Adhyaya 149: The Sacred Geography and Merit of Dvārakā

Verse 1

अथ द्वारकामाहात्म्यम्॥ सूत उवाच॥ श्रीस्तुतस्वामिमाहात्म्यं श्रुत्वा धर्मपरायणा॥ परितुष्टमना देवी वाक्यमेतदुवाच ह॥

ഇപ്പോൾ ദ്വാരകാ-മാഹാത്മ്യം. സൂതൻ പറഞ്ഞു—ശ്രീ-സ്തുതസ്വാമിയുടെ മഹിമ കേട്ട് ധർമ്മപരായണയായ ദേവി സന്തുഷ്ടചിത്തത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 2

धरण्युवाच॥ एतच्छ्रुत्वा तु माहात्म्यं देव देववर प्रभो॥ मम चित्तस्य परमा जाता शान्तिरनुत्तमा॥

ധരണി പറഞ്ഞു—ഹേ പ്രഭോ, ദേവദേവവര! ഈ മഹാത്മ്യം കേട്ടപ്പോൾ എന്റെ ചിത്തത്തിൽ പരമവും അനുത്തമവും ആയ ശാന്തി ഉദിച്ചു.

Verse 3

नाराचधारावरणासिधारी सुररिपुवधकारी धरणीधरः ॥ धृतशङ्खगदाब्जचक्रपाणिः स्वयमिह शास्त्रमुदावहत्प्रधानम् ॥

അമ്പുവർഷത്തെ മറയ്ക്കുന്ന രക്ഷാകവചസദൃശമായ വാൾ ധരിച്ചവൻ, ദേവശത്രുക്കളെ വധിക്കുന്ന ധരണീധരൻ—ശംഖം, ഗദ, പദ്മം, ചക്രം കൈകളിൽ ധരിച്ചവൻ—അവൻ തന്നെയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ശാസ്ത്രോപദേശം പ്രസ്താവിച്ചത്.

Verse 4

एवं हि गुणमाहात्म्यं स्तुतस्वामिनि मच्छ्रुतम् ॥ अस्माच्छेदं परं श्रेष्ठं तन्मे वद कृपानिधे ॥

സ്തുത്യനായ സ്വാമീ! അങ്ങയുടെ ഗുണമാഹാത്മ്യം ഞാൻ ശ്രവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇനി ഇതിലും പരമായ പരമശ്രേഷ്ഠം, കരുണാനിധേ, എനിക്ക് പറയുക.

Verse 5

श्रीवराह उवाच ॥ एवं भूमे वरं श्रेष्ठे फुल्लपङ्कजमालिनि ॥ कथयिष्यामि चान्यत्ते गुह्यं पापभयापहम् ॥

ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ഭൂമീ! ഹേ ശ്രേഷ്ഠ വരദേ, വിരിഞ്ഞ താമരമാലകളാൽ അലങ്കൃതേ! ഞാൻ നിനക്കൊരു മറ്റൊരു കാര്യം പറയും—പാപജന്യ ഭയം അകറ്റുന്ന ഗൂഢോപദേശം.

Verse 6

द्वापरं युगमासाद्य यादवाणां कुलोद्वहः ॥ शौरीति तत्र विख्यातो भविष्यति पिता मम ॥

ദ്വാപരയുഗം വന്നപ്പോൾ യാദവകുലത്തിന്റെ ധ്വജവാഹകൻ—അവിടെ ‘ശൗരി’ എന്നു പ്രസിദ്ധനായ—എന്റെ പിതാവായിരിക്കും.

Verse 7

द्वारकेति च विख्याता पुरी तत्र स्थिता अभवत् ॥ या च देवपुरी रम्या विश्वकर्मविनिर्मिता ॥

അവിടെ ‘ദ്വാരക’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായ ഒരു നഗരം നിലകൊണ്ടിരുന്നു; ദേവപുരിപോലെ മനോഹരമായതും വിശ്വകർമ്മൻ നിർമ്മിച്ചതുമായിരുന്നു അത്.

Verse 8

पञ्चयोजनविस्तारा दशयोजनमायता ॥ वसाम्यत्र वरारोहे शतपञ्चसमास्तथा ॥

അതിന്റെ വീതി അഞ്ചു യോജനയും നീളം പത്തു യോജനയും ആയിരുന്നു. ഹേ സുന്ദരനിതംബിനീ! ഞാൻ അവിടെ നൂറ്റഞ്ചു വർഷം വസിക്കുന്നു.

Verse 9

भारावतरणं कृत्वा देवानां सुमहत्प्रियम् ॥ पुनरप्यागमिष्यामि स्वर्लोकं प्रति सुन्दरि ॥

ദേവന്മാർക്ക് അത്യന്തം പ്രിയമായ ഈ ‘ഭാരാവതരണം’ നിർവഹിച്ചു, ഹേ സുന്ദരി, ഞാൻ വീണ്ടും സ്വർലോകത്തേക്ക് മടങ്ങിവരും।

Verse 10

तस्य शापाभिसन्तापाद्द्वारकावासिनो धरे ॥ वृष्ण्यन्धकाश्च भोजाश्च गमिष्यन्ति यमक्षयम् ॥

ആ ശാപജന്യമായ ദുഃഖതാപം മൂലം, ഹേ ധരേ, ദ്വാരകാവാസികൾ—വൃഷ്ണികൾ, അന്ധകർ, ഭോജർ—യമന്റെ ധാമത്തിലേക്ക് പോകും।

Verse 11

चन्द्रपाण्डुरसङ्काशो वनमाली हलायुधः ॥ हलेनाकृष्य नगरं समुद्रं गमयिष्यति ॥

ചന്ദ്രന്റെ പാണ്ഡുരപ്രഭപോലെ ദീപ്തനായ, വനമാലധാരിയായ ഹലായുധൻ (ബലരാമൻ) ഹലത്തോടെ നഗരത്തെ വലിച്ചിഴച്ച് സമുദ്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകും।

