभे सदा पुत्रो न मातरा ततन्थ । प्र याह्यच्छोशतो यविष्ठाथा वह सहस्येह देवान् ॥
ఎందుకంటే ద్యావా-పృథివీ—ఈ రెండింటినీ—ఓ అగ్నీ, నీవు ఎల్లప్పుడూ కుమారుడు తన రెండు తల్లులను విస్తరించునట్లు విస్తరించావు. ఓ యవిష్ఠ (అత్యంత యువకుడా), కోరుకునేవారివైపు వెళ్లు; ఆపై, ఓ సహస్య (బలవంతుడా), దేవులను ఇక్కడికి వహించి తీసుకురా.
Frequently Asked Questions
It presents Agni as the first light that breaks out of darkness, then as the priestly fire who is nourished by offerings and who brings the gods to the ritual.
Because the fire changes with each offering and kindling—flaring, settling, and rising again—symbolizing a living presence that responds to worship and renews its power.
It fits well at the start of a fire ceremony: kindling Agni, offering ghee or fuel, and asking him to act as Hotṛ and messenger to invite the gods to the altar.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.