Rig Veda 6.21.10: Mandala 6, Sukta 21, Mantra 10
Sukta 6.21
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
इम उ त्वा पुरुशाक प्रयज्यो जरितारो अभ्यर्चन्त्यर्कैः । श्रुधी हवमा हुवतो हुवानो न त्वावाँ अन्यो अमृत त्वदस्ति ॥
Transliteration
ima u tvā puruśāka prayajyo jaritāro abhy arcanty arkaiḥ | śrudhī havam ā huvato huvāno na tvāvān anyo amṛta tvad asti ||
Translation
इमे उ त्वा पुरुशाक प्रयज्यो जरितारोऽभ्यर्चन्त्यर्कैः। श्रुधी हवमा हुवतो हुवानो न त्वावानन्योऽमृत त्वदस्ति॥
Word by Word
इमेthese
इमे:
कर्तृ (स्तुतिकर्तारः) / विषय-निर्देश
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उindeed / now
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
त्वाyou
त्वा:
कर्म (अर्चनस्य) / सम्बोध्य-देवता
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
पुरुशाकO much-mighty / of many powers
पुरुशाक:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootपुरुशाक (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
प्रयज्यःO worthy of worship
प्रयज्यः:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootप्र + यज् (यज् धातु) → प्रयज्य (यजनीय/पूजनीय)
जरितारःthe singers / praisers
जरितारः:
कर्तृ
TypeNoun
Root√जॄ (जॄ/जृ; ‘स्तु’ अर्थे) → जरितृ (कर्तृ-नाम)
अभिtowards / upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
अर्चन्तिpraise / worship
अर्चन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√अर्च् (पूजायाम्/स्तुतौ)
अर्कैःwith hymns / verses
अर्कैः:
करण
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक; ‘स्तुति/ऋक्/गीत’)
श्रुधीhear!
श्रुधी:
क्रिया (आज्ञा) / सम्बोधितस्य कर्तव्य-क्रिया
TypeVerb
Root√श्रु (श्रवणे)
हवम्the call / invocation
हवम्:
कर्म (श्रवणस्य) / विषय
TypeNoun
Rootहव (प्रातिपदिक; ‘आह्वान/आहूति/आह्वान-शब्द’)
आhither / to
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
हुवतःof the one who calls
हुवतः:
सम्बन्ध (जनक/कर्तृ-सम्बन्धः ‘हवम्’ इत्यस्य) / कर्तृ-सम्बन्ध
TypeParticiple
Root√हू (आह्वाने) → हुवत् (वर्तमान कृदन्त)
हुवानःcalling (you) / being invoked
हुवानः:
कर्तृ-विशेषण / सम्बोधितस्य विशेषण
TypeParticiple
Root√हू (आह्वाने) → हुवान (वर्तमान कृदन्त; आत्मनेपद-प्राय)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध)
त्वावान्like you / possessing you (i.e., your power)
त्वावान्:
कर्तृ/विषय (तुल्यत्व-निर्देशः)
TypeAdjective
Rootत्वावत् (प्रातिपदिक; ‘त्वद्-समः/त्वद्वान्’)
अन्यःanother
अन्यः:
कर्तृ (अस्ति-क्रियायाः) / विषय
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
अमृतO immortal
अमृत:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootअमृत (प्रातिपदिक; ‘अमृत/अमर’)
त्वत्than you / from you
त्वत्:
अपादान (तुलना/व्यतिरेकः: ‘than you’)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम; अपादानार्थे)
अस्तिis
अस्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√अस् (भुवि)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