Verse 12

नारायणवचः श्रुत्वा धर्मकामा वसुन्धरा ॥ उभौ तौ चरणौ गृह्य पुनः पप्रच्छ माधवी ॥

നാരായണന്റെ വചനം ശ്രവിച്ച്, ധർമ്മം ആഗ്രഹിച്ച വസുന്ധര അവന്റെ ഇരുചരണങ്ങളും പിടിച്ചു; പിന്നെ മാധവീ വീണ്ടും ചോദിച്ചു।

Verse 13

धरण्युवाच ॥ लोकनाथोऽसि सर्वेषां देव मायाकरण्डक ॥ शपिष्यति कथं तत्र दुर्वासास्तद्वदस्व मे ॥

ധരണി പറഞ്ഞു: ‘നീ സർവ്വലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ, ഹേ ദേവാ, മായാശക്തിയുടെ കരണ്ഡകമേ! അങ്ങനെ ഇരിക്കെ ദുർവാസസ് എങ്ങനെ ശപിക്കും? അത് എനിക്ക് പറയുക.’

Verse 14

श्रीवराह उवाच ॥ तत्र जाम्बवती नाम मम पत्नी भविष्यति ॥ रूपयौवनसम्पन्ना मम भोगसमन्विता ॥

ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അവിടെ ജാംബവതി എന്ന നാമമുള്ള സ്ത്രീ എന്റെ ഭാര്യയായിരിക്കും; അവൾ രൂപ-യൗവനസമ്പന്നയും എന്റെ ഭോഗ-ഐശ്വര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവളുമായിരിക്കും।

Verse 15

तस्याः पुत्रो महाभागो रूपयौवनदर्पितः ॥ साम्ब इत्यभिविख्यातो ममैव सततं प्रियः ॥

അവളുടെ പുത്രൻ മഹാഭാഗ്യവാൻ ആയിരിക്കും; രൂപ-യൗവനത്തിന്റെ ദർപ്പത്തോടെ യുക്തൻ; ‘സാംബ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായി എപ്പോഴും എനിക്ക് പ്രിയനായിരിക്കും।

Verse 16

तेनैव क्रीडमानेन कृत्वा गर्भमतथ्यतः ॥ स पृष्टः परमश्रेष्ठ ऋषिरेषा प्रसोष्यति ॥

അവൻ അങ്ങനെ കളിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ മിഥ്യാ ഗർഭം സൃഷ്ടിച്ചു; പിന്നെ പരമശ്രേഷ്ഠ മുനിയോട് ചോദിച്ചു—‘ഈ സ്ത്രീ പ്രസവിക്കുമോ?’

Verse 17

पुत्रकामा त्वियं बाला मुने तत्प्रब्रवीहि मे ॥ साम्बोऽयमिति च ज्ञात्वा स मुनिः कोपमूर्च्छितः ॥

‘ഈ ബാലികയ്ക്ക് പുത്രകാമനയുണ്ട്, മുനേ, എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരിക’ എന്നു പറഞ്ഞു; ‘ഇത് സാംബയാണ്’ എന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോൾ ആ മുനി കോപത്തിൽ മുങ്ങി।

Verse 18

उवाच तर्हि ते गर्भान्मुसलं कुलनाशनम् ॥ येन वृष्ण्यन्धकाः सर्वे गमिष्यन्ति यमक्षयम् ॥

അപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു—‘നിന്റെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് കുലനാശകനായ മുസലം ജനിക്കും; അതിനാൽ വൃഷ്ണ്യന്ധകർ എല്ലാവരും യമധാമത്തിലേക്ക് പോകും.’

Verse 19

ततस्तानागतान्दृष्ट्वा कुमारान्पृष्टवानहम् ॥ ते च मामब्रुवन्सर्वे यथावृत्तं समुत्सुकाः ॥

അപ്പോൾ എത്തിയ ആ കുമാരന്മാരെ കണ്ടിട്ട് ഞാൻ അവരോട് ചോദിച്ചു; അവർ എല്ലാവരും ഉത്സുകതയോടെ സംഭവിച്ചതെല്ലാം യഥാവൃത്തമായി എന്നോട് പറഞ്ഞു।

Verse 20

तच्च तेषां वचः श्रुत्वा प्रोक्तवानस्मि तच्छृणु ॥ भविष्यति न सन्देहो दुर्वासा यदुवाच ह ॥

അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടിട്ട് ഞാൻ പറഞ്ഞു—‘ഇത് കേൾക്കുക. ദുർവാസസ് പറഞ്ഞത് സംശയമില്ലാതെ സംഭവിക്കും.’

Verse 21

एवं ते कथितं भूमे वृष्ण्यादेः शापकाणम् ॥ तत्र स्थानानि मे भूमे कथ्यमानानि मे शृणु ॥

ഹേ ഭൂമീ, ഇങ്ങനെ വൃഷ്ണ്യാദികൾക്കു വന്ന ശാപത്തിന്റെ കാരണമെല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു. ഇനി ഹേ ഭൂമീ, അവിടെ ഉള്ള എന്റെ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളെ ഞാൻ വിവരിക്കുന്നതു കേൾക്കുക.

Verse 22

द्वारकायां महाभागे वैष्णवानां सुखावहे ॥ अस्ति पञ्चसरो नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥

ഹേ മഹാഭാഗേ, ദ്വാരകയിൽ—വൈഷ്ണവർക്ക് ക്ഷേമസുഖം നൽകുന്ന—‘പഞ്ചസര’ എന്ന പേരിലുള്ള എന്റെ പരമ ഗുഹ്യമായ തീർത്ഥക്ഷേത്രം ഉണ്ട്.

