
Sukta 7.12
Vasiṣṭha
Agni
Triṣṭubh (probable; needs metrical verification)
वसिष्ठाचे हे लघु स्तोत्र “महान आदराने” अग्नीला जवळ करते. स्वतःच्या निवासस्थानी प्रज्वलित झाल्यावर तेजस्वी होणारा तरुण ज्वाला म्हणून, आणि ज्याची प्रभा दोन्ही लोकांत व्यापते असा त्याचा गौरव करते. जन्मांचा जाणकार जाटवेदस् म्हणून अग्नीचे आवाहन करून, सर्व संकटांवर मात करून देण्याची आणि उपासकांना दुःख व नैतिक दोषापासून रक्षण करण्याची विनंती केली आहे. शेवटच्या ओळखीत अग्नीला मित्र व वरुण यांच्या कार्यांचे मूर्त रूप मानून वंदन केले जाते, आणि धनसंपत्ती, यशस्वी सिद्धी व दीर्घकालीन कल्याण देण्याची प्रार्थना केली जाते.
Mantra 1
अगन्म महा नमसा यविष्ठं यो दीदाय समिद्धः स्वे दुरोणे । चित्रभानुं रोदसी अन्तरुर्वी स्वाहुतं विश्वतः प्रत्यञ्चम् ॥
आम्ही महान् नमस्कार/समर्पण घेऊन त्या यविष्ठ (अत्यंत तरुण) अग्निकडे आलो आहोत, जो आपल्या स्वगृहात समिद्ध झाला की दीप्त होतो. चित्रभानु (विविधवर्ण तेजस्वी) त्याचा प्रकाश विस्तीर्ण अंतरात दोन रोदसी (द्यावा–पृथिवी) भरून टाकतो; स्वाहा सहित सम्यक् आहुत झाल्यावर तो सर्व दिशांतून आमच्याकडे प्रत्यंच होतो.
Mantra 2
स मह्ना विश्वा दुरितानि साह्वानग्निः ष्टवे दम आ जातवेदाः । स नो रक्षिषद्दुरितादवद्यादस्मान्गृणत उत नो मघोनः ॥
महिमेत महान, सर्व दुरिते सह/जिंकणारा—असा अग्नि, जातवेदस्, गृहात स्तुत होतो. तो आम्हांला दुरितापासून व अवद्य (दोष) पासून रक्षो—स्तुती करणाऱ्या आम्हांला, आणि आमच्या मघोन (दानशील/समृद्धिदाता)लाही.
Mantra 3
त्वं वरुण उत मित्रो अग्ने त्वां वर्धन्ति मतिभिर्वसिष्ठाः । त्वे वसु सुषणनानि सन्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
हे अग्ने, तू वरुणही आहेस आणि तूच मित्रही; वसिष्ठजन आपल्या मति (विचार-स्तुती)ने तुला वाढवितात. तुझ्यात वसु (कल्याण-धन) व सुषणन (सुखद सिद्धी/सफलता) असोत; आणि तुम्ही (देवगण/अग्नि) सदैव स्वस्तिने आमचे रक्षण करो.
It asks Agni to accept the offering, overcome hardships, protect the worshippers (and their patron) from distress and wrongdoing, and grant prosperity and lasting well-being (svasti).
Jātavedas means “knower of births.” It presents Agni as an all-knowing divine fire who understands beings and events and can therefore protect, guide, and carry offerings rightly.
It means Agni is invoked as embodying their functions—Mitra’s harmony and right relationship, and Varuṇa’s guardianship of moral order—so the fire becomes a power of protection, truth, and social-spiritual stability.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.