Sukta 44
Sukta 9.44
Traditionally: Soma Pavamāna hymns are attributed to various seers; specific ascription for RV 9.44 varies by recension/Anukramaṇī (commonly from the Pavamāna collections).
Soma Pavamāna (purifying Soma/Indu)
Likely Jagatī/Triṣṭubh-family meter typical of Pavamāna sections; exact chandas should be verified against the Anukramaṇī for RV 9.44.1.
हे लघु पवमान स्तोत्र शुद्धीकरणात प्रवाहित होत पुढे धावणाऱ्या सोमाचे आवाहन करते; तो जीवनशक्तीच्या लाटेसारखा उफाळून देवांकडे झेपावतो व त्यांच्या उपस्थितीस आमंत्रित करतो असे वर्णन आहे. ऋचा सोमाच्या स्वच्छ प्रवाहाला “सुंदर यज्ञ” (अध्वर) याच्याशी जोडतात; पवित्र आसन स्थापन करावे, तसेच बळ, योग्य मार्गदर्शन आणि व्यापक कीर्ती प्रदान करावी अशी प्रार्थना करतात.
Mantras
Mantra 1
प्र ण इन्दो महे तन ऊर्मिं न बिभ्रदर्षसि । अभि देवाँ अयास्यः ॥
हे इन्दो, आमच्यासाठी महत् विस्तारासाठी प्रवाहित हो; जणू ऊर्मि (लाट) धारण करून तू धावतोस. देवांकडे पुढे जा—त्यांचा आतुर आवाहक बनून.
Mantra 2
मती जुष्टो धिया हितः सोमो हिन्वे परावति । विप्रस्य धारया कविः ॥
मतींनी जुष्ट, धियेने स्थापित—सोम परावति (दूरवर पसरलेल्या क्षेत्रात) प्रेरित होऊन प्रवाहित होतो. धाराच्या वेगाने तो विप्राच्या कवी-भावातील दर्शन-धारेची वाढ करतो.
Mantra 3
अयं देवेषु जागृविः सुत एति पवित्र आ । सोमो याति विचर्षणिः ॥
हा सोम देवांमध्ये जागृत, सुत होऊन पवित्राजवळ येतो. विचर्षणि सोम पुढे सरकतो—विस्तृत अधिपत्याने, आपल्या अनेक क्रिया-प्रवृत्ती प्रकाशाकडे नियोजित करीत.
Mantra 4
स नः पवस्व वाजयुश्चक्राणश्चारुमध्वरम् । बर्हिष्माँ आ विवासति ॥
तो आमच्यासाठी पवमान होवो—वाजयु (बल-समृद्धी) आणणारा; चारु मध्वर (सुंदर अंतःयज्ञ) घडविणारा. तो बर्हिष्मान् (यज्ञासन-सज्ज) होऊन आसन सिद्ध करतो आणि प्रकाश-शक्तींना त्यात वास करण्यास आमंत्रित करतो.
Mantra 5
स नो भगाय वायवे विप्रवीरः सदावृधः । सोमो देवेष्वा यमत् ॥
आमच्यासाठी सदा-वर्धमान, विप्र-वीर्याने संपन्न सोम भगा व वायूकडे येवो; तो देव-शक्तींमध्ये स्वतःला युक्त करो, जेणेकरून सौभाग्य आणि देवांचा प्राण आमच्या अंतरी प्रवाहित होवो.
Mantra 6
स नो अद्य वसुत्तये क्रतुविद्गातुवित्तमः । वाजं जेषि श्रवो बृहत् ॥
तो आज आमच्या खऱ्या वसु (संपत्ती)साठी शुद्ध होऊन कार्य करो—क्रतु (संकल्प) जाणणारा, मार्गाचा सर्वोत्तम शोधक; तो आमच्यासाठी वाज (बल-समृद्धी) आणि विशाल, प्रकाशमय श्रवस् (यश) जिंकून देवो.
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as he is being purified and flowing through the filter (pavitra), moving toward the gods as the sacred offering.
It asks Soma to purify and strengthen the sacrifice, invite the gods to be present, and grant wealth, vigor/victory (vāja), right guidance, and wide fame (bṛhat śravas).
The wave image highlights Soma’s powerful, surging flow during purification and suggests an inner meaning too: clarified energy and consciousness rising and spreading through the being.
Ask anything about Sukta 44 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.