Opening the text

ప్రధాన భావం: కాలం (సమయం) సర్వలోకాధిపత్యంగా నిలిచి, అథర్వణీయ వైద్యప్రయోగాలు, గృహస్థిరత్వం, యజ్ఞకర్మల శుద్ధి ద్వారా మానవ సంపూర్ణతకు ఉపకరించేది. ఉపభావాలు: (1) కామం (ఆకాంక్ష) ఆదిసృజనాత్మక ప్రేరణగా, సంపదాభివృద్ధి వైపు మళ్లించబడటం. (2) ఇంద్రియాలు, ప్రాణాలు, అవయవాల పునఃసంయోజనం—ఆత్మకేంద్రిత శారీరక సమగ్రత. (3) అగ్ని గృహపతిగా, వ్రతపాగా—గృహరక్షణ మరియు కర్మపర్యవేక్షణ. (4) దుఃస్వప్న/దుష్స్వప్న శాంతి—స్వప్నశకునాలు, భయం, మరణసన్నిహిత సీమాంతస్థితి శమనము. (5) యజ్ఞం—క్రమబద్ధత, శుద్ధి, ధర్మస్థాపనకు ఆధారం.
AVŚ 19.51 ఒక సంక్షిప్త వైద్య-మంత్రం. ఇది ఇంద్రియాలు మరియు ప్రాణవాయువులు (ప్రాణ, అపాన, వ్యాన) సంకోచం, బాధ లేదా స్థానచ్యుతి వల్ల బంధింపబడిన స్థితి నుంచి “విడదీయబడి” మళ్లీ సమన్వయంగా కలిసేలా చేసి, ātmanను (ఆత్మను) శరీర-మనస్సు వ్యవస్థకు కేంద్రీయ నిర్వాహకంగా పునఃస్థాపిస్తుంది. ఇందులో అంతర్గత సంపూర్ణత-సూత్రం (ఆత్మతో పాటు ప్రాణ/అపాన/వ్యాన)తో పాటు, చికిత్సా కార్యంలో శరీరాన్ని సురక్షితంగా తాకి నిర్వహించేందుకు దైవానుమోదిత అధికారాన్ని ప్రసాదించే సాధారణ కర్మానుమతి-వాక్యమూ జతగా వస్తాయి.
ఈ చిన్న సూక్తం కాముని (వ్యక్తీకృత కోరిక/ఆకాంక్ష) సృష్టికి ఆద్య ప్రేరణగా—“మనస్సు యొక్క తొలి బీజం”గా—ఆహ్వానిస్తుంది; ఆ విశ్వ-జననశక్తిని యజమానునికి స్పష్టమైన పౌష్టిక సమృద్ధిగా మలుస్తుంది. వ్యక్తిగత ఆకాంక్షను సృష్టి తొలి ఉద్భవంతో సమన్వయం చేయడం ద్వారా, దూరంలో ఉన్న లక్ష్యాలు కూడా చేరువగా కావాలని, పరస్పరం స్పందన కలగాలని, చివరికి “అక్షయ” (అవినాశి/అక్షీణ) ఫలితంగా నిలవాలని ఈ మంత్రాలు కోరుతాయి; కామునికి అర్పించే హవిస్సుతో అది ముద్రించబడుతుంది.
ఈ కాళ-సూక్తం కాలం (కాళ)ను పరమమైన విశ్వాధిపతిగా ఉద్ధరిస్తుంది—అది స్వర్గం, భూమిని సృష్టిస్తుంది; గతం–భవిష్యత్తును విభజించి నియంత్రిస్తుంది; ప్రజాపతికీ జనకుడిగా నిలుస్తుంది. కాళాన్ని మొదటి దైవశక్తిగా, ధర్మవ్యవస్థకు అక్షంగా స్తుతించడం ద్వారా, సరైన ఋతువు–సరైన క్షణం వంటి కాలనియమనాన్ని పవిత్రంగా చేస్తుంది; సమస్తాన్ని కొలిచి కదిలించే ఈ విశ్వసూత్రంలోనే యజ్ఞాధికారాన్ని స్థాపిస్తుంది.
AV 19.54 ఆలస్య అథర్వణిక కాస్మోగోనిక్ సూక్తం; ఇందులో ‘కాలం’ (సమయం)ను పరమ, వ్యక్తీకృత తత్త్వంగా ప్రతిష్ఠించి, దానినుంచి జలాలు, పవిత్ర శక్తి (బ్రహ్మన్/తపస్), దిక్కులు, సౌరచక్రం ఉద్భవించాయని చెబుతుంది. ఋతు–పంచాంగ క్రమాన్నీ యజ్ఞక్రమాన్నీ పవిత్రీకరిస్తూ, వైదిక వాక్కు (ఋక్, యజుస్) సహా సమస్త లోకాలు కాలాధీనమని ప్రకటిస్తుంది; అలా విశ్వకాలనియమం ద్వారా కర్మకాండకూ రాజ్యాధికారానికీ న్యాయబద్ధతను స్థాపిస్తుంది.