Verse 23

समुद्रतीरमुत्सृज्य मम कर्मसुखावहम् ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥

സമുദ്രതീരത്തെ സമീപിച്ച്—എന്റെ ക്ഷേത്രത്തിൽ കർമ്മങ്ങളുടെ സുഖഫലം നൽകുന്നതായ—മനുഷ്യൻ അവിടെ ആറു കാലം താമസിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യണം.

Verse 24

मोदते नाकपृष्ठे तु अप्सरोगणसंकुले ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्क्षेत्रे पञ्चसरे मम ॥

അപ്സരാഗണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ അവൻ ആനന്ദിക്കുന്നു; പിന്നെ ഇവിടെ എന്റെ ‘പഞ്ചസര’ എന്ന പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാണൻ വിട്ടാൽ, അതേ ഫലം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 25

देवलोकं समुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥ प्लक्षो वै तत्र सुश्रोणि शतशाखो महाद्रुमः ॥

ദേവലോകം ഉപേക്ഷിച്ച് അവൻ എന്റെ ലോകത്തിൽ മഹിമിക്കപ്പെടുന്നു. അവിടെ, ഹേ സുഷ്രോണി, നൂറു ശാഖകളുള്ള മഹത്തായ പ്ലക്ഷവൃക്ഷം സത്യമായും ഉണ്ട്।

Verse 26

सुफलैः शोभनैः कुम्भाकृतिभिर्बहुभिः फलैः ॥ बहवस्तत्र गच्छन्ति लाभलौल्‍येन मानवाः ॥

അവിടെ കുംഭാകൃതിയിലുള്ള അനേകം ഉത്തമവും മനോഹരവുമായ ഫലങ്ങൾ ഉണ്ട്; ലാഭലോലത കൊണ്ടു പ്രേരിതരായി പല മനുഷ്യരും അവിടെ പോകുന്നു।

Verse 27

फलं न लभते कश्चिन्मुक्त्वा भागवतं नरम् ॥ लभन्ते ये फलं तत्र मुक्ताः पापेन कर्मणा ॥

ഭാഗവതഭക്തനായ മനുഷ്യനെ ഒഴികെ അവിടെ ആരും (യഥാർത്ഥ) ഫലം ലഭിക്കുകയില്ല. അവിടെ ഫലം ലഭിക്കുന്നവർ പാപകർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തരാകുന്നു।

Verse 28

मनुजा यं न पश्यन्ति रागलोभसमन्विताः ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत पञ्चभक्तोषितो नरः ॥

രാഗലോഭങ്ങളിൽ കുടുങ്ങിയ മനുഷ്യർ കാണാത്ത ആ (തത്ത്വം/സ്ഥലം) അവിടെ, പഞ്ചഭക്തിയുടെ നിയമം അനുഷ്ഠിച്ച് താമസിച്ച ശേഷം മനുഷ്യൻ സ്നാനം ചെയ്യണം।

Verse 29

मोदते सप्तद्वीपेषु गुह्यानि च स गच्छति ॥ अथ चेन्मुञ्चते प्राणान्प्रभाते गतकिल्बिषः ॥

അവൻ സപ്തദ്വീപുകളിലുടനീളം ആനന്ദിക്കുന്നു; ഗുഹ്യലോകങ്ങളിലേക്കും ഗമിക്കുന്നു. പിന്നെ പ്രഭാതത്തിൽ പാപമുക്തനായി പ്രാണൻ വിട്ടാൽ…

Verse 30

सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥

എല്ലാ ബന്ധാസക്തിയും ഉപേക്ഷിച്ച് അവൻ എന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. മഹാഭാഗ്യവാനേ, അവിടെ ഉള്ള ഒരു അത്ഭുതം ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കുക.

Verse 31

प्रभासे यत्र शृण्वन्ति सागरे न म (ग) रं प्रति ॥ मकरास्तत्र दृश्यन्ते भ्रममाणा इतस्ततः ॥

പ്രഭാസത്തിൽ സമുദ്രതീരത്ത്, മകരത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കിയതല്ലാത്ത ശബ്ദം കേൾക്കുന്നിടത്ത്, അവിടെ മകരങ്ങൾ ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും അലഞ്ഞുതിരിയുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു.

Verse 32

॥ न किञ्चिदपराध्यन्ति स्नायमाना जले ततः ॥ अथात्र प्रक्षिपेत्पिण्डान्प्रसन्ने सलिले नरः ॥

അവിടെ ജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർ യാതൊരു അപരാധവും ചെയ്യുന്നില്ല. പിന്നെ ഇവിടെ മനുഷ്യൻ ശുദ്ധവും ശാന്തവുമായ ജലത്തിൽ പിണ്ഡങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം.

Verse 33

असम्प्राप्ते च गृह्णन्ति एवमेतन्न संशयः ॥ पापकर्मरतस्यापि न गृह्णन्ति जलं प्रति ॥

വിധിപൂർവം ലഭിച്ചാൽ മാത്രമേ അവർ സ്വീകരിക്കൂ—ഇതിൽ സംശയമില്ല. എന്നാൽ പാപകർമ്മത്തിൽ രതനായവന്റെ ജലദാനവും അവർ സ്വീകരിക്കുകയില്ല.

