
Sukta 10.1
Traditionally: Mādhucchandas or related Angiras line is often associated with early Agni hymns; for RV 10.1, Anukramaṇī traditions typically assign the hymn to a specific rishi-family (needs manuscript-specific confirmation).
Agni.
Triṣṭubh (common for RV 10.1 opening verses; metrical confirmation recommended for digital scansion).
ಋಗ್ವೇದ 10.1 ದಶಮ ಮಂಡಲವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವಾಗ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ—ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಮೊದಲ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಉದಯವಾಗಿ, ಉಷಸ್ಸುಗಳ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಎಲ್ಲ ನಿವಾಸಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿನಿಂದ ತುಂಬಿಸುವವನಾಗಿ. ಈ ಸೂಕ್ತವು ಅಗ್ನಿಯ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಆಹುತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸದಾ ನವೀಕರಿಸಲ್ಪಡುವವನಾಗಿ—ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ಮಾನವ ಕುಲಗಳ ಹೋತೃ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಕರೆತರುತ್ತಾನೆ.
Mantra 1
अग्रे बृहन्नुषसामूर्ध्वो अस्थान्निर्जगन्वान्तमसो ज्योतिषागात् । अग्निर्भानुना रुशता स्वङ्ग आ जातो विश्वा सद्मान्यप्राः ॥
ಆದಿಯಲ್ಲಿ, ಮಹಾನ್, ಅವನು ಉಷಸ್ಸುಗಳ ಎದುರು ನೇರವಾಗಿ ನಿಂತನು; ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಜಿಗಿದು ಹೊರಬಂದು, ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಂದನು. ಅಗ್ನಿ, ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಭಾನುಗಳಿಂದ, ರುಶತ—ಸುಂದರ ಅಂಗಗಳವನು—ಜನಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಸದ್ಯಮಾನಿಗಳನ್ನು, ಎಲ್ಲ ನಿವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು, ತುಂಬಿ ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು.
Mantra 2
स जातो गर्भो असि रोदस्योरग्ने चारुर्विभृत ओषधीषु । चित्रः शिशुः परि तमांस्यक्तून्प्र मातृभ्यो अधि कनिक्रदद्गाः ॥
ಓ ಅಗ್ನೇ, ನೀನು ಜನಿಸಿದವನೇ—ಎರಡು ಲೋಕಗಳ (ರೋದಸೀ) ಗುಪ್ತ ಗರ್ಭವೂ ಶಿಶುವೂ ಆಗಿರುವೆ; ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರಿತನಾಗಿ ಮನೋಹರನಾಗಿರುವೆ. ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಶಿಶು, ಅಂಧಕಾರದ ರಾತ್ರಿಗಳ ಸುತ್ತ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮಾತೃಗಳಿಂದ ಮೇಲಾಗಿ ಕಣಿಕ್ರದನ ಮಾಡಿ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣ-ಗೋವುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 3
विष्णुरित्था परममस्य विद्वाञ्जातो बृहन्नभि पाति तृतीयम् । आसा यदस्य पयो अक्रत स्वं सचेतसो अभ्यर्चन्त्यत्र ॥
ಹೀಗೆ ವಿಷ್ಣು, ಇದರ ಪರಮವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಜನಿಸಿದಾಗ ಮಹತ್ತನಾಗಿ ತೃತೀಯ ಧಾಮವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ. ಚೇತನಸಂಪನ್ನರು ಆಸೆಯಿಂದ ಅವನ ಪಯಸ್ಸನ್ನು (ಹಾಲನ್ನು) ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಇಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತ ಮನಸ್ಸಿನವರು ಅವನಿಗೆ ಅಭ್ಯರ್ಚನೆ ಮಾಡಿ ಸ್ತುತಿಗಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
Mantra 4
अत उ त्वा पितुभृतो जनित्रीरन्नावृधं प्रति चरन्त्यन्नैः । ता ईं प्रत्येषि पुनरन्यरूपा असि त्वं विक्षु मानुषीषु होता ॥
ಆದುದರಿಂದ ಪಿತುಭೃತ—ಪೋಷಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತ ಜನಿತ್ರೀ ಮಾತೃಗಳು—ಅನ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಓ ಅಂತಃಸಾರದಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವವನೇ. ನೀನು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸೇರುತ್ತೀಯೆ, ಸದಾ ಹೊಸ ಹೊಸ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ; ಮಾನವ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಹೋತಾ—ಆಹ್ವಾನಕ ಯಾಜಕ—ಆಗಿರುವೆ.
Mantra 5
होतारं चित्ररथमध्वरस्य यज्ञस्ययज्ञस्य केतुं रुशन्तम् । प्रत्यर्धिं देवस्यदेवस्य मह्ना श्रिया त्वग्निमतिथिं जनानाम् ॥
ಅಧ್ವರ (ಯಜ್ಞ)ದ ಹೋತೃ, ಚಿತ್ರರಥ—ಪ್ರಕಾಶಮಯ ರಥವಂತ—ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯಜ್ಞದ ರುಶಂತ (ಕಾಂತಿಮಯ) ಕೇತು (ಧ್ವಜಚಿಹ್ನ) ಆಗಿರುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನೀವು ದೃಢಪಡಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೀರಿ. ದೇವನ ಮಹಿಮೆಯೂ ಶ್ರಿಯೆಯೂ (ಐಶ್ವರ್ಯ-ಶೋಭೆ) ಬಲದಿಂದ, ಜನಗಳ ಅತಿಥಿ—ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ ಅತಿಥಿ—ಯಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಮುಂಚೆ ಇಡುತ್ತೀರಿ.
Mantra 6
स तु वस्त्राण्यध पेशनानि वसानो अग्निर्नाभा पृथिव्याः । अरुषो जातः पद इळायाः पुरोहितो राजन्यक्षीह देवान् ॥
ಆ ಅಗ್ನಿ, ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ನೆಯ್ದ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ಧರಿಸಿ, ಪೃಥಿವಿಯ ನಾಭಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅರುಷ (ಕೆಂಪುಕಾಂತಿಯ) ಅವನು ಇಳಾ (Iḷā)ಯ ಪದದಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಪುರೋಹಿತ—ಮುಂಚೆ ಸ್ಥಾಪಿತ ಯಾಜಕ—ನಾಗಿ, ಹೇ ರಾಜನ್, ಇಲ್ಲಿ ದೇವರಿಗೆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು.
Mantra 7
आ हि द्यावापृथिवी अग्न उभे सदा पुत्रो न मातरा ततन्थ । प्र याह्यच्छोशतो यविष्ठाथा वह सहस्येह देवान् ॥
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ—ಈ ಎರಡನ್ನೂ—ನೀನು ಸದಾ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತೀಯೆ, ಮಗನು ತನ್ನ ಎರಡು ತಾಯಿಗಳನ್ನು (ಆಲಿಂಗನದಿಂದ) ವಿಸ್ತರಿಸುವಂತೆ. ಹೇ ಯವಿಷ್ಠ (ಅತಿಕಿರಿಯ), ಆಸೆಪಡುವವರ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದಾಗು; ನಂತರ, ಹೇ ಸಹಸ್ಯ (ಪರಾಕ್ರಮಿ), ಇಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಾ.
It presents Agni as the first light that breaks out of darkness, then as the priestly fire who is nourished by offerings and who brings the gods to the ritual.
Because the fire changes with each offering and kindling—flaring, settling, and rising again—symbolizing a living presence that responds to worship and renews its power.
It fits well at the start of a fire ceremony: kindling Agni, offering ghee or fuel, and asking him to act as Hotṛ and messenger to invite the gods to the altar.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.