AV 19.55 ఒక సంక్షిప్త గృహ్య-గృహస్థ స్తోత్రం. ఇందులో అగ్నిని గృహపతిగా—ప్రతిదిన గృహరక్షకుడిగా—స్థాపించి, సౌమనస్యం (మంచి అనురాగ-సమ్మతి) మరియు సంపదలో పునఃపునః వృద్ధిని ప్రసాదించేవాడిగా కీర్తిస్తుంది. నియమితంగా అగ్ని ప్రజ్వలింపజేసి హవిస్సు అర్పించడం ద్వారా, అగ్నిలోని ప్రమాదకర శక్తి (జ్వాల ‘గాలిలో బాణం’ వలె) రక్షణగా, శరీరపుష్టిగా, జీవనాధారమైన ఐశ్వర్యంగా మలచబడుతుంది.
ఈ చిన్న అథర్వణిక సూక్తం దుఃస్వప్న-శాంతి మంత్రంగా, యమలోకంనుండి ఉద్భవించి మరణసన్నిహితమైన సరిహద్దు-వ్యాధిలా మనుష్యులను భయం, గందరగోళంలోకి నెట్టే ‘స్వప్నం’ను ఎదుర్కొంటుంది. స్వప్నం యొక్క మూలాన్ని పేరుతో పేర్కొని, దానిని విశ్వనియమానికి (వరుణుడు/ఆదిత్యులు; త్రిత ఆప్త్య) లోబరచి, దాని “జనన-రీతులు”పై ఆచారజ్ఞానాన్ని ప్రకటించడం ద్వారా పఠించే వాడు అశుభస్వప్నాలను నివారించే అధికారం పొందుతాడు; కీర్తి/ప్రతిష్ఠను కాపాడి, సమీపంలోని శత్రుత్వ ప్రభావాలను త్రోసివేస్తాడు.
ఈ సంక్షిప్త అథర్వణ మంత్రచార్మం దుష్స్వప్న్యాన్ని—కలవరపెట్టే దుర్స్వప్నశక్తిని, అపశకున కలల అవశేష ప్రభావాన్ని—లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది. విధివిధానంగా దానిని “సేకరించి,” తాయిత్తులా బిగుసుకున్న బంధాన్ని విప్పి, రోగి/గృహస్థుని నుండి దూరంగా మరొకచోటికి బదిలీ చేస్తుంది. శుభసూచక కలల శకునాలను నిలుపుకోవాలని, హానికర కలలను బంధువుకాని శత్రుత్వ గ్రహీత వైపు తరిమివేయాలని వేరు చేస్తుంది; అలాగే అపశకున పక్షి-శకునాల (శకున) దుష్ప్రకటనల నుండి రక్షణను ముద్రిస్తుంది.
ఈ ఆలస్య అథర్వవేద సూక్తం యజ్ఞాన్ని (బలి/సాక్రిఫైస్) జీవించి, క్రమాన్ని స్థాపించే శక్తిగా వర్ణిస్తుంది; అది “సంవత్సరాన్ని వృద్ధి చెందేలా” చేసి, కాలచక్రం అంతటా యజమానిని పోషిస్తుంది. నెయ్యి మరియు విధిగా విభజించిన ఆహుతుల ద్వారా, క్షీణించని ప్రాణం, చెక్కుచెదరని ఇంద్రియాలు (శ్రవణం, దృష్టి), మరియు దీర్ఘకాల వరచస్ (తేజస్సు) ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది; అలాగే ఈ సూక్తం ఇచ్చే శ్రేయస్సు సమూహ భద్రతగా, దృఢ రక్షణగా విస్తరించాలని కోరుతుంది. చివరికి, ఋత్విజుల్లాంటి దివ్య శక్తులను మరియు సహచరులతో కూడిన విశ్వేదేవులను సమాహ్వానించి, వారు ఆనందించి తమ తమ భాగాలను స్వీకరించి, యాగక్రియను అచ్యుతంగా (విఫలంకాని విధంగా) చేయమని కోరుతుంది.
ఈ సంక్షిప్త అథర్వణిక స్తోత్రం అగ్నిని జీవంత యజ్ఞంగా, అలాగే మానవుల మధ్య నివసిస్తూ పవిత్ర నియమాల కాపలాదారుడైన జాగ్రత్త వ్రతపాగా స్థాపిస్తుంది. ఇది కర్మకాండకు ఒక రక్షణ-వలయంలా పనిచేస్తుంది: ఏ నియమం తెలియక ఉల్లంఘించబడితే, ఆ లోపాన్ని అన్ని వైపులా సరిచేసి, దేవమార్గంలో యథాక్రమంగా యథాకాలంగా యజ్ఞాన్ని ముందుకు నడిపించమని అగ్నిని ప్రార్థిస్తుంది.
AV 19.60 శరీర సమగ్రత, ప్రాణశక్తి, స్థిరమైన బలాన్ని ప్రసాదించే సంక్షిప్త అథర్వణ ఆశీర్వచన సూక్తం. ఇది శ్వాస, దృష్టి, శ్రవణం, వాక్కు వంటి ప్రధాన సామర్థ్యాలను, అలాగే భుజాలు, తొడలు, మోకాళ్ల కింద భాగాలు (జంఘలు), పాదాలు వంటి అవయవాలను ‘నిర్దేశించి’, వాటిలో ఓజస్సు (వీర్యం), జవం (వేగం), ప్రతిష్ఠ (దృఢ స్థిరత్వం/ఆధారం)లను స్థాపిస్తుంది; గాయం, క్షీణత, వృద్ధాప్య లక్షణాలు స్పష్టంగా దూరమవాలని కోరుతుంది.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.