Verse 34

धर्मात्मनां च गृह्णन्ति पिण्डमेव न संशयः ॥ पञ्चपिण्डमिति ख्यातं तस्मिन्गुह्यं परं मम ॥

ധർമ്മാത്മാക്കളുടെ പിണ്ഡദാനം അവർ നിശ്ചയമായും സ്വീകരിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. അത് ‘പഞ്ചപിണ്ഡം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധം; അതിലാണെൻ പരമഗുഹ്യ ഉപദേശം നിഹിതം॥

Verse 35

अगाधस्याप्यपारस्य क्रोशविस्तार एव च ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत पञ्चकालोषितो नरः ॥

ആ ജലം അഗാധവും അപാരവുമായിരുന്നാലും ഒരു ക്രോശവരെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അവിടെ പഞ്ചകാലം അനുഷ്ഠിച്ച മനുഷ്യൻ സ്നാനരൂപ അഭിഷേകം നടത്തണം॥

Verse 36

मोदते शक्रलोके स एवमेतन्न संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्पञ्चकुण्डे यशस्विनि ॥

അവൻ ശക്രലോകത്തിൽ (ഇന്ദ്രലോകത്തിൽ) ആനന്ദിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. പിന്നെ, ഹേ യശസ്വിനീ, ഇവിടെ ‘പഞ്ചകുണ്ഡ’ത്തിൽ അവൻ പ്രാണൻ വിട്ടുപോകുന്നു॥

Verse 37

न पश्येत्पापकर्मा वै शुभकर्मैव पश्यति ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां मध्याह्ने च दिवाकरे ॥

പാപകർമ്മം ചെയ്യുന്നവൻ അതിനെ കാണുകയില്ല; ശുഭകർമ്മം ചെയ്യുന്നവൻ മാത്രമേ കാണൂ. ചതുര്വിംശിയും ദ്വാദശിയും, കൂടാതെ സൂര്യൻ മധ്യാഹ്നത്തിൽ നിൽക്കുമ്പോഴും…॥

Verse 38

रौप्यं सुवर्णकं पद्मं दृश्यते नात्र संशयः ॥ क्षेत्रं संगमनं नाम तस्मिंस्तीर्थे परं मम ॥

അവിടെ വെള്ളിയുടെയും സ്വർണ്ണത്തിന്റെയും പദ്മം ദൃശ്യമാകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ആ ക്ഷേത്രം ‘സംഗമനം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധം; ആ തീർത്ഥത്തിൽ എന്റെ പരമ തത്ത്വം നിഹിതം॥

Verse 39

चतुर्धाराः पतन्त्यत्र मणिपूरगिरिं श्रिताः ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत चतुर्भक्तोषितो नरः ॥

ഇവിടെ മണിപൂരഗിരിയെ ആശ്രയിച്ച് നാല് ധാരകൾ പതിക്കുന്നു. അവിടെ നാല് ഭക്തിവ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ച മനുഷ്യൻ അഭിഷേകം നടത്തണം.

Verse 40

वैखानसेषु लोकेषु मोदते नात्र संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम भक्तिपरायणः ॥

അവൻ വൈഖാനസ ലോകങ്ങളിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. തുടർന്ന് ഇവിടെ എന്റെ ഭക്തൻ, ഭക്തിയിൽ പരായണനായി, പ്രാണൻ വിട്ടുനൽകുന്നു.

Verse 41

त्यक्त्वा वैखानसान् लोकान्मम लोकं स गच्छति ॥ तत्रापि परमाश्चर्यं कथ्यमानं शृणुष्व मे ॥

വൈഖാനസ ലോകങ്ങളെ വിട്ട് അവൻ എന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. അവിടെയും ഞാൻ പറയുന്ന പരമ അത്ഭുതം കേൾക്കുക.

Verse 42

दृश्यन्ते यानि कुण्डेषु मणिपूरगिरौ तथा ॥ प्रक्षीयमाणे पापे तु नयते तज्जलं भुवि ॥

മണിപൂരഗിരിയിലെ കുണ്ഡങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നതെല്ലാം—പാപം ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ ആ ജലം അതിന്റെ ഫലം ഭൂമിയിൽ എത്തിക്കുന്നു.

Verse 43

स्नायमानेषु पापेषु न पतॆत्तद्यथा पुरा ॥ हंसकुण्डेति विख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परे मम ॥

സ്നാനത്തിലൂടെ പാപങ്ങൾ കഴുകിപ്പോകുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ മുൻപുപോലെ വീണ്ടും അതിലേക്കു വീഴുകയില്ല. എന്റെ ആ പരമ ക്ഷേത്രം ‘ഹംസകുണ്ഡം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്.

Verse 44

धारा चैका पतत्यत्र मणिपूरगिरौ श्रिता ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥

ഇവിടെ ഒരു ധാര മാത്രം പതിക്കുന്നു; അത് മണിപൂരഗിരിയിൽ ആശ്രിതമാണ്. അവിടെ ആറു കാലം താമസിച്ച മനുഷ്യൻ അവിടെ തന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്യണം.

Verse 45

मुक्तसङ्गो महाभागे मोदते वरुणालये ॥ अथात्र मुंचते प्राणान् हंसकुण्डे वरानने ॥

ഹേ മഹാഭാഗേ! ആസക്തിമുക്തനായി അവൻ വരുണന്റെ ആലയത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു. ഹേ വരാനനേ! ഇവിടെ ഹംസകുണ്ഡത്തിൽ പ്രാണൻ വിട്ടാൽ (അവൻ ആ നില പ്രാപിക്കുന്നു).

Verse 46

शुद्धाः पश्यन्ति मनुजाः पापकर्मा न पश्यति ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां मध्याह्ने च दिवाकरे ॥

ശുദ്ധരായ മനുഷ്യർ ഇതിനെ കാണുന്നു; പാപകർമ്മി കാണുന്നില്ല—ഇരുപത്തിനാലാം തിഥിയിലും ദ്വാദശിയിലും, സൂര്യൻ മധ്യാഹ്നത്തിൽ നില്ക്കുമ്പോഴും.

Verse 47

हंसाश्चैवात्र दृश्यन्ते चन्द्रकुण्डसमप्रभाः ॥ हंसान्पश्यति यस्तत्र भ्रममाणानितस्ततः ॥

ഇവിടെ ഹംസങ്ങളും ദൃശ്യമാകുന്നു; അവയ്ക്ക് ചന്ദ്രകുണ്ഡത്തിനൊത്ത പ്രഭയുണ്ട്. അവിടെ ഇങ്ങും അങ്ങും സഞ്ചരിക്കുന്ന ഹംസങ്ങളെ ആരാണ് കാണുന്നതോ—

Verse 48

लभन्ते ते परां सिद्धिं धरे नास्त्यत्र संशयः ॥ कदम्बमिति विख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

അവർ പരമ സിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു; ഹേ ധരേ, ഇതിൽ സംശയമില്ല. എന്റെ ആ പരമ ക്ഷേത്രം ‘കദംബ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്.

Verse 49

मोदते ऋषिलोकॆषु पुण्यात्मा वै न संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥

പുണ്യാത്മാവ് ഋഷിലോകങ്ങളിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഇവിടെ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ കർമ്മം ചെയ്ത് പ്രാണൻ വിട്ടാൽ,

Verse 50

वृष्णयो यत्र वै शुद्धाः संप्राप्ताश्च ममालयम् ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत चतुःकालोषितो नरः ॥

ശുദ്ധരായ വൃഷ്ണികൾ എന്റെ ധാമത്തിലെത്തിയ സ്ഥലത്ത്, നാല് കാലം താമസിച്ച മനുഷ്യൻ അവിടെ അഭിഷേകം നടത്തണം.

Verse 51

ऋषिलोकं परित्यज्य मम लोकं प्रपद्यते ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं शृणुष्व मे ॥

ഋഷിലോകം ഉപേക്ഷിച്ച് അവൻ എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു. മഹാഭാഗ്യവാനേ, ഇതുസംബന്ധിച്ച് ഞാൻ പറയുന്ന അത്ഭുതം കേൾക്കുക.

Verse 52

कदम्बात्पतते धारा तत्र पूर्वविनिःसृता ॥ स कदम्बो महाभागे माघमासस्य द्वादशी ॥

കദംബത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ധാര വീഴുന്നു; അത് അവിടെ പുരാതനകാലം മുതൽ പുറപ്പെട്ടതാണ്. മഹാഭാഗ്യവാനേ, ആ കദംബം മാഘമാസത്തിലെ ദ്വാദശിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 53

पुष्पाणि वै प्रकटयत्युदयस्थे दिवाकरे ॥ ये वा लभन्ते तत्पुष्पं मम मार्गानुसारिणः ॥

സൂര്യൻ ഉദിച്ചപ്പോൾ അത് പുഷ്പങ്ങളെ പ്രകടമാക്കുന്നു. ആ പുഷ്പം ലഭിക്കുന്നവർ എന്റെ മാർഗ്ഗാനുസാരികളാണ്.

Verse 54

ते लभन्ते परां सिद्धिमेवमेतन्न संशयः ॥ चक्रतीर्थमिति ख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

അവർ പരമസിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു—ഇത് അങ്ങനെ തന്നേ; സംശയമില്ല. ആ സ്ഥലം ‘ചക്രതീർത്ഥം’ എന്നു പ്രസിദ്ധം; ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ എന്റെ പരമ സന്നിധി നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 55

दशवर्षसहस्राणि स्वर्गलोके स मोदते ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणाँल्लोभमोहविवर्जितः ॥

അവൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ പത്തായിരം വർഷം ആനന്ദിക്കുന്നു. പിന്നെ അവസാനം, ലോഭവും മോഹവും വിട്ടവനായി, ഇവിടെ തന്നെ പ്രാണൻ വിടുന്നു।

Verse 56

सर्वान्स्वर्गान्समुत्सृज्य मम लोकं स गच्छति ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि कथ्यमानं शृणुष्व मे ॥

എല്ലാ സ്വർഗ്ഗങ്ങളെയും ഉപേക്ഷിച്ച് അവൻ എന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. അവിടെ ഒരു അത്ഭുതം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കും—ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കുക।

Verse 57

अन्यथैतन्न पश्यन्ति मम कर्मपरायणाः ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यामर्द्धरात्रे यशस्विनि ॥

എന്റെ കർമ്മത്തിൽ പരായണരായ ഭക്തർ ഇതിനെ മറ്റെങ്ങനെ കാണുന്നില്ല. ഹേ യശസ്വിനീ, ചതുര്വിംശിയും ദ്വാദശിയും അർദ്ധരാത്രിയിൽ (ഇത് സംഭവിക്കുന്നു)।

Verse 58

श्रूयते तत्र निर्घोषो मनःकर्णसुखावहः ॥ सुगन्धो वहते वायुर्बहुमाल्यसमन्वितः ॥

അവിടെ മനസ്സിനും കാതിനും സുഖം നൽകുന്ന ഗംഭീര നാദം കേൾക്കപ്പെടുന്നു. അനേകം മാല്യങ്ങളുടെ സുഗന്ധം നിറഞ്ഞ കാറ്റ് വീശുന്നു।

Verse 59

दुर्ल्लभः पापिनां चैव सुलभः पुण्यकर्मिणाम् ॥ तस्य चोत्तरपार्श्वेन अशोकश्च महाद्रुमः ॥

ഇത് പാപാചാരികൾക്ക് ദുർലഭവും പുണ്യകർമ്മികൾക്ക് സുലഭവും ആകുന്നു. അതിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് മഹാവൃക്ഷമായ അശോകം നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 60

पुष्प्यते सोऽथ तत्रापि सूर्ये चाभ्युदिते सति ॥ ये तत्र लभते पुष्पं मम मार्गानुसारिणः ॥

സൂര്യൻ ഉദിച്ചപ്പോൾ ആ (വൃക്ഷം) അവിടെയും പുഷ്പിക്കുന്നു. അവിടെ പുഷ്പം ലഭിക്കുന്നവർ—എന്റെ മാർഗ്ഗാനുസാരികൾ—(ആ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു).

Verse 61

ते लभन्ते परां सिद्धिं एवं भूमे न संशयः ॥ अस्ति रैवतकम् नाम तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

അവർ പരമസിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു—ഹേ ഭൂമീ, ഇതിൽ സംശയമില്ല. ആ ക്ഷേത്രത്തിൽ ‘റൈവതകം’ എന്നൊരു സ്ഥലം ഉണ്ട്; അവിടെ എന്റെ പരമ സന്നിധി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 62

सर्वलोकेषु विख्यातं यत्र विक्रीडितं मया ॥ बहुगुल्मलताकीर्णं बहुपुष्पैश्च शोभितम् ॥

അത് സർവ്വലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമാണ്; അവിടെ ഞാൻ ക്രീഡ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. അത് അനേകം കുറ്റിച്ചെടികളും വള്ളികളും നിറഞ്ഞതും, അനേകം പുഷ്പങ്ങളാൽ ശോഭിതവുമാണ്.

Verse 63

बहुवर्णशिलापङ्क्तिर्गुहाश्चापि दिशो दश ॥ वाप्यश्च कन्दराश्चैव देवानामपि दुर्लभाः

അവിടെ പലവർണ്ണ ശിലകളുടെ നിരകളും, പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്ന ഗുഹകളും ഉണ്ട്. കൂടാതെ കുളങ്ങളും കന്ദരങ്ങളും ഉണ്ട്—ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നവ.

Verse 64

अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम कर्मसु निष्ठितः ॥ सोमलोकं समुत्सृज्य मम लोकं प्रपद्यते

അപ്പോൾ ഇവിടെ എന്റെ വിധിച്ച കര്‍മ്മങ്ങളിൽ നിഷ്ഠനായവൻ പ്രാണങ്ങളെ വിട്ട്; സോമലോകം അതിക്രമിച്ച് എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 65

तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥ पश्यन्ति मनुजाः सर्वे धर्मकामाः न संशयः

അവിടെ, ഹേ മഹാഭാഗേ, ഞാൻ പറയുന്ന ഈ അത്ഭുതം കേൾക്കുക; ധർമ്മം ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ മനുഷ്യരും അതിനെ കാണുന്നു—സംശയമില്ല.

Verse 66

पतन्ति सर्ववृक्षाणां पत्राणि सुबहून्यपि ॥ एकं चापि न दृश्येत प्रसन्नं याति तज्जलम्

എല്ലാ വൃക്ഷങ്ങളുടെയും ഇലകൾ അനവധി വീഴുന്നു; എങ്കിലും ഒന്നും (അതിൽ) കാണപ്പെടുന്നില്ല; ആ ജലം നിർമ്മലമായി തന്നെ നിലനിൽക്കും.

Verse 67

स च पूर्वेण पार्श्वेन शोभते वै महाद्रुमः ॥ अपरो मम पार्श्वेन देवानामपि दुर्लभः

കിഴക്കുവശത്ത് ഒരു മഹാവൃക്ഷം ശോഭിക്കുന്നു; മറ്റൊന്ന് എന്റെ പാർശ്വത്തിൽ ഉണ്ട്, അത് ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭം.

Verse 68

पञ्चक्रोशसुविस्तारः शोभते वै महाद्रुमः ॥ पद्मैश्चैवोत्पलैश्छन्नं सुगन्धिकुसुमैः सह

അഞ്ചു ക്രോശം വ്യാപ്തിയുള്ള ആ മഹാവൃക്ഷം അത്യന്തം ശോഭിക്കുന്നു; പദ്മവും ഉത്പലവും സുഗന്ധപുഷ്പങ്ങളുമായി മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 69

बहुमत्स्यजलाकीर्णं सर्वतस्तु फलान्वितम् ॥ शिलातलगुहाच्छन्नं सुगन्धिकुसुमैः सह

അത് ധാരാളം മത്സ്യങ്ങളാലും ജലത്താലും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; എല്ലാടവും ഫലസമൃദ്ധമാണ്—ശിലാതലവും ഗുഹകളും കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടത്, സുഗന്ധപുഷ്പങ്ങളോടുകൂടി।

Verse 70

तत्राभिषेकं कुर्वीत अष्टभक्तोषितो नरः ॥ मोदते नन्दने दिव्ये अप्सरोभिः समन्विते

അവിടെ അഷ്ടഭക്തി-വിധിയാൽ തൃപ്തനായ മനുഷ്യൻ അഭിഷേകം നടത്തണം; അവൻ അപ്സരസ്സുകളോടുകൂടിയ ദിവ്യ നന്ദനോദ്യാനത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 71

अत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥ पश्यन्ति मनुजाः सर्वे धर्मकामाः न संशयः

ഹേ മഹാഭാഗേ! ഞാൻ പറയുന്ന ഈ അത്ഭുതം കേൾക്കുക; ധർമ്മം ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ മനുഷ്യരും അതിനെ ദർശിക്കുന്നു—സംശയമില്ല।

Verse 72

मध्याह्ने च पुनः पूर्णश्चार्धरात्रे समो वहेत् ॥ वर्धते क्षीयते चैव यथैव च महोदधिः

മധ്യാഹ്നത്തിൽ അത് വീണ്ടും പൂർണ്ണമാകുന്നു; അർദ്ധരാത്രിയിൽ സമമായി ഒഴുകുന്നു; അത് വർധിക്കുകയും ക്ഷയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, മഹാസമുദ്രംപോലെ।

Verse 73

पश्येत् तु शुभकर्मा च पापकर्मा न पश्यति ॥ दृश्यते च महाभागे अस्तमेते दिवाकरे ॥

ശുഭകർമ്മം ചെയ്യുന്നവൻ അതിനെ കാണും; പാപകർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവൻ കാണുകയില്ല; ഹേ മഹാഭാഗേ! സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുമ്പോൾ അത് ദൃശ്യമാകുന്നു।

Verse 74

यस्तत्र लभते पुष्पं मम मार्गानुसारकः ॥ स लभेत परां सिद्धिमेवं भूमे न संशयः ॥

അവിടെ എന്റെ മാർഗ്ഗം അനുഗമിച്ച് പുഷ്പം ലഭിക്കുന്നവൻ പരമസിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു; ഹേ ഭൂമേ, ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 75

विष्णुसंक्रमणं नाम तस्मिन्क्षेत्रे परे मम ॥ विद्धोऽस्मि यत्र व्याधेन स्वमूर्त्तिं चास्थितः पुनः ॥

എന്റെ പരമ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ ‘വിഷ്ണുസംക്രമണം’ എന്ന പേരിലുള്ള സ്ഥലം ഉണ്ട്; അവിടെ ഒരു വ്യാധൻ എന്നെ കുത്തിവേദനിപ്പിച്ചു, പിന്നെ ഞാൻ വീണ്ടും എന്റെ സ്വരൂപം ധരിച്ചു.

Verse 76

तत्र कुण्डं महाभागे मणिपूरगिरा श्रुतम् ॥ धारा चैका पतत्यत्र लाभालाभविवर्जितः ॥

ഹേ മഹാഭാഗനേ, അവിടെ ‘മണിപൂരഗിരാ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു കുണ്ടം ഉണ്ട്; അവിടെ ഒരു മാത്രം ധാര വീഴുന്നു—(ഭക്തൻ) ലാഭനഷ്ടചിന്തകളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി.

Verse 77

सूर्यलोकं समुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि विष्णुं शत्रुगणेश्वरम् ॥

സൂര്യലോകം ഉപേക്ഷിച്ച് (ഭക്തൻ) എന്റെ ലോകത്തിൽ മഹിമപ്പെടുന്നു. അവിടെ ഞാൻ ഒരു അത്ഭുതം പ്രസ്താവിക്കും—ശത്രുഗണങ്ങളുടെ ഈശ്വരനായ വിഷ്ണുവിനെ.

Verse 78

पापिनां यस्तु दुर्दर्शः सुदृश्यः पुण्यचारिणाम् ॥ तस्य दक्षिणपार्श्वेन अश्वत्थो वै महाद्रुमः ॥

പാപികൾക്ക് ദർശിക്കാൻ ദുഷ്കരമായത് പുണ്യാചാരികൾക്ക് വ്യക്തമായി ദൃശ്യമാകുന്നു. അതിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് അശ്വത്ഥമെന്ന മഹാവൃക്ഷം നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 79

चतुर्विंशतिद्वादश्यां मध्याह्ने तु दिवाकरे ॥ फलते स यथान्यायं सर्वभागवतप्रियम् ॥

ഇരുപത്തിനാലാം ദ്വാദശിയിൽ, മധ്യാഹ്നത്തിൽ സൂര്യൻ ശിരോസ്ഥാനത്ത് നിൽക്കുമ്പോൾ, ഇത് ന്യായവിധിപ്രകാരം ഫലം നൽകുന്നു—സകല ഭഗവദ്ഭക്തർക്കും പ്രിയം.

Verse 80

उच्चश्चैव विशालश्च मनोज्ञश्चैव शीतलः ॥ ये लभन्ते फलं तत्र मम मार्गानुसारिणः ॥

അത് ഉയരമുള്ളതും വിശാലവും, മനോഹരവും ശീതളവുമാണ്; അവിടെ ഫലം ലഭിക്കുന്നവർ എന്റെ മാർഗ്ഗാനുസാരികളാണ്.

Verse 81

ते लभन्ते परां सिद्धिमेवमेतन्न संशयः ॥ तस्मिन् क्षेत्रे महाभागे तिष्ठामि चोत्तरामुखः ॥

അവർ പരമസിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു—ഇത് തന്നേ, സംശയമില്ല. ആ മഹാഭാഗ്യ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഞാൻ ഉത്തരമുഖനായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 82

त्रयस्तत्रैव तिष्ठामो द्वारकायां यशस्विनि ॥ तस्मिन् क्षेत्रे महाभागे त्रयो मोदामहे वयम् ॥

ഹേ യശസ്വിനീ, ഞങ്ങൾ മൂവരും അവിടെയേ—ദ്വാരകയിൽ—താമസിക്കുന്നു. ആ മഹാഭാഗ്യ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഞങ്ങൾ മൂവരും ആനന്ദിക്കുന്നു.

Verse 83

त्रिंशद्योजनविस्तारः सर्वतस्तु दिशो दश ॥ तत्र गत्वा वरारोहे ये मां द्रक्ष्यन्ति भक्तितः ॥

അത് മുപ്പത് യോജന വ്യാപ്തിയുള്ളതും, എല്ലാടവും പത്ത് ദിക്കുകളിലായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതുമാണ്. ഹേ വരാരോഹേ, അവിടെ ചെന്നു ഭക്തിയോടെ എന്നെ ദർശിക്കുന്നവർ…

Verse 84

अदीर्घेणैव कालेन प्राप्नुवन्ति परां गतिम् ॥ आख्यानानां महाख्यानं शान्तीनां शान्तिरुत्तमा ॥

അതി കുറച്ചുകാലത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ അവർ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു. ഇത് ആഖ്യാനങ്ങളിൽ മഹാഖ്യാനം, ശാന്തികളിൽ ഉത്തമശാന്തി.

Verse 85

धर्माणां परमो धर्मो द्युतिनां परमा द्युतिः ॥ लाभानां परमो लाभः क्रियाणां परमा क्रिया ॥

ധർമ്മങ്ങളിൽ ഇത് പരമധർമ്മം; ദ്യുതികളിൽ പരമദ്യുതി; ലാഭങ്ങളിൽ പരമലാഭം; ക്രിയകളിൽ പരമക്രിയ.

Verse 86

यदीच्छेत्परमां सिद्धिं मम लोकं स गच्छति ॥ य एतत्पठते भद्रे कल्यमुत्थाय मानवः ॥

പരമസിദ്ധി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു. ഭദ്രേ, പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് ഇതു പാരായണം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ ആ ഫലം നേടുന്നു.

Verse 87

सकुल्यास्तारितास्तेन सप्त सप्त च सप्त च ॥ एतत्ते कथितं भद्रे द्वारकायाः सुनिश्चितम् ॥

അവൻ തന്റെ കുലത്തോടുകൂടെ—ഏഴ്, ഏഴ്, പിന്നെയും ഏഴ് (തലമുറകൾ)—തരിച്ചുകൊള്ളുന്നു. ഭദ്രേ, ദ്വാരകയെക്കുറിച്ചുള്ള ഉറച്ച നിഗമനം നിനക്കു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Verse 88

उचितेनोपचारेण किमन्यत्परिपृच्छति ॥

യഥോചിതമായ ഉപചാരത്തോടും ആദരത്തോടും കൂടി, പിന്നെ മറ്റെന്താണ് ചോദിക്കേണ്ടത്?

Verse 89

श्रुतीनां परमं श्रेष्ठं तपसा च परं तपः ॥ एतन्मरणकालेऽपि मा कदाचित्तु विस्मरेत् ॥

ശ്രുതികളിൽ ഇത് പരമ ശ്രേഷ്ഠം; തപസ്സുകളിൽ ഇത് അത്യുത്തമ തപസ്സ്. മരണസമയത്തിലും ഇതിനെ ഒരിക്കലും മറക്കരുത്.

Verse 90

भविष्यति वरारोहे ईश्वरः सदृशो मम ॥ दुर्वासा इति विख्यातः शपिष्यति कुलं मम ॥

ഹേ വരാരോഹേ, ഭാവിയിൽ എനിക്കു സമാനമായ ഒരു ഈശ്വരസദൃശൻ ‘ദുര്വാസാ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി എന്റെ കുലത്തെ ശപിക്കും.

Verse 91

श्रुत्वा दुर्वाससः शापं ते च सर्वे कुमारकाः ॥ शापेन संतप्तधियो मामूचुर्भयसंयुताः ॥

ദുര്വാസസിന്റെ ശാപം കേട്ടപ്പോൾ ആ എല്ലാ കുമാരന്മാരും—ശാപംകൊണ്ട് ദഹിച്ച മനസ്സോടെ—ഭയത്തോടെ എന്നോടു പറഞ്ഞു.

Verse 92

ते लभन्ते परां सिद्धिं मम कर्मणि संस्थिताः ॥ प्रभासमिति विख्यातं तस्मिंस्तीर्थे परे मम ॥

എന്റെ കർമ്മ/വ്രതത്തിൽ സ്ഥാപിതരായി അവർ പരമ സിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു. എന്റെ ആ പരമ തീർത്ഥം ‘പ്രഭാസ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്.

Verse 93

शक्रलोकं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥

ശക്രലോകം ഉപേക്ഷിച്ച് അവൻ എന്റെ ലോകത്തിലേക്കു പോകുന്നു. ഹേ മഹാഭാഗേ, അവിടെയുള്ള അത്ഭുതം ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കുക.

Verse 94

वारुणं लोकमुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि हंसकुण्डे यशस्विनि ॥

വരുണലോകം ഉപേക്ഷിച്ച് അവൻ എന്റെ ലോകത്തിൽ മഹിമിക്കപ്പെടുന്നു. ഹേ യശസ്വിനീ, ഹംസകുണ്ഡത്തിലെ അത്ഭുതം ഞാൻ വിവരിക്കും.

Verse 95

पञ्च धाराः पतन्त्यत्र मणिपूरसमाश्रिताः ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत पञ्चकालोषितो नरः ॥

ഇവിടെ മണിപൂരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അഞ്ചു ധാരകൾ പതിക്കുന്നു. അഞ്ചു കാലങ്ങൾ അവിടെ പാർത്ത മനുഷ്യൻ അവിടെ അഭിഷേകം ചെയ്യണം.

Verse 96

तत्राभिषेकं कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥ गच्छेत्तु सोमलोकं तु कृतकृत्यो न संशयः ॥

ആറ് കാലങ്ങൾ അവിടെ പാർത്ത മനുഷ്യൻ അവിടെ അഭിഷേകം ചെയ്യണം. അവൻ കൃതകൃത്യനായി സോമലോകം പ്രാപിക്കും—സംശയമില്ല.

Verse 97

तस्य पश्चिमपार्श्वे तु बिल्वश्चैव महाद्रुमः ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां स पुष्यति च निष्कलम् ॥

അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് വശത്ത് ഒരു മഹാബില്വവൃക്ഷം നിലകൊള്ളുന്നു. ഇരുപത്തിനാലാം ദ്വാദശിയിൽ അത് നിർദോഷമായി പൂർണ്ണമായി പുഷ്പിക്കുന്നു.

Verse 98

सर्वभागवतप्रीतिं समुद्रतटमाश्रितः ॥ अहं रामेण सहितः सा चाप्येकादशी शुभा ॥

സമുദ്രതീരത്തെ ആശ്രയിച്ച ആ സ്ഥലം എല്ലാ ഭാഗവതഭക്തർക്കും പ്രീതിയുണർത്തുന്നു. ഞാൻ അവിടെ രാമനോടുകൂടെ വസിക്കുന്നു; ആ ഏകാദശിയും ശുഭമാണ്.